Windmolenpark Bonaire onder vuur

7 Connecties

Onderwerpen

SEO WEB Econcern Ecopower Kamp

Organisaties

Overheid

Werkvelden

Duurzame energie

Bij de bouw van een windpark op Bonaire ging alles mis wat er mis kon gaan. Bouwer Econcern ging failliet en van 10 miljoen dollar die in de boeken staat ontbreekt ieder spoor. Minister Henk Kamp van EZ wil het Openbaar Ministerie inschakelen.

Terwijl in Nederland volop voorbereidingen worden getroffen voor nieuwe windparken op zee is men op Bonaire nog bezig om lessen te trekken uit het stormachtige windturbine-avontuur Ecopower. Zowel Nederlandse curatoren, het Nederlandse onderzoeksbureau SEO en minister van Economische Zaken Henk Kamp blikken terug op het fiasco. Als het aan Kamp ligt dan gaat ook het Openbaar Ministerie zich ermee bemoeien. Het Nederlandse onderzoeksbureau SEO Economisch Onderzoek bracht vorige week een rapport uit over de (tekortschietende) corporate governance bij WEB, het Water- en Elektriciteitsbedrijf Bonaire dat in 2005 een windmolenpark in de steigers zette in samenwerking met het consortium Ecopower Bonaire BV. Vervolgens ging werkelijk alles mis. Het begon met een mislukte aanbesteding, te late oplevering van het windmolenpark, gemiste milieudoelstellingen, verhoogde elektriciteitstarieven (prijsverhogingen van 50 procent) en het faillissement van Ecopower’s moedermaatschappij Econcern. Nadien bleef het onrustig rondom het hybride windmolenpark: in 2011 trok Ecopower zelfs letterlijk de stekker er even uit vanwege onenigheid over de tarieven die Ecopower in rekening bracht bij afnemer WEB.

De 10 miljoen dollar vraag

In opdracht van Bonaire-gezaghebber Lydia Emerencia en het ministerie van Economische Zaken deed SEO onderzoek naar hoofdzakelijk de corporate governance van WEB, maar de onderzoekers zetten ook vraagtekens bij de aanbestedingsprocedure. Van de 22 genodigde partijen deed één partij een bieding, te weten Evelop, de windenergie-tak van het duurzame energiebedrijf Econcern. ‘De bieding van Evelop bevatte geen financiële informatie over het project, voldeed niet aan de milieueisen uit de Terms of Reference (ToR), gaf geen harde garantie op de maximumprijzen uit de ToR en was niet-bindend. Uit het biedingsdocument blijkt dat Evelop op dat moment nauwelijks ervaring heeft met wind-diesel projecten van deze omvang,’ aldus de SEO-onderzoekers. Desondanks wordt de opdracht gegund waarna er flink wordt onderhandeld tussen Ecopower en het WEB, getuige de 17 contractversies die de revue passeren. ‘De investeringsomvang van het project, dat een belangrijk onderdeel vormt van de kostprijs van elektriciteit, wordt pas in versie 12 van het contract zichtbaar,’ aldus de onderzoekers. ‘Deze bedraagt dan USD 56,2 miljoen. Uit beschikbare informatie in het dossier blijkt op basis van de contracten van de onderaannemers van Evelop (MAN en Enercon) en van de begrote eigen kosten van Evelop en opslagen, een totale investering van USD 46,5 miljoen. Het verschil tussen beide bedragen kan niet verklaard worden op basis van de beschikbare informatie. Ook in de gesprekken is hiervoor geen verklaring gevonden.’ De hamvraag: waar is de 10 miljoen dollar gebleven? Dat wil minister Henk Kamp nu ook weten, hij heeft besloten om het rapport door te sturen naar het Openbaar Ministerie. Kamp schreef vorige week in de brief naar de Tweede Kamer dat ‘vrijwel alle actoren die waren betrokken bij dit project (bestuurders, toezichthouders en aandeelhouders) hebben hun rol niet adequaat ingevuld.’

Dubbelrol voor Ludo van Halderen?

Het SEO-onderzoek zorgde ervoor dat de corporate governance van het onderzoeksbureau zélf ook kritiek kreeg te verduren in het Antilliaans Dagblad. Iets waar SEO-directeur Barbara Baarsma met enige regelmaat tegenaan loopt, zoals bij het JSF-rapport van SEO. Deze keer richt de kritiek zich op een van de onderzoekers: de oud-Nuon-topman Ludo van Halderen. Hij was van juli 2008 tot mei 2009 voorzitter van de Raad van Commissarissen bij Econcern, de holding boven de 90-procents dochter Ecopower. Is dat een slager die zijn eigen vlees keurt? SEO-onderzoeker Koert van Buiren laat per email weten dat er zijn inziens geen sprake is van belangenverstrengeling bij zijn collega-onderzoeker. ‘Ludo van Halderen is door SEO als onderaannemer ingehuurd voor het onderzoek naar de corporate governance bij WEB, vanwege zijn kennis en ervaring op dit gebied, bij energiebedrijven in het bijzonder en vanwege zijn eerdere betrokkenheid bij onderzoek naar en daardoor kennis van de energievoorziening op Bonaire. Ludo van Halderen is aangesteld als nieuwe voorzitter van de RvC van Econcern in juli 2008, evenals andere nieuwe leden van de RvC, om de onderneming op orde te brengen. Het project Ecopower-WEB was toen reeds gerealiseerd en financieel afgesloten; hij heeft geen betrokkenheid gehad bij Econcern ten tijde van de ontwikkeling/realisatie van het project. Er is bij de onderzoekers Koert van Buiren en Ludo van Halderen geen sprake van andere belangen. Daarmee, en met hun expertise op dit terrein, is objectiviteit gewaarborgd.’

Curatorenrapport

De curatoren Louis Deterink en Willem Jan van Andel, het duo dat het megafaillissement van Econcern onderzoekt, geven aan 'in dit stadium' niet in te gaan op vragen over Ecopower en de rol van Van Halderen. Desondanks lijkt de financiële afwikkeling van het windmolenpark toch nog niet helemaal te zijn afgerond ten tijde van Van Halderen’s commissariaat. De Rabobank, aandeelhouder van Econcern, verstrekte in maart 2009 – zo blijkt uit het curatorenrapport (Onderzoeksrapport deel B - p. 145) van het in juni 2009 gefailleerde moederconcern Econcern - nog een krediet van 37 miljoen euro (49,6 USD) aan Ecopower om de vertraagde bouw van het windmolenpark eindelijk af te bouwen. Het SEO-rapport vermeldt dat de onderzoeksperiode samenvalt met Van Halderen’s commissariaat. ‘Het in kaart brengen van de procedurele besluitvormings- en verantwoordingsmechanismen van WEB en de toepassing daarvan in de praktijk bij een aantal belangrijke dossiers in de periode 2005-2012.
Dennis Mijnheer
Dennis Mijnheer
Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.
Gevolgd door 1996 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren