© JanJaap Rypkema

Coronacrisis

De redactie van FTM volgt de coronacrisis op de voet. Welke oplossingen dienen welke belangen? Lees meer

Het virus SARS-CoV-2, beter bekend als het coronavirus, dook eind 2019 op in de Chinese provincie Hubei. In een paar weken tijd veroorzaakte het virus daar een epidemie, waarna het zich over de rest van de wereld verspreidde.

Begin maart 2020 verklaarde de World Health Organisation de ziekte tot een pandemie. Wereldwijd gingen landen 'op slot';  beurzen maakten een enorme duikvlucht. Al met al is met het coronavirus een crisis van historische proporties ontstaan.

De uitwerking van de coronamaatregelen op de wereldeconomie is, net als het virus zelf, nog grotendeels onbekend. Wat we al wel kunnen vaststellen: een nieuwe economische crisis is begonnen. Die zal overal pijn opleveren, en de maatregelen die we nu nemen zullen bepalen hoe de economie van de toekomst eruit zal zien. 

Nieuwe vragen doemen op: welke oplossing dient welke belangen; welke vragen raken ondergesneeuwd; hoe verdelen we de schaarse middelen, en hoe houden we essentiële diensten en structuren overeind? 

109 Artikelen

Cashen met corona, op kosten van de belastingbetaler

Gerechtsdeurwaarder Henk Bos incasseerde via de NOW-regeling 1,2 miljoen loonsubsidie voor zijn bedrijven Van Arkel en LAVG. Vlak daarna verklaarde Bos het ene bedrijf failliet, loosde de medewerkers en kocht met het andere bedrijf de incassoportefeuille ter waarde van 15,5 miljoen. ‘Dit is heel slim gedaan en goed voorbereid.’

Dit stuk in 1 minuut
  • Bedrijven met ten minste 20 procent omzetverlies konden vanaf 6 april subsidie vragen dankzij de NOW-regeling, die het kabinet tijdens de coronacrisis optuigde. In ruil daarvoor moest de ondernemer garanderen dat hij het personeel niet zou ontslaan in de maanden maart tot en met mei. 

  • Eén van die bedrijven was Van Arkel. Deze gerechtsdeurwaarder vroeg en kreeg loonsubsidie voor 108 man personeel. Dat verhinderde directeur en grootaandeelhouder Henk Bos echter niet om op 26 mei faillissement aan te vragen. 

  • Twee weken later neemt zijn andere bedrijf de incassoportefeuille van Van Arkel over. Normaal duurt een overname als deze enkele maanden. Volgens critici is dit een vooropgezet plan: subsidie aanvragen, failliet gaan, het UWV voor het salaris laten opdraaien, personeel ontslaan en voor een lage prijs de bezittingen bemachtigen. 

Lees verder

De laatste week van mei is een slechte voor het personeel van Van Arkel Gerechtsdeurwaarders, een van de grotere kantoren van het land. Dinsdag 26 mei horen ze dat ze naar hun salarissen en het vakantiegeld kunnen fluiten. Twee dagen later mailt hun directeur en grootaandeelhouder Henk Bos dat hij zijn bedrijf failliet laat verklaren. 

Ondanks de zich opstapelende verliezen kon Bos de salarissen van maart en april nog betalen. Daarvoor kreeg Bos overheidssteun: 255.000 euro loonsubsidie op grond van de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Deze NOW-regeling is ongekend ruimhartig. Bijna 140.000 bedrijven deden er een beroep op, voor een totaalbedrag van circa acht miljard. 

Daar was ook wel aanleiding toe. Scholen, winkels, horeca – alles ging dicht. Werknemers bleven thuis. Ook met een ‘intelligente’ lockdown kwam de economie piepend en krakend tot stilstand. Om een depressie en massawerkloosheid te vermijden, tastte het kabinet diep in de buidel, vooralsnog met succes.  

Vanwege de grote urgentie was de eerste NOW-regeling (de tweede is inmiddels van start) eenvoudig van opzet. Belangrijkste eis was dat werkgevers ten minste 20 procent omzetdaling verwachten voor de maanden maart tot en met mei. Voor die periode ontvingen ze als voorschot tot wel 90 procent van de totale loonsom, op voorwaarde dat ze in die periode geen werknemers ontslaan. Zelfs een bedrijf met ruim voldoende spek op de botten om de salarissen te betalen, of met een vermogende grootaandeelhouder, had recht op loonsubsidie.   

Van Arkel had ook last van een forse omzetdaling, stelt Bos. De vraag is echter of hij op het moment dat hij NOW aanvroeg, naar eigen zeggen op 6 april, al besloten had af te koersen op een faillissement. Immers, als je al van plan bent om failliet te gaan en 108 werknemers te ontslaan, dan mist de loonsubsidie ter behoud van werkgelegenheid haar doel. 

Zo geschiedde. Na het opsouperen van de NOW-gelden in maart en april, wordt voor het personeel tot hun verrassing begin juni ontslag aangevraagd. Nu de medewerkers op straat staan, komen hun salarissen en vakantiegeld van de maand mei voor rekening van het UWV

‘Ik wil jullie verzoeken dit bericht strikt vertrouwelijk te behandelen,’ vraagt de directeur in zijn e-mail aan het personeel de 28ste mei. Een paar uur later belandt het bericht bij Follow the Money. Een dag erna staat het nieuws dat Van Arkel binnen afzienbare tijd failliet wordt verklaard online.

