Auteur

Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom studeerde journalistiek en kunstgeschiedenis in Utrecht. Hij werkte ieerder als onderzoeksjournalist bij het Utrechts Nieuwsblad, het onderzoeksprogramma Zembla en het actualiteitenprogramma Nova. In 2008 stapte hij over naar Het Financieele Dagblad.

Zijn onderzoekswerk werd driemaal bekroond met de Citi Journalistic Excellence Award en tweemaal met de Pulitzer (als lid van het team van de New York Times dat Apple onderzocht en als lid van het internationale consortium van de Panama Papers). In 2015 werd een serie over fraude door Royal Imtech in Polen genomineerd voor De Loep. In 2001 werd zijn boek De Genetische Vingerafdruk genomineerd voor de Eureka Prijs, de prijs voor het beste wetenschappelijke boek.
——
Mail: siem.eikelenboom [at] ftm.nl
PGP-sleutel

Artikelen
35
2019

Zorginspectie gaat zich richten op dubieuze bedrijfsconstructies

33
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft samen met de Nederlandse Zorgautoriteit een team opgetuigd dat dubieuze bedrijfsconstructies in de zorg onderzoekt. Dat zegt hoofdinspecteur Korrie Louwes in een interview met Follow the Money en Trouw. Het team is opgezet na recente schandalen bij de Friese zorggroep Alliade en de Amersfoortse thuiszorgorganisatie PrivaZorg.

Zorglabyrint
© JanJaap Rypkema

Eigenaren bedachten schimmige bedrijfsstructuur om miljoenen uit PrivaZorg te halen

73
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

De Belastingdienst constateerde al in 2007 dat er iets niet pluis was bij thuiszorginstelling PrivaZorg, maar gaf daar geen vervolg aan. Ook meldingen uit 2015 van lokale steunpunten bij de Inspectie Gezondheidszorg haalden niets uit. Pas in 2018, nadat voormalig directeur Eddy de Bruin ontslag heeft genomen en ook naar de IGJ stapt, komt er schot in de zaak. FTM reconstrueert, in samenwerking met Trouw, de gebeurtenissen bij PrivaZorg en legt hun complexe bedrijfsstructuur bloot, die met hulp van accountants en notarissen werd opgetuigd.

The CumEx Files
© JanJaap Rypkema

Europese waakhond vermoedt dat CumEx-handel gewoon doorgaat

4
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De omstreden handel in aandelen met en zonder dividend (CumCum en CumEx) gaat binnen Europa – ook in Nederland – vermoedelijk nog steeds door. Dat stelt de ESMA, de Europese waakhond van de financiële markten in een eerste rapport dat vandaag openbaar is gemaakt.

Wilbert Tomesen, bestuursvoorzitter Huis voor Klokkenluiders
© Robin Utrecht

‘Klokkenluiders hebben te hoge verwachtingen van ons’

Interview
23
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Na drie woelige jaren hoopt de nieuwe bestuursvoorzitter van het Huis voor Klokkenluiders – Wilbert Tomesen, die bijna een jaar geleden aantrad – op nieuw elan. Zijn aanstelling verliep niet zonder slag of stoot, maar nu de commissie-Biesheuvel concludeerde dat zijn selectie- en benoemingsprocedure volgens de regels is verlopen, voelt hij zich vrij om met Follow the Money en NRC Handelsblad te spreken.

Leven van leesproblemen: welkom in de dyslexie-industrie

30
Aliëtte Jonkers & Siem Eikelenboom

Aliëtte Jonkers & Siem Eikelenboom

Agressieve marketing, dependances op scholen en miljoenen aan winst: dyslexie blijkt een gouden handel. Terwijl gemeenten de kosten van de jeugdzorg de pan zien uitrijzen, doen dyslexiebureaus goede zaken met het diagnosticeren en behandelen van lees- en spellingsproblemen. Wetenschappers luiden de noodklok: ‘Het aantal diagnoses dyslexie kan fors omlaag.’

© Wikimedia / LeLaisserPasserA38

Gelouterd door de Notre Dame

Column
114
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Het vuur in de Notre Dame was nog niet geblust of een aantal Franse miljardairs kondigde aan miljoenen te schenken voor de restauratie van de aangevreten kathedraal. De brand is voor de gulle gevers een prachtige gelegenheid om hun gebutste reputatie weer op te vijzelen.

