Auteur

Eelke van Ark

Eelke van Ark (1982) kon niet genoeg belangstelling voor haar opleidingen journalistiek en psychologie opbrengen om die met een diploma af te ronden. De praktijk vond ze veel interessanter. Na omzwervingen via het Agrarisch Dagblad, De Stentor, Omroep Gelderland en de pr-afdeling van Staatsbosbeheer, vond ze eind 2012 vanuit de Achterhoek de weg naar Follow the Money. Om zich vervolgens vast te bijten in het Nederlandse zorgstelsel.

Die stap bleef niet zonder resultaat en leverde in 2014 de prijs voor de beste online onderzoeksjournalistiek, voor een uitgebreid onderzoeksartikel over de Achterhoekse zorgorganisatie Sensire.

——
Mail: eelke@ftm.nl

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
213
2021

In het test- en vaccinatiecentrum bij TT Circuit Assen kunnen zich met een PCR-test of een antigeentest laten testen op corona. Vanaf maandag 18 januari laten zorgmedewerkers zich hier ook vaccineren.
© Robin van Lonkhuijsen / ANP

Vivisectie op een twijfelzaaier in dertien bedrijven

145
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Al maanden circuleren berichten dat de PCR-test die wereldwijd gebruikt wordt om Covid-19 besmettingen vast te stellen, niet betrouwbaar zou zijn. De bron: een handjevol wetenschappers onder aanvoering van de Nederlandse moleculair bioloog – en creationist – Peter Borger. Follow the Money legt de kritiek van Borger op de snijtafel.

2020

© ANP / Robin Utrecht

Ab Osterhaus: ‘virusverdiener’ of viroloog die verdediging verdient?

123
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Al maanden zwellen – wederom – geruchten aan over Ab Osterhaus, de huisviroloog van Op1. Had Osterhaus niet zo hard gewaarschuwd voor de Mexicaanse griep, terwijl hij zelf allerlei belangen had in de bestrijding ervan? Hoe zit het eigenlijk met belangen rond mogelijke vaccins tegen Covid-19? En waarom verscheen er ineens 5,6 miljoen euro op de balans van zijn eigen BV? ‘Je kunt alles wel verkeerd uitleggen.’

https://pixy.org/94439/
© Booker Serna / CC0

Plan voor toegankelijke, betaalbare medicijnen doodgepolderd in werkgroep

23
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Hoe voorkom je dat de farmaceutische industrie op de loop gaat met publiek gefinancierd onderzoek en daar megawinsten uit haalt? VWS liet een toolkit ontwikkelen waarmee onderzoeksinstituten het publieke belang kunnen waarborgen wanneer ze een contract sluiten met investeerders. Die toolkit is recent gepubliceerd, maar de publieke belangen waarom het te doen was, zijn verdwenen. De betrokken maatschappelijke organisaties weigerden zelfs hun handtekening eronder te zetten. ‘Dit legt pijnlijk bloot hoe de industrie haar belangen veilig weet te stellen.’

Medewerkers van de GGD Amsterdam nemen coronatests af in een testlocatie bij de RAI.
© ANP / Lex van Lieshout

Interne stukken: ministerie van VWS voorzag huidige testtekort al in het voorjaar

73
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wist al in het voorjaar dat er een tekort aan coronatesten aan zat te komen en dat uitbreiding noodzakelijk was. De artsen die het kabinet adviseren, negeerden de prognose echter herhaaldelijk. Dat blijkt uit interne stukken in handen van Follow the Money. Een reconstructie van een verloren zomer in de corona-epidemie. ‘De fout is geweest dat het najaar een aantal weken eerder begon dan vooraf gedacht.’

Podcast | Hoe 'testen, testen, testen' stukliep op een muur van eigenbelang

Podcast
3
Frederique de Jong, Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Frederique de Jong, Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Samen met collega Eelke van Ark onderzocht auteur Jan-Hein Strop de opmerkelijke taaleis die gesteld werd aan een Duits lab dat wilde bijspringen in de coronacrisis. Taaleis zeg je? Ja. Maar misschien heeft die eis een hele andere achtergrond dan je zou denken. ‘Hoe kan het zijn dat er een vorm van muiterij is bij het Ministerie van Volksgezondheid? Hoe is het mogelijk dat zij zo aan de leiband lopen van de arts-microbiologen?’

