Auteur

Judith Spanjers

Tekorten in de zorg? Na het uitpluizen van duizenden jaarrekeningen blijft Judith zich erover verbazen dat kleine zorgaanbieders in korte tijd miljonair kunnen worden. Daarom zet ze haar loep op zorgwinsten en zorgfraude.

——
Mail: judith.spanjers@ftm.nl

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
34
2021

Geldstromen in jeugdzorg voor het eerst inzichtelijk na groot data-onderzoek door Follow the Money

14
Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Terwijl gemeenten succesvol lobbyden voor extra miljarden om de gaten in hun jeugdzorgbudget te dichten, zocht Follow the Money uit – waar mogelijk tot op bedrijfs- en gemeenteniveau – naar welke zorgaanbieders het geld is gegaan, en wat ze daaraan overhielden. Hoeveel ging er naar de grootste aanbieders, hoeveel winst werd er gemaakt, en – belangrijker – hoeveel daarvan ging niet naar de zorg voor de meest kwetsbare kinderen?

Vertrouwelijk: het ondoorzichtige keuringssysteem van de jeugdbescherming

10
Margot Smolenaars & Judith Spanjers

Margot Smolenaars & Judith Spanjers

Via jaarlijkse keuringen van het managementsysteem garandeert het Keurmerkinstituut dat de jeugdbescherming in staat is goed werk af te leveren. Hoe en waarom een instelling het predikaat ‘gecertificeerd’ krijgt (of verliest), is echter in nevelen gehuld: rapporten zijn niet openbaar, en zelfs de gemeenten en de cliëntenraad krijgen er niet zomaar toegang toe. De Limburger en Follow the Money ontdekten dat eenzelfde probleem binnen dit ‘objectieve’ systeem bij verschillende organisaties tot andere uitkomsten leidt.

Podcast | Het veelkoppige monster Jeugdzorg

Podcast
7
Frederique de Jong, Judith Spanjers & Margot Smolenaars

Frederique de Jong, Judith Spanjers & Margot Smolenaars

Grondig onderzoek naar cijfers van de hele sector, dus ook jeugdbescherming leert dat geldgebrek lang niet het grootste probleem is waardoor kinderen in de knel komen. Personeel loopt weg uit de jeugdzorg. Als je Margot Smolenaars en Judith Spanjers hoort, kan je je daar wel iets bij voorstellen.

Van marktbestormer tot beerput: zo ging jeugdbeschermer Briedis ten onder

21
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Sinds gemeenten verantwoordelijk zijn voor jeugdzorg staat ook de ‘markt’ voor jeugdbescherming open. Alleen Briedis lukte het zich tussen de gevestigde orde te wringen. Met grote idealen bestormde deze coöperatie van zelfstandig werkende jeugdbeschermers in 2018 de markt. Amper twee jaar na dato is Briedis haar certificaat kwijt en vraagt de bestuurder gedesillusioneerd faillissement aan. Gezinnen en medewerkers blijven in verwarring achter.

Justitie blijft zaken doen met Arnhemse zorgaanbieder, ondanks eerdere fraude

16
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Het ministerie van Justitie en Veiligheid blijft zaken doen met Stichting Onderdak terwijl zorgkantoor VGZ in juli 2020 constateerde dat het Arnhemse zorgbedrijf heeft gefraudeerd met persoonsgebonden budgetten.

Jeugdbeschermers: ‘De mentale druk kan niemand van je overnemen’

22
Judith Spanjers & Margot Smolenaars

Judith Spanjers & Margot Smolenaars

Terwijl bestuurders en branchevertegenwoordigers zich het hoofd breken over tarieven, vacatures en volume maken, voeren jeugdbeschermers het werk uit. Dat valt hen steeds zwaarder. Wachtlijsten, overbelasting, geldgebrek en gedoe met gemeenten over vervolghulp zijn dagelijkse kost. Tegen Follow the Money doen negen jeugdbeschermers uit het hele land een boekje open over hun werkomstandigheden. ‘Ik zie het vuur doven.’

‘We willen niet meer met de kinderen leuren’

13
Judith Spanjers & Margot Smolenaars

Judith Spanjers & Margot Smolenaars

‘Het water staat ons aan de lippen.’ Arina Kruithof, bestuurslid van Jeugdzorg Nederland, windt er geen doekjes om. De jeugdbescherming kán niet meer. De hoge werkdruk en de overmaat aan zware zaken doen veel jeugdbeschermers de das om. Vorig jaar zegde 19 procent van hen hun baan op en zat 6,9 procent ziek thuis. Hierdoor is de jeugdbescherming niet meer in staat haar wettelijke taken goed uit te voeren.

