Auteur

Ewald Engelen

Ewald Engelen is Follow the Money-columnist van het eerste uur. Hij viel ons ergens in 2009 op toen hij het tijdens een radio-uitzending aan de stok kreeg met de hevig fulminerende econoom Arnold Heertje. Engelen had kort daarvoor uiteengezet dat de economen er de afgelopen decennia bijzonder weinig van gebakken hadden. Dat had Engelen - die zelf geen econoom is maar financieel geograaf aan de Universiteit van Amsterdam - dus nooit mogen zeggen.

En precies daarin excelleert Engelen: dingen zeggen waarvan veel economen, bankiers, collega wetenschappers en politici menen dat die beter onbenoemd kunnen blijven. En om het voor hen allemaal nog erger te maken; hij doet dat ook nog eens op virtuoze wijze. Stylist Engelen weet de Nederlandse taal in elke gewenste vorm te gieten. Daarbij hanteert hij de tactiek waarmee het Nederlands voetbalelftal ooit grote bewondering oogstte: de aanval. Engelen is fysiek in uitstekende conditie en heeft geen tijd voor zalvende praatjes. De wereld dreigt in te storten, er moet GVD wat gebeuren — vandaar dat hij sinds 2014 ook lijstduwer is van de Partij voor de Dieren.

Artikelen
293
2019

Paard van Troje op Burning Man, september 2011
© Cory Doctorow, https://www.flickr.com/photos/doctorow/6114658278

Europese coup

Column
96
Ewald Engelen

Ewald Engelen

De Europese Commissie lijkt een snood plan te hebben en meer macht naar zich toe te willen trekken. Ewald Engelen fileert het voorstel voor u.

2018

De raffinaderij van Shell in Pernis. Het bedrijf waarschuwde in een documentaire uit 1991 voor klimaatveranderingen.
© ANP Remko de Waal

Beleggers kleuren vijftig tinten groen, maar pensioenfondsen doen niet mee

Opinie
62
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Laat het maar aan beleggers en banken over om te vergroenen: veel sneller en efficiënter dan de politiek. Als zelfs het Vaticaan de fossielebrandstofsector verkettert, waarom blijven de beleggingsportefeuilles van de grootste Nederlandse pensioenfondsen dan toch zo smerig?

© AFP / NICOLAS TUCAT

Verboden op het gras te lopen

Column
124
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Frankrijk is in de ban van de massa-protesten van de 'gele hesjes'. De directe aanleiding: een verhoging van de accijnzen op brandstof. Maar de ware oorzaak van deze acties ligt dieper, betoogt Ewald Engelen.

© EPA / Clemens BIlan

De onfrisse erfenis van Angela Merkel

Column
148
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Bondskanselier Angela Merkel geeft er de brui aan: na het einde van haar huidige termijn in 2021 zal ze zich niet opnieuw verkiesbaar stellen. Ewald Engelen blikt terug op dertien jaar Duits neoliberalisme.

© CC0 (Publiek domein)

Liever valsspelen dan een goed geweten

Column
196
Ewald Engelen

Ewald Engelen

De langetermijnbelangen van mens, dier en planeet wegen niet op tegen de kortetermijnbelangen van de aandeelhouder. Waarom niet, wil Ewald Engelen weten. Waarom handelen burgers doorgaans vanuit morele overtuiging, maar mogen multinationals zich verschuilen achter de kille rationaliteit van de bedrijfseconomie?

© https://pxhere.com/nl/photo/827342

Rutte-3 geeft de burger (alweer) een klap in het gezicht

Column
134
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Ewald Engelen preludeert op het Kamerdebat van vandaag: het geld dat het kabinet overhoudt nu de afschaffing van de dividendbelasting niet doorgaat, deelt Rutte pertinent aan de verkeerde mensen uit.

© ANP / Patrick van Katwijk

In de stilte van Kaag echoot de holle lach van Rutte

Column
211
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Columnist Ewald Engelen is minder te spreken over de Herzberglezing van Sigrid Kaag dan de rest van krantenlezend Nederland. Volgens hem is waarover ze sprak minder interessant dan waarover ze zweeg.

Koffertje met miljoenennota, in feestpapier
© Rijksoverheid

Rutte-III en de doorgeslagen macht van de multinational

Column
141
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Ewald Engelen voorspelt dat de Algemene Politieke Beschouwingen, kort na de presentatie van de Rijksbegroting, gedomineerd zullen worden door het debat over de afschaffing van de dividendbelasting. Hij ziet liever een ander debat, en schetst hier de contouren daarvan.

© CC0 (Publiek domein)

Minder Harford, meer Marx

Opinie
192
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Bijna waren we er in de jaren tachtig in geslaagd om klimaatverandering een halt toe te roepen. Toch deden we het niet. In het New York Times Magazine van afgelopen week beschrijft Nathaniel Rich nauwgezet de gebeurtenissen van het decennium. Een fraai stuk, al heeft Ewald Engelen er nog wel wat kanttekeningen bij.

