Auteur

Birte Schohaus

Academia-dissident en Groninger at heart. Doctor in de journalistiek die schrijft over grond-, geld- en politieke zaken in Noord-Nederland (en daarbuiten). Bijt zich graag vast in complexe dossiers boven en onder de grond.

——
Mail: birte.schohaus@ftm.nl

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
24
2021

Sociaal psycholoog Tom Postmes: ‘Rekenwerk en rapporten zijn schijnoplossingen voor Groningers’

4
Birte Schohaus

Birte Schohaus

De gaswinning in Groningen zorgt niet alleen voor schade aan huizen, maar heeft ook grote maatschappelijke impact. Mensen worden er zelfs ziek van. Hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes ziet dat Groningers zich niet veilig voelen. ‘Niet uit angst dat hun huis instort, maar omdat hun toekomst totaal onzeker is.’

Gedupeerden hebben niets aan nieuwe afkoopregels aardbevingsschade

168
Birte Schohaus

Birte Schohaus

De schade-afhandeling in Groningen gaat op de schop. Er komt een afkoopregeling van 5000 euro, het schadegebied wordt ingeperkt en nieuwe richtlijnen moeten de grote verschillen tussen schaderapporten laten verdwijnen. Efficiënt en duidelijk, zegt het Instituut Mijnbouwschade. Critici vrezen een terugkeer naar het keurslijf en de willekeur van het NAM-tijdperk.

Duitse energiereus RWE probeert verliezen kolencentrale bij Nederlandse belastingbetaler neer te leggen

53
Birte Schohaus

Birte Schohaus

De Duitse energiereus RWE claimt 1,4 miljard van de Nederlandse overheid voor misgelopen inkomsten bij een kolencentrale in Eemshaven. Maar het sommetje klopt niet, blijkt uit een vandaag verschenen rapport. Het energiebedrijf probeert verliezen uit verleden, heden en toekomst te verhalen op de Nederlandse belastingbetaler.

Groningse gasmiljoenen wel voor facelift villa, niet voor fiksen funderingen

5
Birte Schohaus

Birte Schohaus

Geen nieuwe aardbevingen en toch een schadevergoeding claimen voor een scheur in de muur van je villa? Het kan in Groningen. Hoe duurder het huis, des te meer geld. Buren tippen elkaar over deze ‘ruimhartige’ subsidiepot van het Instituut Mijnbouwschade Groningen. 500 miljoen euro is al uitgekeerd. Terwijl ze in villadorp Haren hun centen tellen, zitten de echte gedupeerden al jaren in de ellende: de schades aan hun funderingen zijn nog steeds niet afgewikkeld. ‘Je wordt gewoon gemangeld.’

Illegale opslag gevaarlijk blusschuim was bekend bij toezichthouders – maar het economisch belang ging voor

3
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Op een bedrijventerrein in Doetinchem stonden lange tijd 1300 vaten afgedankt blusschuim weg te rotten. De vervuiler kon redelijk ongestoord zijn gang gaan. Uit een vandaag verschenen rapport – en uit documenten die Follow the Money boven water kreeg – blijkt dat de situatie ernstiger was dan we eerder samen met het onderzoeksplatform Pointer beschreven: toezichthouders hielden de eigenaar van de vaten jarenlang de hand boven het hoofd. Economisch belang ging boven milieurisico’s.

‘Herenclub’ verdeelt en heerst over miljoenenerfenis Friesland Bank

9
Birte Schohaus & Loek Mulder

Birte Schohaus & Loek Mulder

De erfgenaam van Friesland Bank is een van de rijkste vermogensbeheerders van Noord-Nederland. De Stichting FB Oranjewoud kreeg in 2012 126 miljoen euro om bedrijvigheid en cultuur in het noorden te stimuleren. Alleen: de gedachte achter het investeringsbeleid is een raadsel. Ook is het onduidelijk hoeveel geld er nog in de pot zit. Het beheer van de miljoenen is in handen van drie mannen die aan niemand verantwoording hoeven af te leggen. Onder hun bewind lijkt FB Oranjewoud zich steeds verder te ontwikkelen tot vastgoedondernemer en durfinvesteerder die grote risico’s neemt en niet vies is van vriendjespolitiek.

