Auteur

Vincent Harmsen

Vincent Harmsen (1985) studeerde geschiedenis in Amsterdam en Berlijn. Hij begon zijn journalistieke loopbaan bij de regionale krant Gooi- en Eemlander. In 2015 verlegde Harmsen zijn werkterrein naar Brussel, waar hij zich vastbeet in vrijhandelsverdrag TTIP. Daar stuitte hij op de lobby van de Europese chemiesector, die de trans-Atlantische gesprekken als hefboom inzette om regels voor hormoonverstorende chemicaliën van tafel te krijgen.

Sindsdien heeft Harmsen zich verder gespecialiseerd in lobby’s die standaarden voor milieu en volksgezondheid op de korrel nemen. Zo schreef hij uitvoerig over dieselgate en de Monsanto Papers. Als freelancer werkt hij naast Follow the Money ook voor Vrij Nederland, Knack, OneWorld en Reporter Radio. Voor FTM zoomt hij in op de industrieën achter vervuilende, ongezonde en mogelijk gevaarlijke producten.

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
20
2020

© JanJaap Rypkema

Nederlandse toxicoloog wil schoon schip maken bij ‘gekaapt’ wetenschappelijk tijdschrift

29
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Martin van den Berg is de nieuwe hoofdredacteur van een wetenschappelijk blad over de risico’s van chemicaliën. Hij wil er schoon schip maken. Het tijdschrift werd eerder bekritiseerd omdat auteurs en redactieleden te innige banden hadden met de bedrijven wier producten zij onderzochten. Studies uit het blad werden onderdeel van lobby’s om toezichthouders te beïnvloeden. Critici verweten het blad zelfs een ‘makelaar in junk science’ te zijn.

Het initiatief Bee Friendly verzamelde 63.216 handtekeningen om de bij te redden. Die werd op 20 juni aangeboden aan minister Carola Schouten (LNV, m) met de oproep de bij een beschermde status te geven. De minister gaf aan dat zij gaat kijken wat mogelijk is en dat ze in ieder geval blij is met het initiatief.
© Dirk Hol / Novum

Kabinet koerst af op minder bescherming voor bijen in plaats van meer

72
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Pas na vragen van Follow the Money informeert landbouwminister Carola Schouten de Tweede Kamer over haar voornemen in te stemmen met een omstreden rekenmethode, die bepaalt hoeveel bijensterfte ‘acceptabel’ is. Deze rekenmethode is bedacht en ontwikkeld door pesticide-fabrikanten. Dat Europa meerdere benaderingen onderzocht, heeft Schouten niet verteld aan de Tweede Kamer.

Roundup in de schappen
© Mike Blake / Reuters

Bayer schikt Roundup-claims voor circa 10 miljard

19
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Bayer heeft in de Verenigde Staten een miljardenschikking getroffen met kankerpatiënten die het chemiebedrijf hebben aangeklaagd. Het Duitse bedrijf betaalt tussen de 9,1 en 9,8 miljard euro om zo’n 95 duizend claims af te wikkelen en mogelijk toekomstige gevallen op te lossen. De patiënten stellen ziek te zijn geworden door de onkruidverdelger Roundup. Bayer benadrukt in een persbericht dat de schikking ‘geen erkenning van aansprakelijkheid of wangedrag’ is.

David Michaels, januari 2020

Twijfel zaaien om een dodelijk product aan de man te brengen: PR vermomd als wetenschap

Interview
64
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Voor de chemische industrie is wetenschappelijk onderzoek in twijfel trekken de beste manier om te voorkomen dat een schadelijk product wordt gereguleerd, stelt hoogleraar David Michaels. Hij stond zeven jaar aan het hoofd van een agentschap in de VS dat verantwoordelijk is voor veiligheid op de werkvloer, en schreef twee boeken over de strategie die bedrijven gebruiken om onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek in diskrediet te brengen. ‘Twijfel zaaien is veel makkelijker, en in de praktijk veel effectiever, dan het beleid zelf bekritiseren.’

Podcast | Toxicoloog Tennekes had al die tijd gelijk over bijensterfte

Podcast
5
Frederique de Jong & Vincent Harmsen

Frederique de Jong & Vincent Harmsen

Met gestrekt been verkondigt toxicoloog Henk Tennekes al tien jaar lang zijn theorie over het verband tussen bijensterfte en bestrijdingsmiddelen. In het beste geval werd hij genegeerd, in het slechtste moedwillig als ‘te activistisch’ aan de kant geschoven. Nu blijkt dat hij al die tijd gelijk had.