Bos is not amused

Op 29 mei geeft de directeur uitleg op de vestiging in Breda. Hij laat weten dat het lekken van de e-mail naar de pers zijn plan voor een ‘doorstart’ verstoort, vertelt een oud-medewerker die niet bij naam genoemd wil worden. ‘Hij zei dat het leidt tot kapers op de kust’: andere belangstellenden voor de failliete boedel.  

En dat wil Bos niet. De oudgediende is van plan na faillissement zelf – opnieuw – eigenaar te worden van de incassoportefeuille van Van Arkel: 180.000 dossiers met een openstaande schuld van 342 miljoen euro. Zijn andere deurwaarderskantoor, de grote en winstgevende Landelijke Associatie van Gerechtsdeurwaarders (LAVG) uit Groningen, kan de dossiers zo overnemen. Overigens ontving LAVG net als Van Arkel op basis van de NOW-regeling een aardig bedrag: 933.882 euro.          

Dossier: Coronacrisis

De maatregelen om de verspreiding van het coronavirus in te dammen zijn ongekend; de uitwerking ervan nog grotendeels onbekend. Welke oplossingen dienen welke belangen?

Lees verder Inklappen
Inschrijven

Shirtsponsor van FC Groningen

Bij de personeelsleden heeft niet alleen het aanstaande ontslag kwaad bloed gezet, ook het onderzoek van Follow the Money viel niet goed. ‘Omdat daaruit bleek dat Bos veel geld heeft,’ zegt de oud-medewerker. Bos reageert strijdvaardig: ‘We hebben zeven jaar verlies geleden. Is het dan zo gek dat er faillissement aankomt? Ik begrijp die verbazing niet. De beste stuurlui staan weer aan wal.’   

Hendrik Bos bezit een skybox in het stadion van FC Groningen, negen appartementen in Groningen en een pand in Westerbork, alle in 2015 hypotheekvrij aangeschaft voor circa 4,5 miljoen euro. Bovendien beschikt Bos nog over Wood Investments BV, een investeringsvehikel met een eigen vermogen van 9,3 miljoen euro (2018). LAVG had in 2019 een eigen vermogen van 49 miljoen euro. 

Ondanks al dat geld grepen LAVG en Van Arkel ook flink in de subsidiepot. Kleinere bedrijven als deze bleven tot nog toe onder de radar. Wat vooral opviel waren partijen als Booking.com dat na jaren van megawinsten en voordelige tax rulings een beroep deed op overheidssteun. Formeel heeft Booking.com recht op dat geld, maar moreel is dat een ander verhaal. Het leidde tot ophef en woede.    

Het succes van Bos in de incassobranche is evenwel geen geheim. Bij een groter publiek is hij bekend als oprichter van Bos Incasso, ooit langdurig shirtsponsor van FC Groningen. Zijn deurwaardersbedrijven zijn gevreesde namen voor talloze schuldenaren: Van Arkel en LAVG zijn samen het vierde kantoor van het land. Onder deurwaarders heeft Bos geen smetteloze reputatie. De afgelopen jaren tikte de tuchtrechter hem tot tweemaal toe op de vingers voor zakelijke constructies die Bos’ onafhankelijkheid en die van de betrokken deurwaarders, in gevaar brachten.                          

Henk Bos en de tuchtrechter

Al sinds 2010 is het deurwaarders bij wet verboden een aandeelhouder te hebben die tevens opdrachtgever is, zoals een incassobureau. Het risico bestaat dat de deurwaarder zich als een loopjongen van de aandeelhouder zal gedragen en dat zijn onafhankelijkheid in gevaar is. Toch was rechtsbijstandverzekeraar DAS, eigenaar van incassobureaus, jarenlang grootaandeelhouder van Van Arkel en LAVG. In 2018 stapten een groep deurwaarders en toezichthouder Bureau Financieel Toezicht naar de tuchtrechter om dit aan te kaarten. Met succes: de tuchtrechter achtte in 2019 de constructie in strijd met de wettelijke beroepsregel. Nog tijdens deze procedure besloot DAS zijn belang in Van Arkel en LAVG van de hand te doen. Bos werd eind 2018 de 100 procent nieuwe eigenaar.    

In een andere tuchtzaak uit 2018 ging het om Wood Investments, het vehikel van Bos waarmee hij vorderingen (schulden) opkocht. Die liet hij incasseren door een aan hem gelieerd deurwaarderskantoor. Door als deurwaarder schulden op te kopen, brengt Bos zijn onafhankelijkheid in gevaar, vond de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders. Daar was de tuchtrechter het ook in hoger beroep mee eens. Een deurwaarder mag geen vorderingen opkopen en zo een eigen financieel belang krijgen bij het incasseren ervan. De rechter legde een berisping op en een boete van 10.000 euro.