ROTTERDAM - Aap, Noot Mies.....in het Onderwijsmuseum.
© ANP / Koen Suyk

VWS hielp met taaleis Duits lab van de testmarkt te weren

46
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Een groot Duits laboratorium dat extra coronatestcapaciteit aanbood, werd door het Ministerie van VWS geweerd met de eis dat er een Nederlandstalige arts beschikbaar moest zijn. Dat blijkt uit documenten in handen van Follow the Money. Hiermee hielp VWS — in weerwil van het beleid van minister Hugo de Jonge — met het afschermen van de markt. ‘Dit is in strijd met Europees recht.’

3 september 2020, Rome, Italië. Intensive care van Casal Palocco Covid 3 Clinical Institute.
© Cecilia Fabiano/LaPresse via ZUMA Press

Hoe 'testen, testen, testen' stukliep op een muur van eigenbelang

190
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het huidige tekort aan coronatesten was te voorzien. Speciaal gezant voor corona Feike Sijbesma vroeg al in mei of er niet geanticipeerd moest worden op uitbreiding van de testcapaciteit. Hij stuitte op arts-microbiologen in het Outbreak Management Team, die het economisch belang van hun beroepsgroep zwaar lieten wegen – met nadelige gevolgen voor de volksgezondheid. Dat blijkt uit een reconstructie.

© Matthias Leuhof

Zorgcowboys hebben gemeenten bij de ballen

11
Eelke van Ark

Eelke van Ark

De gemeenten Smallingerland en Lingewaard deden onderzoek naar lokale zorgbedrijven die in opspraak kwamen door publicaties van Follow the Money en KRO’s Reporter Radio. Was het geld wel besteed aan zorg? Sluitend antwoord op die vraag kwam er niet. Toch doen beide gemeenten nog zaken met deze aanbieders. Waarom?

Irrgang op persconferentie Algemene Rekenkamer, 20 mei 2020.
© Editorial / ANP

Rekenkamer: ‘Publieke controle van publiek geld juist in een crisis belangrijk’

Interview
8
Eelke van Ark

Eelke van Ark

De Algemene Rekenkamer werkt aan drie onderzoeken in het kader van de overheidsuitgaven rond corona en het landelijke testbeleid. Collegelid Ewout Irrgang sprak met FTM over het belang en de voortgang van deze onderzoeken. ‘Juist nu is publieke controle van het beleid van het grootste belang.’

Corona testkit / via https://www.rawpixel.com/image/2282507/free-photo-image-laboratory-vaccine-lab
© CDC / Public domain

Laboratoria vs de staat: ‘Het OMT streed tegen concurrentie, niet tegen corona’

27
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Een Duits laboratorium, zijn Nederlandse partner en een groep huisartsen stonden vorige week vrijdag in de rechtbank tegenover de staat, de gemeente Amsterdam en alle GGD’s. De labs eisten gelijke behandeling met Nederlandse laboratoria. Volgens de staat was er nooit sprake geweest van ongelijke behandeling, ook al bleven duizenden coronatesten vanaf begin april ongebruikt.

In Zwaag is een teststraat gemaakt voor coronatesten door GGD Noord-Holland Noord. Iedereen met klachten die lijken op de symptomen van corona, kan hier getest worden. De uitslag volgt na 48 uur. 3 juni 2020
© Ramon van Flymen / Hollandse-Hoogte

GGD zet in op coronadossier, nu de labs nog

26
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Om een van de grootste taken ooit te kunnen uitvoeren, het landelijk opsporen van coronapatiënten door testen en contactonderzoek, heeft de GGD een nieuw IT-systeem laten ontwikkelen: CoronIT. Dat is de brug tussen coronatesten en het bron- en contactonderzoek. Toch ervaren sommige laboratoria dit systeem als een drempel.

