Auteur

Mira Sys

Onderzoeksjournalist die voor FTM in de Nederlandse bodem en milieuwetgeving graaft. Kijkt soms ook over de grens, en dan met name naar buitenlandse mogendheden die invloed in Nederland willen — of het nu gaat om Russisch gas of Chinese instituten.

——
Mail: mira.sys@ftm.nl

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
65
2022

Burgers moeten overheid dwingen haar eigen milieuregels te handhaven

5
Mira Sys

Mira Sys

Oude olie-installaties, stikstofvervuiling of liters met PFAS vervuild blusschuim. Als overheden illegale praktijken oogluikend toestaan, gaat dat ten koste van het milieu, maar ook van het vertrouwen van burgers in overheden. ‘Moedeloos word ik ervan. Ja moedeloos, dat is het goede woord.’

2021

Pulitzer-winnaar Alison Killing: de vrouw die vele verborgen gevangeniskampen in Chinees Xinjiang vond

Interview
71
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

De Britse Rotterdammer en Pulitzer-winnaar Alison Killing vond met satellietbeelden een groot deel van de Chinese gevangeniskampen. Ze vertelde ons hoe ze dat deed: ‘Ze haalden de schoorstenen weg, maar de schaduwen van die schoorstenen waren nog steeds zichtbaar.’

Overheid krijgt nieuwe superwet maar niet aan de praat: ‘Doe het niet, let op!’

Analyse
11
Mira Sys

Mira Sys

Het is een van de grootste wetgevingsprojecten van de eeuw: de Omgevingswet, die vanaf 1 juli volgend jaar 26 andere leefomgevingswetten overbodig moet maken. Het enige probleem: het lukt de overheid niet het cruciale ict-systeem op tijd af te hebben. Deskundigen vrezen opnieuw uitstel, het budget van inmiddels meer dan 170 miljoen euro dreigt op te raken.

Chinese Xiaomi-telefoons bespioneren hun gebruikers, maar Nederland doet ze niet in de ban

59
Mira Sys & Sebastiaan Brommersma

Mira Sys & Sebastiaan Brommersma

Telefoons van het Chinese merk Xiaomi bieden geweldige specificaties voor een schappelijke prijs. De keerzijde: de apparaten sturen op grote schaal privégegevens door naar servers in China, waar de Chinese overheid mee kan lezen. Litouwen roept op om de apparaten weg te gooien; in Nederland blijft het vooralsnog stil.

Geen data, wel gedogen: omgevingsdiensten weten niet waarop ze toezicht houden

15
Mira Sys & Gidi Pols

Mira Sys & Gidi Pols

Met een gedoogbeschikking op zak mogen bedrijven alvast aan de slag met riskante bezigheden als afval lozen en brandgevaarlijke gebouwen neerzetten. Dat gaat niet altijd goed. Weten gemeenten en provincies welke risico’s hun inwoners daarmee lopen? Niet dus, blijkt uit onderzoek van Follow the Money, want de data zijn een rommeltje.

Verontrustende vondst: na zuivering meer PFAS in het water – niet minder

6
Mira Sys

Mira Sys

Na zuivering zitten er vaak nog meer zorgwekkende PFAS in het afvalwater dan ervoor, blijkt uit metingen bij acht rioolwaterzuiveringsinstallaties. De nabijheid van industrie blijkt bovendien niet altijd een goede voorspeller voor de aanwezigheid van PFAS. ‘Soms zagen we hogere concentraties in het afvalwater van huishoudens.’

Nederland verbiedt PFAS in voedselverpakkingen

2
Mira Sys

Mira Sys

PFAS worden vanaf maart 2022 verboden in voedselverpakkingen. Dat zei Paul Blokhuis, demissionair staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ChristenUnie), vandaag in een ‘Tweeminutendebat’ over PFAS in de Tweede Kamer. De toxische stoffen zitten op dit moment nog – vanwege hun vet- en waterafstotende eigenschappen – in fastfoodverpakkingen als zakjes voor magnetronpopcorn, pizzadozen en wegwerptaartvormen.