Lees verder Inklappen

Dit voorjaar heeft Bos zijn zinnen gezet op het pakket dossiers van zijn failliete bedrijf. Dat heeft nog een flinke waarde. Aan de betalingsachterstanden kan LAVG incassokosten verdienen. Als de debiteur na aanmaning niet betaalt, kan LAVG allerlei deurwaarderskosten in rekening brengen. Een groot deel van de omzet in de incassodossiers heeft Van Arkel al gemaakt, maar nog niet in rekening gebracht bij opdrachtgevers (schuldeisers) en schuldenaren. Dat gaat om een bedrag van 15,5 miljoen euro, meldt het faillissementsverslag (zie hieronder het volledige document). 

Op 2 juni is van Arkel officieel bankroet, oordeelt de rechtbank. Nog diezelfde dag heeft de curator contact met Bos, die de jurist meedeelt belangstelling te hebben voor een ‘doorstart’. Vanaf dat moment schakelen de twee naar een hoge versnelling, blijkt uit het faillissementsverslag. Van een nijpend geldgebrek heeft de curator immers geen last. 

‘Het boedelkrediet wijst erop dat Bos al lang het plan heeft gehad om door te starten’

Kort na de faillietverklaring verstrekt Bos vanuit het winstgevende LAVG een ‘boedelkrediet’ van 50.000 euro, zodat Van Arkel kan doordraaien. ‘Dat wijst erop dat Bos al lang het plan heeft gehad om door te starten,’ zegt de ervaren oud-curator en advocaat Marcel Fruytier, die op verzoek van Follow the Money het faillissementsverslag las. ‘Als ondernemer heb je een belang bij een boedelkrediet, want dat betekent continuïteit. Alles kan doorlopen en opdrachtgevers lopen niet weg, waardoor er weinig schade is.’   

Dertien belangstellenden

Omdat curator Leonard Boender besluit tot een doorstart, organiseert hij een biedingsproces. Dertien belangstellenden krijgen op 6 juni inzage in een ‘informatiememorandum’, een document dat bezittingen ter waarde van 44 miljoen euro, 180.000 lopende dossiers en talloze complexe contracten beschrijft.

Op woensdag 10 juni sluit de termijn waarbinnen partijen een bod kunnen doen. Zij hebben slechts vijf dagen gehad om een grote incassoportefeuille door te lichten, de administratie te bekijken en risico’s in te schatten. Bos heeft een heel andere informatiepositie.

Van de dertien belangstellenden doen er drie een bod, waaronder LAVG van Bos. Eén kandidaat-koper biedt niet op alle aangeboden bezittingen, waardoor de curator twee biedingen in overweging neemt. Bos komt als winnaar uit de bus: voor 750.000 euro krijgt hij alle 180.000 dossiers met een boekwaarde van 15,5 miljoen euro in handen. Daarmee betaalt Bos iets meer dan vier euro per dossier, met een verwachte omzet van 86 euro per dossier. Daarbovenop betaalt Bos een jaar lang 5 procent over de geïncasseerde omzet uit die dossiers aan het failliete bedrijf: een earn out. 

Wat gaat Henk Bos verdienen aan zijn doorstart?

Voor 750.000 euro plus een jaar lang 5 procent over de geïncasseerde bedrag kan Bos 15,5 miljoen verdienen. Veel kosten voor die omzet zijn al gemaakt, het gaat immers om ‘netto omzet’ die al gerealiseerd is maar nog niet gefactureerd. De directe kosten voor de incasso, zoals kosten van de slotenmakers bij ontruimingen, kosten die de deurwaarder voor rekening neemt omdat het dossier niet goed is behandeld, kosten voor het inzien van de gemeentelijke basisadministratie, zijn al gemaakt. 

LAVG zal nog wel andere kosten moeten maken om de omzet binnen te harken, zoals voor personeel, huisvesting en IT. Netto omzet staat dus niet gelijk aan winst. Of Bos het hele bedrag van 15,5 miljoen zal binnenhengelen, is niet zeker, zegt ook curator Leonard Boender: ‘Naast de koopsom zal een doorstartende vennootschap ook nog (aanzienlijke) kosten moeten maken om de verwachte omzet te realiseren, waarbij het de vraag is of de uiteindelijke baten de kosten zullen overtreffen.’

Het blijft waarschijnlijk niet bij die 15,5 miljoen. De verwachting is dat de dossiers meer omzet zullen genereren. Incassodossiers hebben een looptijd van soms wel enkele jaren. Een incassotraject begint met aanmaningen en eindigt met vonnissen van de rechtbank en beslag op eigendommen. Veel dossiers in de eerste aanmaningsfase ontwikkelen zich verder. Dat betekent dat Bos in de toekomst meer omzet zal maken, die niet is meegenomen in die 15,5 miljoen.   

Een snelle rekensom (15,5 miljoen / 180.000 dossiers) leert dat Bos per dossier 86 euro netto kan verdienen. Gemiddeld is de netto omzet per dossier in Nederland 122 euro. Zo bezien kan Bos nog eens 36 euro per dossier omzetten: 6,4 miljoen euro. Ook hiervoor geldt dat LAVG nog wel allerlei kosten moet maken.                  

