Auteur

Siem Eikelenboom

Oude rot in het vak. Werkte eerder als onderzoeksjournalist bij het Utrechts Nieuwsblad, Zembla, Nova en Het Financieele Dagblad.

Zijn werk werd driemaal bekroond met de Citi Journalistic Excellence Award en tweemaal met de Pulitzer (als lid van het team van de New York Times dat Apple onderzocht en als lid van het internationale consortium van de Panama Papers). In 2015 werd een serie over fraude door Royal Imtech in Polen genomineerd voor De Loep.

——
Mail: siem.eikelenboom@ftm.nl
PGP-sleutel | Fingerprint: C1D6 E812 1E69 98DE

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
110
2021

‘Bedrijven hebben meer impact op mensenrechten dan staten’

96
Casper Rouffaer & Siem Eikelenboom

Casper Rouffaer & Siem Eikelenboom

De uitspraak van de Nederlandse rechter in de klimaatzaak tegen Shell toont aan hoe belangrijk mensenrechten aan het worden zijn voor het bedrijfsleven. Nicola Jägers, hoogleraar mensenrechten aan Tilburg University, verwacht dat in navolging van Milieudefensie meer ngo’s naar de rechter zullen stappen.

Half of the Netherlands’ biggest pension funds invest in Chinese repression

1
Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

China’s burgeoning economy has long made it popular with foreign investors, including pension funds. At the end of 2020 two funds, ABP and Pensioenfonds Zorg & Welzijn, had over €31 billion invested in China. But reports of serious human rights abuses in Xinjiang province have posed a dilemma: should the funds focus on their profits, or their reputations? FTM investigated what the Netherlands’ 24 biggest funds are doing in China.

De helft van Nederlands grootste pensioenfondsen belegt in repressie in China

147
Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

China was lang populair vanwege de groeiende economie, ook bij pensioenfondsen. Alleen al het ABP en het Pensioenfonds Zorg & Welzijn hadden er eind 2020 ruim 31 miljard euro belegd. Maar de berichten over grove mensenrechtenschendingen in de provincie Xinjiang zorgen voor een dilemma: kiezen ze voor winst, of voor hun reputatie? FTM onderzocht wat de 24 grootste fondsen in China doen.

Pensioenfondsen staken beleggingen in Chinese bedrijven die Oeigoeren onderdrukken

55
Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

Vier grote Nederlandse pensioenfondsen hebben hun beleggingen beëindigd in Chinese bedrijven die rechtstreeks zijn betrokken bij de onderdrukking van de Oeigoeren. Het gaat om een totaalbedrag van 115 miljoen euro. Het Pensioenfonds Metaal & Techniek (PMT), een van de grootste fondsen van Nederland, meldt Follow the Money zelfs dat het alle beleggingen heeft stopgezet in Chinese staatsbedrijven en bedrijven waarvan de Chinese staat 10 procent of meer bezit.

Crimefighter uit Duitse Bondsdag richt blik op Nederlandse rol in CumEx-schandaal

Interview
5
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Fabio De Masi is vice-fractievoorzitter van Die Linke in de Duitse Bondsdag. Hij zet zich al jaren in om witteboordencriminaliteit, belastingontduiking en -ontwijking te bestrijden. Pas sinds kort realiseert hij zich dat een Nederlandse bank een grote rol speelde in het CumEx-schandaal in zijn land. ‘De belastingdiefstal van vele miljarden euro's door CumEx-transacties had kunnen worden voorkomen.’

Na privé-onttrekkingen schuifelt liefdadigheidsstichting MVI richting de afgrond

3
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

De goededoelenstichting Mobiliteit voor Iedereen zit in de problemen. Na een publicatie van FTM trok de Belastingdienst de speciale ANBI-status in, eiste een crowdfunder versneld zijn geld terug en stapte personeel naar de rechter vanwege achterstallige provisie. Ondertussen ruziet de directeur van de Brabantse stichting met zijn leveranciers en onderzoekt de politie betalingen aan zijn eenmanszaak.