De jeugdbescherming bezwijkt onder de hoge werkdruk

100
Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Door een ongekende uittocht van medewerkers zit de jeugdbescherming volledig klem. Tussen 2015 en 2019 verlieten meer dan vijfduizend medewerkers de veertien jeugdbeschermingsorganisaties. In 2019 keerde bijna een vijfde van het personeel de jeugdbescherming de rug toe, en zat 6,9 procent ziek thuis. Honderden kinderen blijven zo verstoken van hulp. ‘Het systeem staat op klappen.’

Afgewezen zorgaanbieders glippen weer binnen via de achterdeur

11
Judith Spanjers & Berendien Tetelepta

Judith Spanjers & Berendien Tetelepta

Instellingen waar de zorg onder de maat is gebleken, of fraude is vastgesteld, worden door het ministerie van Justitie gewoon ingeschakeld voor forensische zorg, zoals de resocialisatie van tbs’ers. Door het versnipperde zorgsysteem – dat onder vijf verschillende wetten valt – ontbreekt het aan een eenduidige aanpak van aanbieders die in de fout zijn gegaan. Zorgbedrijven ‘shoppen’ van de ene naar de andere wet en zijn nauwelijks te stoppen, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money en de Gelderlander.

Hoofdinspecteur Jeugd Korrie Louwes: ‘We zien dat financiële overwegingen soms leidend zijn, niet de kwaliteit’

Interview
11
Judith Spanjers & Rosanne Kropman

Judith Spanjers & Rosanne Kropman

In vijf jaar tijd verveelvoudigde het aantal jeugdzorgaanbieders tot 6000 nu. De hoeveelheid inspecteurs bij de Inspectie bleef gelijk. Kan de Inspectie haar controlerende taak nog uitvoeren? Hoofdinspecteur Korrie Louwes vindt van wel. ‘Maar ik zeg het met enige aarzeling.’

Inkoopformule ‘open house’ is doping voor jeugdzorgaanbieders

24
Margot Smolenaars, Daan Appels & Judith Spanjers

Margot Smolenaars, Daan Appels & Judith Spanjers

Gemeenten hebben massaal dezelfde methode omarmd om jeugdzorg in te kopen. Dit model – open house – zorgde voor een stortvloed van nieuwe zorgaanbieders, allemaal op zoek naar omzet. Maar het blijkt ondoenlijk om al die aanbieders te managen, laat staan ze te controleren. Dat was een bijzonder dure les: inmiddels zijn veel gemeenten hun grip op het jeugdzorgbudget kwijt. Vier op de vijf gemeenten verwachten in 2021 een begrotingstekort.

Podcast | Paarden in de Jeugdzorg: remedie of weggegooid geld?

Podcast
6
Frederique de Jong, Judith Spanjers & Rosanne Kropman

Frederique de Jong, Judith Spanjers & Rosanne Kropman

Rosanne Kropman vernam dat de gemeente Hoogeveen geen geld meer had en vroeg zich af waar het budget aan opgegaan was. Zij turfde behoorlijk wat zorgboerderijen die coaching met paarden bieden. Judith Spanjers dook cijfers op uit het zuiden van het land en en samen onderzochten ze het fenomeen. Aan Frederique vertellen ze hoe ze dat deden en welke indrukwekkende bedragen er in deze branche omgaan.

Het paard is de nieuwe melkkoe van de jeugdzorg

9
Rosanne Kropman & Judith Spanjers

Rosanne Kropman & Judith Spanjers

Boerderijzorg en in het bijzonder paardencoaching zijn booming. Niet alleen stijgt het aantal bedrijven dat deze vorm van (jeugd)zorg biedt, ook de omzetten vliegen omhoog, waarbij de winsten tot in de tonnen kunnen oplopen. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money in samenwerking met Pointer. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd maakt zich al jaren zorgen over de kwaliteit die zorgboerderijen leveren.

Drugscriminelen storten zich ongehinderd op lucratieve zorgmarkt

29
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Zorgcliënten die als dagbesteding hennep moeten knippen, katvangers die zorgbedrijven oprichten, prostitutie en witwassen van crimineel geld. Uit onderzoek van het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ) en RIEC Oost-Nederland blijkt dat in de regio Twente zeker 22 zorgbedrijven zijn opgezet door criminele netwerken. Desondanks worden vanwege capaciteitsgebrek en een zware bewijslast slechts enkele casussen strafrechtelijk opgepakt.