Hoe dan ook, armer gaat Bos er niet van worden. ‘De prijs is niet hoog, dit is een lucratieve deal. En dat is een understatement,’ zegt Hans Groenewegen, voorzitter van vereniging Deurwaardersbelangen. ‘Tachtig man eruit, geen transitievergoeding en geen sociale verplichtingen.’ 

Bos zegt hierover: ‘Er waren meer dan tien gegadigden voor de portefeuille. Er zijn diverse biedingen gedaan, uiteindelijk bood LAVG het hoogste. Als omstanders van mening zijn dat LAVG een lucratieve deal heeft gesloten, waarom hebben zij dan geen hogere bieding gedaan?’

Lees verder Inklappen

Precies twee weken na de faillissementsverklaring zetten Bos en curator Boender hun handtekeningen onder de koopovereenkomst. De gang van zaken leidt tot verwondering in het wereldje. ‘Een faillissement met doorstart door dezelfde deurwaarder – het is de eerste keer ooit dat dat gebeurt,’ zegt Wilbert van de Donk, voorzitter van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG). ‘Je kan een reguliere overname niet in twee weken doen. Dat kost normaal gesproken een half jaar. Dit is snel gebeurd. De deal lijkt in grote mate voorbereid.’ 

Curator Boender formuleert het voorzichtiger: ‘Wij gaan er wel vanuit dat er voor faillissementsdatum door de heer Bos is nagedacht over de mogelijkheden voor een doorstart door LAVG.’ 


Wilbert van de Donk, voorzitter KBvG

"Een reguliere overname kost normaal gesproken een half jaar, niet twee weken"

Oud-curator Marcel Fruytier heeft het vaker zien gebeuren dat een directeur-grootaandeelhouder voor weinig de kroonjuwelen koopt uit de rokende puinhopen van een faillissement. ‘De directeur-grootaandeelhouder kent alle ins en outs, de software, de portefeuille, de klanten. Hij kan precies inschatten wat het werk gaat opleveren; wat-ie gaat verdienen. Hij heeft kortom een grote kennisvoorsprong. Zo blijft er vaak maar één partij over, die een heel laag bod uitbrengt. Als er één bieding onvoorwaardelijk is, dan neemt de curator de deal.’ Bos ziet dit anders: ‘Wij hebben geen kennisvoorsprong gehad op de concurrenten.’   

Volgens de curator heeft de directeur-grootaandeelhouder ‘op alle fronten’ het beste bod uitgebracht. ‘LAVG was als enige bereid om alle incassodossiers voort te zetten en meerdere personeelsleden een dienstverband aan te bieden.’ Volgens Bos hebben 35 werknemers een nieuw contract bij LAVG.  

Voorkeur voor LAVG

Dat Bos het beste bod kon doen, is niet verwonderlijk. Naast de al eerder genoemde kennisvoorsprong spelen IT-systemen een grote rol in zulke overnames. Deurwaarders en hun opdrachtgevers beschikken over complexe software voor het uitwisselen van informatie. 180.000 dossiers overzetten naar een ander systeem is ingewikkeld, tijdrovend en dus kostbaar.  

Niet voor Bos. Van Arkel en LAVG gebruiken hetzelfde softwarepakket. Het overzetten van de dossiers naar een andere database is daarom een fluitje van een cent, zeggen oud-medewerkers van Van Arkel. Volgens is Bos is dat ‘absoluut’ geen voordeel. ‘Ieder kantoor heeft zijn eigen werkwijze en inrichting.’  

Op IT-gebied was er wel al langer samenwerking tussen LAVG en Van Arkel, bevestigt de directeur. Zo was het applicatiebeheer uitbesteed aan LAVG: software updates bijvoorbeeld werden uitgevoerd in Groningen. Bij Van Arkel liep begin 2020 nog maar één IT-er rond. ‘Sinds 2018 was er een plan voor een fusie met LAVG met zo min mogelijk personeel,’ zegt een oud-medewerker die nog actief is in de branche en daarom niet met naam genoemd wil worden. Bos ontkent dat er fusieplannen waren: ‘Dat is nooit de intentie geweest.’

Ook de klanten van Van Arkel zaten niet te wachten op een ander kantoor dan LAVG om zaken mee te doen. ‘Van softwaresysteem wisselen is een enorm gedoe. Opdrachtgevers hebben daar vaak geen zin in,’ zegt Michael Brouwer, bestuursvoorzitter van Syncasso, een van de grootste deurwaarderskantoren van het land.              

‘Een behoorlijk deel van de opdrachtgevers heeft een uitdrukkelijke voorkeur uitgesproken voor een overname door LAVG,’ meldt curator Boender over die opdrachtgevers. Dat de klanten van Van Arkel met de doorstart door LAVG hebben ingestemd, verbaast opperdeurwaarder Wilbert van de Donk niet. ‘Als opdrachtgever heb je nauwelijks een keus. Het gaat om continuïteit en de garantie dat het derdengeld geen risico loopt.’ 

