Zo ziet uw staats-<br>bankrekening eruit

4 Connecties
3 Bijdragen

Gefeliciteerd, u bent nu de trotse eigenaar van SNS Reaal, ABN Amro/Fortis en ASR. En u heeft Aegon en ING gesteund. Wat heeft u dat gekost?

En alweer is er raak getast in de diepe zakken van de Nederlandse belastingbetaler. Gelukkig dat geld lenen voor de Staat nog nooit zo goedkoop is geweest door die eurocrisis, moeten we maar denken. Maar lage rentelasten kunnen niet verhinderen dat al die interventies ons veel geld kosten.
Hoeveel precies? Die vraag is nog niet te beantwoorden vanwege het simpele feit dat we nog niet weten hoeveel ABN Amro, verzekeraar ASR en SNS Reaal straks bij verkoop zullen opleveren. Bovendien zijn er allerlei garanties aan de financiële sector verstrekt waarvan de opbrengst dan wel kosten onzeker zijn. Maar we kunnen wel tot een tussenstand komen, waarbij we vanzelfsprekend beginnen met SNS.

SNS REAAL

De redding van SNS kost de Staat direct 3,7 miljard euro, zo heeft minister Dijjselbloem vanmorgen bekend gemaakt. Dat bedrag bestaat uit 2,2 miljard euro aan nieuwe kapitaalinjecties, 0,8 miljard als afschrijving van de eerdere steun aan SNS en 0,7 miljard om de problematische vastgoedtak apart te zetten. Daarnaast verschaft de Staat 1,1 miljard aan leningen en 5 miljard aan garanties – geld dat we hopelijk niet kwijt zijn.
Dijsselbloem legt de rekening deels bij andere banken in de vorm van een eenmalige heffing van 1 miljard. Klinkt leuk, maar een deel van die 1 miljard slaat neer bij ABN Amro en SNS, wat Dijsselbloem schat op 270 miljoen euro. Dat gaat ten koste van dividendinkomsten voor de Staat, en kost ons dus geld.
Over de financieringskosten van de redding, doet de minister geen uitspraken. Maar gratis is het niet: de directe kosten plus de leningen en garanties komen op een totaal van 9,8 miljard. Als Financiën dat leent met 10-jarige staatsobligaties zijn de rentelasten jaarlijks ruim 185 miljoen. Omdat we ervan mogen uitgaan dat het wel een paar jaar duurt voordat SNS geprivatiseerd wordt, loopt de rekening gemakkelijk op tot zo'n 500 miljoen. Hoeveel dividendinkomsten daartegenover staan, is lastig te zeggen. De bank- en verzekeringstak van SNS zijn in ieder geval in een veel betere conditie dan de vastgoedportefeuille van SNS Property Finance, en op zichzelf winstgevend.

ABN Amro/Fortis en ASR

Dit pakket had destijds een prijskaartje van 27,9 miljard. Dijsselbloem liet onlangs weten dat het de Staat 3,7 miljard aan rentelasten heeft gekost. Daartegenover staan dividendinkomsten van 328 miljoen. Daarnaast heeft de Staat 270 miljoen aan premies op de afgegeven garanties ontvangen, samen met dividend dus 598 miljoen. Dit resulteert in een flink exploitatieverlies dat vorig jaar 193 miljoen bedroeg en dit jaar naar verwachting hoger is.
Maar het grootste verlies moet nog komen, want er is niemand die verwacht dat verkoop van ABN Amro en ASR de Staat 28 miljard oplevert.

ING

Aan de kapitaalinjectie van 10 miljard in ING in 2008 is verdiend. En niet zo'n beetje ook. Financiën maakt eind vorig jaar een rendement van 16 procent bekend op een aflossing van 7,75 miljard, gelijk aan 1,24 miljard euro. Dit bedrag loopt verder op nu ING nog niet alles heeft afgelost. ING topman Hommen verwacht nog eens 3,3 miljard te retourneren, waarmee het totale rendement uitkomt op 2,25 miljard. Ook als je de rentelasten van de leningen ervan aftrekt (enkele honderden miljoenen per jaar, de rente was in 2008 veel hoger dan nu), was deze operatie kortom heel succesvol.
Daarnaast nam de Staat in 2009 het grootste deel van de risico's over van de Amerikaanse hypotheekportefeuille van ING (Alt-A), destijds ter waarde van ruim 20 miljard euro. Dat levert per saldo niets op, behalve dan een gezondere bank. De garantie is volgens de Najaarsnota inmiddels afgenomen tot 11,6 miljard.

Aegon

De steun van 3 miljard aan verzekeraar Aegon was verhoudingsgewijs nog lucratiever dan die aan ING. Hierop behaalde de Staat een rendement van 18,5 procent, dus 555 miljoen. Trek er de rentelasten vanaf en je houdt nog steeds een leuk bedrag over.
Ook al zijn ING en Aegon weer in veiliger vaarwater, de staatssteun kost per saldo veel geld, zo laat deze tussenstand zien. En de nota zal de komende jaren verder oplopen als de staatsbanken en verzekeraar ASR terugkeren in private handen. Deze kosten moeten we vervolgens weer afzetten tegen de situatie dat we de Nederlandse financiële sector hadden laten klappen, wat waarschijnlijk tot grote onrust en een veel zwaardere recessie had geleid. Zo bezien is het saldo positief.
Maar het zou niettemin prettig zijn als een bank in de toekomst in problemen komt, de verliezen op de risicovolle activiteiten blijven waar ze horen: bij de financiers van de bank.