Duitse financiële waakhond houdt cruciale melding over CumEx-fraude door Fortis en Duitse overheidsbank al 14 jaar geheim

9
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Duitse financiële toezichthouder BaFin houdt al sinds 2007 een melding achter van een klokkenluider over grootschalige CumEx-fraude bij het ooit in Amsterdam gevestigde Fortis GSLA. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money samen met de Westdeutscher Rundfunk (WDR) en de Süddeutsche Zeitung.

Rechtbank veroordeelt DNB tot rectificatie

9
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Nederlandsche Bank (DNB) stuurde een ‘misleidend’ bericht aan een particulier en tastte daarmee mogelijk de reputatie van voormalig CumEx-handelaar Frank Vogel aan. De toezichthouder moet rectificeren.

Nederlandse koning van internationale belastingroof vecht voor zijn goede naam

10
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Frank Vogel is een van de ‘geestelijk vaders’ van de frauduleuze CumEx-handel waarmee vele miljarden uit de staatskassen van Europese overheden werd geroofd. In een rechtszaak tegen De Nederlandsche Bank stelt hij dat de toezichthouder heeft meegeholpen zijn integriteit te schaden en eist hij rectificatie. Hij dreigt ook anderen: ‘Kijk maar wat er met de DNB-dame en DNB zelf gaat gebeuren. Dat kan jou ook overkomen.’

Nederlandse bedrijven worstelen met de Oeigoerenkwestie

35
Siem Eikelenboom & Dennis Mijnheer

Siem Eikelenboom & Dennis Mijnheer

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma staat op China’s zwarte lijst vanwege een motie die de behandeling van Oeigoeren als genocide bestempelt. Bijna tegelijkertijd krijgt H&M een Chinese boycot voor de kiezen, omdat de kledingfabrikant zich kritisch uitlaat over dwangarbeid in Chinese fabrieken. Dit zet ook het Nederlandse bedrijfsleven voor het blok: doen we nog zaken met Chinese fabrieken waar Oeigoeren werken? En hoe zit het met investeringen in Xinjiang?

‘Geestelijk vader’ van frauduleuze CumEx-handel is nu lid van de Tweede Kamer

45
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Olaf Ephraim werd als bankier rijk met frauduleuze CumEx-transacties, waarbij de schatkisten van onder andere Duitsland en Zwitserland werden geplunderd. Op woensdag 31 maart werd hij als Kamerlid voor Forum voor Democratie beëdigd. ‘Ephraim heeft criminele activiteiten ondernomen die verschillende landen grote schade hebben toegebracht. Het Nederlandse volk moet daarvan beslist op de hoogte worden gesteld.’

CDA-kandidaat is loyaal aan de Chinese Communistische Partij

38
Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Op de CDA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen staat de Haagse ondernemer David Wan, die een delegatie van de Chinese Communistische Partij (CCP) fêteerde en bestuurder is van een organisatie die zich loyaal toont aan de partij. Dat roept de vraag op: wie is Wan?

Almeloër Frank V. spioneerde voor China maar hoeft niet de cel in

3
Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

De rechtbank Overijssel heeft de 69-jarige Frank V. uit Almelo maandag veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden plus een taakstraf van 240 uur wegens bedrijfsspionage voor China. Als manager bij Siemens speelde hij jarenlang bedrijfsgeheimen door aan twee Chinese oud-collega's. Justitie eiste twee jaar cel tegen V.

China jaagt op Nederlandse bedrijfsgeheimen – en kreeg hulp van een Almelose spion

28
Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

Voormalig Siemens-manager Frank V. hangt een celstraf van twee jaar boven het hoofd wegens spionage voor China. Hij stal volgens justitie voor zeker 37 miljoen euro aan bedrijfsgeheimen. De omvang van het Chinese economische spionageapparaat is ongekend. Zo heeft één tak alleen al 130.000 hackers in dienst. Nederlandse inlichtingendiensten waarschuwen er al jaren voor, maar volgens experts schiet de kennis bij overheid en bedrijfsleven nog altijd ernstig tekort: ‘Het besef dat gevoelige informatie kan verdwijnen is nog heel beperkt.’