Een camper, omgetoverd tot een mobiele testlocatie voor corona, rijdt eind april rond in de Rotterdamse regio. Het is de eerste testlocatie op wielen in Nederland, stelt de GGD Rotterdam-Rijnmond. De camper wordt vooral ingezet om zorgmedewerkers op de parkeerplaats van hun instelling te laten testen.
© Arie Kievit / ANP

Hollandse zuinigheid zit ruimhartig testen op corona in de weg

73
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Nederland test aanzienlijk minder op corona dan andere EU-landen, blijkt uit internationale cijfers. Aan de capaciteit kan het niet liggen: van de ruim 17.000 beschikbare testen blijven er de afgelopen weken elke dag zeker 12.000 onbenut. De GGD-en houden zich bovendien in de praktijk soms strenger aan de richtlijn dan nodig. Dit blijkt in strijd met het advies van het European Centre for Disease Control (ECDC).

© ANP Roos Koole

Zorgautoriteit doet aangifte tegen Thuiszorg Naborgh

2
Eelke van Ark

Eelke van Ark

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft haar onderzoek naar thuiszorgbedrijf Naborgh overgedragen aan het Openbaar ministerie en deed in dat kader aangifte vanwege ‘sterke vermoedens’ van strafbare feiten.

GGD test op corona in Houtens drive-through-testcentrum.
© Marcel van den Bergh

GGD accepteert nu ook Duits laboratorium voor coronatesten

50
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Nadat wekenlang vijfduizend coronatesten ongebruikt bleven, gaan de gemeentelijke gezondheidsdiensten de testcapaciteit van U-Diagnostics gebruiken. Speciaal gezant Feike Sijbesma kwam tussenbeide om de gemeentelijke gezondheidsdiensten zover te krijgen.

Kantoor van Roche beklad, 27 maart 2020
© Novum / Robert Meerding

Roche in de slachtofferrol

Opinie
18
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eind maart gaf farmaceut Roche zijn recept voor lysisbuffer vrij, nadat het bedrijf in opspraak raakte door een publicatie van FTM. De Volkskrant bracht deze week in een uitgebreid achtergrondartikel het werk van FTM in verband met doodsbedreigingen van personeel van Roche en trok het waarheidsgehalte van ons artikel in twijfel.

Testen op corona bij de Centers for Disease Control, VS
© CDC / https://www.rawpixel.com/image/2282515/free-photo-image-lab-test-lab-test

Taskforce regelt miljoenen coronatests bij leveranciers – maar waar blijft Roche?

7
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Meerdere leveranciers van testmateriaal voor Covid-19-testen komen over de brug met meer dan 2 miljoen testen voor Nederlandse labs. Dat blijkt uit een uitgelekte mail van microbioloog Ann Vossen van het Outbreak Management Team aan laboratoria. Onder de aanbieders bevindt zich niet marktleider Roche, die eerder kampte met leveringsproblemen. Vragen over wat Roche wel bijdraagt, stuiten op een muur van stilzwijgen.

Een internist-infectioloog luistert naar de longen van een coronapatiënt die herstellende is van IC-opname op de verpleegafdeling voor coronapatiënten van het HMC Westeinde ziekenhuis.
© Remko de Waal/ANP

Een oud medicijn en een vers inzicht geven nieuwe hoop in behandeling corona

49
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Een nieuw inzicht in de effecten van het coronavirus op het lichaam biedt mogelijk perspectief op andere behandelmogelijkheden. Het medicijn dat hierbij een hoofdrol speelt, is het al decennia bekende antistollingsmiddel heparine. Dat kan gewoon gebruikt worden zoals het bedoeld is: om gevaarlijke bloedstolsels te behandelen, die veel coronapatiënten parten blijken te spelen.

© Roche

Tegen corona of volgende pandemie: farmaceuten hebben dwang nodig

Analyse
53
Joost Ramaer & Eelke van Ark

Joost Ramaer & Eelke van Ark

Door het innemen van een uitzonderingspositie (opt-out) in een internationaal verdrag heeft de Europese Unie zichzelf een dwangmiddel ontzegd tegen ernstige tekorten aan medicijnen en medische hulpmiddelen. Overheden beseffen te weinig hoe belangrijk dwang is in de strijd tegen pandemieën, zegt jurist Ellen ’t Hoen, expert in intellectuele eigendom en toegang tot geneesmiddelen: ‘Die opt-out was toen al een dom besluit, en dat is het nog steeds.’