2020

Amsterdam geeft jeugdzorggeld uit als water

24
Daan Appels & Judith Spanjers

Daan Appels & Judith Spanjers

Een ingrijpende stelselwijziging moest de Amsterdamse jeugdzorg vanaf 2018 goedkoper en beter maken. In plaats daarvan werd in twee jaar tijd 114 miljoen méér uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Terwijl de omzetten van zorgaanbieders stegen, ontstonden wachtlijsten voor jeugdigen met zware en complexe problemen. Over een maand start de derde grote wijziging in vijf jaar tijd. Daar is de gemeente niet klaar voor, waarschuwt de Rekenkamer. ‘Ons bekruipt het gevoel dat we niet serieus worden genomen.’

‘Gemeenten moeten zélf zorgwinsten beteugelen’

1
Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Vandaag debatteert de Tweede Kamer met staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de jeugdzorg. Terwijl veel gemeenten kampen met tekorten, boeken jeugdzorgaanbieders flinke winsten. Te veel geld dat bedoeld is voor de zorg verdwijnt in de zakken van private ondernemers. Maar hoeveel precies weet niemand. De Kamer wil dat hij ingrijpt, maar Blokhuis kaatst de bal vooralsnog terug naar de gemeenten.

Jeugdzorg Nederland publiceert misleidende winstcijfers over kleine zorgaanbieders

Analyse
19
Jeroen Wijnen & Judith Spanjers

Jeroen Wijnen & Judith Spanjers

Kleine zorgaanbieders maken gemiddeld meer dan 35 procent winst, stelde branchevereniging Jeugdzorg Nederland vorige maand. De organisatie baseerde dat op hun analyse van de financiële gegevens van jeugdzorgaanbieders. De kleine zorgaanbieders waren verbaasd over dat cijfer en eisten uitleg. Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat Jeugdzorg Nederland onvergelijkbare cijfers heeft gebruikt en zo een misleidend beeld schetst. ‘Het klopt inderdaad dat we te snel een te stevige conclusie hebben getrokken,’ erkent Jeugdzorg Nederland nu.

Podcast | Top verdienen aan jeugdzorg in Tilburg

Podcast
1
Frederique de Jong, Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Frederique de Jong, Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Terwijl de gemeenten rode cijfers schrijven, draaien zorgbedrijven goed. Judith Spanjers (Follow the Money) en Stephan Jongerius (Brabants Dagblad) legden de jaarrekeningen van zorgaanbieders uit de héle regio Noord-Brabant onder de loep. In deze podcast vertellen ze over hun onderzoek.

Top verdienen aan jeugdzorg in Tilburg

17
Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Terwijl de gemeenten rode cijfers schrijven, draaien zorgbedrijven goed. Vooral commerciële jeugdzorgbedrijven maken flinke omzetten en dito winsten. Volgens enkele ondernemers zijn de tarieven te hoog en kunnen zij best voor minder even goede zorg leveren. Follow the Money en het Brabants Dagblad legden de jaarrekeningen van zorgaanbieders uit een hele regio onder de loep.

Bedrijven verdienen, gemeenten betalen de prijs

98
Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Nergens in Brabant krijgen zoveel kinderen jeugdhulp als in Loon op Zand. Terwijl het tekort oploopt, groeit de plaatselijke jeugdzorgaanbieder BuroJIJ als kool en maakt het tonnen winst. Hoe kregen de twee voormalige Efteling-acteurs, die BuroJIJ leiden, dat voor elkaar? Follow the Money ging samen met het Brabants Dagblad op onderzoek.

Podcast | Bedrijven en beleggers verdienen goudgeld aan dementerende ouderen

Podcast
1
Frederique de Jong, Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong, Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Luxe zorgvilla’s voor ouderen met dementie schieten de laatste jaren als paddenstoelen uit de grond. Beleggers en multinationals zien er wel brood in, maar hoe zit het met de kwaliteit van de zorg? Siem Eikelenboom en Judith Spanjers deden voor FTM onderzoek naar zorgvoorzieningen voor kwetsbare ouderen. Hun bevindingen zijn ontluisterend.

Particuliere zorg voor ouderen met dementie vergt strenger toezicht

9
Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Het toezicht op luxe zorgvoorzieningen voor ouderen met dementie moet beter. Huur en servicekosten lopen er soms op tot 6000 euro per maand, en er is geen instantie die daarop toeziet. De sector is populair bij investeerders, ook internationale. Maar de autoriteiten hebben bij overnames door buitenlandse bedrijven te weinig oog voor kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van de zorg. Dit zeggen deskundigen in reactie op onderzoek van Follow the Money.

