Auteur

Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek is een samenwerkingsverband van een groep jonge onderzoekers die door middel van kritische berichtgeving een bijdrage wil leveren aan een rechtvaardige en democratische samenleving.

Het idee van Authentieke Journalistiek is simpel: het verzamelen en publiceren van informatie die bijdraagt aan de politieke strijd van (groepen) mensen die worden geraakt door uitsluiting, uitbuiting en andere vormen van onrechtvaardigheid. Ze doen dit door samen met de mensen om wie het gaat de problemen in kaart te brengen, de oplossingen hiervoor te formuleren en deze te verspreiden onder een breed publiek.

Website: www.authentiekejournalistiek.org

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
58
2020

© JanJaap Rypkema

De boekhouding van ‘klimaatscepticus’ Böttcher

120
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Eind februari onthulden Follow the Money en De Volkskrant dat emeritus hoogleraar in de chemie Frits Böttcher in de jaren negentig van 25 bedrijven en organisaties financiering ontving voor zijn ‘frontale aanval’ op de klimaatwetenschap. Vandaag publiceren we een overzicht van alle donaties aan Böttchers ‘CO2-project’, en leggen we uit hoe we de bedragen achterhaalden — ondanks pogingen destijds om de financiering middels creatieve boekhouding te verhullen.

© CC0 (via Unsplash)

Klimaatsceptisch Nederland profiteert nog altijd van netwerk en geld uit fossiele industrie

138
Peter Keizer, Platform Authentieke Journalistiek & Ties Joosten

Peter Keizer, Platform Authentieke Journalistiek & Ties Joosten

Nederland is een kraamkamer van het Europese klimaatscepticisme, zo toonden Follow the Money, Platform Authentieke Journalistiek en de Volkskrant afgelopen zaterdag aan. Met geld van onder andere Shell werd in de jaren '90 actief twijfel gezaaid over de menselijke invloed op het klimaat. De beweging die toen werd geboren, bestaat nog steeds. En nog altijd is er een geldstroom vanuit de fossiele industrie zichtbaar.

Podcast | Het Nederlandse bedrijfsleven financierde negen jaar lang een klimaatscepticus

Podcast
2
Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Op zaterdag onthulde FTM dat klimaatscepticus Frits Böttcher tussen 1989 en 1998 ruim een miljoen gulden ontving van Shell, KLM, DSM en andere (Nederlandse) multinationals. Jilles Mast en Alexander Beunder van Platform Authentieke Journalistiek waren bij Frederique in de studio om te vertellen over het onderzoek.

© JanJaap Rypkema

Het Nederlandse bedrijfsleven financierde negen jaar lang een klimaatscepticus

169
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De prominente Nederlandse klimaatscepticus Frits Böttcher ontving in de jaren negentig meer dan een miljoen gulden van Shell en andere (Nederlandse) multinationals. Het expliciete doel: vraagtekens zetten bij de menselijke verantwoordelijkheid voor de opwarming van de aarde. Dat blijkt uit het nagelaten archief van de chemieprofessor, die in 2008 overleed.

© Matthias Leuhof

Shell Papers: Wob naar de Wob, want overheid zegt ‘nee’

34
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Tien maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) met steun van FTM zeventien Wob-verzoeken in. Het doel: meer inzicht krijgen in de verwevenheid tussen de Nederlandse overheid en Shell. Dertien overheidsorganen besloten het verzoek af te wijzen. De manier waarop dat gebeurde, roept vragen op over de rechtmatigheid van de ambtelijke werkwijze. Tijd om een ‘Wob naar de Wob’ te doen.

Wob-verzoek Shell Papers afgewezen

26
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Negen maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) zeventien Wob-verzoeken in om meer duidelijkheid te krijgen in de relatie tussen de overheid en Shell. Inmiddels hebben dertien bestuursorganen besloten om het Wob-verzoek niet in behandeling te nemen. PAJ gaat in bezwaar tegen deze beslissing.

2019

© Katja Fred

In de wereld van ons kent ons, kent lobbykoning AmCham iedereen

34
Daniël de Jongh & Platform Authentieke Journalistiek

Daniël de Jongh & Platform Authentieke Journalistiek

Een lobbykoning kan niet zonder een omvangrijk, wijdvertakt netwerk. Dat heeft AmCham dan ook. Om te achterhalen wie en wat hier onderdeel van uitmaken, hebben we het AmCham-netwerk niet alleen in kaart gebracht, we laten het ook zien.

