Auteur

Hans Schnitzler

Hans Schnitzler (1968) is filosoof, publicist, auteur van ‘Het digitale proletariaat’ (2015), voormalig columnist voor de Volkskrant en als mede-initiatiefnemer betrokken bij de Bildung Academie in Amsterdam.

Door sommigen betiteld als technofoob of vooruitgangshater, ziet deze vrolijk twitterende filosoof zich eerder als cultuurcriticus met een bijzondere interesse voor onze technologische conditie. Hij is vooral geïnteresseerd in de invloed van digitalisering op onze alledaagse leefwereld. Bovendien staat hij een kritische filosofie voor. Dat wil zeggen dat hij graag onder de oppervlakte kijkt naar mogelijke belangen, machtsstructuren en andere olifanten die ons slimme mensen- en dingenuniversum richting geven.

Oorspronkelijk opgeleid als docent geschiedenis, studeerde hij in 2009 af in de Wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Zijn essays en opiniestukken verschenen in uiteenlopende dag- en weekbladen, waaronder: NRC Handelsblad, Trouw, de Volkskrant, De Standaard, De Groene Amsterdammer en Hard Gras. In 2017 verscheen zijn tweede boek(je) getiteld ‘Kleine filosofie van de digitale onthouding’. Zijn volgende boek is in voorbereiding en verschijnt medio 2020 bij De Bezige Bij.

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
26
2020

Het Waagplein in Alkmaar gaat open voor terrasjes / 1 juni 2020
© Leo Vogelzang VOF

Het goede leven in het post-coronatijdperk

Opinie
51
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Wat bij de klimaatcrisis amper lukt, hebben we met Covid-19 in luttele weken voor elkaar gekregen: een existentiële crisis met een wereldomspannende inspanning te lijf gaan. Veel mensen putten daar hoop uit en denken dat zich, met de komst van het nieuwe virus, ook een nieuwe tijdgeest aandient. Hans Schnitzler is daar niet zo zeker van.

https://pixabay.com/nl/photos/toevoegingen-berekeningen-resultaat-2278416/
© jackmac34 @ Pixabay

Weersta het nuttigheidsdenken

Opinie
57
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Van een mislukking leer je soms meer dan van een succes, zij het vaak iets anders dan waarop je hoopte. Hans Schnitzler pleit voor minder doelmatigheidsdenken – minder utilisme. Van hem mogen de nuttigheidsdenkers, die de werkelijkheid reduceren tot een simpele rekensom, een toontje lager zingen.

Lockdown in Parijs; de starten langs de Seine zijn verlaten.
© EPA / Yoan Valat

De comfortzone zit in lockdown

Opinie
73
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Filosoof Hans Schnitzler realiseerde zich al snel: als er iets is waarmee we nu collectief worden geconfronteerd, is het de wetenschap dat ons bestaan grillig en kwetsbaar is. We zitten ineens allemaal in hetzelfde gammele schuitje en zijn hierdoor inniger dan ooit aan elkaar verwant. Nu de illusie dat veiligheid en gezondheid maakbaar zijn onder onze voeten is weggetrokken, kunnen we ons maar beter leren verhouden tot de grilligheid van het noodlot.

Mars op de Dag van de Arbeid, Den Haag, 1 mei 2018
© ANP / Bart Maat

Waarden, waarden, waarden; de rest is bullshit

Opinie
44
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) kwam recent met een rapport over werk, en constateerde daarin dat werkende mensen de grip op hun arbeid steeds meer kwijtraken. Hans Schnitzler vraagt zich af: wat maakt werk überhaupt waardevol in tijden van data, algoritmen en robots?

2019

Snapshot van live mobile data, zie https://www.nytimes.com/interactive/2019/12/19/opinion/location-tracking-cell-phone.html
© The New York Times

Ga het gevecht met de control freaks aan

Opinie
30
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

In elke control freak schuilt een tiran, stelt Hans Schnitzler; in het gunstigste geval tiranniseert hij vooral zichzelf, in de meeste gevallen ook zijn omgeving. Die controle leggen we onszelf en elkaar op, soms uit vrije wil. We zijn zo de mede-ontwerpers van ons eigen huis van bewaring geworden, een huis waarin zelftoezicht en toezicht door anderen naadloos in elkaar over lopen. Toch gloort er hoop: Naarmate meer mensen in hun dagelijkse bestaan hinder ondervinden van de tirannieke tengels van de control freak, begint het tech-activisme vleugels te krijgen.

Fulvio Raniero Mariani: Turbine aereo, 1938 (fragment)

Een nihilistisch zooitje

Opinie
29
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Ter bestrijding van doemdenkers, cultuurpessimisten en ‘vooruitgangsverloochenaars’ is recent een heuse ‘Bende van de Vooruitgang’ in het leven geroepen. Onlangs kregen de vijf oprichters vrij baan om hun beginselen uit de doeken te doen. Hans Schnitzler ziet het somber in voor hun techno-optimisme.

Meer dataschaamte graag!

Opinie
33
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Elke tijd kent zijn eigen vorm van schaamteloosheid, maar die van ons lijkt erin uit te blinken. Elke dag weer zien we onbeschaamd gedrag, in een duizelingwekkende waaier aan verschijningsvormen. Wat filosoof Hans Schnitzler betreft is het hoog tijd voor iets meer ‘beschavende’ remming.

© CC0 (publiek domein)

Alessandro Baricco's ‘The Game’ bevat vooral een hoop luchtfietserij

Opinie
14
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Wat betekent het om een mens te zijn in een steeds digitaler wordende wereld? Over die vraag boog de Italiaanse schrijver Alessandro Baricco zich al in 2006. In zijn nieuwe boek, 'The Game', ontpopt hij zich echter tot een heuse Silicon Valley-cheerleader.

© CC0 (publiek domein)

Wij zijn allemaal nerds

Column
36
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Er loopt een vloeiende lijn van de wens om alle dagelijkse ongemak uit te bannen naar de gedroomde, perfecte wereld. En juist op dat diepgewortelde verlangen haakt technologie in. Maar hoe voorspelbaar, efficiënt en frictieloos willen we de werkelijkheid eigenlijk hebben?

© CC0 (Publiek domein)

De almacht van de surveillance-kapitalisten ondermijnt onze vrijheid

Column
43
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Onder mensen die zich beroepshalve met internet en Big Data bezighouden, werd reikhalzend uitgekeken naar Shoshana Zuboffs nieuwe boek, ‘The Age of Surveillance Capitalism’. Vrolijk word je er niet van, maar het boek is van groot belang.

Dennis van Zuijlekom, Soft Melting Clock
© https://www.flickr.com/photos/dvanzuijlekom/9334044074

Zijn wij onze data?

Opinie
21
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Hans Schnitzler haakt aan bij de column van Jan Kuitenbrouwer, die Tim Berners-Lees plannen voor een betere privacybescherming beschreef. 'Hoog tijd,' zegt Schnitzler, want 'het gevecht om onze gegevens is uiteindelijk een machtsstrijd met als inzet wie de controle weet te bemachtigen over de informatiestromen en daarmee over de inrichting van de samenleving als geheel’.

2018

© CC0 (Publiek domein)

Laat iedere student bedrijfskunde een maatschappelijke stage doen

Column
43
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Waarom lijkt het Nederlandse topmannen- en vrouwen zo vaak aan een moreel kompas te ontbreken? Docent-promovendus aan de Vrije Universiteit Jelle van Baardewijk schreef er een proefschrift over. Daar komt een duidelijke trend uit naar voren: het begint in de schoolbanken.

© CC0 (Publiek domein)

Laat het onderwijs aan karaktervorming doen

Column
72
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Het onderwijs verkeert in een systeemcrisis, schrijft Hans Schnitzler. Tijd voor een fundamentele herbezinning op de aard en inrichting van het hele stelsel.

© ANP / Koen van Weel

Wanneer 'sharing' geen 'caring' meer is

Column
31
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

In onder meer Het Parool en de Volkskrant verschenen afgelopen maand paginagrote advertenties van Airbnb. De strekking: we zijn een technologieplatform waar welwillende individuen elkaar weten te vinden, en derhalve niet verantwoordelijk voor de hinderlijke bijeffecten van het massatoerisme. Dat er alleen al in Amsterdam 18.500 verhuurplekken werden aangeboden, liet het bedrijf maar even achterwege.

Origineel beeld door D. J. Shin (via Wikimedia Commons)
© CC BY SA

Wie stopt de algoritmes?

Column
20
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Er zijn weinig landen die zoveel haat op Facebook plaatsen als Nederland, zo bleek uit een onderzoek van de Volkskrant. Maar dat komt niet doordat Nederlanders nu zoveel haatdragender zijn dan andere volken, schrijft Hans Schnitzler. Waardoor dan wel?

