Auteur

Niko Roorda

Voor Niko Roorda (1955) is economie het vakgebied waar hij vermoedelijk het minste over weet en waar hij desondanks een mening over heeft. Hij studeerde theoretische natuurkunde en filosofie, en promoveerde vele jaren later in de sociale wetenschappen, met een focus op duurzaamheid, organisatieontwikkeling en hoger onderwijs. Van beroep is hij schrijver, spreker en consultant. Op zijn website https://niko.roorda.nu vindt u zijn boeken, artikelen en overig werk.

Met zijn elfde boek begeeft Roorda zich op glad ijs: het wordt een boek over economie en duurzaamheid. In zijn eerste bijdrage aan Follow the Money legt hij uit hoe hij met zijn boek het startsein wil geven voor een compleet nieuwe economische wetenschap, die intrinsiek duurzaam is. Heel ambitieus, en alleen haalbaar als de lezers van Follow the Money hem bijstaan. Dus alstublieft, help hem: lees zijn teksten en denk met hem mee.

Artikelen
34
2018

© CC0 (Publiek domein)

Waarom is het zo moeilijk om te verduurzamen? (Deel 2)

56
Niko Roorda

Niko Roorda

Wat zijn de fundamentele redenen die het zo'n klus maken om onze wereldwijde systemen duurzamer te maken? Vorige week beschreef Niko Roorda feedback en traagheid, vandaag het derde deel van de vergelijking: de kantelpunten.

© CC0 (Publiek domein)

Waarom is het zo moeilijk om te verduurzamen? (Deel 1)

99
Niko Roorda

Niko Roorda

In de aflevering van vorige week behandelde Niko Roorda de achtergronden van onduurzaamheid. Deze week graaft hij nog een stukje dieper: wat zijn de fundamentele oorzaken waardoor het zo'n klus is om onze wereldwijde systemen duurzamer te maken?

© CC0 (Publiek domein)

Ook van de beste bedoelingen wordt de wereld niet vanzelf beter

79
Niko Roorda

Niko Roorda

De wereld is een Meent: een gemeenschappelijk gebied waar we allemaal wonen. De enige manier om daar duurzaam mee om te gaan, is er gezamenlijk voor te zorgen. Dat is nog niet zo gemakkelijk, zelfs indien ieder mens geneigd zou zijn om de beste dingen te doen die we maar kunnen verzinnen. Kijk maar.

© CC0 (Publiek domein)

Overal waar de mens voor het eerst verschijnt...

81
Niko Roorda

Niko Roorda

Hoewel hij eigenlijk van plan was de lezers een hart onder de riem te steken, waarschuwt Niko Roorda meteen al: dat gaat deze keer nog niet lukken. We moeten het namelijk nog over de zesde grote massa-extinctie hebben.

© CC0 (Publiek domein)

De zesde grote uitstervingsgolf: de mens

76
Niko Roorda

Niko Roorda

In hoeverre houdt de natuur stand tegen de menselijke economische vooruitgang, vroeg Niko Roorda vorige week. Vandaag maakt hij een begin aan het antwoord.

© CC0 (Publiek domein)

'Peak everything' is al lang bereikt

74
Niko Roorda

Niko Roorda

In de jaren 50 voorspelde M. King Hubbert dat olie vanaf het jaar 2000 steeds schaarser en minder rendabel zou worden. Het tegenovergestelde is gebeurd: door stijgende olieprijzen en technologische ontwikkelingen kunnen we steeds méér olie oppompen. Betekent dat dan dat we best nog even kunnen doorgroeien?

© CC0 (Publiek domein)

Hoeveel mensen passen er in het universum?

104
Niko Roorda

Niko Roorda

Er zijn mensen – waaronder hoogopgeleide mensen – die serieus denken dat groei eeuwig kan doorgaan. Ik begrijp die mensen eerlijk gezegd niet, want als je even doordenkt, dan zie je direct in dat dat echt niet kan.

© CC0 (Publiek domein)

We plegen al bijna een halve eeuw roofbouw op onze planeet

133
Niko Roorda

Niko Roorda

De mens gebruikt jaarlijks meer van de wereldwijde biocapaciteit dan de natuur aan kan vullen. Dat is niet nieuw: de eerste zogeheten ‘Earth Overshoot Day’ was al in 1971. Sindsdien valt die dag echter ieder jaar eerder.

© CC0 (Publiek domein)

Waarom produceren we nog afval?

82
Niko Roorda

Niko Roorda

Onze maatschappij heeft een uniek talent: het kost ons geen enkele moeite om de gevolgen van onze leefstijl af te wentelen op andere mensen, of op de natuurlijke omgeving. ‘Het komt wel goed,’ zeggen we dan. Of: ‘Het doet er niet toe.’ Toch kan ook een kind begrijpen dat zo’n houding ons op de lange termijn op zal breken. Hoe komt dat?

© CC0 (Publiek domein)

Vlees en vliegreizen zijn spotgoedkoop. Wie betaalt de rekening?

98
Niko Roorda

Niko Roorda

Vorige week liet Niko Roorda zien dat de reële prijs die we betalen voor kernenergie een stuk groter is dan we nu betalen. Energie is echter niet het enige waar een verborgen prijskaartje aan hangt.

© CC0 (Publiek domein)

Afval tot in de eeuwigheid

40
Niko Roorda

Niko Roorda

Vorige week besprak Niko Roorda wat de ware kosten van verschillende vormen van energie zijn, en gaf hij een paar argumenten tegen het gebruik van kernenergie. Vandaag deel twee van dat hoofdstuk, want de argumenten waren nog niet op. Hoe ruim je bijvoorbeeld de troep op?

Wat kost meer: klimaatverandering of een kernramp?

44
Niko Roorda

Niko Roorda

Vorige week verschafte Niko Roorda je een inleiding op de begrippen afwenteling en externaliteit en beschreef hij het verschil tussen leverende en regulerende diensten die we aan de natuur ontlenen. Dat was de algemene theorie. Nu wordt het tijd om de praktijk te bestuderen.

We gooien onze troep massaal over de schutting

Opinie
72
Niko Roorda

Niko Roorda

Wat je niet ziet, dat zie je niet. Dat gegeven komt ons al millennia heel goed uit wanneer het gaat over economische productie, maar erg duurzaam is het niet. Kan het ook anders?

© CC0 (Publiek domein)

Wie is de baas over de wereld?

71
Niko Roorda

Niko Roorda

Kan een mensaap burgerrechten hebben? En een robot, kan die iets bezitten? In deze aflevering van zijn boekproject gaat Niko Roorda in op deze en andere vragen. Want kwesties als rechten en eigendom mogen dan vanzelfsprekend lijken, in de praktijk zijn ze dat lang niet altijd.

© CC0 (Publiek domein)

Is de wereld wel van ons?

136
Niko Roorda

Niko Roorda

Niko Roorda is terug van vakantie, en dat betekent dat we weer een nieuw hoofdstuk uit zijn boekproject publiceren. Hij pakt de draad op waar hij deze voor de zomervakantie liet liggen: ‘eigendom’ en ‘bezit’.

© José Roberto V. Mora: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amazing_Planet_Earth_-_panoramio.jpg

Hoe ‘wij’ ons de wereld wisten toe te eigenen

55
Niko Roorda

Niko Roorda

Toen de mensen zich in de loop van honderdduizenden jaren over de aarde verspreidden, troffen ze overal gebieden aan die ze mooi of nuttig vonden en wilden hebben. En die ze daarna, indien nodig, met hand en tand (en later met tanks) verdedigden tegen anderen: ‘Van mij!’ Niko Roorda vervolgt hoofdstuk 3 van zijn boek.

© ANP

Grip op duurzaamheid

64
Niko Roorda

Niko Roorda

In het begin van hoofdstuk 3 schreef Niko Roorda over duurzaamheid en de weeffouten in ons systeem. Vandaag is de beroemde Triple P aan de beurt: je kunt geen boek schrijven over duurzaamheid zonder die toe te passen.

Beeld door Carolina Pimenta (via Unsplash)
© CC0 (Publiek domein)

De onduurzame economie

31
Niko Roorda

Niko Roorda

In zijn tweede hoofdstuk schreef Niko Roorda over geld, waarde en perversiteiten. Vandaag maakt hij een begin aan hoofdstuk drie: over duurzaamheid, en de weeffouten in ons systeem.

Foto door Wikipedia-gebruiker Milliped
© CC BY SA

Onze economie is chronisch ziek

172
Niko Roorda

Niko Roorda

In het sluitstuk van zijn tweede hoofdstuk gaat Niko Roorda dieper in op de kwaal waar onze economie mee kampt: systemische perversiteit. Wat is dat eigenlijk?

Het meest perverse potje poker ter wereld

64
Niko Roorda

Niko Roorda

Wat heeft de aanslag op de spelersbus van Borussia Dortmund met Wall Street te maken? En de handel in graan met naakte Credit Default Swaps? Het antwoord: ze zijn allemaal onderdeel van hetzelfde spelletje.

Waarom de 'toren van vertrouwen' eigenlijk een moker is (deel 2)

159
Niko Roorda

Niko Roorda

In de vorige aflevering vertelde Niko Roorda over de toren van schuld en vertrouwen waar onze economie op drijft, en waarom die toren eigenlijk een moker is. Het slot van dat verhaal had u nog van hem tegoed. Bij deze.

© CC0 (Publiek domein)

Waarom de 'toren van vertrouwen' eigenlijk een moker is

57
Niko Roorda

Niko Roorda

In de vorige aflevering schreef Niko Roorda dat je geld kunt zien als fiches in een gokspel. Vandaag is het tijd om het over het casino te hebben: welkom in de wereld van fraude, zwendel en Collateralized Debt Obligations.

© Roorda Schrijf mee 7

Voor geld betalen we een hoge prijs

242
Niko Roorda

Niko Roorda

Schreef hij eindelijk over geld, en prompt werd Niko Roorda door FTM-lezers op zijn vingers getikt. Dat deed even pijn, maar hij schrijft gewoon door aan zijn boekproject. Ook in dit deel gaat het over het slijk der aarde. Wat kun je daar eigenlijk mee? En waarom is geld zo'n emotioneel beladen onderwerp? Schrijf mee.

© Roorda Schrijf mee 6

De wonderbaarlijke vermenigvuldiging van ons geld

372
Niko Roorda

Niko Roorda

Is geld altijd gelijk aan schuld? In deze aflevering van zijn boekproject staat Niko Roorda stil bij de rol van banken in onze economie. Die is immers gigantisch: de overgrote meerderheid van ons geld wordt uit het niets gecreëerd door particuliere bankiers. Hoe zit dat?

© Roorda Schrijf mee 5

Hoe gaat ons geld er in de toekomst uitzien?

306
Niko Roorda

Niko Roorda

Twee weken geleden nam Niko Roorda je mee door de geschiedenis van het geld, van de eerste ruilhandel tot aan het hedendaagse fiatgeld. Maar daar houdt het verhaal niet op. Vandaag deel twee: hoe ons geld steeds minder tastbaar werd.

© CC0 (Publiek domein)

Update: zo staat het ervoor met mijn boekproject

15
Niko Roorda

Niko Roorda

Ruim twee maanden is Niko Roorda nu bezig met zijn boekproject over een duurzame economie. De volgende aflevering verschijnt volgende week. Vandaag even een evaluatie: hoe staat het ervoor?

© @ CC0 (publiek domein)

Hoe ons geldstelsel een torentje van vertrouwen werd

340
Niko Roorda

Niko Roorda

Heel vroeger bestond er geen geld: je moest zelf maar uitvogelen hoeveel kippen je voor je paard kon krijgen. Tegenwoordig wisselen we papieren biljetten uit waarvan de waarde op niets anders is gestoeld dan ons vertrouwen in de overheid. Hoe is dat zo gekomen? In deze aflevering neemt Niko Roorda je mee door de geschiedenis van het geldstelsel.

Waarom echte waarde zich niet in geld uit laat drukken

138
Niko Roorda

Niko Roorda

Zaken die evenveel geld kosten, kunnen enorm verschillen in hun feitelijke waarde. En van een hoop zaken is de waarde zelfs helemaal niet in geld uit te drukken. Waarom blijven we het dan toch proberen?

Over geld – en wat is dat eigenlijk?

Opinie
216
Niko Roorda

Niko Roorda

Economie is niet per definitie verbonden aan geld. Maar in onze westerse praktijk is ze dat wel degelijk. Er vindt geen transactie plaats zonder financiële uitwisseling. Maar wat is geld eigenlijk? Daarover buigt Niko Roorda zich in hoofdstuk 2 van zijn boek.

Onze economie: nog altijd op zoek naar de crux

Opinie
101
Niko Roorda

Niko Roorda

Ons huidige economische denken heeft alle kenmerken van een protowetenschap, betoogt Niko Roorda. Maar wat is dat eigenlijk? Tot slot van hoofdstuk 1 moeten we hiervoor terug naar de 6e eeuw.