Auteur

Mira Sys

Onderzoeksjournalist die voor FTM in de Nederlandse bodem en milieuwetgeving graaft. Kijkt soms ook over de grens, en dan met name naar buitenlandse mogendheden die invloed in Nederland willen — of het nu gaat om Russisch gas of Chinese instituten.

——
Mail: mira.sys@ftm.nl

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
76
2022

Industrie lobbyt succesvol tegen leidingwaterbelasting: burger betaalt de rekening

93
Anna Pleijsier & Mira Sys

Anna Pleijsier & Mira Sys

Dankzij een succesvolle lobby betalen industriële grootverbruikers nauwelijks belasting voor immer schaarser wordend leidingwater. De overheid legt de rekening bijna volledig bij de huishoudens, die de prijs zagen verdubbelen. Dat blijkt uit onderzoek van FTM en De Nieuws BV.

Nederland gaat niet-Europese wetenschappers strenger screenen

50
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

Het kabinet wil wetenschappers van buiten de Europese Unie beter gaan screenen. Dat zegt minister Robbert Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap naar aanleiding van berichtgeving van de China Science Investigation, een internationaal onderzoek onder leiding van Follow the Money.

Drones en beton tegen kogels: ook samenwerken met ‘gewone’ Chinese universiteiten levert risico’s op

37
Annebelle de Bruijn, Dorine Booij, Heleen Emanuel, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Annebelle de Bruijn, Dorine Booij, Heleen Emanuel, Mira Sys & Siem Eikelenboom

De samenwerking van Nederlandse universiteiten met de Chinese krijgsmacht beperkt zich niet tot militaire universiteiten. De afgelopen zeven jaar zijn er ook vele honderden onderzoeken gedaan met civiele Chinese universiteiten die zelf voor het leger werken.

China stuurt gericht tientallen militaire onderzoekers naar Nederland om gevoelige kennis te vergaren

10
Annebelle de Bruijn, Dorine Booij, Heleen Emanuel, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Annebelle de Bruijn, Dorine Booij, Heleen Emanuel, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Meer dan 90 militaire wetenschappers uit China hebben de afgelopen jaren kennis vergaard aan Nederlandse universiteiten en kennisinstellingen. Ze deden onderzoek naar militair gevoelige technologieën, zoals hypersone vliegtuigen en gewapend beton. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money en RTL Nieuws in het kader van de China Science Investigation. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) noemt de situatie ‘zorgelijk’.

Europese universiteiten helpen China om ’s werelds modernste leger op te bouwen

29
Annebelle de Bruijn, Dorine Booij, Heleen Emanuel, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Annebelle de Bruijn, Dorine Booij, Heleen Emanuel, Mira Sys & Siem Eikelenboom

China wil het machtigste leger van de wereld bouwen. Dat lijkt te lukken – met dank aan Europese wetenschappers die op grote schaal militair gevoelige kennis met het Chinese leger delen. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money en tien andere media uit zeven verschillende landen. In Nederland werden bijna driehonderd van zulke gevoelige onderzoeken uitgevoerd. ‘Vitale kennis is al weggelekt. We voeren een achterhoedegevecht.’

In Nederland mogen schepen giftig afval gewoon in de haven dumpen

16
Mira Sys & Tom Claessens

Mira Sys & Tom Claessens

Per jaar lozen zeeschepen zo’n 19 miljoen ton afvalwater met giftige stoffen in Nederlandse kustwateren. Dat komt – tegenstrijdig genoeg – door strengere milieuregels die ervoor moeten zorgen dat de scheepvaart schonere brandstof gebruikt en minder zwavel uitstoot.

Overheid deed nooit onderzoek naar nut miljarden kostende Omgevingswet: ‘Een stuurloos project’

15
Daniël van Kessel & Mira Sys

Daniël van Kessel & Mira Sys

De overheid heeft nooit onderzoek gedaan naar de noodzaak van de nieuwe Omgevingswet, een megawet die 26 wetten over de leefomgeving moet vervangen. Dat zeggen toonaangevende juristen tegen Follow the Money. De regering negeerde stelselmatig belangrijke adviezen over de wet.

