Auteur

Ilona Dahl

Studeerde journalistiek in België, werkte bij (regionale) dagbladen en op de eindredactie van nrc.next. Nu schrijft ze voor FTM over de geldstromen binnen ons Nederlandse zorgstelsel.
——
Mail: ilona.dahl@ftm.nl

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
18
2021

Gezocht: kunstheup zonder ingebouwd servicecontract

13
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Fabrikanten van medische implantaten assisteren dagelijks bij operaties. Wat Nederlandse ziekenhuizen exact betalen voor die OK-service is onduidelijk, zelfs voor zorgverzekeraars. Het maakt medische implantaten extra duur. Over de grens zijn ze vaak goedkoper te krijgen, maar de implantaten daar aanschaffen lukt meestal niet: inkopers stuiten op handelsbarrières van de industrie. ‘We zijn machteloos.’

Wat een medisch implantaat kost, mag geheim blijven

24
Ilona Dahl

Ilona Dahl

In april 2018 diende onderzoeksjournalist Ilona Dahl bij zes academische ziekenhuizen een Wob-verzoek in, om op te vragen welke medische implantaten ze inkopen en tegen welke prijs. Het doel: achterhalen hoe het inkoopproces verloopt en nagaan welke prijsafspraken er zijn. Dat Wob-verzoek leidde tot eindeloos geharrewar. De meervoudige rechtbank in Utrecht heeft nu een paar knopen doorgehakt.

De geheimzinnigheid over de inkoop van medische implantaten wordt streng bewaakt

31
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Fabrikanten van medische implantaten dwingen ziekenhuizen om hun inkoopafspraken geheim te houden, op straffe van schadeclaims. Ilona Dahl is al jarenlang bezig om te achterhalen hoe duur de implantaten zijn die academische ziekenhuizen inkopen. De fabrikanten verzetten zich met hand en tand. Dahl doet verslag van ruim drie jaar strijd om meer transparantie af te dwingen. Eerder deze week zat ze bij de rechter.

Hartklepfabrikanten misleiden hartchirurgen en patiënten

41
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Bedrijven die hartkleppen produceren, vermelden op grote schaal verkeerde maten op hun verpakkingen, wat grote gevolgen kan hebben voor patiënten. Een hartchirurg uit Groningen stuit op weerstand als hij het probleem aan de kaak stelt. Het mondt uit in een jarenlange strijd, die nog steeds niet is opgelost.

2020

Het gevecht om de chirurgische nietmachines

24
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Een aantrekkelijke deal met een Chinese leverancier zet de verhoudingen in het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk op scherp. De inkopers stuiten op verzet van de chirurgen, die niet met onbekende apparatuur willen werken. Intussen start monopolist Johnson & Johnson, bij wie het ziekenhuis al jarenlang inkoopt, een felle lobby om de nieuwkomer buiten de deur te houden. De verknochtheid van de chirurgen aan het merk waarmee ze zijn grootgebracht, blijkt concurrentie en innovatie in de weg te staan.

De schaduwmacht in het ziekenhuis: inkopers overtroefd door leveranciers

31
Ilona Dahl

Ilona Dahl

De inkoop van medische hulpmiddelen in ziekenhuizen – denk aan implantaten en apparatuur – is een gesloten wereld waarbinnen spanningen tussen artsen en inkopers hoog kunnen oplopen. Fabrikanten bedienen zich van agressieve marketing om hun producten in de operatiekamers te krijgen, beschikken over een leger aan geroutineerde verkopers, en zorgen dat de artsen aan hun zijde staan. Een inkoper: ‘De leveranciers hebben de artsen in hun zak.’

Matjesfabrikant krijgt megaboete voor misleiden en bedriegen van duizenden patiënten

13
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Eén van de grootste matjesfabrikanten is in een Amerikaanse strafzaak veroordeeld tot een megaboete: 344 miljoen dollar. Johnson & Johnson verzweeg doelbewust ernstige complicaties die de kunststof bekkenbodemmatjes kunnen veroorzaken en bedreef misleidende marketing om artsen over de streep te trekken om deze matjes te gebruiken bij hun patiënten. Wat betekent deze uitspraak voor de slachtoffers in Nederland?

2019

Toezicht op consultancycontracten en medische implantaten schiet niet op

9
Ilona Dahl

Ilona Dahl

De afgelopen anderhalve week werd in de Tweede Kamer uitgebreid gesproken over medische implantaten. Op 25 november werd een rondetafelgesprek gehouden waar artsen, patiënten, advocaten en deskundigen het woord voerden; op 27 november vond een Kamerdebat plaats; en op 4 december regende het moties. Ilona Dahl maakt de balans op.

Gevloerd door een bodemmatje

35
Ilona Dahl & Karin Spaink

Ilona Dahl & Karin Spaink

In ons dossier ‘Gesponsorde artsen’ beschreven we eerder dat artsen vaak afhankelijk zijn van de medische industrie om hun onderzoek te financieren. De belangenverstrengeling die zo tot stand komt, kan grote consequenties hebben voor patiënten: ze worden ongewenst proefkonijn voor de industrie. Artsen werken soms met hulpmiddelen die slecht getest zijn. Vandaag laten we zien hoe schadelijk dat kan zijn, en welke verderfelijke praktijken sommige bedrijven erop nahouden.

Van patiënt tot proefkonijn: hoe een inferieur medisch product de markt bijna veroverde

30
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Jaarlijks worden in Nederland met groot succes bijna 40.000 mensen gedotterd; bijna allemaal krijgen ze meteen een stent geïmplanteerd, om hun kransslagader voortaan goed open te houden en een hartinfarct te vermijden. Al ruim veertig jaar wordt daarvoor een metalen buisje gebruikt. Maar in 2012 kwam in Europa een biologisch afbreekbare stent op de markt: de Absorb, van de Amerikaanse fabrikant Abbott. Het nieuwe implantaat werd agressief gemarket en veel ziekenhuizen pasten de Absorb bij hun patiënten toe. Soms waren ze zelfs proefkonijn.

Zelfregulering van medische-hulpmiddelenindustrie faalt

14
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Niemand weet hoeveel consultancy-contracten tussen artsen en de medische-hulpmiddelenindustrie er in Nederland zijn afgesloten. Artsen verzuimen hun financiële banden bij hun werkgever en het Transparantieregister Zorg te melden. Bij ziekenhuizen en de stichting Gedragscode Medische Hulpmiddelen ontbreekt elk overzicht, en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd moet zich nog warmlopen op dit onderwerp. Onderzoek van FTM wijst uit dat zelfregulering faalt, en toezicht hard nodig is.

Hartchirurg LUMC: ‘Wij zijn afhankelijk van de industrie’

Interview
13
Ilona Dahl

Ilona Dahl

FTM onthulde dat topartsen in academische centra vaak verborgen consultancy-contracten hebben met producenten van medische hulpmiddelen. Daarmee lieten we zien hoezeer de medische wetenschap verknoopt is met de industrie. De vermaarde hartchirurg Robert Klautz van het Leiden UMC is consultant van het Amerikaanse Medtronic. Hij ging als enige in op vragen van Follow the Money.

2018

Reconstructie: hoe we 50 verborgen contracten boven water kregen (en honderden andere verstopt bleven)

26
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Ilona Dahl deed ruim drie jaar onderzoek naar geheime contracten die artsen afsluiten met bedrijven die medische implantaten maken. Het was een zoektocht in een gesloten wereld; slechts een enkeling durfde te praten. Deze week publiceerde FTM haar eerste bevindingen. In dit stuk lees je hoe het onderzoek tot stand kwam.

De verborgen deals van topartsen met de hulpmiddelenindustrie

54
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Voor het eerst wordt duidelijk hoezeer topartsen bij UMC’s verknoopt zijn met fabrikanten van medische hulpmiddelen: Follow the Money wist via een wob-verzoek 50 verborgen consultancy-contracten boven water te halen. ‘Het is niet uw business. Ik hoef mij tegenover u niet te verantwoorden.’

Hulpmiddelenmaker, verdacht van omkoping, heeft nauwe banden met medisch-academische wereld

7
Ilona Dahl & Siem Eikelenboom

Ilona Dahl & Siem Eikelenboom

Vorige week viel de fiscale opsporingsdienst FIOD binnen bij een medische-hulpmiddelenproducent ‘in het midden van het land’ omdat het bedrijf artsen zou hebben omgekocht. Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat het om OrbusNeich gaat. OrbusNeich produceert en verkoopt cardiologische hulpmiddelen, en oefent als financier van wetenschappelijke onderzoeken invloed uit op de Nederlandse ziekenhuizen.

Nederlandse overheid mangelt medisch wetenschappelijk onderzoek

16
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Artsen die wetenschappelijk onderzoek doen zijn voor de financiering ervan steeds meer afhankelijk van het bedrijfsleven. Dat komt omdat de overheid steeds minder geld in onderzoek steekt, zeggen ze. Maar de cijfers laten een ander beeld zien. De vraag is: vertellen die wel het hele verhaal?

FTM Audio - Medisch onderzoek in de tang van multinationals: ‘Geld gaat boven kwaliteit’

Podcast
2
Frederique de Jong & Ilona Dahl

Frederique de Jong & Ilona Dahl

De jacht op onderzoeksgeld maakt artsen wanhopig. Sinds de overheid de geldkraan heeft dichtgedraaid, hebben ze moeite om hun wetenschappelijk onderzoek te bekostigen en zijn ze genoodzaakt hun hand op te houden bij de industrie. Die afhankelijkheid zorgt voor grote frustraties onder artsen. ‘De winst van een behandeling staat voorop, niet de genezing van een patiënt.’

Medisch onderzoek in de tang van multinationals: ‘Geld gaat boven kwaliteit’

63
Ilona Dahl

Ilona Dahl

De jacht op onderzoeksgeld maakt artsen wanhopig. Sinds de overheid de geldkraan heeft dichtgedraaid, hebben ze moeite om hun wetenschappelijk onderzoek te bekostigen en zijn ze genoodzaakt hun hand op te houden bij de industrie. Die afhankelijkheid zorgt voor grote frustraties onder artsen. ‘De winst van een behandeling staat voorop, niet de genezing van een patiënt.’