Lucratief beleggen in ouderen met dementie

31
Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Kleine privébeleggers, vermogende families en multinationals: allerlei geldschieters zien profijt in de zorg voor senioren. Zo neemt het beleggen in luxe villa’s voor ouderen met dementie de laatste jaren enorm toe. Brochures beloven rendementen van 7 procent of meer. Maar hoe zit het met de kwaliteit van de zorg? Dit is deel 2 van een serie over zorgvoorzieningen voor kwetsbare ouderen.

Gebrekkige transparantie bij luxe zorgvilla’s voor dementerenden

41
Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Luxe zorgvilla’s voor ouderen met dementie schieten als paddenstoelen uit de grond. Op hun websites beloven deze zorgaanbieders gouden bergen. Ouderen betalen forse bedragen in de hoop op betere zorg. Krijgen ze die ook? En waar betalen de bewoners precies voor? Follow the Money onderzocht het.

Almelo jaagt op miljoenen van zorgcowboy

27
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Na drie vette jaren met torenhoge winsten komt thuiszorgbedrijf Take Care in het vizier van de gemeente Almelo. Zorgfraude, meent Almelo, en eist 2,1 miljoen aan onterecht betaalde declaraties terug. Om te voorkomen dat de twee Take Care-eigenaren hun bankrekening leeghalen, laat de gemeente beslag leggen. Daarop sleept het thuiszorg-echtpaar Almelo voor de rechter. ‘De gemeente wil dat Take Care in de financiële problemen komt.’

Handhavers: coronaregeling zet poorten naar zorgfraude wijd open

13
Daan Appels & Judith Spanjers

Daan Appels & Judith Spanjers

Gemeentelijke handhavers vrezen dat de compensatieregeling voor zorgaanbieders uitnodigt tot zorgfraude. Dat blijkt uit een rondgang van Follow the Money langs toezichthouders door het hele land. Terwijl gemeenten al jaren met grote tekorten kampen, moeten zij zorgaanbieders nu voor het volle pond compenseren. ‘Gemeenten hebben het gevoel dat ze een ongedekte cheque moeten afgeven.’

Flexzorg moet gemeente Apeldoorn terugbetalen

12
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Flexzorg kan voor de helft van de gedeclareerde uren niet bewijzen dat het kwalitatief verantwoorde zorg geleverd heeft, oordeelt de rechtbank Gelderland. Daarom moet het zorgbedrijf geld terugstorten op de rekening van de gemeente Apeldoorn.

Jeugdzorgbedrijf koopt villa in gemeente met grote tekorten

25
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Twee derde van de gemeenten duikt in de rode cijfers omdat de kosten voor jeugdhulp stijgen. Zo schat de gemeente Tilburg haar tekort op jeugdzorg over 2019 op 14 miljoen euro. Niettemin boeken sommige hulpverlenende bedrijven flinke winsten. Het Tilburgse jeugdzorgbedrijf De GezinsManager kocht een villa van 1,3 miljoen euro. Daar is niks mis mee, vindt directeur Roel Bergmans. ‘In de eerste drie jaar hebben we veel geïnvesteerd.’

Minder urenregistratie maakt zorgfraude makkelijker

21
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Het Openbaar Ministerie heeft opnieuw een nederlaag moeten incasseren in een rechtszaak tegen een verdachte zorgaanbieder. De bestuurders van RegioZorgWest zouden voor vier miljoen euro gefraudeerd hebben met persoonsgebonden budgetten (pgb’s). De rechtbank sprak ze vrij. De reden: de zorgkantoren en de Sociale Verzekeringsbank hadden toestemming gegeven om de zorg via een vast maandbedrag te declareren. De geleverde zorg hoefde niet per uur verantwoord te worden. Het gevolg: zorgfraudebestrijders hebben het nakijken.

Les één in zorgfraude: trek je niets aan van gemeentegrenzen

16
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Een 19-jarige personal trainer start in 2016 zorgonderneming Flexzorg. De gemeente Apeldoorn sluit een contract af voor ambulante begeleiding en dagbesteding. Al na enkele maanden bespreekt Apeldoorn ‘verbeterpunten’ met Flexzorg. Verbeterpunten worden fraudesignalen, fraudesignalen veranderen in een aangifte. Maar liefst drie keer treffen de gemeente Apeldoorn en Flexzorg elkaar voor de rechter. Intussen levert Flexzorg in andere gemeenten gewoon zorg. Hoe kan dat?