Auteur

Sebastiaan Brommersma

Opgeleid als advocaat intellectueel eigendom. Schrijft voor FTM over de rol van digitale technologie in de wereld. Van de invloed van big tech en big data op je dag, via de gevolgen van algoritmes en AI voor je rechten, naar de ins and outs van cybercrime en -security.

——
Mail: sebastiaan.brommersma@ftm.nl

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
23
2022

Brigadegeneraal Paul Ducheine: ‘Oorlog is uiteindelijk ook een mind game’

Interview
60
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

De oorlog in Oekraïne bewijst dat oorlogsvoering verandert. De digitale ruimte wordt steeds belangrijker: als vehikel voor beïnvloedingsstrategieën en als strijdtoneel van cyberaanvallen. Die ontwikkeling vraagt volgens brigadegeneraal en hoogleraar cyber warfare Paul Ducheine om nieuwe manieren van aanvallen en verdedigen. ‘De oorlog in Oekraïne laat zien dat cyberspace een volwaardig oorlogsdomein is geworden.’

‘Belastingdienst blokkeert op onrechtmatige wijze inzage in zwarte lijsten’

60
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

De Belastingdienst zette honderdduizenden Nederlanders zonder hun medeweten op een zwarte lijst. Wie erop stond, werd als fraudeur gezien – met grote financiële gevolgen. Maar wil je weten of je op de lijst staat en waarom, dan kom je bedrogen uit. De Belastingdienst doet er alles aan om inzage in zijn zwarte lijsten te voorkomen. Daarmee handelt de dienst volgens experts onrechtmatig.

Wie durft er nog in zee met het Russische antivirusbedrijf Kaspersky?

22
Jan Daalder & Sebastiaan Brommersma

Jan Daalder & Sebastiaan Brommersma

De Russische overheid kan antivirusbedrijf Kaspersky misbruiken om andere overheden te bespioneren en te saboteren, zo vrezen westerse landen. Hoewel hard bewijs ontbreekt, deden verschillende overheden de antivirusssoftware van het bedrijf uit voorzorg in de ban. Ook Nederland deed dat: ‘Er is een risico dat de Russen de software van Kaspersky inzetten als troefkaart voor digitale sabotage.’

Kolonel Peter Pijpers: ‘We moeten met Russische manipulatie leren leven’

Interview
62
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Met grootschalige online campagnes probeert Rusland het beeld van de oorlog in Oekraïne te manipuleren. Sociale media spelen hierbij een cruciale rol. Kolonel Peter Pijpers constateert dat Russische beïnvloeding ook in Nederland kan voorkomen.

AIVD waarschuwt: ga geen Russen hacken

14
Harry Lensink & Sebastiaan Brommersma

Harry Lensink & Sebastiaan Brommersma

Wereldwijd geven honderdduizenden hackers en IT’ers gehoor aan de oproep van de Oekraïense regering om mee te vechten tegen de Russen. Dat is een slecht idee, vinden de AIVD en cyberexperts. ‘Je weet niet welke gevolgen het heeft. Voor je het weet, hebben de Oekraïners geen eten meer.’

Nederlandse overheid weet niet dat ze op grote schaal Chinese camera’s gebruikt

5
Siem Eikelenboom & Sebastiaan Brommersma

Siem Eikelenboom & Sebastiaan Brommersma

Nederlandse overheidsinstanties maken op grote schaal gebruik van omstreden Chinese beveiligingscamera’s, vaak zonder dat te weten. Zowel gemeenten als overheidsinstanties kregen dat pas door na vragen van Follow the Money. Bij de overheid ontbreekt zowat elk overzicht.

Nederland moet rekening houden met overslaande cyberaanvallen uit Rusland

9
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Oekraïense overheidsorganisaties en financiële instellingen worden geteisterd door digitale aanvallen met een zogeheten ‘wiper’. Dat is kwaadaardige software die alles wist wat hij op zijn pad tegenkomt. Experts waarschuwen dat de malware ook in Nederland kan belanden.

Actueel | Kolonel Bouwmeester: ‘Het Westen onderschatte de kracht van misleiding en desinformatie’

Interview
129
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Actueel | De Russische annexatie van de Krim in 2014 is een omslagpunt in de manier waarop conflicten worden uitgevochten. In plaats van bommen en granaten gebruikten de Russen desinformatie en misleiding om hun militaire doelen te bereiken. En met succes. Sindsdien nam de inzet van deze conflictstechnieken een vlucht in het militaire en publieke domein. Dat plaatst het Westen volgens Kolonel Han Bouwmeester voor een ethisch vraagstuk: ‘We moeten harde keuzes maken.’