© Katja Fred

Toxicoloog Tennekes had al die tijd gelijk over bijensterfte

114
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Met gestrekt been verkondigt toxicoloog Henk Tennekes al tien jaar lang zijn theorie over het verband tussen bijensterfte en bestrijdingsmiddelen. In het beste geval werd hij genegeerd, in het slechtste moedwillig als ‘te activistisch’ aan de kant geschoven. Nu blijkt dat hij al die tijd gelijk had.

© JanJaap Rypkema

Landbouwgif van Monsanto geeft chemiereus Bayer gevoelige tik

30
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Het landbouwgif Roundup was ooit Monsanto’s grote succesnummer. Kort nadat concurrent Bayer het bedrijf had overgenomen, keerde het tij: het ene na het andere lijk rolde uit de kast, en in Amerika werd Monsanto tot enorme schadevergoedingen veroordeeld. Monsanto bleek weet te hebben gehad van de mogelijke gevaren van Roundup, maar bracht gelijktijdig wetenschappers in diskrediet die daarop wezen. Vincent Harmsen volgt de perikelen rond glyfosaat al jaren en zet de bewijsstukken op een rij.

© JanJaap Rypkema

Agrarische lobby presenteert zich als onafhankelijk onderzoeksbureau

104
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Een onafhankelijke factchecker annex journalistiek onderzoeksplatform voor agrarische feiten: zo presenteert de stichting Agri Facts zich aan de buitenwereld. Maar de lijntjes tussen de kopstukken van Agri Facts en de Nederlandse landbouwlobby blijken zeer kort. Ook ontving de stichting donaties van grote veevoerfabrikanten, zonder hierover transparant te zijn.

Screenshot uitzending FAKT: getatoeerde aap
© ARD / FAKT

Duits ‘fraudelaboratorium’ leverde toelatingsstudies glyfosaat

54
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Een groot schandaal in Duitsland: een laboratorium in Hamburg zou jarenlang resultaten van proefdieronderzoek hebben vervalst. Ratten die tijdens experimenten stierven, zouden zijn vervangen door levende dieren, ontdekte tumoren bij proefdieren zijn uit rapporten geschrapt. Ook een deel van de onderzoeken op basis waarvan de onkruidverdelger glyfosaat in Europa is toegelaten, kwam van dit Duitse lab.

© Matthias Leuhof

Belangenverstrengeling zaait twijfels over giftig zaad

70
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

In de jaren negentig kregen universiteiten het credo van de marktwerking opgelegd. De overheid bepaalde dat wetenschappelijk onderzoek niet langer alleen uit publieke middelen moest worden gefinancierd, maar voortaan ook deels met extern geld. Dat betekende dat universiteiten de boer op moesten. Voor Wageningse onderzoekers betekende dat het begin van een innige samenwerking met chemiegiganten.

2019

© JanJaap Rypkema

Europarlementariërs komen in verzet tegen chemielobby

109
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

In april bracht FTM aan het licht hoe de Europese bescherming van bijen in Brusselse achterkamers dreigt te sneuvelen. Sindsdien hebben Nederlandse Europarlementariërs niet stilgezeten: in het Europees Parlement vond vorige maand een speciale hoorzitting over het bijenrichtsnoer plaats. Europarlementariërs willen nu de afzwakking gaan proberen tegen te houden. Woensdag wordt in Straatsburg over een motie gestemd.

In de greep van Monsanto: waarom toezichthouders een 'kankerverwekkende' pesticide niet tegenhielden

66
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Glyfosaat is de meest gebruikte en de meest controversiële onkruidverdelger ter wereld. Nieuw bewijs laat zien dat de Europese toezichthouder genoeg reden had om het middel te verbieden. Dat is niet gebeurd, om één simpele reden: maker Monsanto stond aan de basis van het toelatingsproces. Nederland buigt zich vanaf december over een nieuwe beoordeling van glyfosaat.