Miljoen cash in crisistijd

Naast de dossiers koopt Bos ook nog wat andere zaken uit de failliete boedel, waarmee de totale koopsom uitkomt op 1.050.000 euro. Voor de grootaandeelhouder is het dus geen issue om ruim 1 miljoen cash op tafel te leggen in crisistijd. Ter herinnering: LAVG ontving vlak voor de transactie bijna een miljoen loonsubsidie.  

Dat Bos bij sommige critici de indruk wekt met belastinggeld een doorstart te financieren, wijst hij van de hand. ‘De aankoop van assets is door LAVG gefinancierd en heeft niets met de NOW-regeling te maken.’ Het UWV zegt dat een aanvraag die voor faillissement is gedaan in principe volgens de regels is verlopen. Op het moment van aanvragen van de NOW was hij nog niet van plan faillissement aan te vragen, stelt de ondernemer.  

Ook de indruk dat Bos een faillissement gebruikt om goedkoop een doorstart te maken, kan bij hem niet op begrip rekenen. ‘Er waren geen financiële middelen aanwezig om het kantoor voort te laten bestaan. Uiteindelijk was er geen andere optie dan het faillissement aan te vragen. De curator bepaalt of er een doorstart mogelijk is.’ 

Die laatste weet overigens nog niet of werkelijk sprake was van 20 procent omzetdaling. Is dat niet zo, dan moet het failliete Van Arkel die subsidie terugbetalen. Het UWV heeft dan een zogeheten concurrente vordering, zegt de woordvoerder, ‘wat in de praktijk betekent dat er in de failliete boedel te weinig geld is om de te veel betaalde bedragen aan NOW terug te kunnen krijgen.’  

Oud-curator Fruytier vindt het handig gespeeld. ‘Het geheel is overgoten met een sausje van faillissement, maar is in feite een overgang van onderneming. Bos saneert het bedrijf. Hij is af van kosten en behoudt het goede personeel. Dit is heel slim gedaan en goed voorbereid.’

Wederhoor: directeur Henk Bos en curator Leonard Boender

Zowel aan directeur-grootaandeelhouder Henk Bos als aan curator Leonard Boender heeft Follow the Money meerdere keren vragen voorgelegd. Hieronder volgt een volledige weergave van deze vragen en antwoorden.

Henk Bos

Waarom is Van Arkel failliet gegaan?

‘Van Arkel is failliet gegaan omdat er jarenlang slechte resultaten zijn geboekt. Er zijn jarenlang enorme verliezen geleden. In de jaren 2015 tot en met 2018 is er  22 miljoen euro verlies geleden. Door allerlei omstandigheden heeft Van Arkel een aantal grote opdrachtgevers verloren, waardoor er veel minder zaken zijn aangeleverd.’

Waarom maakte LAVG winst, maar Van Arkel niet?

‘LAVG is het deurwaarderskantoor waar ik al 25 jaar aan ben verbonden en dat altijd positieve resultaten heeft geboekt. LAVG is financieel altijd al een zeer gezond kantoor geweest. Na de overname van Van Arkel in 2018 hebben wij direct al een reorganisatie doorgevoerd. Door de reorganisatie hebben wij een behoorlijke besparing gerealiseerd maar de omzet ging in de periode van reorganisatie nog sneller terug dan de besparing.’

Wanneer heeft u het plan opgevat om Van Arkel op te laten gaan in LAVG? Na de gedwongen verkoop door Das?

‘In november 2018 heeft LAVG de aandelen van Das overgenomen. LAVG heeft getracht Van Arkel winstgevend te maken. Het is nooit de intentie geweest om Van Arkel direct op te laten gaan in LAVG.’

Op de dag dat Follow the Money publiceerde over het faillissement (29 mei) sprak u het personeel toe in Breda. U bleek ontstemd te zijn over het feit dat het nieuws was gelekt omdat het de doorstart zou kunnen frustreren. Het zou mogelijk leiden tot meer kapers op de kust. Waarom was u daar bang voor?

‘Op 28 mei is het personeel in Leiden geïnformeerd over de te nemen maatregelen waar ook leden van de OR aanwezig waren en die ook alle begrip voor die maatregelen hadden. Op vrijdag 29 mei ben ik naar Breda geweest om de medewerkers daar te informeren. Toen bleek dat informatie over het aanstaande faillissement online stond. Ik wilde de medewerkers (net als op de vestiging in Leiden) volledig en uit eerste hand informeren. En dit laatste werd mij onmogelijk gemaakt door deze publicatie.’

Waarom verleende u vanuit LAVG een boedelkrediet?

‘Om de mogelijkheid van een doorstart te kunnen onderzoeken was het noodzakelijk om directe kosten te kunnen betalen; zoals tankpassen ten behoeve van werkzaamheden Gerechtsdeurwaarders en aansluiting voor o.a. de registers KVK en Kadaster.’ 

U betaalde ongeveer 4 euro per dossier. Omstanders menen dat u met de koop van de dossiers een lucratieve deal heeft gedaan. Deelt u die opvatting? Zo nee, waarom niet?

‘Er waren meer dan tien gegadigden voor het kopen van de portefeuille. Er zijn diverse biedingen gedaan en uiteindelijk heeft LAVG de hoogste bieding gedaan. Als omstanders van mening zijn dat LAVG een lucratieve deal heeft gesloten waarom hebben zij dan geen hogere bieding gedaan?’ 