China-deskundige Van der Putten: ‘China heeft juist baat bij een sterke EU als tegenhanger van de VS’

36
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

China wordt de grootste wereldmacht. Verzet daartegen is zinloos, ook omdat Nederland al op alle mogelijke manieren met China is verbonden. Frans-Paul van der Putten van Instituut Clingendael pleit voor nuance in de soms ideologisch gekleurde discussie. ‘Wij hebben zo’n lange historische band met de Verenigde Staten, dat het voor ons moeilijk is om de opkomst van China objectief te bekijken.’

China moves to centre stage

0
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

China is on a roll: it’s only a matter of time before it overtakes the United States and becomes the world’s biggest economy. Chinese companies are spreading their wings and are increasingly active in Europe. The country is going all out to get its hands on valuable technology, and plans to be an independent technological superpower by 2025.

Podcast | Nederland helpt China groeien

Podcast
2
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

China is binnen afzienbare tijd de grootste economie ter wereld. Hoogste tijd om een nieuw dossier te openen. Siem Eikelenboom doet de aftrap. Hij vertelt over de strategie van China, de opmerkelijke transparante communicatie en hij licht alvast een tipje van de sluier op inzake de rol die Nederland hierbij speelt.

FTM lanceert nieuw dossier: China’s opmars op het wereldtoneel

83
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Het is een kwestie van tijd voordat China’s economie die van de Verenigde Staten voorbijstreeft. Chinese bedrijven slaan hun vleugels uit en zijn in toenemende mate actief in Europa. Op alle mogelijke manieren is China bezig kennis en hoogwaardige technologie in handen te krijgen; het wil in 2025 een onafhankelijke technologische grootmacht zijn. Wat dat voor Nederland betekent, onderzoekt FTM in een nieuw dossier dat we vandaag aftrappen.

De jacht op CumEx-fraudeurs intensiveert

20
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen breidt zijn capaciteit om CumEx-fraudeurs voor de rechter te brengen, drastisch uit. Ook staat de eerste CumEx-fraudeur inmiddels op de internationale opsporingslijsten van Europol en Interpol. Maar structurele verbeteringen om in Europees verband grootschalige internationale belastingfraude tegen te gaan, laten op zich wachten.

Podcast | Hoe een journalist de fraude van een miljardenbedrijf wist bloot te leggen

Podcast
1
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Na jarenlang puzzelen wist een journalist van de Britse zakenkrant Financial Times het schandaal achter Wirecard bloot te leggen: de multinational was op spookgeld en valse facturen gebouwd. De beurslieveling was een eersteklas bedrieger. Ook de ING en ABN Amro raakten honderden miljoenen kwijt, en de KLM moest op zoek naar een andere digitale betalingsverwerker. Wat ging er fout?

Hoe een journalist de fraude van een miljardenbedrijf wist bloot te leggen

46
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Na jarenlang puzzelen wist een journalist van de Britse zakenkrant Financial Times het schandaal achter Wirecard bloot te leggen: de multinational was op spookgeld en valse facturen gebouwd. De beurslieveling was een eersteklas bedrieger. Ook de ING en ABN Amro raakten honderden miljoenen kwijt, en de KLM moest op zoek naar een andere digitale betalingsverwerker. Wat ging er fout?

2020

Amsterdams trustkantoor krijgt hoge boete voor rol bij fraude in Mozambique

5
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Toezichthouder De Nederlandsche Bank heeft het Amsterdamse trustkantoor TMF al in mei 2018 een boete van ruim 600.000 euro opgelegd vanwege zijn faciliterende rol bij een fraudeschandaal in Mozambique. Dit blijkt uit een tot op heden onopgemerkt vonnis van de rechtbank Rotterdam, dat ontdekt werd door Transparency International en het Open Society Justice Initiative.

