Auteur

Ewald Engelen

Ewald Engelen is Follow the Money-columnist van het eerste uur. Hij viel ons ergens in 2009 op toen hij het tijdens een radio-uitzending aan de stok kreeg met de hevig fulminerende econoom Arnold Heertje. Engelen had kort daarvoor uiteengezet dat de economen er de afgelopen decennia bijzonder weinig van van gebakken. Dat had Engelen - die zelf geen econoom is maar financieel geograaf aan de Universiteit van Amsterdam - dus nooit mogen zeggen.

En precies daarin excelleert Engelen: dingen zeggen waarvan veel economen, bankiers, collega wetenschappers en politici menen dat die beter onbenoemd kunnen blijven. En om het voor hen allemaal nog erger te maken; hij doet dat ook nog eens op virtuoze wijze. Stylist Engelen weet de Nederlandse taal in elke gewenste vorm te gieten. Daarbij hanteert hij de tactiek waarmee het Nederlands voetbalelftal ooit grote bewondering oogstte: de aanval. Engelen is fysiek in uitstekende conditie en heeft geen tijd voor zalvende praatjes. De wereld dreigt in te storten, er moet GVD wat gebeuren — vandaar dat hij sinds 2014 ook lijstduwer is van de Partij voor de Dieren.

Artikelen
265
2017

© ANP / Jerry Lampen

Spruitjeslucht

Opinie
113
Ewald Engelen

We moesten er 209 dagen op wachten, maar dan heb je ook wat: het regeerakkoord voor Rutte-III ligt op tafel. 'Vertrouwen in de toekomst', zo luidt de titel. Ewald Engelen las het akkoord en is niet onder de indruk: '"Met de moed der wanhoop een bange toekomst in" zou een beter motto zijn geweest.'

Beeld door Samuel Zeller (via Unsplash)
© CC0 (Publiek domein)

Nederland een lichtend voorbeeld? We zijn een slachthuis

Column
74
Ewald Engelen

Het World Economic Forum jubelde vorige week in een filmpje dat heel de wereld gevoed zou kunnen worden. Het geheim: de Nederlandse boer en zijn grootschalige landbouw. Het komt de economische elite allemaal bijzonder goed uit — en zoals gewoonlijk deugt het voor geen meter.

© AFP Photo / Patrick Hertzog

Op welke planeet leeft Juncker?

Opinie
30
Ewald Engelen

Eurocommissievoorzitter Jean Claude Juncker hield gisteren in Brussel zijn jaarlijkse ‘State of the European Union’-toespraak en de vergezichten logen er ook dit jaar niet om. Ewald Engelen heeft daar nog wel wat kanttekeningen bij.

© AFP Photo / Franck Fife

Het is onvermijdelijkheid wat de klok slaat

Column
98
Ewald Engelen

Onze veelgeprezen vertegenwoordigende democratie is het resultaat van een elite die de arbeidersbeweging de wind uit de zeilen wilde nemen, schrijft Ewald Engelen. En weinig zaken laten dat beter zien dan de euro.

Beeld door Flickr-gebruiker Peter Kurdulija.
© CC BY-NC-ND 2.0

Je vraagt je af in welk universum deze lieden leven

Column
139
Ewald Engelen

Dat men in Brussel broedt op een Europese superstaat, dat wisten we al langer. Meer opvallend is dat de natte droom van de Europese Commissie sinds kort ook weer in Den Haag te horen is.

© ANP / Robin Utrecht

Wil de laatste sociaal-democraat het licht uit doen?

Column
110
Ewald Engelen

'Een zegen voor het land'. Zo noemde Diederik Samsom het tweede kabinet-Rutte in een interview met De Volkskrant. Het is typerend voor een politieke partij die geen flauw benul meer lijkt te hebben waarvoor ze ooit is opgericht.

© CC0 (Publiek domein)

Onzichtbare handdruk

Column
97
Ewald Engelen

Als het in ons land over de 'vrije markt' gaat, dan wordt daarmee meestal gedoeld op een utopisch beeld van volledige concurrentie, vrije toe- en uittreding en een hoge mate van transparantie. Hoe anders is de werkelijkheid: in het hedendaagse kapitalisme gaat het niet om de onzichtbare hand, maar de onzichtbare handdruk.

Beeld door Flickr-gebruiker Michael Duxbury
© CC BY 2.0

Krankjorum

Column
60
Ewald Engelen

Het wil nog niet zo vlotten met de pogingen om zakenbankiers uit de Londense City naar 'onze' Zuidas te lokken. Brexit of niet, het strenge Nederlandse bonusplafond blijft roet in het eten gooien. Dus willen D66 en ChristenUnie van die maatregel af: je reinste kiezersbedrog, want in hun verkiezingsprogramma's beloofden ze iets heel anders.