Bloemenveiling Aalsmeer in 2011
© Wikimedia / Orangée

Bloemenveiling moet voor rechter getuigen over statiegeldsysteem

2
Siem Eikelenboom & Ties Joosten

Siem Eikelenboom & Ties Joosten

Topbestuurders van Royal FloraHolland moeten voor de rechter onder ede komen getuigen wat de bloemenveiling heeft gedaan om herbruikbare plantentrays met statiegeld te bevorderen. Een van de bestuurders die zal worden gehoord, is de topman van FloraHolland: Steven van Schilfgaarde. Ook voormalig ceo Timo Huges is opgeroepen.

Interieur van een kantoor van ABN AMRO, 2013
© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Hoor wie klopt daar: Duitse Justitie meldt zich opnieuw bij ABN Amro

46
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

180 rechercheurs van de Duitse fiscale opsporingsdienst, politiemensen en officieren van Justitie deden vorige week invallen in verband met het enorme CumEx-fraudeschandaal. Ook bij het kantoor van ABN Amro in Frankfurt kwamen de opsporingsdiensten op bezoek. Of was het toch een inval?

Singapore skyline
© /Wikimedia / Someformofhuman

TNO sluit verlieslijdend bijkantoor in Singapore

31
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Kennisorganisatie TNO gaat haar prestigieuze bijkantoor in Singapore opdoeken. Volgens een interne notitie is ‘de (financiële) kwetsbaarheid’ van de nevenvestiging te groot en zal dit ‘niet op redelijke termijn veranderen’.

© JanJaap Rypkema

[breaking] Huis voor Klokkenluiders stort in

27
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Een week geleden publiceerde FTM een groot verhaal over de interne strubbelingen bij het Huis voor Klokkenluiders. Vandaag zijn er verrassende ontwikkelingen: alle medewerkers van de afdeling Advies hebben hun vertrek aangekondigd.

© JanJaap Rypkema

Europese financiële toezichthouders weigeren onderzoek naar CumEx-handel te doen

12
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Ruim drie maanden nadat het Europees Parlement in een resolutie had opgeroepen om snel onderzoek te doen naar een ingenieuze fraude met dividendbelasting, hebben de Europese financiële toezichthouders nog niets gedaan. Dat blijkt uit brieven van vier vooraanstaande Europarlementariërs aan die toezichthouders. De vier dreigen met sancties als er niet snel iets gebeurt.

Het kantoor van Loyens & Loeff in Eindhoven. Beeld door Wikimedia-uploader Rosemoon.
© CC BY SA

Topfiscalist moet bijna drie miljoen aan de Staat betalen

17
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Topfiscalist en oud-partner van Loyens & Loeff René V. moet bijna drie miljoen euro betalen aan de Staat. Volgens de rechtbank Oost-Brabant is dat het bedrag dat hij verdiende met de valse facturen die hij naar vier goededoelenstichtingen stuurde. V. was daar bestuurder en adviseur.

© JanJaap Rypkema

Europees Parlement wil financiële politie in de strijd tegen dividend- en belastingfraude

34
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Europese Commissie moet snel met een voorstel komen voor een Europese financiële politiedienst, die binnen Europol eigen onderzoeksmiddelen en bevoegdheden krijgt. Ook moet het mogelijk worden om grensoverschrijdende fiscale recherche en onderzoek naar financiële misdrijven te doen. Dit blijkt uit een omvangrijke resolutie van het Europees Parlement, die op 26 maart is aangenomen.

© JanJaap Rypkema

Bestuurders Huis voor Klokkenluiders lieten klokkenluiders vallen

23
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

In december 2018 deelde minister Ollongren van Binnenlandse Zaken de Tweede Kamer mee dat twee klokkenluiders misstanden hebben gemeld over – nota bene – het Huis voor Klokkenluiders. Er zou van alles mis zijn met de benoeming van directie, personeel en bestuurders. Uit onderzoek van FTM en NRC Handelsblad blijkt dat er inderdaad veel fout ging.