Hof Den Haag: ‘Berechting oud-topman ING is in belang van de samenleving’

19
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Het kwam min of meer als een verrassing: vanochtend besloot het gerechtshof Den Haag dat voormalig ING-topman Ralph Hamers alsnog moet worden vervolgd voor misdrijven waarvoor zijn bank in september 2018 een megaschikking trof. Voor het eerst sinds 1980 zit een bankbestuurder in het strafbankje. Hamers wacht nu een lange rechtsgang met een onduidelijke uitkomst.

Oprichter klauwt uit kas liefdadigheidsstichting

14
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Edwin Kock, de oprichter van Mobiliteit Voor Iedereen (MVI) uit het Brabantse Made, haalde sinds 1 januari 2019 ruim 1 miljoen euro uit de kas van deze goededoelenstichting. Na zijn gedwongen vertrek is hij sinds kort toch weer gewoon voorzitter van MVI. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money. ‘Die hele stichting draait om mij,’ zegt Kock.

Zorgen om voortgang in Duitse CumEx-strafzaken

6
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Begin dit jaar behaalde de Duitse justitie een grote overwinning: de eerste strafzaak tegen verdachten van CumEx-handel werd met een veroordeling afgesloten. Naar verwachting zouden daarna snel meer zaken volgen: er staan inmiddels meer dan duizend verdachten en honderd financiële instellingen opgelijnd. Experts maken zich zorgen of de autoriteiten dit wel aankunnen. Elders zijn er wel successen. We laten de hoofdrolspelers de revue passeren en maken de stand van zaken op.

De fraude-bankier van Forum

61
Siem Eikelenboom & Eric Smit

Siem Eikelenboom & Eric Smit

Al bijna een jaar is Olaf Ephraim penningmeester van het Forum voor Democratie. Hij is de financiële man die – na Henk Otten – het morele kompas van de partij van Thierry Baudet moet kalibreren. Maar wie is Ephraim? Follow the Money werpt licht op het duistere verleden van een ex-bankier die zijn vermogen dankt aan CumEx-handel: frauduleuze transacties in aandelen met en zonder dividend.

Ziekenhuizen worden overspoeld met gratis beademingsapparatuur

12
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Voor de beademingsapparatuur die ziekenhuizen vanwege de coronacrisis ontvangen, hoeven ze geen cent te betalen. De apparatuur wordt geschonken door het ministerie van VWS. Dit melden verschillende bronnen aan Follow the Money. In tegenstelling tot begin dit jaar belooft VWS de ziekenhuizen apparatuur van A-merken. Fabrikanten zijn niet blij met de vrijgevigheid van VWS: ‘Dit verpest de markt.’

Vastgoedinvesteerder gokte in spiegelpaleis van oplichters

1
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

In grote strafrechtelijke onderzoeken in Duitsland en Oostenrijk naar handelaren die in heel Europa beleggers voor vele miljoenen hebben opgelicht, duikt de naam op van het Britse Veltyco. Grootaandeelhouder daarvan is de succesvolle Amsterdamse vastgoedbelegger Dirk-Jan Bakker. ‘Ik ben ook slachtoffer, ik ben voor miljoenen het schip in gegaan.’

De drie fantastische dagen van Wirecard Netherlands

2
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Het waren drie fantastische dagen. Met deze variant op een oude commercial van Tempo-Team is het ultrakorte bestaan van Wirecard Netherlands bv nog het best te omschrijven. Voordat de Nederlanders aan het werk konden gaan, trokken de Duitsers de stekker uit de onderneming. Naar later bleek hing het bestaan van Wirecard AG, een digitale betaaldienst, toen al aan een zijden draadje: hun succes was gebaseerd op fraude en bedrog.

Podcast | Bedrijven en beleggers verdienen goudgeld aan dementerende ouderen

Podcast
1
Frederique de Jong, Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong, Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Luxe zorgvilla’s voor ouderen met dementie schieten de laatste jaren als paddenstoelen uit de grond. Beleggers en multinationals zien er wel brood in, maar hoe zit het met de kwaliteit van de zorg? Siem Eikelenboom en Judith Spanjers deden voor FTM onderzoek naar zorgvoorzieningen voor kwetsbare ouderen. Hun bevindingen zijn ontluisterend.