Chinese staat sluipt het Nederlandse klaslokaal in

18
Mira Sys

Mira Sys

De Chinese overheid heeft Confucius Instituten in het leven geroepen om via taal- en cultuurlessen invloed uit te oefenen op scholen in het buitenland. Terwijl deze instituten overal ter wereld worden gesloten vanwege hun directe relatie met de Chinese overheid, worden in Nederland op middelbare scholen nog steeds banden met China aangehaald. Waarom doen de scholen dit? En welke risico’s zijn eraan verbonden? ‘De contactpersonen gingen een beetje drukken, deden steeds meer verzoekjes.’

Chineestalige media in Nederland lopen aan de leiband van Beijing

9
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

De Chinese Communistische Partij controleert de media in eigen land volledig en doet dat ook in toenemende mate in het buitenland. In Nederland resteren er geen Chineestalige nieuwsmedia meer die kritisch berichten over de CCP. Sommige verspreiden zelfs actief CCP-propaganda.

Vlaanderen verzwijgt PFAS-vervuiling voor burgers

17
Mira Sys

Mira Sys

In Nederland waren PFAS twee jaar geleden groot in het nieuws, in Vlaanderen raken de stoffen nu pas bekend bij het grote publiek. Twee milieuactivisten brachten ernstige PFAS-vervuiling in Antwerpen aan het licht bij een 3M-fabriek. De vervuiling komt waarschijnlijk zelfs over de grens in Nederland terecht. Waardoor werd dit gifschandaal zo laat bekend?

Toxicoloog Jacob de Boer: ‘Chemicaliën moeten net zo streng worden getest als medicijnen’

Interview
15
Mira Sys

Mira Sys

PFAS, een reeks van duizenden chemicaliën, zijn overal ter wereld een reden tot zorg, want hormoonverstorend, milieuvervuilend en onverwoestbaar. Na een recent schandaal rond de Antwerpse 3M-fabriek, die veel PFAS-vervuiling veroorzaakte, ziet toxicoloog Jacob de Boer ook de volgende giftigestoffencrisis al aan de horizon.

Podcast | Chinese studenten onveilig in Nederland

Podcast
14
Frederique de Jong, Mira Sys & Dorine Booij

Frederique de Jong, Mira Sys & Dorine Booij

De lange arm van de Chinese Communistische Partij reikt tot in onze collegebanken. Dat ontdekten Mira Sys en Dorine Booij in gesprek met meerdere Chinese studenten die zich hier niet veilig genoeg voelen om hun echte naam te gebruiken.

Ook in de Nederlandse collegezaal luistert de Partij mee

25
Mira Sys, Dorine Booij & Anne de Vries

Mira Sys, Dorine Booij & Anne de Vries

De ACSSNL is de grootste Chinese studentenvereniging van Nederland. Om ervoor te zorgen dat studenten zich hier thuis voelen, organiseert de vereniging zelfs datingevenementen. Maar aan die praktische hulp zit een keerzijde.

RIVM: Nederlanders krijgen te veel toxische PFAS binnen

24
Mira Sys

Mira Sys

Nederlanders krijgen te veel PFAS binnen via voedsel en drinkwater. Dat blijkt uit nieuwe onderzoeken, uitgevoerd door het RIVM. Het instituut adviseert de overheid snel blootstelling aan de toxische stoffen te beperken. Omwonenden van de Chemours-fabriek in Dordrecht zouden geen groenten en fruit meer uit eigen moestuin moeten eten. ‘Er kunnen nadelige effecten op de gezondheid ontstaan.’

Goede relatie met China belangrijker voor Universiteit Groningen dan academische vrijheid

42
Anne de Vries & Mira Sys

Anne de Vries & Mira Sys

Hoewel ze wisten dat het propagandavehikels zijn van de Chinese Communistische Partij, haalden drie Nederlandse kennisinstellingen bewust een Confuciusinstituut in huis. Dit blijkt uit een reconstructie van FTM. Die laat zien hoe de kennisinstellingen de academische vrijheid op het spel zetten in de hoop op een betere handelsrelatie met China.

Illegale opslag gevaarlijk blusschuim was bekend bij toezichthouders – maar het economisch belang ging voor

3
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Op een bedrijventerrein in Doetinchem stonden lange tijd 1300 vaten afgedankt blusschuim weg te rotten. De vervuiler kon redelijk ongestoord zijn gang gaan. Uit een vandaag verschenen rapport – en uit documenten die Follow the Money boven water kreeg – blijkt dat de situatie ernstiger was dan we eerder samen met het onderzoeksplatform Pointer beschreven: toezichthouders hielden de eigenaar van de vaten jarenlang de hand boven het hoofd. Economisch belang ging boven milieurisico’s.

MH17 geen obstakel voor gasonderhandelingen met Poetin – het moest alleen stiekem

81
Ties Keyzer, Mira Sys & The Investigative Desk

Ties Keyzer, Mira Sys & The Investigative Desk

Nadat MH17 op 17 juli 2014 was neergehaald, bevroor Nederland de diplomatieke relaties- en handelsrelaties met Rusland. Althans, voor de buitenwereld. Achter de schermen werden de banden snel weer aangehaald. De Nederlandse regering verzweeg dit tegenover de Kamer. De inzet: Russisch gas.

CDA-kandidaat is loyaal aan de Chinese Communistische Partij

38
Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Op de CDA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen staat de Haagse ondernemer David Wan, die een delegatie van de Chinese Communistische Partij (CCP) fêteerde en bestuurder is van een organisatie die zich loyaal toont aan de partij. Dat roept de vraag op: wie is Wan?

Rabobank investeert miljarden in ‘America’s worst company’

15
Mira Sys

Mira Sys

Vleesgigant Tyson Foods wil de Europese markt verder veroveren en zijn vestiging in Nederland uitbreiden. In de Verenigde Staten is het al een van de grootste vleesproducenten. Maar de gigant kwam meerdere malen in opspraak wegens dierenmishandeling en mensenuitbuiting. ‘Tyson behandelt zijn werknemers als machines.’ Wat voor bedrijf is dit, waar de Rabobank miljarden in steekt?

PFAS-gehalten rivieren Maas en Rijn stelselmatig boven ‘veilige waarde’

Analyse
15
Mira Sys

Mira Sys

De PFAS-gehalten in de Maas en de Rijn komen stelselmatig uit boven de nieuwe ‘veilige waarde’ die door de Europese voedselwaakhond EFSA is voorgesteld voor inname via voeding. Dat blijkt uit een gelekt memo van drinkwaterbedrijvenvereniging Vewin. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kijkt intussen of de drinkwaternormen moeten worden aangescherpt.

PFAS hebben effect op immuunsysteem, veilige waarden aangescherpt

17
Mira Sys

Mira Sys

De giftige PFAS, chemische stoffen die zich opstapelen in het lichaam, blijken al veel sneller schadelijk dan tot nu toe gedacht. Ze hebben een negatief effect op het menselijk immuunsysteem. PFAS hopen zich voorts op in moedermelk, waardoor kleine kinderen meer risico lopen. Of iemand zelf te veel PFAS binnen krijgt, is echter erg lastig te achterhalen. De Europese voedselwaakhond heeft daarom een strengere gezondheidswaarde ingevoerd, en de Europese Commissie is bezig maxima voor PFAS in voedsel vast te stellen.

Hoe Gazprom greep op Nederland kreeg

72
Mira Sys & Ties Keyzer

Mira Sys & Ties Keyzer

De Nederlandse overheid bereidt zich voor op de import van Russisch gas om het wegvallen van het Groningse gas uit Slochteren te compenseren. Verschillende Nederlandse politieke partijen waarschuwen voor een afhankelijkheid van het Russische gasbedrijf Gazprom. Follow the Money en The Investigative Desk brengen in beeld hoe belangrijk deze gasgigant is voor Nederland. Welke leveringscontracten heeft het bedrijf hier? Waar wint Gazprom gas? En hoezeer is Nederland al aangewezen op Russisch gas? Deel één van een tweeluik.