Podcast | Hoe gaat het met de Shell Papers?

Podcast
7
Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Zes maanden geleden deden journalisten Bas van Beek en Alexander Beunder samen met hun collega's van Platform Authentieke Journalistiek zeventien Wob-verzoeken op de bus. Het luidde het begin in van de Shell Papers, ons onderzoeksproject naar de banden tussen de oliegigant en de Nederlandse overheid. Deze week zijn de mannen van PAJ opnieuw te gast bij Frederique in de studio. Hoe staat het ervoor met het onderzoek?

Steve Coll in 2008. Beeld door Ralph Alswang (via Flickr)
© CC BY ND

ExxonMobil vindt overheden vooral irritant

Interview
9
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Het moeilijkste onderzoek dat hij ooit heeft gedaan, noemt Steve Coll het. Voor het boek ‘Private Empire: ExxonMobil and American Power’ bestudeerde hij vijf jaar lang Amerika’s grootste en machtigste oliebedrijf. De conclusie: Exxon functioneert als een zelfstandig koninkrijk, dat handelt volgens zijn eigen regels. PAJ sprak voor FTM met Steve Coll over Exxons verhouding tot de Amerikaanse overheid, Shell en klimaatverandering.

© CC0 (publiek domein)

Lobby van multinationals blijkt kind aan huis bij ministeries

39
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorige maand publiceerde FTM over ABDUP, een van Nederlands oudste lobbyclubs, bestaande uit AkzoNobel, Shell, DSM, Unilever en Philips. De club onderhoudt al bijna 75 jaar korte lijntjes met Den Haag, zo valt af te leiden uit de schaarse openbare bronnen. Nu blijkt, op basis van een intern verspreid boek geschreven door Philips-archivarissen, dat ABDUP al decennia een klein leger subcommissies en werkgroepen aanstuurt. Zij helpen brede politieke agenda’s te formuleren en zijn soms vaste gesprekspartner van topambtenaren.

© Flickr

Shell Papers belanden in politieke arena na Kamervragen

21
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De minister van Economische Zaken en Klimaat zal binnen drie weken moeten antwoorden op Kamervragen over de Shell Papers, het onderzoeksproject van Platform Authentieke Journalistiek en FTM gebaseerd op meerdere Wob-verzoeken over Shell. Sandra Beckerman (SP) stelde de Kamervragen afgelopen woensdag, kort nadat FTM publiceerde over de ‘ongepaste en onwettelijke’ voorwaarden die EZK stelt aan het in behandeling nemen van de Wob-verzoeken.

Ministerie vraagt om ‘ongepaste en onwettelijke’ inzage in onderzoeksopzet Shell Papers

31
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Bijna vier maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) zeventien Wob-verzoeken in om de relatie tussen de overheid en Shell te openbaren. Vooral het overleg met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, dat zich zonder machtigingen opwerpt als woordvoerder van dertien van de zeventien bestuursorganen, verloopt stroef en rommelig. De meest recente eis van het ministerie is dat PAJ een toelichting op het onderzoek levert. Ongepast en onwettelijk, oordeelt de Vereniging van Onderzoeksjournalisten. Ook de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) verbaast zich hogelijk en spreekt van een ‘ongewenste precedent’.

© JanJaap Rypkema

ABDUP: al bijna 75 jaar de onzichtbare lobby van Nederlandse multinationals

360
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Er is weinig bekend over ABDUP, een van Nederlands oudste lobbyclubs. ABDUP bestaat uit AkzoNobel, Shell, DSM, Unilever en Philips en is kort na de Tweede Wereldoorlog opgericht. Documenten uit recente Wob-verzoeken laten zien dat ABDUP nog steeds actief is en wetten door het parlement probeert te loodsen, zoals de afschaffing van de dividendbelasting.

Shell Papers: Assen en Groningen handelen, terwijl het stil blijft in Den Haag

12
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

In Assen en Groningen schoof het Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) aan tafel bij provincie- en gemeenteambtenaren voor eerste overleggen over de Wob-verzoeken over de relatie tussen Shell en de Nederlandse overheid. Maar terwijl het noorden voortvarend te werk gaat, blijft het in Den Haag akelig stil.