© CC0 (Publiek domein)

Waarom ‘Bye bye Facebook’ niet genoeg is

Column
61
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Tienduizenden mensen deden mee aan het 'Bye bye Facebook'-evenement van Zondag Met Lubach. Columnist Hans Schnitzler is er niet van overtuigd dat ze ook weg zullen blijven: de datafuiken van Facebook en Google staan immers wijd open.

© CC0 (Publiek domein)

Smart cities, dumb citizens

Column
9
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen komt er van alles en nog wat ter sprake, maar over één thema hoor je bar weinig: de digitalisering van onze steden. En dat terwijl er toch talloze haken en ogen aan de ontwikkeling zitten.

© ANP / Bas Czerwinski

Klimaatontkenners hebben hun drifthuishouding niet op orde

Column
169
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

‘Na ons de zondvloed’. Dat lijkt het motto van eminente klimaatontkenners als president Donald Trump of, dichter bij huis, FvD-voorman Thierry Baudet. Wat drijft hen tot dit gedachtengoed?

2017

© CC0 (Publiek domein)

Kerstverhaal: verlos ons van het dataïsme

Column
21
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Het jaar 2018 kán een jubeljaar worden. In zijn kerstverhaal roept columnist Hans Schnitzler op tot beteugeling van de almacht van de tech-titanen en hogepriesters van Silicon Valley. Eerste stap: een smartphone-vrij kerstmaal.

Beeld door H. Heyerlein (via Unsplash)
© CC0 (Publiek domein)

Wanhoop doet leven!

Opinie
18
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Sta je sceptisch tegenover innovaties, dan word je al snel weggezet als conservatieve angsthaas. Maar als het gaat om technologische ontwikkelingen, dan kan een beetje vrees geen kwaad. Integendeel zelfs, zegt Hans Schnitzler.

© CC0 (Publiek domein)

Geniet, maar swipe met mate

Column
54
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Één op de vijf fietsongelukken is te wijten aan smartphonegebruik; reden voor Veilig Verkeer Nederland om te pleiten voor een strengere aanpak van appende weggebruikers. Wat Hans Schnitzler betreft mogen we nog wel een stap verder gaan. Wordt het geen tijd voor waarschuwingsplaatjes op onze iPhones?

Beeld door Flickr-gebruiker (Carrie Sloan)
© CC BY-NC-SA 2.0

De gemiddelde despoot likt er zijn vingers bij af

45
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Afgelopen week stemde de Eerste Kamer in met de aftapwet. Vanaf volgend jaar kunnen alle Nederlanders zonder het te weten als bijvangst in de digitale sleepnetten van de AIVD terecht komen. Daarmee stevenen we hard af op een digitale surveillancestaat, schrijft filosoof en publicist Hans Schnitzler.

Kom in verzet tegen de aanval op onze aandacht

Column
21
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Het digitale tijdperk gaat gepaard met een schadelijke versnippering van onze aandacht, betoogt Hans Schnitzler. Dit beperkt ons vermogen tot zelfstandig nadenken en verzwakt onze weerstand tegen partijen die een commercieel belang hebben bij de voortdurende verstoring van onze concentratie.

© ANP/Bart Maat

De politiek wordt steeds infantieler

Column
4
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

We leven in een hoogst paradoxale tijd, schrijft Hans Schnitzler. En daardoor infantiliseert het politieke discours, en niet, zoals vaak gedacht, het kiezersvolk. Vuur wordt met vuur bestreden en pathologie met pathologie. Gecombineerd met de kracht van sociale media ontstaat een gevaarlijke mix voor de stabiliteit van democratieën.

© FTM / DonkeyHotey

Leg de VS een data-embargo op

Column
71
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Data-gedreven rechtspraak en beleid zijn de toekomst. Hier zitten echter allerlei haken en ogen aan, betoogt Hans Schnitzler. In de Verenigde Staten is de data-verzameldrift onstuitbaar en dat vormt een giftige mix met het bewind van de megalomane Donald Trump. Hoe moet Europa reageren?

Wat bezielt die tech-titanen?

Column
14
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Steeds vaker en steeds preciezer wordt ons denken en doen via het internet-of-things gestuurd door wat Hans Schnitzler noemt 'bezielde dingen'. Maar wie zitten daarbij aan de knoppen? En wat hebben die supertechies met ons voor? In een aantal artikelen geeft de auteur antwoord op deze vragen. Met als motto: 'Follow the soul'.