Omstreden Chinese camera’s volgen Nederlandse automobilisten

16
Siem Eikelenboom & Sebastiaan Brommersma

Siem Eikelenboom & Sebastiaan Brommersma

De Nationale Politie kocht in juni 2021 circa 700 speciale camera’s van Dahua om het verkeer op de Nederlandse wegen in de gaten te houden. De gemeente Amsterdam heeft recent ook 254 van dit soort camera’s in en om de stad opgehangen. Dahua is omstreden omdat het bedrijf wordt gelinkt aan de onderdrukking van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang.

Overheden en politie gebruiken omstreden Chinese bewakingscamera’s

23
Sebastiaan Brommersma & Siem Eikelenboom

Sebastiaan Brommersma & Siem Eikelenboom

In Nederland hangen tienduizenden bewakingscamera’s van Hikvision en Dahua, bedrijven die zijn betrokken bij mensenrechtenschendingen in de Chinese provincies Tibet en Xinjiang. De meeste van deze camera’s zijn in particuliere handen, maar ook de gemeente Amsterdam en de politie gebruiken ze, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Olympiër, zakenman, admiraal: China bespiedt ze allemaal

22
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Om spionage door de Chinese overheid te voorkomen, kreeg de Nederlandse Olympische ploeg het advies om telefoons en laptops thuis te laten en ‘schone’ devices mee te nemen naar Beijing. Nederlanders die in het land zakendoen, leven al jaren naar dit devies, maar een concreet reisadvies ontbreekt.

2021

Europarlementariër en cybercrimebestrijder Bart Groothuis: ‘Als Europa niets doet, verliezen we de strijd in het cyberdomein’

Interview
25
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Europa wordt overspoeld met ransomware en desinformatie uit Rusland en China. Vanuit Brussel probeert Europarlementariër Bart Groothuis (VVD) het tij te keren. ‘We worden op industriële schaal aangevallen. Dat vraagt om een soortgelijke reactie.’

Chinese Xiaomi-telefoons bespioneren hun gebruikers, maar Nederland doet ze niet in de ban

59
Mira Sys & Sebastiaan Brommersma

Mira Sys & Sebastiaan Brommersma

Telefoons van het Chinese merk Xiaomi bieden geweldige specificaties voor een schappelijke prijs. De keerzijde: de apparaten sturen op grote schaal privégegevens door naar servers in China, waar de Chinese overheid mee kan lezen. Litouwen roept op om de apparaten weg te gooien; in Nederland blijft het vooralsnog stil.

Podcast | Nederlandse spionagesoftware aangeprezen bij dictaturen

Podcast
2
Frederique de Jong & Sebastiaan Brommersma

Frederique de Jong & Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma vertelt over zijn onderzoek naar de handel en wandel van cybersecuritybedrijf Fox-IT. Zij probeerden een aantal jaar geleden voet aan de grond te krijgen in het Midden-Oosten en zijn daar weinig spraakzaam over.

Promotie tijdens de Arabische Lente: ‘Beveiligingsbedrijf Fox-IT overschreed morele grens’

34
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Cybersecurity-bedrijf Fox-IT promootte zijn spionagesoftware in het Midden-Oosten, zelfs tijdens de Arabische Lente. Directeuren Ronald Prins en Menno van der Marel gaven hun fiat. Geestelijk vader Bert Hubert presenteerde de tool zelf op vakbeurzen in de regio. Fox werd nadien steeds belangrijker voor de Nederlandse overheid: Prins hield van 2018 tot 2020 toezicht op de Nederlandse veiligheidsdiensten. In 2020 volgde Hubert hem op. [Update 2 augustus: Fox-IT distantieert zich van praktijken die onder de oude directie plaatsvonden, zie hun reactie onderaan.]