Opzeggen Gazprom-contracten spekt onbedoeld Russische staatskas

38
Ties Keyzer & Mira Sys

Ties Keyzer & Mira Sys

Een breed gesteunde petitie roept gemeenten en waterschappen op hun gascontract met Russisch energiebedrijf Gazprom op te zeggen. Lokale besturen die gas inkopen bij de Nederlandse dochter van het staatsbedrijf zoeken naar manieren om van hun contract af te komen. Ze willen niet via het Russische staatsbedrijf de Oekraïne-oorlog financieren. Maar opzeggen is zo mogelijk nog erger. ‘Gazprom kan daar goud geld aan verdienen.’

Stedenbanden met China: van linkse hobby naar rechtse lobby

7
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

Lange tijd deelden gemeenteambtenaren uit idealistische overwegingen hun kennis en ervaring met ‘zustersteden’ aan de andere kant van de wereld. Nu telt hoofdzakelijk het rendement voor de plaatselijke economie. Partnerschap met een stad in China is aanlokkelijk, maar mensenrechtenschendingen zijn dichtbij huis steeds minder makkelijk te verkopen.

Milieu-inspecteur Mario Bakker: ‘Opsporing van milieucriminaliteit moet in Nederland echt naar een hoger niveau’

Interview
17
Mira Sys

Mira Sys

5,5 miljard. Zoveel zijn we naar schatting ieder jaar kwijt in Nederland aan milieucriminaliteit. En ons milieutoezicht is slecht op orde. Follow the Money spreekt Mario Bakker, de man die probeert Tata Steel zich aan de milieuregels te laten houden. ‘Een bedrijf stilleggen is nogal wat. Je maakt voortdurend afwegingen.’

Achter stedenbanden met China schuilt propagandaclub van de Partij

7
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

Bij het aangaan van vriendschapsbanden met Chinese steden zien burgemeesters het vaak al helemaal voor zich: veelbelovende zakelijke contacten, de orders zullen binnenstromen. Wat ze meestal over het hoofd zien, is dat er meer aan vastzit dan wederzijdse economische belangen. Voor China zijn stedenbanden ook een politiek drukmiddel.

Burgers moeten overheid dwingen haar eigen milieuregels te handhaven

9
Mira Sys

Mira Sys

Oude olie-installaties, stikstofvervuiling of liters met PFAS vervuild blusschuim. Als overheden illegale praktijken oogluikend toestaan, gaat dat ten koste van het milieu, maar ook van het vertrouwen van burgers in overheden. ‘Moedeloos word ik ervan. Ja moedeloos, dat is het goede woord.’

2021

Pulitzer-winnaar Alison Killing: de vrouw die vele verborgen gevangeniskampen in Chinees Xinjiang vond

Interview
71
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

De Britse Rotterdammer en Pulitzer-winnaar Alison Killing vond met satellietbeelden een groot deel van de Chinese gevangeniskampen. Ze vertelde ons hoe ze dat deed: ‘Ze haalden de schoorstenen weg, maar de schaduwen van die schoorstenen waren nog steeds zichtbaar.’

Overheid krijgt nieuwe superwet maar niet aan de praat: ‘Doe het niet, let op!’

Analyse
11
Mira Sys

Mira Sys

Het is een van de grootste wetgevingsprojecten van de eeuw: de Omgevingswet, die vanaf 1 juli volgend jaar 26 andere leefomgevingswetten overbodig moet maken. Het enige probleem: het lukt de overheid niet het cruciale ict-systeem op tijd af te hebben. Deskundigen vrezen opnieuw uitstel, het budget van inmiddels meer dan 170 miljoen euro dreigt op te raken.

Chinese Xiaomi-telefoons bespioneren hun gebruikers, maar Nederland doet ze niet in de ban

59
Mira Sys & Sebastiaan Brommersma

Mira Sys & Sebastiaan Brommersma

Telefoons van het Chinese merk Xiaomi bieden geweldige specificaties voor een schappelijke prijs. De keerzijde: de apparaten sturen op grote schaal privégegevens door naar servers in China, waar de Chinese overheid mee kan lezen. Litouwen roept op om de apparaten weg te gooien; in Nederland blijft het vooralsnog stil.