In het universum van de OESO is kapitaal koning

Column
87
Ewald Engelen

De OESO heeft internationaal heel wat meer in de melk te brokkelen dan menigeen weet. Zij maant hun leden dringend het neo-liberale gedachtegoed serieus te nemen. Dus als deze 'praatclub' ineens de vakbonden naar voren gaat schuiven als de redders van het kapitalisme, moet je opletten. Wat is hier aan de hand?

© ANP / Bart Maat

De Brusselse droom is een nachtmerrie voor het volk

Column
35
Ewald Engelen

Het Reflection Paper van de Europese Commissie grossiert in delirieuze fantasieën, schrijft Ewald Engelen. Het klinkt vooral als het overschreeuwen van de eigen onzekerheid: hoe harder het Europese project begint te kraken, hoe hysterischer de Brusselse zelffelicitaties.

© ANP / Lex van Lieshout

Alles voor de aandeelhouder

Column
21
Ewald Engelen

Leve de winstmaximalisatie: twee decennia geleden wilden de 'old boys' van de Nederlandse beursfondsen niets liever. Nu Unilever en Akzo echter met overname worden bedreigd, zijn diezelfde heren er als de kippen bij om de aandeelhouder af te zweren. Met het landsbelang heeft het allemaal maar weinig te maken.

Fotograaf: ANP
© ANP

Wie durft Nederland nog te redden?

Column
40
Ewald Engelen

Vakbonden als de FNV moeten stoppen met het aannemen van een huiverige houding. ‘F*ck de polder,’ zegt Ewald Engelen. De Nederlandse vakbewegingen klampen zich namelijk liever vast aan harmonie dan dat ze op durven te komen voor de belangen van hun leden.

'Groen-rechts' is dweilen met de kraan open

Column
25
Ewald Engelen

Ewald Engelen beziet de kabinetsformatie met een kritisch oog: met een 'beetje mazzel' komt er eind juni een groen-rechtse coalitie uit de bus. Wie het nieuwe boek van econoom Kate Raworth heeft gelezen, snapt echter dat zo'n insteek geen échte oplossingen biedt.

© ANP / Jonas Roosens

Met zulke journalisten heeft de minister geen spindoctor meer nodig

Column
37
Ewald Engelen

Half Europa viel over de 'drank en vrouwen'-opmerking van Jeroen Dijsselbloem, maar als je de Volkskrant mag geloven is de minister slachtoffer van een soort karaktermoord. Ewald Engelen vraagt zich af wat er bij de 'kwaliteitskrant' in vredesnaam met het idee van kritische politieke verslaggeving is gebeurd.

© ANP/Rob Engelaar

Een onthutsende blik in de politieke bubbel

Opinie
53
Ewald Engelen

In zijn inleiding op het jaarverslag van de Raad van State toont vicepresident Piet Hein Donner zich zeer kritisch over directe democratie en betwist hij de democratische bevoegdheid van de burger. Volgens Ewald Engelen is zijn visie exemplarisch voor de zienswijze van onze politieke elite.

© ANP/ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Hou toch op over die financiële geletterdheid

Column
44
Ewald Engelen

Als de dochter van Ewald Engelen nog op de basisschool had gezeten, dan had hij haar thuisgehouden uit protest tegen de Week van het Geld. De fris geboende bankmedewerkers die werkzaam zijn in 'de giftigste sector van het hedendaagse kapitalisme' bezitten namelijk geen greintje moreel besef.

© ANP / Remko de Waal

De middenpartij gaat ten onder aan schaamteloos opportunisme

Column
25
Ewald Engelen

Niet Wilders’ succes is het raadsel, schrijft Ewald Engelen in zijn laatste column voor de verkiezingen. Het raadsel is waarom het ‘verstandige’ middenpartijen als CDA, PvdA en VVD maar niet lukt om te ontsnappen aan zijn ideologische vortex.

Het kleine Europese gelijk van Arnon Grunberg

Opinie
24
Ewald Engelen

In een Volkskrant-column betichtte Arnon Grunberg de Partij voor de Dieren ervan hetzelfde beleid ten aanzien van de Europese Unie voor te staan als de PVV. Volgens Ewald Engelen bagatelliseert Grunberg de kritiek op de EU en is zijn vergelijking met de PVV een dooddoener die hem ontslaat van de plicht om de argumenten van de EU-critici op hun merites te beoordelen.

© ANP Robert Vos

Kleur de vakjes en red de democratie

Column
90
Ewald Engelen

De representatieve democratie bevindt zich in een crisis, maar dat is geen reden om te smachten naar een 'zacht totalitair' regime, aldus columnist Ewald Engelen. Er is een manier om het verantwoordelijke, huidige bestel hard aan te pakken: stemmen.