Op de parkeerplaats van ziekenhuis Bethesda in Hoogeveen worden patiënten en zorgverleners op verwijzing van de huisarts met een neusswab getest op corona. Deze drive-thru is een initiatief van U-Diagnostics uit Baarn.
© U-Diagnostics

Duits lab kan per direct het aantal coronatests in Nederland verdubbelen

16
Birte Schohaus & Eelke van Ark

Birte Schohaus & Eelke van Ark

Huisartsenlaboratorium U-Diagnostics in Baarn kan per direct 2000 tot 3000 coronatests per dag afnemen, dankzij de capaciteit die het in Duitsland heeft om te testen. Daarmee kan de landelijke testcapaciteit voor corona in één klap verdubbeld worden. Het RIVM is inmiddels in contact met U-Diagnostics.

© Ministerie van Defensie

Defensie houdt cruciale beademingsapparatuur achter de hand

62
Eelke van Ark, Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eelke van Ark, Eric Smit & Siem Eikelenboom

Defensie beschikt over cruciale beademingsapparatuur die per direct nodig is om extra mobiele intensive care units (MICU’s) mee uit te rusten, en houdt deze achter de hand voor (toekomstig) eigen gebruik. De MICU’s zijn nodig om ernstig zieke patiënten over de nog beschikbare IC-bedden te verdelen. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

© ANP / Remko de Waal

Roche releases recipe after European Commission considers intervention due to lack of coronavirus tests

6
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Pharmaceutical company Roche announced Friday afternoon that it will release the recipe for its lysis buffer if Dutch laboratories ask for it. Earlier today Follow the Money revealed that the European Commission was exploring options for an intervention in pharmaceutical company Roche, instigated by the possible abuse by Roche of its position of power on the coronavirus test market. Below you find the article that prompted Roche to release its recipe.

© ANP Remko de Waal

Europese Commissie overweegt interventie bij farmaceut Roche vanwege coronatest

29
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

De Europese Commissie onderzoekt de mogelijkheid om in te grijpen bij farmaconcern Roche. Aanleiding is mogelijk misbruik door Roche van zijn machtspositie in de markt voor coronatests. Dat hebben ambtenaren van de Commissie verklaard tegenover Follow the Money. De noodmaatregelen, op basis van het mededingingsrecht, kunnen variëren van het dwingen tot levering van materialen tot het opleggen van boetes.

Laborant aan het werk https://www.needpix.com/photo/1154462/
© Neepix, free license

‘Test, test, test’ – but only if it pleases pharmaceutical company Roche

2
Jan-Hein Strop & Eelke van Ark

Jan-Hein Strop & Eelke van Ark

The Dutch policy of limited testing for the coronavirus is largely caused by a shortage of laboratory supplies. Pharmaceutical company Roche dominates the market for lab materials and currently supplies a mere 30 per cent of the Dutch orders. Roche holds the key to the storage cabinet and has as of yet kept the recipe which could help overcome certain shortages under its hat.

Laborant aan het werk https://www.needpix.com/photo/1154462/
© Neepix, free license

‘Testen, testen, testen’ – alleen als het farmaceut Roche behaagt

144
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het Nederlandse beleid van spaarzaam testen op het coronavirus is voor een belangrijk deel ingegeven door een tekort aan laboratoriummaterialen. Farmaceut Roche domineert die markt en levert momenteel slechts 30 procent van de Nederlandse bestellingen. Roche heeft de sleutel van de voorraadkast en houdt vooralsnog het recept dat bepaalde tekorten kan helpen oplossen, onder de pet.