Geen data, wel gedogen: omgevingsdiensten weten niet waarop ze toezicht houden

15
Mira Sys & Gidi Pols

Mira Sys & Gidi Pols

Met een gedoogbeschikking op zak mogen bedrijven alvast aan de slag met riskante bezigheden als afval lozen en brandgevaarlijke gebouwen neerzetten. Dat gaat niet altijd goed. Weten gemeenten en provincies welke risico’s hun inwoners daarmee lopen? Niet dus, blijkt uit onderzoek van Follow the Money, want de data zijn een rommeltje.

Verontrustende vondst: na zuivering meer PFAS in het water – niet minder

7
Mira Sys

Mira Sys

Na zuivering zitten er vaak nog meer zorgwekkende PFAS in het afvalwater dan ervoor, blijkt uit metingen bij acht rioolwaterzuiveringsinstallaties. De nabijheid van industrie blijkt bovendien niet altijd een goede voorspeller voor de aanwezigheid van PFAS. ‘Soms zagen we hogere concentraties in het afvalwater van huishoudens.’

Nederland verbiedt PFAS in voedselverpakkingen

2
Mira Sys

Mira Sys

PFAS worden vanaf maart 2022 verboden in voedselverpakkingen. Dat zei Paul Blokhuis, demissionair staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ChristenUnie), vandaag in een ‘Tweeminutendebat’ over PFAS in de Tweede Kamer. De toxische stoffen zitten op dit moment nog – vanwege hun vet- en waterafstotende eigenschappen – in fastfoodverpakkingen als zakjes voor magnetronpopcorn, pizzadozen en wegwerptaartvormen.

Chinese staat sluipt het Nederlandse klaslokaal in

18
Mira Sys

Mira Sys

De Chinese overheid heeft Confucius Instituten in het leven geroepen om via taal- en cultuurlessen invloed uit te oefenen op scholen in het buitenland. Terwijl deze instituten overal ter wereld worden gesloten vanwege hun directe relatie met de Chinese overheid, worden in Nederland op middelbare scholen nog steeds banden met China aangehaald. Waarom doen de scholen dit? En welke risico’s zijn eraan verbonden? ‘De contactpersonen gingen een beetje drukken, deden steeds meer verzoekjes.’

Chineestalige media in Nederland lopen aan de leiband van Beijing

9
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

De Chinese Communistische Partij controleert de media in eigen land volledig en doet dat ook in toenemende mate in het buitenland. In Nederland resteren er geen Chineestalige nieuwsmedia meer die kritisch berichten over de CCP. Sommige verspreiden zelfs actief CCP-propaganda.

Vlaanderen verzwijgt PFAS-vervuiling voor burgers

17
Mira Sys

Mira Sys

In Nederland waren PFAS twee jaar geleden groot in het nieuws, in Vlaanderen raken de stoffen nu pas bekend bij het grote publiek. Twee milieuactivisten brachten ernstige PFAS-vervuiling in Antwerpen aan het licht bij een 3M-fabriek. De vervuiling komt waarschijnlijk zelfs over de grens in Nederland terecht. Waardoor werd dit gifschandaal zo laat bekend?

Toxicoloog Jacob de Boer: ‘Chemicaliën moeten net zo streng worden getest als medicijnen’

Interview
15
Mira Sys

Mira Sys

PFAS, een reeks van duizenden chemicaliën, zijn overal ter wereld een reden tot zorg, want hormoonverstorend, milieuvervuilend en onverwoestbaar. Na een recent schandaal rond de Antwerpse 3M-fabriek, die veel PFAS-vervuiling veroorzaakte, ziet toxicoloog Jacob de Boer ook de volgende giftigestoffencrisis al aan de horizon.