© JanJaap Rypkema

De zaak De Wit & Laarman

5
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Reconstructie van de zaak die klokkenluiders Gerrit de Wit en Henk Laarman eind jaren negentig aanhangig maakten: zij deden melding van misstanden en mogelijke fraude bij de Dienst Recherchezaken van het ministerie van VROM. De chef van de DRZ, Reinier van der Linden, werd verdacht van corruptie en fraude, maar verdween uiteindelijk met een gouden handdruk.

OM ziet af van vervolging CASA-abortusklinieken

9
Nina Rijnierse & Siem Eikelenboom

Nina Rijnierse & Siem Eikelenboom

Abortuskliniek CASA en bestuurder Bert van Herk worden niet strafrechtelijk vervolgd. Het Openbaar Ministerie heeft het onderzoek naar mogelijke subsidiefraude gestaakt. Weliswaar is er gerommeld met declaraties, maar het was ook onduidelijk wat gedeclareerd mocht worden. Het OM ziet daarom af van strafvervolging; dat maakt het Openbaar Ministerie vandaag bekend.

Podcast | De FIOD constateerde al in 2005 wereldwijde miljardenfraude met dividendbelasting

Podcast
0
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

© JanJaap Rypkema

De FIOD constateerde al in 2005 wereldwijde miljardenfraude met dividendbelasting

30
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eind 2005 was de FIOD, de fiscale opsporingsdienst, al terdege op de hoogte dat een divisie van Fortis zich bezighield met dividendstrippen. Deze handel in aandelen met dividend heeft de belastingdiensten in een reeks landen ernstig gedupeerd; de schade beloopt miljarden euro. De FIOD deelde deze informatie echter niet met zusterdiensten in het buitenland, die daardoor onwetend bleven van het feit dat ook hun systemen gevoelig waren voor deze fraude. Pas in 2013 brak het CumEx-schandaal in Duitsland uit.

Tentoonstelling 'Lieve Oma, geachte heer/mevrouw' in het Museum voor Communicatie, 1999.
© ANP / Toussaint Kluiters

Experts: Museum COMM negeerde alle signalen

13
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Na een publicatie op FTM over zijn exuberante beloning en opdrachten aan zijn eigen bedrijven stapte directeur Tobias Walraven van het Haagse Museum voor Communicatie op. Maar welke rol speelde de raad van toezicht? Was die wel kritisch genoeg en had zij voldoende oog voor ‘de kanaries in de kolenmijn’? Ook de rvt zelf aarzelt nu, en heeft besloten haar eigen beleid te laten onderzoeken.

Een van de ‘zakelijke’ ruimtes van het COMM
© COMM, Den Haag

Museum verbouwd (en gesloopt) door ‘ondernemende’ directeur

58
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Een dure verbouwing, hoge marketingkosten en een riant salaris voor de directeur hebben het Museum voor Communicatie aan de rand van de afgrond gebracht. In een laatste reddingspoging wil het museum de collectie afstoten en verder gaan als horeca- en vergadercentrum.

2018

© ANP / Wiebe Kiestra

Gretigheid TNO met cybersecurity leidt tot gezichts- en geldverlies

27
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

De grote plannen van het kennisinstituut TNO om zijn kennis op het gebied van cybersecurity te verkopen, zijn uitgemond in een klokkenluidersaffaire, verbroken zakelijke relaties, verliesgevende dependances en mislukte projecten. Dat blijkt uit onderzoek van FTM in samenwerking met NRC Handelsblad en de Straits Times in Singapore.

Duitse justitie vervolgt journalist voor publicatie CumEx Files [update]

55
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Het Openbaar Ministerie in Hamburg is een strafrechtelijk onderzoek begonnen tegen een journalist van het Duitse onderzoeksplatform Correctiv. Hij wordt verdacht van het openbaren van bedrijfsgeheimen in het kader van The CumEx Files. Dat gebeurde op basis van een Europese richtlijn, die in Nederland overigens al bijna wet is.