U had als directeur-grootaandeelhouder een grote kennisvoorsprong op concurrenten in het biedingsproces. Was dat de reden dat u koos voor een faillissement? Zo nee, waarom heeft u het aangedurfd om een doorstart via een faillissement te doen?

‘Het aanvragen van het faillissement was geen keuze maar onvermijdelijk in verband met de financiële situatie. Wij hebben geen kennisvoorsprong gehad op de concurrenten. Alle gegevens waren toegankelijk voor de bieding. De doorstart is alleen mogelijk geweest omdat de curator ook de insteek had om een doorstart te maken.’

Hoeveel medewerkers zijn ontslagen? Hoeveel medewerkers zijn behouden?

‘Na het faillissement hebben we een doorstart gemaakt met ongeveer 35 medewerkers. Veel andere medewerkers hebben inmiddels alweer een andere baan gevonden.’ 

Heeft u ook overwogen om met LAVG Van Arkel te kopen en een faillissement zo te vermijden? Zo nee, waarom niet?

‘Nee dat hebben wij niet overwogen. Het faillissement was onvermijdelijk.’ 

U antwoordde eerder: ‘Ik wilde de medewerkers (net als op de vestiging in Leiden) volledig en uit eerste hand informeren. En dit laatste werd mij onmogelijk gemaakt door deze publicatie.’ De vraag was waarom u bang was dat uw doorstart zou worden gefrustreerd door de publicatie. Kunt u daar wat over zeggen? Waarom raakte de publicatie de doorstart?

‘De publicatie en de doorstart hebben niets met elkaar te maken. Mijn punt is geweest dat er vertrouwelijke informatie is gedeeld met derden. Ik bepaal niet of er een doorstart mogelijk is, dat is aan de curator.’

Van Arkel heeft 255.000 euro loonsubsidie uit de NOW-regeling gehad. Wanneer heeft u dat aangevraagd?

‘Deze subsidie is aangevraagd op 6 april. Deze subsidie is gebruikt om de salarissen uit te betalen.’

LAVG heeft ruim 9 ton loonsubsidie vanuit de NOW gehad. Heeft LAVG daar recht op?

‘Net als andere deurwaarderskantoren heeft ook LAVG loonsubsidie aangevraagd. Deze aanvraag wordt getoetst door het UWV.’

In juni legt u vanuit LAVG circa een miljoen op tafel om assets uit de failliete boedel te kopen. Dat wekt de indruk dat er niet bepaald geldgebrek is bij LAVG, en dat u op kosten van de belastingbetaler een doorstart maakt. Heeft u er begrip voor dat het deze indruk wekt bij veel omstanders? Zo nee, waarom niet?

‘De NOW-regeling is bedoeld voor werkgevers die als gevolg van het coronavirus kampen met een substantieel omzetverlies. De aankoop van assets is door LAVG gefinancierd en heeft niets met de NOW-regeling te maken.’

Het faillissement heeft voor u uitgepakt als een doorstart met afscheid van een groot deel van het personeel en onbetaalde rekeningen van de fiscus en het UWV. Het lijkt het erop dat u het faillissement en de doorstart zorgvuldig heeft voorbereid. Daarmee wekt u de indruk u het faillissement heeft aangewend om goedkoop een doorstart te maken. Graag uw commentaar.

‘Er waren geen financiële middelen aanwezig om het kantoor voort te laten bestaan. Uiteindelijk was er geen andere optie dan het faillissement aan te vragen. De curator bepaalt of er een doorstart mogelijk is. We hebben de hoogste bieding gedaan om de lopende dossiers verder te behandelen. De curator zal uiteindelijk afrekenen met de fiscus en het UWV.’ 

U heeft in uw zakelijk verleden bewezen soepel om te gaan met regels. Denk aan de constructie met Das en de tik op de vingers van de tuchtrechter omwille van de vorderingen die u kocht met een gelieerde vennootschap. Wat bewoog u tot deze normschendingen?

‘Ik sta volledig achter de gedragsregels die de KBVG heeft geformuleerd. In sommige gevallen zijn er onduidelijkheden. Daar heeft de tuchtrechter uitspraak over gedaan. Zodat deze voor iedereen nu duidelijk zijn. Van een tik op de vingers is geen sprake geweest.’

Volgens meerdere oud-werknemers was het bij Van Arkel al meer dan een jaar bekend dat het waarschijnlijk zou opgaan in LAVG. U zei eerder dat het ‘nooit de intentie is geweest om Van Arkel op te laten gaan in LAVG’. Hoe komt het dat die werknemers toch die indruk hadden?

‘Vanaf november 2018 is het nooit de intentie geweest om Van Arkel direct op te laten gaan in LAVG. Van Arkel en LAVG waren twee verschillende kantoren met hun eigen entiteit/vestigingen, eigen klantenbestand, een eigen database en vooral hun eigen werkwijze.’

Een oud-medewerker vertelde dat u in 2019 al verscheidene IT-systemen (zoals facturatiesysteem voor betalingen aan derden) heeft overgeheveld vanuit Van Arkel naar Groningen. Klopt dat?