Podcast | Chinese studenten onveilig in Nederland

Podcast
14
Frederique de Jong, Mira Sys & Dorine Booij

Frederique de Jong, Mira Sys & Dorine Booij

De lange arm van de Chinese Communistische Partij reikt tot in onze collegebanken. Dat ontdekten Mira Sys en Dorine Booij in gesprek met meerdere Chinese studenten die zich hier niet veilig genoeg voelen om hun echte naam te gebruiken.

Ook in de Nederlandse collegezaal luistert de Partij mee

25
Mira Sys, Dorine Booij & Anne de Vries

Mira Sys, Dorine Booij & Anne de Vries

De ACSSNL is de grootste Chinese studentenvereniging van Nederland. Om ervoor te zorgen dat studenten zich hier thuis voelen, organiseert de vereniging zelfs datingevenementen. Maar aan die praktische hulp zit een keerzijde.

RIVM: Nederlanders krijgen te veel toxische PFAS binnen

24
Mira Sys

Mira Sys

Nederlanders krijgen te veel PFAS binnen via voedsel en drinkwater. Dat blijkt uit nieuwe onderzoeken, uitgevoerd door het RIVM. Het instituut adviseert de overheid snel blootstelling aan de toxische stoffen te beperken. Omwonenden van de Chemours-fabriek in Dordrecht zouden geen groenten en fruit meer uit eigen moestuin moeten eten. ‘Er kunnen nadelige effecten op de gezondheid ontstaan.’

Goede relatie met China belangrijker voor Universiteit Groningen dan academische vrijheid

42
Anne de Vries & Mira Sys

Anne de Vries & Mira Sys

Hoewel ze wisten dat het propagandavehikels zijn van de Chinese Communistische Partij, haalden drie Nederlandse kennisinstellingen bewust een Confuciusinstituut in huis. Dit blijkt uit een reconstructie van FTM. Die laat zien hoe de kennisinstellingen de academische vrijheid op het spel zetten in de hoop op een betere handelsrelatie met China.

Illegale opslag gevaarlijk blusschuim was bekend bij toezichthouders – maar het economisch belang ging voor

3
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

Op een bedrijventerrein in Doetinchem stonden lange tijd 1300 vaten afgedankt blusschuim weg te rotten. De vervuiler kon redelijk ongestoord zijn gang gaan. Uit een vandaag verschenen rapport – en uit documenten die Follow the Money boven water kreeg – blijkt dat de situatie ernstiger was dan we eerder samen met het onderzoeksplatform Pointer beschreven: toezichthouders hielden de eigenaar van de vaten jarenlang de hand boven het hoofd. Economisch belang ging boven milieurisico’s.

MH17 geen obstakel voor gasonderhandelingen met Poetin – het moest alleen stiekem

84
Ties Keyzer, Mira Sys & The Investigative Desk

Ties Keyzer, Mira Sys & The Investigative Desk

Nadat MH17 op 17 juli 2014 was neergehaald, bevroor Nederland de diplomatieke relaties- en handelsrelaties met Rusland. Althans, voor de buitenwereld. Achter de schermen werden de banden snel weer aangehaald. De Nederlandse regering verzweeg dit tegenover de Kamer. De inzet: Russisch gas.

CDA-kandidaat is loyaal aan de Chinese Communistische Partij

38
Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Op de CDA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen staat de Haagse ondernemer David Wan, die een delegatie van de Chinese Communistische Partij (CCP) fêteerde en bestuurder is van een organisatie die zich loyaal toont aan de partij. Dat roept de vraag op: wie is Wan?

Rabobank investeert miljarden in ‘America’s worst company’

15
Mira Sys

Mira Sys

Vleesgigant Tyson Foods wil de Europese markt verder veroveren en zijn vestiging in Nederland uitbreiden. In de Verenigde Staten is het al een van de grootste vleesproducenten. Maar de gigant kwam meerdere malen in opspraak wegens dierenmishandeling en mensenuitbuiting. ‘Tyson behandelt zijn werknemers als machines.’ Wat voor bedrijf is dit, waar de Rabobank miljarden in steekt?