Het quasi-religieuze karakter van Europese integratie

Column
65
Ewald Engelen

Het Europese project heeft duidelijk zijn glans verloren, constateert Ewald Engelen. Tijd voor verandering, zou je denken. Maar de manier waarop EU-politici de euroscepsis onder burgers willen bestrijden, toont volgens Engelen vooral hoezeer Europese integratie intussen voor de politieke elite een geloofsartikel is geworden.

'Waterloo'
© 1923, C.M. Coolidge

Selectieve verontwaardiging

Column
20
Ewald Engelen

Donald Trump’s agressieve deregulering van de financiële sector wekt aan deze kant van de oceaan naast grote verontwaardiging ook een hoop leedvermaak. We lijken echter een blinde vlek te hebben als het gaat over schimmige financiële constructies en onverantwoordelijk beleid van onze eigen overheid.

© ANP / Bart Maat

Ook de PvdA vindt dat de migrant het heeft gedaan

Column
50
Ewald Engelen

PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher constateert dat de economische vooruitgang aan vele Nederlanders voorbij gaat. Een terechte constatering, maar volgens Ewald Engelen zoekt Asscher de oorzaken in de verkeerde hoek. Dat leidt tot een merkwaardig ‘progressief patriottisme’.

Wat heeft Trump nou eigenlijk verkeerd gezegd?

Column
54
Ewald Engelen

De inaugurele rede van president Trump leidde over de hele wereld tot verontruste en verontwaardigde reacties, waarbij de pers zich allerminst onbetuigd liet. Ewald Engelen vindt echter dat een deel van Trumps woorden wel degelijk hout snijdt.

© Flickr / Charles Hutchins

Tot op het bot verrot

Column
78
Ewald Engelen

Het publieke debat over de plaats van de islam binnen de westerse culturen leidt volgens Ewald Engelen de aandacht af van veel urgentere zaken. Zoals de schrikbarende stijging van het aantal zelfmoorden in Europa en Noord-Amerika sinds het begin van de economische crisis. Zoals de nog altijd innige relatie tussen banken en politiek. En zoals de funeste gevolgen van het beleid van onze eigen multinationals in andere delen van de wereld.

© Flickr

Met zulke politici hebben bankiers geen lobbyisten nodig

Column
30
Ewald Engelen

Twee Kamerleden van het CDA pleitten in een opinieartikel in Het Financieele Dagblad voor het beperken van de vermogenseisen die aan banken worden gesteld. Ewald Engelen hoort in hun pleidooi vooral het geluid doorklinken van de banken zelf, die er belang bij hebben om de kapitaaleisen zo beperkt mogelijk te houden.

2016

© ANP/ Martijn Beekman

De holle lach van de middenpartijen

Column
24
Ewald Engelen

De enthousiaste reacties vanuit Brussel op de verkiezing van Alexander van der Bellen tot nieuwe Oostenrijkse president stuitten Ewald Engelen tegen de borst. Ze onthullen de politieke vervreemding onder politici, stelt hij, vooral bij de middenpartijen. Welke oorzaken liggen hieraan ten grondslag?

© Scott London | www.scottlondon.com

The Trojan Horse of Europe's Capital Markets Union, Part V

4
Ewald Engelen

The securitizations saga continues. After months of negotiations, the European Union has brought out two compromise proposals, supposedly addressing concerns about public rationale and entry requirements. But do they really? Ewald Engelen and Anna Glasmacher are not impressed.

© Flickr / World Economic Forum

De macht van de bancaire sector woekert door

Column
20
Ewald Engelen

‘Je hebt een dorp nodig om gevaarlijke banken in leven te houden,’ schreef Anat Admati. De Stanford-professor vecht sinds de financiële crisis tegen de macht van de banken en verzamelde inmiddels een waslijst aan mooipraterij. Aan deze kant van de oceaan zijn de zaken niet anders. Vind je het gek dat het electoraat het zat is?

© ANP/ Inge van Mill

Investeringsplan VNO-NCW is ronduit schaamteloos

Column
36
Ewald Engelen

Werkgeversvoorzitter Hans de Boer pleit voor grote overheidsinvesteringen in tal van sectoren, want daar zou heel Nederland beter van worden. Zijn oproep komt nogal laat, volgens Ewald Engelen. Want waarom kwam dit pleidooi niet jaren geleden al, toen onze economie kapot werd bezuinigd? De Boer is vooral ongelooflijk hypocriet.

© Nate Gowdy

De ‘deplorables’ zijn het spuugzat — en terecht

Column
50
Ewald Engelen

Als de boodschap nu nog niet aangekomen is, weet Ewald Engelen het ook niet meer. Brexit, Trump, het ­Oekraïne-referendum — de weerzin van een groeiend deel van het electoraat jegens de elite is verpletterend.