Beveiliger Nederlandse staatsgeheimen probeerde spionagesoftware te verkopen aan repressieve regimes

21
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Middelen die inlichtingendiensten gebruiken om criminelen en terroristen op te sporen, kunnen in verkeerde handen makkelijk leiden tot onderdrukking van dissidenten, politici en journalisten. Dat laat ook de recente Pegasus-affaire zien. Het is daarom zaak goed te bedenken aan wie je zulk gereedschap ter beschikking stelt. Cybersecurity-bedrijf Fox-IT maakte een softwarepakket om het gedrag van ‘targets’ nauwkeurig te volgen, en ging langs bij repressieve regimes om het daar te promoten.

‘Het Nederlandse staatsbestel is niet klaar voor verdere digitalisering’

Interview
102
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Digitalisering van de overheid zet de verhoudingen in de rechtsstaat onder druk. Door complexe technologie en scheefgroei in de distributie van digitale middelen kunnen de rechter en het parlement de uitvoerende macht steeds slechter controleren. Het delicate evenwicht van de trias politica raakt zo verder verstoord, waarschuwt Reijer Passchier van de Universiteit Leiden.

Kolonel Bouwmeester: ‘Het Westen onderschatte de kracht van misleiding en desinformatie’

Interview
150
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

De Russische annexatie van de Krim in 2014 is een omslagpunt in de manier waarop conflicten worden uitgevochten. In plaats van bommen en granaten gebruikten de Russen desinformatie en misleiding om hun militaire doelen te bereiken. En met succes. Sindsdien nam de inzet van deze conflictstechnieken een vlucht in het militaire en publieke domein. Dat plaatst het Westen volgens Kolonel Han Bouwmeester voor een ethisch vraagstuk: ‘We moeten harde keuzes maken.’

De datahebzucht van de overheid lokt nieuwe toeslagenaffaires uit

Analyse
54
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

De overheid maakt steeds vaker gebruik van complexe data die ze over burgers verzamelt. Maar de koppeling van al die data is ondoorzichtig en de algoritmes die overheidsdiensten gebruiken om de data te verwerken, zijn moeilijk te controleren. Dat is een recept voor hardnekkige systeemfouten, die grote gevolgen kunnen hebben: zie de toeslagenaffaire. De Tweede Kamer heeft inmiddels een nieuwe wet aangenomen die inzet op nog verdergaande datakoppelingen.

Leiding Waternet probeert verantwoordelijkheid voor digitaal wanbeleid te lozen

16
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

In september onthulde FTM dat de digitale omgeving van Waternet zo lek is als een mandje. In een officiële reactie beloofde de directeur een onafhankelijk onderzoek. Dat is er nog steeds niet. Het rapport dat er wel kwam, wordt geheim gehouden en is ingeruild voor een tweede rapport, dat wel openbaar is. FTM heeft beide rapporten in handen en constateert enkele cruciale verschillen.

Het zwarte gat van de advertentie-industrie slokt steeds meer op

39
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

De digitale advertentiemarkt is een black box: zelfs voor insiders is het moeilijk te achterhalen wat er gebeurt. Het nut van ‘gepersonaliseerde’ online reclame wordt steeds luider betwist, en er vinden op grote schaal fraude en privacy-schendingen plaats. Meer en meer begint deze miljardenindustrie, die goeddeels in handen is van Big Tech, op een zwart gat te lijken dat alles verslindt. De Nederlandse reclamebranche lijkt zich er weinig van aan te trekken. Of is het meedoen of verzuipen?

2020

Leiding Waternet verzwijgt vernietigende veiligheidstest

13
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

In september onthulde FTM op basis van vertrouwelijke documenten en verklaringen van interne bronnen dat de digitale omgeving van Waternet zo lek is als een mandje. In een officiële reactie op onze bevindingen schreef de directeur dat die 'gedateerd' zouden zijn. Nu blijkt dat de directeur daarbij een vernietigend, onafhankelijk rapport over de digitale veiligheid van het nutsbedrijf heeft verzwegen.

Digitale beveiliging Waternet lekt aan alle kanten: ‘Het gaat een keer finaal fout’

38
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Al jaren negeert het Amsterdamse Waternet waarschuwingen over de onveiligheid van zijn digitale omgeving. Interne documenten bevestigen dat de cybersecurity van het bedrijf zo lek is als een mandje. Intussen is Waternet wel verantwoordelijk voor de levering en zuivering van drinkwater, het functioneren van rioleringen en het besturen van bruggen, sluizen en gemalen. Volgens interne bronnen is het een kwestie van tijd voordat het ‘finaal fout’ gaat.