Chemische structuur chloorpyrifos
© Wikimedia

Pesticide kan hersenontwikkeling foetus schaden

15
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

De pesticide chloorpyrifos werd in 2006 op de Europese markt toegelaten. Binnenkort wordt gestemd over een nieuwe goedkeuring. Uit heranalyse blijkt dat de pesticide gevaarlijker is dan gedacht: onafhankelijke experts wijzen erop dat fabrikant Dow Chemical haar onwelgevallige gegevens heeft weggemoffeld. Chloorpyrifos kan het ongeboren kind schaden, waarschuwt voedselwaakhond EFSA nu. Een veilige ondergrens is niet vast te stellen; een Europees verbod volgt naar verwachting snel.

© JanJaap Rypkema

Dit afgezwakte bijenrichtsnoer mag de Tweede Kamer niet zien

51
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Terwijl bijensterfte dramatische vormen aanneemt, onderhandelt Brussel al drie jaar achter de schermen over een richtsnoer, dat de insecten moet beschermen. Nu ligt er een voorstel dat deze Bee Guidance afzwakt. Daarmee wil minister Carola Schouten tegen de wil van de Tweede Kamer gaan instemmen. Twee dagen voor het zomerreces heeft zij de inhoud van dat voorstel niet gedeeld met het parlement. Follow the Money doet dat wel.

© JanJaap Rypkema

Nederland wil bijenbescherming afzwakken met rekenmethode van pesticidenfabrikant

86
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Begin april liet FTM zien dat Nederland invoering van de Bee Guidance, een Europees richtsnoer om bijen te beschermen, al jarenlang tegenwerkt. Die onthulling leidde tot een Kamerdebat, waarin minister Schouten (Landbouw) de Kamer gedetailleerde inzage in het dossier beloofde. Uit de stukken die zo openbaar zijn geworden, blijkt opnieuw iets opmerkelijks: Nederland heeft bij de Europese Commissie gepleit voor een nieuw rekenmodel om bijenpopulaties te monitoren. En dat model wordt gepusht door de chemische industrie.

© JanJaap Rypkema

Kamer roept minister tot de orde: Nederland moet bijenrichtsnoer steunen

29
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Een opmerkelijke koerswijziging in Den Haag was het gevolg van recente onthullingen door Follow the Money. Gisteren werd een motie door de Tweede Kamer aangenomen waarin de regering wordt opgedragen om in Brussel van positie te veranderen, en nu de invoering van de Bee Guidance te steunen. De Bee Guidance is een Europees richtsnoer dat beoogt bestrijdingsmiddelen beter te testen op hun schadelijkheid voor bijen en hommels.

Podcast | De schrijftafelmoord op de bijen

Podcast
2
Frederique de Jong & Vincent Harmsen

Frederique de Jong & Vincent Harmsen

By Martin Cooper from Ipswich, UK - Early Bumble Bee (Bombus pratorum) queen, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=39113641
© Wikimedia / Martin Cooper

Kamer wil inzage in vertrouwelijke EU-gesprekken bijenrichtsnoer

21
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Follow the Money beschreef vorige week hoe de invoering van een nieuwe richtlijn om bijen beter te beschermen tegen bestrijdingsmiddelen in Brussel wordt getraineerd. Nederland bleek daarin een rol te spelen. Onze publicatie leidde deze week tot een Kamerdebat. Vincent Harmsen doet verslag.

© JanJaap Rypkema

De schrijftafelmoord op de bijen

157
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Sinds 2013 ligt in de EU een richtsnoer klaar om bijen en andere insecten te beschermen tegen pesticiden. De invoering daarvan wordt al jaren getraineerd, en Nederland blijkt daaraan mee te doen: ons land betoont zich gevoelig voor de argumenten van de pesticide-fabrikanten. Sinds januari 2019 ligt er een drastisch afgezwakte versie van het richtsnoer ter tafel.

© Boomerang, i.s.m Jan-Jaap Rypkema

Monsanto stopte Nederlands onderzoek naar glyfosaat na ‘niet acceptabel’ resultaat

85
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

In een serie rechtszaken in de Verenigde Staten wordt chemiebedrijf Monsanto beschuldigd van decennialang bedrog en misleiding. In de stukken duikt ook het Nederlandse onderzoeksinstituut TNO op, evenals onderzoeker Johan van Burgsteden. ‘Ik heb nooit gefraudeerd,’ benadrukt de voormalig laborant van het TNO. ‘Ik was gewoon een simpele analist.’