‘Nee, dit klopt absoluut niet. Hieruit blijkt wel dat er veel wordt gecommuniceerd wat niet op feiten is gebaseerd. Er is geen facturatiesysteem systeem overgeheveld. Sterker nog, er is helemaal niets overgeheveld.’

Van Arkel en LAVG maken gebruik van dezelfde software. Is dat een voordeel bij zo’n doorstart?

‘Nee absoluut niet. Ieder kantoor heeft zijn eigen werkwijze en inrichting.’

Leonard Boender

Directeur-grootaandeelhouder Henk Bos verleende een boedelkrediet van 50.000 euro, wanneer was dat? Op 2 juni?

‘Op 2 juni 2020 is Van Arkel failliet gegaan. In de daaropvolgende dagen is met de heer Bos gesproken over het boedelkrediet waarna dat eind die week is verstrekt.’ 

Welk belang had Bos daarbij?

‘Het boedelkrediet was noodzakelijk omdat kosten moesten worden gemaakt om de activiteiten van Van Arkel voor korte tijd in de lucht te houden, omdat anders de behandeling van de 180.000 onder handen incasso dossiers acuut stil zou zijn komen te liggen. Dat zou voor de opdrachtgevers, maar ook voor de incassodebiteuren grote schade en onduidelijkheid hebben veroorzaakt. Daarnaast is in dit faillissement sprake van deurwaarders, voor wie geldt dat zij een eigen verantwoordelijkheid hebben richting de opdrachtgevers. Verwezen wordt naar de specifieke regelgeving op dat gebied. Om die reden bestond er ook bij alle deurwaarders van Van Arkel belang bij een goede afwikkeling van de dossiers, zodat tijdelijke voortzetting van de activiteiten gewenst was. Gelet op de specifieke regelgeving wijkt het faillissement van een deurwaarderskantoor op diverse vlakken sterk af van ‘normaal’ faillissement. Verder geldt dat voor een succesvolle doorstart een tijdelijke voortzetting nodig was en daarmee een boedelkrediet.’

Heeft Bos direct aangegeven dat hij doorstart wilde maken?

‘Ja, namens LAVG heeft de heer Bos zijn interesse in een doorstart op dinsdag 2 juni 2020 aan ons kenbaar gemaakt.’

Acht dagen na faillietverklaring sloot de biedingstermijn en in twee weken was de deal met Bos beklonken. Is dat niet erg snel?

‘In verband met de hoeveelheid lopende dossiers (op datum faillissement circa 180.000 stuks) en de doorlopende kosten, was het in het belang van alle betrokken partijen (waaronder ook de opdrachtgevers en incassodebiteuren) dat op korte termijn duidelijkheid zou ontstaan over de activiteiten van Van Arkel. De gehanteerde termijn is bij de verkoop van activa vanuit faillissement zeer gebruikelijk en zeker niet heel erg snel.’

Waarom heeft u niet meer tijd genomen?

‘Zie beantwoording vorige vraag.’

Hadden de grote opdrachtgevers een voorkeur voor overname door Bos?

‘Wij hebben na het faillissement contact gehad met een aantal van de grootste opdrachtgevers. Een behoorlijk deel van die opdrachtgevers heeft een uitdrukkelijke voorkeur uitgesproken voor een overname door LAVG.’

Weet u dat Bos al voor faillissement sprak over een doorstart?

‘Wij gaan er wel vanuit dat er voor faillissementsdatum door de heer Bos is nagedacht over de mogelijkheden van een doorstart door LAVG.’

Heeft Bos bij u de indruk gewekt dat het faillissement en de doorstart goed waren voorbereid? Zo nee, waarom niet gezien de bereidheid en snelheid waarmee Bos de assets kon overnemen? Zo ja, hoe is die indruk gewekt?

‘Zie beantwoording vorige vraag.’

Er zijn nauwelijks andere schuldeisers (54.000 euro), naast UWV en de fiscus. Is het daarmee een tamelijk schoon faillissement?

‘Het door u genoemde bedrag (dat u uit het faillissementsverslag hebt gehaald) betreft de tot einde verslagperiode ter verificatie ingediende vorderingen. Wij gaan ervan uit dat nog niet alle crediteuren hun vorderingen hebben ingediend. Op termijn zal dus duidelijk worden wat de exacte schuldenlast in dit faillissement zal zijn.’

Is een faillissement bedoeld voor een goedkope doorstart?

‘Gelet op de structureel verlieslatende exploitatie, lijkt het er op dat het faillissement zonder aanvullende financiering onafwendbaar was. Aanvullende financiering was niet te verkrijgen. Let op: Dit is nog een voorlopig inzicht. Het onderzoek naar de oorzaken en achtergronden van het faillissement loopt nog.’ 

In hoeverre was er al organisatorische verwevenheid tussen Van Arkel en LAVG?

‘Voor zover tot nu toe kan worden beoordeeld, was er zeer beperkt tot geen organisatorische verwevenheid.’

Heeft u een alternatief scenario overwogen: afwikkelen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom was de doorstart te prefereren?