2020

40 procent van de bodemsaneringen deugt niet en het toezicht erop is een farce

2
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Je koopt een stuk grond dat volgens de gegevens ‘schoon’ is, maar dat vol blijkt te liggen met loden politiekogels. Uiteindelijk moet je alsnog een vermogen uitgeven aan saneringskosten. Het overkwam Marko de Vries uit Heerenveen, maar zijn situatie is geen uitzondering. Controle op bodemsaneringen is in Nederland regelmatig een papieren werkelijkheid, blijkt uit onderzoek van Follow the Money en De Monitor.

‘Milieuproblemen belanden bij de rechter, omdat de politiek haar werk niet doet’

7
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Gedumpt afval, gesjoemel met CO2-uitstoot en milieusubsidies, illegale houtkap of smokkel van bedreigde diersoorten. Dat is het werkgebied van Ingeborg Koopmans, officier van justitie bij het Functioneel Parket en gespecialiseerd in milieucriminaliteit. FTM sprak haar over de vraag wat er in Nederland misgaat met milieuhandhaving. ‘Subsidies voor duurzame projecten creëren ook weer criminaliteit.’

Hoe slapend toezicht leidt tot een langzame milieuramp

Analyse
18
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

1300 vaten met afgedankt blusschuim verontreinigen de bodem en het grondwater in Doetinchem met PFAS. Na publicaties in de pers komt de gemeente in actie: het schuim moet worden overgepompt, en de terreineigenaar moet ervoor betalen. Dit terwijl de vaten niet van hem zijn. Wat ging hier mis?

Tien jaar illegale opslag giftig blusschuim – en de vervuiler betaalt níet

27
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Op een bedrijventerrein in Doetinchem staan zo’n 1300 containers brandblusschuim met PFAS: giftige stoffen die vrijwel niet afbreken in het milieu. De vaten lekken, de vloeistof sijpelt in de grond, en in de appels van nabije bomen is het gif al aangetroffen. Follow the Money en De Monitor reconstrueren hoe het zover kon komen: met een opportunistische ondernemer, een gedupeerde terreineigenaar en falende toezichthouders.

Blusschuim: een chemische tijdbom die Nederland neerlegt bij de buren

14
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Brandblussers moeten regelmatig worden vervangen. Het probleem is: blusschuim zit vol PFAS. Chemische verbindingen, met grote risico’s voor de volksgezondheid en het milieu, die heel moeilijk – en alleen tegen hoge kosten – zijn op te ruimen. In Europa wacht zeker 210.000 ton oud blusschuim op een veilig en definitief einde. Samen met televisieprogramma De Monitor onderzoeken we de laatste gang van een overjarige brandblusser.

Lelystad Airport kostte al 214 miljoen euro (and counting)

6
Birte Schohaus

Birte Schohaus

Niemand wist wat de uitbreiding van Lelystad Airport in totaal heeft gekost, ook de betrokken partijen niet. Tot nu. Samen met Omroep Flevoland brengt Follow the Money de talloze geldstromen achter het vliegveld in kaart.

‘Intellectuele prostitutie’ in de milieuadvieswereld

41
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Natuurbescherming lijkt in Nederland goed geregeld. Wie een project wil beginnen, moet eerst de effecten op de natuur laten onderzoeken. In de praktijk blijkt echter dat die onderzoeken ertoe dienen om projecten te legitimeren. ‘Adviesbureaus schrijven witwasrapporten.’

Bodemdaling gevaarlijk? In Groningen mag de zoutwinning gewoon doorgaan

3
Birte Schohaus
Borgercompagnie

Birte Schohaus

Terwijl in Groningen de gaswinning wordt afgebouwd, ziet het ernaar uit dat de winning van zout er op volle kracht mag doorgaan. Minister Eric Wiebes vindt de economische voordelen belangrijker dan de risico’s en kosten van verdere bodemdaling door zoutwinning.

Terugkijken: De ongelijke strijd voor natuurbehoud

17
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Donderdagavond organiseerde Follow the Money samen met Pakhuis De Zwijger een livecast over de ongelijke strijd tussen de overheid, ondernemers en burgers die opkomen voor een natuurbelang. Uit ons onderzoek blijkt dat de overheid nogal eens haar eigen regels aan de laars lapt.

‘Burgers die strijden voor natuur staan meteen 2-0 achter’

16
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Hoge kosten, overheden die zich niet aan de regels houden, ‘onafhankelijke’ adviesbureaus die niet tegen belangrijke opdrachtgevers in willen gaan. Het is de dagelijkse gang van zaken in het gevecht om de openbare ruimte in Nederland. Voor burgers wordt het intussen steeds lastiger om hun leefomgeving te beschermen.