Undertakers wearing a face mask and overalls unload a coffin out of a hearse on March 16, 2020 at the Monumental cemetery of Bergamo, Lombardy, as burials of people who died of the new coronavirus are being conducted at the rythm of one every half hour.
© AFP / Piero Cruciatti

Kritiek op Nederlands coronabeleid uit Lombardije: ‘We hebben het niet over vee’

Interview
71
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Eelco van Anken, celbioloog en medisch onderzoeker bij het San Raffaele ziekenhuis in Milaan, sprak met Follow the Money over het effect van de strategie die president Rutte maandag presenteerde om het coronavirus te bestrijden: gecontroleerd immuniteit opbouwen. Van Anken waarschuwt vanuit Lombardije voor grote aantallen slachtoffers.

Bovenop de heuvel staat het gebouw Kampheuvel uit 1929. In dit gebouw huist tegenwoordig de directie van De Hoenderloo Groep.
© Rob Spelde

Drie weken in thuisisolatie met een kind dat dringend jeugdzorg nodig heeft

27
Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Ouders met een kind bij De Hoenderloo Groep kregen zondagavond na de persconferentie van ministers Arie Slob en Bruno Bruins een telefoontje. De groepsleiding vroeg hen of zij hun kind langer thuis konden houden in verband met de coronamaatregelen.

Medewerkers van De Hoenderloo Groep bieden pakketjes aan Marian Draaisma (woordvoerder Pluryn) aan, als symbool voor de 200 kinderen die straks als ‘postpakketten’ door het land worden verstuurd.
© ANP / Marcel Krijgsman

‘Zwalkend bestuur’ bracht jeugdzorginstelling De Hoenderloo Groep ten val

19
Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Zorggroep Pluryn heeft onlangs definitief besloten de Veluwse jeugdzorginstelling De Hoenderloo Groep te sluiten. De ondernemingsraad van Pluryn wijt de ondergang van de instelling aan ‘falend bestuur, slecht management en ad hoc besluitvorming’. Follow the Money legt de teloorgang van dit 170 jaar oude jeugdzorginstituut op de snijtafel, op basis van interne documenten en gesprekken met tal van medewerkers en oud-medewerkers.

Podcast | ‘Zwalkend bestuur’ bracht jeugdzorginstelling De Hoenderloo Groep ten val

Podcast
0
Eelke van Ark, Frederique de Jong & Margot Smolenaars

Eelke van Ark, Frederique de Jong & Margot Smolenaars

Zorggroep Pluryn heeft onlangs definitief besloten de Veluwse jeugdzorginstelling De Hoenderloo Groep te sluiten. De ondernemingsraad van Pluryn wijt de ondergang van de instelling aan ‘falend bestuur, slecht management en ad hoc besluitvorming’. Follow the Money legt de teloorgang van dit 170 jaar oude jeugdzorginstituut op de snijtafel, op basis van interne documenten en gesprekken met tal van medewerkers en oud-medewerkers.

Medewerkers van de Hoenderloo Groep voeren actie voor het hoofdkantoor Pluryn / januari 2020
© ANP / Marcel Krijgsman

Minister beloont zorggroep Pluryn voor gesjoemel met subsidies

34
Eelke van Ark & Siem Eikelenboom

Eelke van Ark & Siem Eikelenboom

Hoewel vaststaat dat zorggroep Pluryn miljoenen aan subsidies onrechtmatig heeft besteed, besloot het ministerie van VWS dat geld niet terug te vorderen om de continuïteit van de zorg niet in gevaar te brengen. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Bovenop de heuvel staat het gebouw Kampheuvel uit 1929. In dit gebouw huist tegenwoordig de directie van De Hoenderloo Groep.
© Rob Spelde

Kwakkelende zorgmoloch offert jeugdzorg Hoenderloo voor de centen

26
Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Met de dreigende sluiting van instelling De Hoenderloo Groep op de Veluwe verdwijnen ruim tweehonderd moeilijk vervangbare jeugdzorgplaatsen. Sluiting is niet te voorkomen, zegt Pluryn, want de moederorganisatie lijdt al jaren onder de verliezen van Hoenderloo. Follow the Money ontdekte dat De Hoenderloo Groep niet zo verlieslijdend was als minister De Jonge en Pluryn doen voorkomen. En waarom geeft Pluryn geen uitleg over miljoenen aan verwachte opbrengsten uit de verkoop van vastgoed?