Beeld door FTM (origineel via Freepik.com)

Shell Papers: Rijksoverheid wil Wob-verzoek voor 90 procent inperken

66
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat komt twee maanden na verzending van de omvangrijke Shell Papers Wob-verzoeken met een plan van aanpak. Dit is het: of we de verzoeken kunnen beperken tot documenten van ‘tekeningsbevoegde ambtenaren’. Of we de 1590 Shell-entiteiten kunnen beperken tot drie. Of we van elk gewobt ministerie het aantal dochterorganen kunnen beperken tot twee. Onrechtmatig, als je het ons vraagt.

Shell Papers update: bestuursorganen willen Wob-verzoek inperken, maar komen niet met plan van aanpak

19
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Zeven weken na indiening van het Shell Papers Wob-verzoek, een verzoek om ‘alle’ overheidsdocumenten over Shell sinds 2005, vond afgelopen dinsdag eindelijk een eerste overleg met de overheid plaats. Het was een pittig gesprek waarbij de bestuursorganen direct begonnen over inperking van het verzoek, zonder inzicht te geven over hoeveel documenten het gaat. PAJ gaat hier niet mee akkoord en verzoekt de bestuursorganen wederom om met een plan van aanpak te komen.

Wob-verzoeken over Shell en de Nederlandse overheid: op welke informatie zitten we te wachten?

28
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Één van de grootste Nederlandse Wob-verzoeken indienen, dat doe je niet alleen. Daarom ontvangt het Wob-verzoek van Platform Authentieke Journalistiek steun van twintig hoogleraren en onderzoekers. Waarom kiezen zij ervoor dit project te steunen? En naar welke documenten zijn zij zelf benieuwd?

Beeld door FTM (origineel via Freepik.com)

Shell Papers update: de deadline nadert, maar overheid toont weinig interesse in overleg over uitstel

14
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorige maand stuurde Platform Authentieke Journalistiek een Wob-verzoek naar 17 overheidsinstanties, met daarin het verzoek om alle communicatie over Shell sinds 2005. Een omvangrijk verzoek: vandaar dat PAJ een voorstel meestuurde om in overleg te gaan over de deadlines. Daar lijkt de overheid echter maar weinig oren naar te hebben.

© AFP

Hulp aan Mozambique betekent vooral kansen voor BV Nederland

24
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Honderden Mozambikanen kwamen vorige maand om door tropische cyclonen en de overstromingen die erop volgden. Fatsoenlijke kustbescherming en drainage ontbrak. Nederland ontwierp in 2012 een masterplan voor de havenstad Beira, geheel in lijn met ontwikkelingssamenwerking nieuwe stijl: hulp door handel. Kun je kustbescherming wel overlaten aan de markt?

Shell Papers: wat hebben we de overheid nu precies gevraagd?

7
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De zeventien Wob-verzoeken die Platform Authentieke Journalistiek op 12 april indiende, telden tezamen ruim 1250 pagina’s. Met de vraagstelling ‘doe mij alles over Shell maar’ kom je er immers niet: in het bureaucratische slagveld van de Wob vormen bijlagen en juiste formuleringen de belangrijkste wapens. Één vergissing kan honderden documenten kosten.

Podcast | Dit zijn de Shell Papers

Podcast
3
Arne van der Wal, Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Arne van der Wal, Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

We gaan de verstrengeling tussen Shell en de Nederlandse overheid onderzoeken. Help je mee?

132
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Afgelopen weekend viel bij zeventien overheidsorganen een Wob-verzoek op de deurmat. Afzender: Platform Authentieke Journalistiek (PAJ), met steun van Follow the Money. De vraag: openbaarmaking van álle documenten uit de afgelopen veertien jaar die gaan over, afkomstig zijn van of gericht zijn aan ’s lands grootste multinational. Dit zijn de Shell Papers.