© JanJaap Rypkema

Europarlementariërs willen onderzoek naar CumEx-handel en vervolging van daders

45
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Het Europees parlement pleit voor maatregelen tegen transacties waarbij ten onrechte een of meerdere keren dividendbelasting bij de belastingdiensten van de lidstaten wordt teruggevorderd. Het pleidooi volgt na onthullingen van een consortium van Europese onderzoeksjournalisten, waarvan Follow The Money deel uitmaakt.

© JanJaap Rypkema

Nederlandse financiële adviseurs betrokken bij CumEx-transacties

32
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Duitse justitie onderzoekt diverse fondsen die betrokken waren bij CumEx-transacties, die volgens haar frauduleus zijn. Voor deze transacties maakten de fondsen gebruik van de Zwitserse private bank Sarasin. Een van die fondsen is het Nederlandse GSA Feeder Fund, gevestigd aan de Hoogoorddreef in Amsterdam. Bij dit fonds waren tevens Nederlandse kantoren als financieel of juridisch adviseur betrokken.

© JanJaap Rypkema

ABN Amro was ook als staatsbank betrokken bij internationale dividendfraude

94
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Bij weinig banken werd de frauduleuze CumEx-handel zo fanatiek bedreven als bij de staatsbank ABN Amro. Het ministerie van Financiën had daar sinds 2006 gedetailleerde kennis over. Maar ook nadat het ministerie in 2008 eigenaar werd van ABN Amro, bleef de bank willens en wetens betrokken bij transacties waarmee belastingdiensten ernstig werden benadeeld. Het ministerie heeft de kennis van de fraude niet met de minister gedeeld en liet de CumEx-handel ongemoeid.

Hulpmiddelenmaker, verdacht van omkoping, heeft nauwe banden met medisch-academische wereld

7
Ilona Dahl & Siem Eikelenboom

Ilona Dahl & Siem Eikelenboom

Vorige week viel de fiscale opsporingsdienst FIOD binnen bij een medische-hulpmiddelenproducent ‘in het midden van het land’ omdat het bedrijf artsen zou hebben omgekocht. Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat het om OrbusNeich gaat. OrbusNeich produceert en verkoopt cardiologische hulpmiddelen, en oefent als financier van wetenschappelijke onderzoeken invloed uit op de Nederlandse ziekenhuizen.

Podcast | Bloemenveiling verdient miljoenen aan plastic afvalberg

Podcast
0
Frederique de Jong, Siem Eikelenboom & Ties Joosten

Frederique de Jong, Siem Eikelenboom & Ties Joosten

© JanJaap Rypkema

Bloemenveiling verdient miljoenen aan plastic afvalberg

51
Siem Eikelenboom & Ties Joosten

Siem Eikelenboom & Ties Joosten

Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat Royal FloraHolland, de bloemenveiling in Aalsmeer en Naaldwijk, jaarlijks miljoenen euro's verdient aan plastic plantentrays. Experts kwalificeren het verdienmodel als machtsmisbruik, en zeggen dat het in strijd is met de wet.

De hoofdverdacht die kroongetuige werd
© Correctiv / The CumEx Files

CumEx-handelaar: ‘Wij waren de vossen, de staatskassen de kippenren waarvan de deuren wijd open stonden’

Interview
98
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een van de ingewijden in het Duitse CumEx-schandaal werd in maart 2016 opgepakt door justitie. Toen hij begreep dat hem zeven jaar gevangenisstraf boven het hoofd hing, besloot hij kroongetuige te worden. Benjamin Frey hielp de Duitse justitie de puzzel op te lossen. Hieronder zijn verhaal.

© JanJaap Rypkema

Dochter van Rabobank is doelwit in strafrechtelijk onderzoek naar belastingfraude

58
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

In het onderzoek van de Duitse justitie naar de omstreden CumEx-handel spelen banken een belangrijke rol. Een daarvan is het Zwitserse Sarasin. Die bank stond op het punt om bijna 500 miljoen euro onrechtmatig op te halen bij de Duitse fiscus. Gedurende de jaren dat Sarasin zich bezighield met de CumEx-handel, was de bank in handen van de Nederlandse Rabobank. In die periode ging er nog veel meer mis. Dit blijkt uit het onderzoek van het internationale journalistieke samenwerkingsproject The CumEx Files, waarvan Follow The Money deel uitmaakt.