Schade coronacrash Lelystad Airport lijkt nogal mee te vallen

4
Birte Schohaus
Lelystad Airport

Birte Schohaus

De provincie Flevoland en de gemeente Lelystad eisen van het Rijk compensatie voor het zoveelste uitstel van de opening van Lelystad Airport. Ze beweren grote ‘sociaaleconomische schade’ op te lopen, maar is die claim wel terecht?

Duits lab kan per direct het aantal coronatests in Nederland verdubbelen

16
Birte Schohaus & Eelke van Ark

Birte Schohaus & Eelke van Ark

Huisartsenlaboratorium U-Diagnostics in Baarn kan per direct 2000 tot 3000 coronatests per dag afnemen, dankzij de capaciteit die het in Duitsland heeft om te testen. Daarmee kan de landelijke testcapaciteit voor corona in één klap verdubbeld worden. Het RIVM is inmiddels in contact met U-Diagnostics.

Wat kost Lelystad Airport ons eigenlijk?

23
Birte Schohaus
Lelystad Airport

Birte Schohaus

Of er ooit commercieel zal worden gevlogen is door de coronacrisis onzeker geworden. Maar officieel gaan de voorbereidingen voor Lelystad Airport gewoon door, ook nu de opening wederom is uitgesteld . De uitbreiding van het omstreden vliegveld heeft nu al honderden miljoenen gekost. Maar hoeveel precies? En waaraan is dat geld besteed? Omroep Flevoland en Follow the Money doen onderzoek naar de geldstromen achter het door tegenvallers geplaagde uitbreidingsplan. De cijfers leiden ons diep in het moeras. Hoog tijd voor een doortastender aanpak.

Vliegende actievoerder is fel tegen Lelystad Airport: ‘Te veel klopt niet’

21
Birte Schohaus

Birte Schohaus

Sinds het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besloot Lelystad Airport open te gooien voor de grote luchtvaart, regent het berichten over rammelende rapporten en mistige besluitvoering. ‘Hier wordt iets doorgedrukt dat niet met feiten te staven is,’ verwoordt Ruud Holswilder het gevoel van vele omwonenden. Niet voor niets kreeg zijn onderzoeksvoorstel de meeste stemmen tijdens de FlevoPitch.

2019

Zout is werk en banen gaan in Groningen voor alles

2
Birte Schohaus
Groningen

Birte Schohaus

Zoutwinning en de overheid zijn in Groningen innig met elkaar verstrengeld. Ondanks bezorgdheid over de schade die het kan veroorzaken, is er de overheid veel aan gelegen de zoutwinner overeind te houden. Zout uit de Groningse grond levert banen op, is de redenering. Maar hoeveel werk kan de schade wegstrepen?

Wat maakt het Gronings zout zo ‘uniek’ dat we milieuschade en verzakte huizen op de koop op toe nemen?

11
Birte Schohaus
Veendam

Birte Schohaus

Wereldwijd geniet het Groningse magnesiumzout een ijzersterke reputatie: het is een van de zuiverste in zijn soort. Zonde om dat als strooizout op straat te knikkeren, of als grondstof voor de chemische industrie te gebruiken. Met name in de wellness-hoek gaan stemmen op winning van dit zout te beperken en het alleen voor cosmetische producten te gebruiken. Deze wellness-weg is voor Nedmag de route naar een duurzamer imago.

Deze vrouw vecht al decennia tegen de winning van zout

12
Birte Schohaus
Veendam

Birte Schohaus

Jakoba Gräper-Niemeijer won de pitch die FTM samen met regionale omroepen van Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel organiseerde. Zij vroeg ons te onderzoeken welke belangen er gemoeid zijn met de winning van zout aan de Gronings-Drentse grens. Wie is deze vrouw? En waarom smaakt het Groningse zout zo bitter?

Zendmacht voor Amsterdamse stadszenders is een soap

6
Birte Schohaus

Birte Schohaus

AT5 en C-Amsterdam zijn verwikkeld in een felle strijd om de zendmacht in de hoofdstad. Tijdens een commissieraadsvergadering vorige week vlogen ze elkaar publiekelijk in de haren. Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat het onderliggende probleem veel groter is. Zo was het toezicht op de Amsterdamse stadsomroep AT5 jarenlang niet op orde, kwam de onafhankelijkheid van de Raad van Toezicht in het nauw, droegen bestuurders dubbele petten en was kritiek niet welkom.