‘Bij de beoordelingen van de door mij ontvangen biedingen (in totaal 3) is ook een alternatief scenario (de afwikkeling) overwogen. Alle dossiers (totaal circa 180.000) hadden dan moeten worden gesloten en moeten worden teruggestuurd naar de opdrachtgevers. Dit zou onder meer hebben geleid tot aanzienlijke kosten. Er was geen geld om die kosten te maken. Bovendien bestonden er vele praktische bezwaren. Als gevolg van het faillissement zou er op korte termijn bijvoorbeeld immers geen personeel meer in dienst zijn geweest om deze afwikkeling uit te voeren.’

Veel mensen in de sector beschouwen het als een lucratieve deal voor Bos. Hij betaalt 750.000 euro plus earn out voor 15,5 miljoen OHW. Verwachting is dat daar zeker nog 6 miljoen aan bruto omzet bijkomt gezien de gemiddelde waarde van een dossier in Nederland. Is die lage prijs verklaarbaar vanuit de zeer korte termijn waarop biedingen moesten plaatsvinden?

‘Er heeft een open en transparant biedproces plaatsgevonden. In totaal hebben 13 kandidaten hun interesse getoond (waaronder een aantal grotere deurwaarderskantoren in Nederland). Uiteindelijk hebben drie kandidaten een bieding uitgebracht, waarbij de bieding van LAVG op alle fronten het hoogst was (ook in vergelijking met de alternatieve wijze van afwikkeling (zie hierboven)). Met andere woorden; de bieding van LAVG heeft tot het beste resultaat voor de gezamenlijke schuldeisers geleid. Ook heeft de voortzetting van alle dossiers door LAVG onrust bij de incassodebiteuren kunnen voorkomen. De overige 10 kandidaten hebben om hun eigen moverende redenen geen bieding uitgebracht, maar voor zover aan mij bekend gemaakt, had dat niet te maken met tijdgebrek. Er is in ieder geval niet verzocht om een verlenging van de termijn. Naast de koopsom zal een doorstartende vennootschap ook nog (aanzienlijke) kosten moet maken om de door u gestelde verwachte omzet te realiseren waarbij het de vraag is of de uiteindelijke baten de kosten zullen overtreffen.’ 

Was alleen de geboden prijs reden dat LAVG de bieding won? Of speelden er ook andere condities? Zo ja, welke?

‘Bij de beoordeling van biedingen neemt een curator meerdere factoren in ogenschouw. In dit geval was de bieding van LAVG op alle fronten het best. LAVG was als enige bereid om alle incasso dossiers voort te zetten en aan meerdere personeelsleden een dienstverband aan te bieden.’ 

Van Arkel heeft 255.000 euro loonsubsidie uit de NOW-regeling gehad. Weet u wanneer dat is aangevraagd?‘

‘De subsidie onder de NOW-regeling is ruim voor het faillissement aangevraagd.’

Is de NOW wat u betreft bedoeld voor bedrijven waarvan de directeur-grootaandeelhouder weet dat het failliet gaat?

‘Nee, zie desbetreffende regelgeving.’

Ondanks NOW zijn de salarissen over mei niet betaald. Verbaast u dat?

‘Nee, de laatste tranche van de NOW-regeling is – als gevolg van het faillissement – niet meer uitgekeerd.’ 

Moet de vennootschap de loonsubsidie terugbetalen?

‘De definitieve subsidie onder de NOW-regeling moet nog worden vastgesteld. Zie desbetreffende regelgeving. Op dit moment is dus nog onduidelijk of er een terugbetalingsverplichting zal ontstaan.’ 

Hoeveel medewerkers zijn ontslagen? Hoeveel medewerkers zijn behouden?

‘Verwezen wordt ook naar het faillissementsverslag. In totaal waren er 108 personeelsleden in dienst. Alle personeelsleden zijn ontslagen. Als onderdeel van de gemaakte afspraken is afgesproken dat aan circa 25 tot 30 personeelsleden een nieuw dienstverband zal worden aangeboden.’ 

Hoe groot zal de vordering van het UWV bij benadering zijn?

‘Het salaris over de maanden mei, juni en juli 2020 en het vakantiegeld over 2019/2020 zal uit hoofde van de loongarantieregeling door het UWV worden voorgeschoten. Het UWV heeft haar vordering nog niet kenbaar gemaakt. Verwezen wordt naar de periodieke verslaglegging waarin wij de hoogte van de door het UWV ingediende vorderingen kenbaar zullen maken.’ 

Hoe is de verkoop van de assets van Van Arkel in de markt gezet? Heeft u zelf partijen benaderd? Is er een advertentie geweest?

‘Er is geen advertentie geplaatst. Alle mij bekende grote deurwaarderskantoren die in staat moeten worden geacht om 180.000 dossiers over te kunnen nemen zijn door mij benaderd met het verzoek of er interesse bestond. Diverse van deze partijen hebben toegang gevraagd en gekregen tot het IM. Het faillissement was bij de meeste partijen die ik belde overigens al bekend als gevolg van uw eigen artikel.’ 

Lees verder Inklappen
Jan-Hein Strop
Jan-Hein Strop
Financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.
Gevolgd door 2298 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren