Auteur

Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) is een samenwerkingsverband van Bas van Beek, Merel de Buck, Alexander Beunder en Jilles Mast. Door middel van kritische berichtgeving leveren ze een bijdrage aan een rechtvaardige en democratische samenleving.

Het idee van PAJ is simpel: het verzamelen en publiceren van informatie die bijdraagt aan de politieke strijd van (groepen) mensen die worden geraakt door uitsluiting, uitbuiting en andere vormen van onrechtvaardigheid. Ze doen dit door samen met de mensen om wie het gaat de problemen in kaart te brengen, de oplossingen hiervoor te formuleren en deze te verspreiden onder een breed publiek.

Website: www.authentiekejournalistiek.org

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
69
2021

Zo verliepen de eerste twee jaar van ons onderzoek naar de Shell Papers

11
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Op 15 april 2019 lanceerden Follow the Money en Platform Authentieke Journalistiek de Shell Papers: een mega-onderzoek naar de banden tussen de oliegigant en de Nederlandse overheid. Inmiddels zijn er twee jaar verstreken; we hebben tegenslagen gehad, maar ook een paar overwinningen geboekt. Tijd voor een terugblik.

Oproep: help mee bij het doorspitten van de Shell Papers

16
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Het kostte twee jaar, maar het eerste deel van de buit is binnen. Bijna 17.000 pagina’s aan rapporten, mailtjes en notulen over de banden tussen Shell en de overheid staan online. Een team journalisten van FTM, PAJ, RTV Drenthe en RTV Noord gaat de documenten doorspitten. Doe je mee?

2020

Van textielbaronnen tot minister Ollongren: de leden van de Tafelronde

48
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Financieel toezichthouders, een minister en het Nederlandse bedrijfsleven: de huidige Tafelronde is een verzamelpunt van gewichtige mensen met grote politieke en economische belangen. Elke zes weken komen zij informeel samen in het rustieke kasteel De Wittenburg in Wassenaar. De Tafelronde lijkt daarmee een uiterst comfortabele mogelijkheid te bieden om te lobbyen. Toch stellen de huidige leden dat er van lobby of beïnvloeding geen sprake is, althans niet meer dan bij de gemiddelde tennisclub.

De Tafelronde: al 120 jaar het besloten overleg van de Nederlandse elite

59
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Eens per zes weken komen topbestuurders uit het bedrijfsleven, de financiële wereld en de politiek bijeen in een old boys network: de Tafelronde. Leden ontkennen steevast elke vorm van invloed en doen het genootschap vaak af als een eetclubje voor de Nederlandse elite. Maar recent archiefonderzoek laat zien dat de Tafelronde werd opgericht met een gericht doel, dat nog steeds doorsijpelt in haar huidige ledensamenstelling. Het genootschap heeft voorts een wonderlijke band met NRC Handelsblad.

Hoeveel belasting betalen grote bedrijven? Niemand die het weet

Analyse
29
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Anno 2020 betalen grote bedrijven nog maar half zoveel belasting als veertig jaar geleden. En zelfs dat is mogelijk nog te rooskleurig: de blinde vlekken rond de winsten en belastingen van het grootbedrijf groeien. Een door de regering ingestelde adviescommissie roept op tot meer transparantie.

Gemeente Assen willigt als eerste het Wob-verzoek inzake de Shell papers in

24
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vandaag heeft de gemeente Assen, als eerste van de zeventien aangeschreven Nederlandse bestuursorganen, het Wob-verzoek inzake de Shell papers ingewilligd. Dit tegen het uitdrukkelijke verzoek van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat in.

Hoe de Nederlandse kolenindustrie keer op keer de dans ontsprong

11
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Steenkoolcentrales zijn vervuilend en stoten massa’s CO2 uit. Al sinds het Kyoto-akkoord van 1997 worden in Nederland daarom pogingen gedaan om over te stappen op andere energiebronnen. Veelal met weinig succes: minder dan vijf jaar geleden werden er in ons land nog drie nieuwe kolencentrales geopend. Achter de schermen speelde zich ondertussen een jarenlange en invloedrijke lobby af.

Shell Papers update: ministerie van EZK probeert gemeente Assen te muilkorven

20
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Op 12 oktober, 549 dagen na het indienen van het Shell Papers Wob-verzoek, ontving Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) een brief van de gemeente Assen. De behandeling van het verzoek is afgerond; meer dan 2.000 documenten die betrekking hebben op de contacten tussen Shell en de gemeente liggen klaar om verstuurd te worden. Toch zal het nog even duren voordat de documenten daadwerkelijk op de post kunnen. De reden: het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) probeert de publicatie in haar geheel tegen te houden.

Shell Papers update: achter de schermen bij de overheid

24
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorig jaar april diende Platform Authentieke Journalistiek bij zeventien bestuursorganen een Wob-verzoek in. Het doel: inzicht in de banden tussen Shell en de Nederlandse overheid. Na meer dan een half jaar onderhandelen besloten dertien bestuursorganen het verzoek niet in behandeling te nemen. Interne e-mails suggereren echter dat meerdere organen het verzoek wel degelijk uit dachten te kunnen voeren. Waarom schaarden ze zich dan toch achter de ‘ingezette lijn’ van EZK?

De boekhouding van ‘klimaatscepticus’ Böttcher

120
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Eind februari onthulden Follow the Money en De Volkskrant dat emeritus hoogleraar in de chemie Frits Böttcher in de jaren negentig van 25 bedrijven en organisaties financiering ontving voor zijn ‘frontale aanval’ op de klimaatwetenschap. Vandaag publiceren we een overzicht van alle donaties aan Böttchers ‘CO2-project’, en leggen we uit hoe we de bedragen achterhaalden — ondanks pogingen destijds om de financiering middels creatieve boekhouding te verhullen.

Shell, Bayer among multinationals that funded climate scepticism

0
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

The personal archives of prominent Dutch climate denier Frits Böttcher (who died in 2008) reveal that he received over a million guilders – close to half a million in euros – from Shell and other Dutch multinationals during the 1990s. The explicit objective: to question human responsibility for global warming.

Klimaatsceptisch Nederland profiteert nog altijd van netwerk en geld uit fossiele industrie

138
Peter Keizer, Platform Authentieke Journalistiek & Ties Joosten

Peter Keizer, Platform Authentieke Journalistiek & Ties Joosten

Nederland is een kraamkamer van het Europese klimaatscepticisme, zo toonden Follow the Money, Platform Authentieke Journalistiek en de Volkskrant afgelopen zaterdag aan. Met geld van onder andere Shell werd in de jaren '90 actief twijfel gezaaid over de menselijke invloed op het klimaat. De beweging die toen werd geboren, bestaat nog steeds. En nog altijd is er een geldstroom vanuit de fossiele industrie zichtbaar.

Podcast | Het Nederlandse bedrijfsleven financierde negen jaar lang een klimaatscepticus

Podcast
3
Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Op zaterdag onthulde FTM dat klimaatscepticus Frits Böttcher tussen 1989 en 1998 ruim een miljoen gulden ontving van Shell, KLM, DSM en andere (Nederlandse) multinationals. Jilles Mast en Alexander Beunder van Platform Authentieke Journalistiek waren bij Frederique in de studio om te vertellen over het onderzoek.

Het Nederlandse bedrijfsleven financierde negen jaar lang een klimaatscepticus

173
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De prominente Nederlandse klimaatscepticus Frits Böttcher ontving in de jaren negentig meer dan een miljoen gulden van Shell en andere (Nederlandse) multinationals. Het expliciete doel: vraagtekens zetten bij de menselijke verantwoordelijkheid voor de opwarming van de aarde. Dat blijkt uit het nagelaten archief van de chemieprofessor, die in 2008 overleed.

Shell Papers: Wob naar de Wob, want overheid zegt ‘nee’

37
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Tien maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) met steun van FTM zeventien Wob-verzoeken in. Het doel: meer inzicht krijgen in de verwevenheid tussen de Nederlandse overheid en Shell. Dertien overheidsorganen besloten het verzoek af te wijzen. De manier waarop dat gebeurde, roept vragen op over de rechtmatigheid van de ambtelijke werkwijze. Tijd om een ‘Wob naar de Wob’ te doen.

Wob-verzoek Shell Papers afgewezen

28
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Negen maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) zeventien Wob-verzoeken in om meer duidelijkheid te krijgen in de relatie tussen de overheid en Shell. Inmiddels hebben dertien bestuursorganen besloten om het Wob-verzoek niet in behandeling te nemen. PAJ gaat in bezwaar tegen deze beslissing.

2019

In de wereld van ons kent ons, kent lobbykoning AmCham iedereen

34
Daniël de Jongh & Platform Authentieke Journalistiek

Daniël de Jongh & Platform Authentieke Journalistiek

Een lobbykoning kan niet zonder een omvangrijk, wijdvertakt netwerk. Dat heeft AmCham dan ook. Om te achterhalen wie en wat hier onderdeel van uitmaken, hebben we het AmCham-netwerk niet alleen in kaart gebracht, we laten het ook zien.

Podcast | Hoe gaat het met de Shell Papers?

Podcast
11
Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Zes maanden geleden deden journalisten Bas van Beek en Alexander Beunder samen met hun collega's van Platform Authentieke Journalistiek zeventien Wob-verzoeken op de bus. Het luidde het begin in van de Shell Papers, ons onderzoeksproject naar de banden tussen de oliegigant en de Nederlandse overheid. Deze week zijn de mannen van PAJ opnieuw te gast bij Frederique in de studio. Hoe staat het ervoor met het onderzoek?

ExxonMobil vindt overheden vooral irritant

Interview
10
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Het moeilijkste onderzoek dat hij ooit heeft gedaan, noemt Steve Coll het. Voor het boek ‘Private Empire: ExxonMobil and American Power’ bestudeerde hij vijf jaar lang Amerika’s grootste en machtigste oliebedrijf. De conclusie: Exxon functioneert als een zelfstandig koninkrijk, dat handelt volgens zijn eigen regels. PAJ sprak voor FTM met Steve Coll over Exxons verhouding tot de Amerikaanse overheid, Shell en klimaatverandering.

Lobby van multinationals blijkt kind aan huis bij ministeries

40
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorige maand publiceerde FTM over ABDUP, een van Nederlands oudste lobbyclubs, bestaande uit AkzoNobel, Shell, DSM, Unilever en Philips. De club onderhoudt al bijna 75 jaar korte lijntjes met Den Haag, zo valt af te leiden uit de schaarse openbare bronnen. Nu blijkt, op basis van een intern verspreid boek geschreven door Philips-archivarissen, dat ABDUP al decennia een klein leger subcommissies en werkgroepen aanstuurt. Zij helpen brede politieke agenda’s te formuleren en zijn soms vaste gesprekspartner van topambtenaren.

Shell Papers belanden in politieke arena na Kamervragen

22
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De minister van Economische Zaken en Klimaat zal binnen drie weken moeten antwoorden op Kamervragen over de Shell Papers, het onderzoeksproject van Platform Authentieke Journalistiek en FTM gebaseerd op meerdere Wob-verzoeken over Shell. Sandra Beckerman (SP) stelde de Kamervragen afgelopen woensdag, kort nadat FTM publiceerde over de ‘ongepaste en onwettelijke’ voorwaarden die EZK stelt aan het in behandeling nemen van de Wob-verzoeken.

Ministerie vraagt om ‘ongepaste en onwettelijke’ inzage in onderzoeksopzet Shell Papers

34
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Bijna vier maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) zeventien Wob-verzoeken in om de relatie tussen de overheid en Shell te openbaren. Vooral het overleg met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, dat zich zonder machtigingen opwerpt als woordvoerder van dertien van de zeventien bestuursorganen, verloopt stroef en rommelig. De meest recente eis van het ministerie is dat PAJ een toelichting op het onderzoek levert. Ongepast en onwettelijk, oordeelt de Vereniging van Onderzoeksjournalisten. Ook de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) verbaast zich hogelijk en spreekt van een ‘ongewenste precedent’.

ABDUP: al bijna 75 jaar de onzichtbare lobby van Nederlandse multinationals

361
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Er is weinig bekend over ABDUP, een van Nederlands oudste lobbyclubs. ABDUP bestaat uit AkzoNobel, Shell, DSM, Unilever en Philips en is kort na de Tweede Wereldoorlog opgericht. Documenten uit recente Wob-verzoeken laten zien dat ABDUP nog steeds actief is en wetten door het parlement probeert te loodsen, zoals de afschaffing van de dividendbelasting.

Shell Papers: Assen en Groningen handelen, terwijl het stil blijft in Den Haag

13
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

In Assen en Groningen schoof het Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) aan tafel bij provincie- en gemeenteambtenaren voor eerste overleggen over de Wob-verzoeken over de relatie tussen Shell en de Nederlandse overheid. Maar terwijl het noorden voortvarend te werk gaat, blijft het in Den Haag akelig stil.

Shell Papers: Rijksoverheid wil Wob-verzoek voor 90 procent inperken

67
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat komt twee maanden na verzending van de omvangrijke Shell Papers Wob-verzoeken met een plan van aanpak. Dit is het: of we de verzoeken kunnen beperken tot documenten van ‘tekeningsbevoegde ambtenaren’. Of we de 1590 Shell-entiteiten kunnen beperken tot drie. Of we van elk gewobt ministerie het aantal dochterorganen kunnen beperken tot twee. Onrechtmatig, als je het ons vraagt.

Shell Papers update: bestuursorganen willen Wob-verzoek inperken, maar komen niet met plan van aanpak

20
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Zeven weken na indiening van het Shell Papers Wob-verzoek, een verzoek om ‘alle’ overheidsdocumenten over Shell sinds 2005, vond afgelopen dinsdag eindelijk een eerste overleg met de overheid plaats. Het was een pittig gesprek waarbij de bestuursorganen direct begonnen over inperking van het verzoek, zonder inzicht te geven over hoeveel documenten het gaat. PAJ gaat hier niet mee akkoord en verzoekt de bestuursorganen wederom om met een plan van aanpak te komen.

Wob-verzoeken over Shell en de Nederlandse overheid: op welke informatie zitten we te wachten?

29
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Één van de grootste Nederlandse Wob-verzoeken indienen, dat doe je niet alleen. Daarom ontvangt het Wob-verzoek van Platform Authentieke Journalistiek steun van twintig hoogleraren en onderzoekers. Waarom kiezen zij ervoor dit project te steunen? En naar welke documenten zijn zij zelf benieuwd?

Shell Papers update: de deadline nadert, maar overheid toont weinig interesse in overleg over uitstel

15
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorige maand stuurde Platform Authentieke Journalistiek een Wob-verzoek naar 17 overheidsinstanties, met daarin het verzoek om alle communicatie over Shell sinds 2005. Een omvangrijk verzoek: vandaar dat PAJ een voorstel meestuurde om in overleg te gaan over de deadlines. Daar lijkt de overheid echter maar weinig oren naar te hebben.

Hulp aan Mozambique betekent vooral kansen voor BV Nederland

24
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Honderden Mozambikanen kwamen vorige maand om door tropische cyclonen en de overstromingen die erop volgden. Fatsoenlijke kustbescherming en drainage ontbrak. Nederland ontwierp in 2012 een masterplan voor de havenstad Beira, geheel in lijn met ontwikkelingssamenwerking nieuwe stijl: hulp door handel. Kun je kustbescherming wel overlaten aan de markt?

Shell Papers: wat hebben we de overheid nu precies gevraagd?

8
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De zeventien Wob-verzoeken die Platform Authentieke Journalistiek op 12 april indiende, telden tezamen ruim 1250 pagina’s. Met de vraagstelling ‘doe mij alles over Shell maar’ kom je er immers niet: in het bureaucratische slagveld van de Wob vormen bijlagen en juiste formuleringen de belangrijkste wapens. Één vergissing kan honderden documenten kosten.