© Boomerang Create

De visie van Rutte

Opinie
162
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Onder leiding van premier Rutte is Nederland verworden tot een corpocratie, waar multinationals ongeremd hun invloed gebruiken om zo weinig mogelijk belasting te betalen en op de beschermende hand van de overheid kunnen rekenen als ze falen. Ruttes VVD behartigt niet de belangen van de hardwerkende burger, maar die van het old boys netwerk, is de conclusie van Ewald Engelen.

© CC0 (Publiek domein)

Groundhog Day

Column
36
Ewald Engelen

Ewald Engelen

De kritiek op Italië is sinds de verkiezingsoverwinning van de Eurosceptische partijen niet van de lucht. Het land zou er goed aan doen om het Noord-Europese voorbeeld te volgen, zo klonk het. Volgens Ewald Engelen wordt het tijd dat we eens in de spiegel kijken.

Beeld door Anthony Majanlahti (via Flickr)
© CC BY

Het einde van de euro begint in Rome

Column
74
Ewald Engelen

Ewald Engelen

In Italië is de nieuwe regering bijna rond. En dat is slecht nieuws voor eurofielen en middenpartijen, want het lijkt erop dat regeringspartij M5S van de muntunie af wil. Ewald Engelen beziet het minder pessimistisch.

Beeld door Flickr-gebruiker 'Reader of the pack'.
© CC BY ND

Fake news voor gevorderden

Column
32
Ewald Engelen

Ewald Engelen

VVD-woordvoerder landbouw Helma Lodders stelde in Buitenhof dat bijensterfte niet komt door landbouwgif, maar door de varroamijt. Een knap staaltje fake news, en een teken aan de wand: in Nederland is de waarheid gewoon te koop.

USA, 15 September 2008. US stocks were poised for a massive sell-off 15 September 2008 after embattled investment bank Lehman Brothers Holdings filed for bankruptcy - one of many financial firms in turmoil amid a significant broadening of the US credit crisis.
© EPA/KAMIL KRZACZYNSKI

Een decennium crisis: we hebben niets geleerd

Column
77
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Vorige maand was het precies tien jaar geleden dat zakenbank Bear Sterns omviel en daarmee de grote recessie inluidde. Ewald Engelen blikt terug op het voorbije decennium en concludeert dat we geen meter zijn opgeschoten.

© ANP / Remko de Waal

En zo gebeurde er uiteindelijk niets

Column
57
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Nu de gemeenteraadsverkiezingen voorbij zijn, is ook de ophef rondom ING-ceo Ralph Hamers verstomd. Wat heet: de minister van Financiën is niet van plan zich met de vergoeding van de topman te bemoeien, want dit zou botsen met de mensenrechten. Een gotspe, schrijft Ewald Engelen.

Beeld door Guido van Nispen (via Flickr)
© CC BY

Waarom ik lijstduwer voor de Partij voor de Dieren in Amsterdam ben

Column
60
Ewald Engelen

Ewald Engelen

In het kort: omdat ik me groen en geel erger aan de groeicoalitie die het in Amsterdam voor het zeggen heeft. En omdat de Partij voor de Dieren de enige partij is die het lef heeft te zeggen dat Amsterdam moet krimpen, in plaats van groeien.

© ANP / Robin Utrecht

En toen stond heel de polder in zijn hemd

Column
38
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Nederland heeft de strijd om Unilever gewonnen: het hoofdkantoor komt in Rotterdam te zitten. Een vrucht van het gunstige vestigingsklimaat, jubelde de regering. Een opsteker voor het afschaffen van de dividendbelasting, zei lobbyorganisatie VNO/NCW. Bleek daar even niets van te kloppen.

© EPA/RICCARDO ANTIMIANI

Hopen op Italiaanse reuring in Brussel

Column
44
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Feliciteerden de Europese elites elkaar en zichzelf vorig jaar nog met hun overwinningen op het 'verkeerde soort populisme', nu is het weer alle hens aan dek: in Italië behaalden de eurosceptici deze week bijna tweederde van de stemmen. Ewald Engelen hoopt dat het in Brussel eindelijk eens iets wakker schudt.

© AFP Photo / John Thys

Column Ewald Engelen: Brief aan Barroso

Column
58
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Deze week werd bekend dat Goldman Sachs eind 2017 bij monde van José Manuel Barroso, voormalig voorzitter van de Europese Commissie, een privaat onderhoud heeft gehad met de huidige vice-voorzitter van diezelfde Europese Commissie. In het geniep, en in strijd met zijn eerdere beloften. Reden voor Ewald Engelen om de sociaaldemocraat eens goed de les te lezen.