Waterroof: mede mogelijk gemaakt met ons pensioengeld

34
Mathieu Verver, Meike van Noortwijk & Mira Sys

Mathieu Verver, Meike van Noortwijk & Mira Sys

Nederlandse pensioenfondsen buitelen over elkaar heen om te laten zien hoe duurzaam hun investeringsbeleid is. Vrijwel allemaal ondertekenden ze een convenant dat die duurzaamheidsambities verankerde. Follow the Money keek naar een aantal bedrijven waarin ze investeren en stelde daarbij de vraag: hoe ver kan een bedrijf gaan voor het niet meer aan de duurzaamheidseisen voldoet? Best ver, zo blijkt.

Water vindt zijn weg naar Wall Street

15
Meike van Noortwijk & Mira Sys

Meike van Noortwijk & Mira Sys

Drinkwater is een primaire levensbehoefte, maar wordt ook schaars. Nederlandse pensioenfondsen beleggen volop in waterverslindende en waterrovende bedrijven. Het besef dat zij met hun geld de waterverdeling beïnvloeden, is er nog amper. Ondertussen ziet Wall Street water als een financieel product, rijp voor de handel. ‘Water wordt behandeld als goud, olie en andere grondstoffen. Daar maak ik me grote zorgen om.'

2020

40 procent van de bodemsaneringen deugt niet en het toezicht erop is een farce

2
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Je koopt een stuk grond dat volgens de gegevens ‘schoon’ is, maar dat vol blijkt te liggen met loden politiekogels. Uiteindelijk moet je alsnog een vermogen uitgeven aan saneringskosten. Het overkwam Marko de Vries uit Heerenveen, maar zijn situatie is geen uitzondering. Controle op bodemsaneringen is in Nederland regelmatig een papieren werkelijkheid, blijkt uit onderzoek van Follow the Money en De Monitor.

‘Milieuproblemen belanden bij de rechter, omdat de politiek haar werk niet doet’

7
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Gedumpt afval, gesjoemel met CO2-uitstoot en milieusubsidies, illegale houtkap of smokkel van bedreigde diersoorten. Dat is het werkgebied van Ingeborg Koopmans, officier van justitie bij het Functioneel Parket en gespecialiseerd in milieucriminaliteit. FTM sprak haar over de vraag wat er in Nederland misgaat met milieuhandhaving. ‘Subsidies voor duurzame projecten creëren ook weer criminaliteit.’

Hoe slapend toezicht leidt tot een langzame milieuramp

Analyse
18
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

1300 vaten met afgedankt blusschuim verontreinigen de bodem en het grondwater in Doetinchem met PFAS. Na publicaties in de pers komt de gemeente in actie: het schuim moet worden overgepompt, en de terreineigenaar moet ervoor betalen. Dit terwijl de vaten niet van hem zijn. Wat ging hier mis?

Tien jaar illegale opslag giftig blusschuim – en de vervuiler betaalt níet

27
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Op een bedrijventerrein in Doetinchem staan zo’n 1300 containers brandblusschuim met PFAS: giftige stoffen die vrijwel niet afbreken in het milieu. De vaten lekken, de vloeistof sijpelt in de grond, en in de appels van nabije bomen is het gif al aangetroffen. Follow the Money en De Monitor reconstrueren hoe het zover kon komen: met een opportunistische ondernemer, een gedupeerde terreineigenaar en falende toezichthouders.

Blusschuim: een chemische tijdbom die Nederland neerlegt bij de buren

14
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Brandblussers moeten regelmatig worden vervangen. Het probleem is: blusschuim zit vol PFAS. Chemische verbindingen, met grote risico’s voor de volksgezondheid en het milieu, die heel moeilijk – en alleen tegen hoge kosten – zijn op te ruimen. In Europa wacht zeker 210.000 ton oud blusschuim op een veilig en definitief einde. Samen met televisieprogramma De Monitor onderzoeken we de laatste gang van een overjarige brandblusser.

‘Intellectuele prostitutie’ in de milieuadvieswereld

41
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Natuurbescherming lijkt in Nederland goed geregeld. Wie een project wil beginnen, moet eerst de effecten op de natuur laten onderzoeken. In de praktijk blijkt echter dat die onderzoeken ertoe dienen om projecten te legitimeren. ‘Adviesbureaus schrijven witwasrapporten.’