© FREDERICK FLORIN / AFP

De wereld bespreekt ISDS, critici vrezen betekenisloze hervormingen

51
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Deze week praten vertegenwoordigers van honderd landen in New York over investeerder-staatarbitrage (ISDS). Dat is een juridisch instrument dat multinationals kunnen gebruiken om overheden voor miljarden aan te klagen. Critici vrezen dat de nieuwe onderhandelingen neerkomen op oude wijn in nieuwe zakken. Degenen die profiteren van het instrument – machtige staten en topjuristen uit de ISDS-sector – hebben volgens hen de regie in het overleg. Ook Nederland behoort tot die laatste groep.

© Boomerang, i.s.m Jan-Jaap Rypkema

Handelsakkoorden kunnen Nederland niet liberaal genoeg zijn

53
Platform Authentieke Journalistiek & Daniël de Jongh

Platform Authentieke Journalistiek & Daniël de Jongh

Gewobde documenten laten zien hoe nonchalant en dogmatisch de Nederlandse overheid haar standpunten ten aanzien van het handelsakkoord TiSA (Trade in Services Agreement) heeft bepaald. Van meet af aan was het doel om de nationale dienstensector zoveel mogelijk te liberaliseren, zonder raadpleging van experts uit verschillende geledingen van de samenleving of een maatschappelijke discussie vooraf. En hoewel de TiSA-onderhandelingen stilstaan, bestaat de kans dat onderdelen ervan in toekomstige handelsakkoorden worden opgenomen.

2018

© JanJaap Rypkema

Typisch Nederlands: de stille kracht van lobby-organisaties

Analyse
38
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De Dutch Trade and Investment Board (DTIB) beïnvloedt al dertien jaar de politiek, eigenlijk zonder dat de buitenwacht dat doorheeft. Maar dat vrijwel niemand deze raad kent, is niet vreemd. De invloed van bedrijfslobbyisten is namelijk gebaat bij onopvallendheid, stelt Oxford-hoogleraar Pepper D. Culpepper in dit sluitstuk van onze serie over de DTIB.

Podcast | Hoe wij multinationals, in een straatarm land, geld helpen verdienen

Podcast
0
Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Hoe de Nederlandse belastingbetaler multinationals geld helpt te verdienen in een straatarm land

Analyse
27
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

De Nederlandse overheid beweert Mozambique te helpen met armoede- en corruptiebestrijding. Maar het straatarme land is rijk aan gas, en dat blijkt belangrijker. De samenwerking tussen de Nederlandse ambassade en Shell reikt ver, tonen opgevraagde documenten.

Beeld: Jilles Mast

Mozambique gaat tenonder aan gas voordat er een druppel is opgepompt

27
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

In Mozambique is recent een van de grootste gasvoorraden ter wereld ontdekt. Internationale gas- en oliebedrijven als Anadarko, ENI, ExxonMobil en Shell staan in de rij. In theorie kan Mozambique veel geld verdienen aan het gas, maar de praktijk is heel anders. Begin van een reeks over hoe de Nederlandse belastingbetaler private bedrijven helpt om geld te verdienen in een straatarm land.

© ANP / Koen Suyk

De vergulde draaideur van voormalig PvdA-staatssecretaris Frank Heemskerk

52
Platform Authentieke Journalistiek & Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek & Platform Authentieke Journalistiek

Kort nadat Frank Heemskerk in 2011 uit de politiek vertrok, kreeg hij een goedbetaalde bestuursfunctie bij ingenieursbureau Royal Haskoning. Daarvoor hielp hij als staatssecretaris van Economische Zaken het bedrijf aan contracten in het buitenland, verhoogde hij overheidsfondsen waaruit bedrijven als deze putten en besprak hij zijn beleid met hen in vergaderingen van de lobbyclub Dutch Trade and Investment Board (DTIB). Heemskerk: ‘Ik zie geen enkel conflict of interest.’

© JanJaap

Lobbyclub DTIB tovert ontwikkelingsgelden om in exportsubsidies (en mag van ministers meedenken over beleid)

30
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Gaandeweg raakt ontwikkelingssamenwerking hechter vervlochten met het stimuleren van de export van de BV Nederland. Grote bedrijven verdienen miljoenen aan de nieuwe koers, terwijl overheidsevaluaties het ontwikkelingsnut ervan betwisten. Wie vroeg er dan om dit omstreden beleid? De Dutch Trade and Investment Board, zo blijkt uit hun notulen.