Beeld door Chad Greiter (via Unsplash)
© CC0 (Publiek domein)

Column Ewald Engelen: We're f*cked

Column
190
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Terwijl de bewindslieden van Rutte-3 en de mediaeconomen over elkaar heen buitelen van enthousiasme over de groeicijfers van de Nederlandse economie, stapelen de bewijzen zich op dat de burger al decennia op grote schaal wordt genaaid.

© AFP PHOTO / ERIC PIERMONT

Column Ewald Engelen: Zo kennen we onze Parijse pappenheimers weer

Column
68
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Ewald Engelen wist niet of hij moest huilen of braken na het lezen van een recent interview met Bruno Le Maire, de Franse minister van Financiën. Volgens Le Maire is het de hoogste tijd dat de eurozone gecompleteerd wordt, en dat betekent vooral één ding: de kleintjes — Nederland incluis — zijn het haasje.

Beeld door Carlo Verso (via Unsplash)
© CC0 (Publiek domein)

Column Ewald Engelen: tijd voor een Hippocratische eed onder economen

Column
115
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Ruim negen maanden na het verschijnen van Kate Raworth's 'Doughnut Economics' hebben de Nederlandse economen eindelijk hun oordeel klaar. De strekking: Raworth moet haar mond houden, en zich eerst maar eens beter in gaan lezen. Het laat maar weer eens zien waar de prioriteiten van deze poldereconomen liggen.

2017

© RVD

De Koning riep de ‘Gewone Nederlander’ vooral op om niet zo te zeuren

Column
69
Ewald Engelen

Ewald Engelen

De kersttoespraak van Koning Willem-Alexander was ‘een onhandige, op voorhand tot mislukken gedoemde poging om zelf gewoon onder “gewone Nederlanders” te lijken’, aldus Ewald Engelen. En dan heeft hij het nog niets eens over de inhoud gehad.

© CC0 (Publiek domein)

Brusselse agitprop

Column
64
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Wil je verdere Europese integratie invoeren, maar heb je de publieke opinie niet mee? In Brussel is het geen probleem: schrijf gewoon een rapport met een mobiliserend verhaal erin. Zo'n verhaal bestaat doorgaans uit drie vaste ingrediënten — jammer dat het ook driewerf onzin is.

© ANP / Bart Maat

Rutte-3 heeft geen snars van de euro begrepen

Column
38
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Begin deze week verwaardigde het kabinet zich te reageren op de vele voorstellen die de afgelopen maanden zijn gedaan om de toekomst van de euro te verzekeren. Het is een onthutsend document geworden. Niet om wat erin staat. Maar vooral om wat er níet in staat.

© ANP/Robert Vos

Droge voeten of poen?

Column
61
Ewald Engelen

Ewald Engelen

We moeten minder vliegen. En minder ver. Want als we zo doorgaan, staat ons land straks onder water. Het kabinet en bedrijfsleven zetten evenwel in op groei. Tijd voor een offensief, meent Ewald Engelen. Met natte voeten is het tenslotte lastig om er nog warmpjes bij te zitten.

© CC0 (Publiek domein)

Tijd voor de hooivorken

Column
89
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Luxleaks, Swissleaks, de Panama Papers en nu de Paradise Papers: voor de zoveelste keer verschaft een stapel documenten ons een inkijkje in de schimmige wereld van belastingontwijking door de allerrijksten op aarde. En voor de zoveelste keer blijkt: hoe groter, hoe rijker, hoe machtiger, hoe meer je je kunt onttrekken aan de regels.

Bronmateriaal van o.a. PvdA en IISG; beeldbewerking door Luuk van der Sterren.
© CC BY-SA

In Memoriam: de Sociaaldemocratie

Opinie
120
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Afgelopen maart werd pijnlijk duidelijk wat vier jaar rechts beleid de PvdA had gebracht: de partij werd met de grond gelijk gemaakt. Ze is niet alleen: in heel Europa is de sociaaldemocratie op sterven na dood. Waar ging het mis? Ewald Engelen schreef een necrologie.

© ANP / Jerry Lampen

Spruitjeslucht

Opinie
115
Ewald Engelen

Ewald Engelen

We moesten er 209 dagen op wachten, maar dan heb je ook wat: het regeerakkoord voor Rutte-III ligt op tafel. 'Vertrouwen in de toekomst', zo luidt de titel. Ewald Engelen las het akkoord en is niet onder de indruk: '"Met de moed der wanhoop een bange toekomst in" zou een beter motto zijn geweest.'

Beeld door Samuel Zeller (via Unsplash)
© CC0 (Publiek domein)

Nederland een lichtend voorbeeld? We zijn een slachthuis

Column
74
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Het World Economic Forum jubelde vorige week in een filmpje dat heel de wereld gevoed zou kunnen worden. Het geheim: de Nederlandse boer en zijn grootschalige landbouw. Het komt de economische elite allemaal bijzonder goed uit — en zoals gewoonlijk deugt het voor geen meter.