Dossier

Coronacrisis

De redactie van FTM volgt de situatie omtrent het coronavirus (SARS-CoV-2). In dit dossier verschijnen dagelijks relevante artikelen en updates.

Het virus SARS-CoV-2, beter bekend als het coronavirus, dook eind 2019 op in de Chinese provincie Hubei. In een paar weken tijd veroorzaakte het virus daar een epidemie, waarna het zich over de rest van de wereld verspreidde.

Begin maart 2020 verklaarde de World Health Organisation de ziekte tot een pandemie. Wereldwijd gingen landen 'op slot';  beurzen maakten een enorme duikvlucht. Al met al is met het coronavirus een crisis van historische proporties ontstaan.

De uitwerking van de coronamaatregelen op de wereldeconomie is, net als het virus zelf, nog grotendeels onbekend. Wat we al wel kunnen vaststellen: een nieuwe economische crisis is begonnen. Die zal overal pijn opleveren, en de maatregelen die we nu nemen zullen bepalen hoe de economie van de toekomst eruit zal zien. 

Nieuwe vragen doemen op: welke oplossing dient welke belangen; welke vragen raken ondergesneeuwd; hoe verdelen we de schaarse middelen, en hoe houden we essentiële diensten en structuren overeind? 

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
25
2020

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 1 april 2020

13
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Wouter Koolmees (SZW), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (EZ) bij hun persconferentie over steunmaatregelen, 17 maart 2020
© ANP / Phil Nijhuis

Noodsteun voor zzp’ers

Opinie
64
Hans Baaij

Hans Baaij

Dat veel zzp’ers acuut zonder inkomsten zitten nu het culturele en sociale leven tot stilstand is gekomen en thuisblijven en -werken het devies is, staat buiten kijf. Mooi dat de regering geld voor deze mensen uittrekt, betoogt Hans Baaij. Maar als fiscaal jurist verbaast hij zich over het algemene karakter en de aanpak van de maatregel. Dat had intelligenter gekund, stelt hij.

Op de parkeerplaats van ziekenhuis Bethesda in Hoogeveen worden patiënten en zorgverleners op verwijzing van de huisarts met een neusswab getest op corona. Deze drive-thru is een initiatief van U-Diagnostics uit Baarn.
© U-Diagnostics

Duits lab kan per direct het aantal coronatests in Nederland verdubbelen

14
Birte Schohaus & Eelke van Ark

Birte Schohaus & Eelke van Ark

Huisartsenlaboratorium U-Diagnostics in Baarn kan per direct 2000 tot 3000 coronatests per dag afnemen, dankzij de capaciteit die het in Duitsland heeft om te testen. Daarmee kan de landelijke testcapaciteit voor corona in één klap verdubbeld worden. Het RIVM is inmiddels in contact met U-Diagnostics.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 30 maart 2020

35
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

© Ministerie van Defensie

Defensie houdt cruciale beademingsapparatuur achter de hand

61
Eelke van Ark, Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eelke van Ark, Eric Smit & Siem Eikelenboom

Defensie beschikt over cruciale beademingsapparatuur die per direct nodig is om extra mobiele intensive care units (MICU’s) mee uit te rusten, en houdt deze achter de hand voor (toekomstig) eigen gebruik. De MICU’s zijn nodig om ernstig zieke patiënten over de nog beschikbare IC-bedden te verdelen. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Poster van Jacob Litt voor het toneelstuk ‘The War of Wealth' van Charles Turner Dazey (1895)

Dit is een bankrun, maar niemand die het ziet

Analyse
228
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Er is een bankrun gaande, maar niet op de gewone banken. Rijen voor de pinautomaat zijn er dus niet. Terwijl onze aandacht bij het coronavirus ligt, trekt de financiële sector ongelimiteerd het publieke geld uit de digitale kas van onze centrale banken.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 27 maart 2020

26
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

© ANP Remko de Waal

Europese Commissie overweegt interventie bij farmaceut Roche vanwege coronatest

28
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

De Europese Commissie onderzoekt de mogelijkheid om in te grijpen bij farmaconcern Roche. Aanleiding is mogelijk misbruik door Roche van zijn machtspositie in de markt voor coronatests. Dat hebben ambtenaren van de Commissie verklaard tegenover Follow the Money. De noodmaatregelen, op basis van het mededingingsrecht, kunnen variëren van het dwingen tot levering van materialen tot het opleggen van boetes.

Leden van het Europees Parlement nemen deel aan een plenaire sessie, donderdag 26 maart 2020.
© EPA / Olivier Hoslet

EU-coronafonds: Nederland vist achter het net

51
Peter Teffer

Peter Teffer

Met ongekende snelheid heeft de Europese Unie geld vrijgemaakt om haar lidstaten te helpen bij het bestrijden van de coronacrisis. Maar die snelheid gaat ten koste van een gerichte aanpak. Zo heeft Hongarije slechts een paar honderd besmettingen, maar is het één van de grootste ontvangers. Nederland komt er bekaaid van af. Wel krijgen de vissers financiële compensatie. Hoe zit dat?

Laborant aan het werk https://www.needpix.com/photo/1154462/
© Neepix, free license

‘Testen, testen, testen’ – alleen als het farmaceut Roche behaagt

143
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het Nederlandse beleid van spaarzaam testen op het coronavirus is voor een belangrijk deel ingegeven door een tekort aan laboratoriummaterialen. Farmaceut Roche domineert die markt en levert momenteel slechts 30 procent van de Nederlandse bestellingen. Roche heeft de sleutel van de voorraadkast en houdt vooralsnog het recept dat bepaalde tekorten kan helpen oplossen, onder de pet.

Laborant aan het werk https://www.needpix.com/photo/1154462/
© Neepix, free license

‘Test, test, test’ – but only if it pleases pharmaceutical company Roche

2
Jan-Hein Strop & Eelke van Ark

Jan-Hein Strop & Eelke van Ark

The Dutch policy of limited testing for the coronavirus is largely caused by a shortage of laboratory supplies. Pharmaceutical company Roche dominates the market for lab materials and currently supplies a mere 30 per cent of the Dutch orders. Roche holds the key to the storage cabinet and has as of yet kept the recipe which could help overcome certain shortages under its hat.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 25 maart 2020

44
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 23 maart 2020

63
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Lockdown in Parijs; de starten langs de Seine zijn verlaten.
© EPA / Yoan Valat

De comfortzone zit in lockdown

Opinie
73
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Filosoof Hans Schnitzler realiseerde zich al snel: als er iets is waarmee we nu collectief worden geconfronteerd, is het de wetenschap dat ons bestaan grillig en kwetsbaar is. We zitten ineens allemaal in hetzelfde gammele schuitje en zijn hierdoor inniger dan ooit aan elkaar verwant. Nu de illusie dat veiligheid en gezondheid maakbaar zijn onder onze voeten is weggetrokken, kunnen we ons maar beter leren verhouden tot de grilligheid van het noodlot.

Wiebe Draijer, bestuursvoorzitter Rabobank
© ANP / Koen van Weel

Risicoloos ondernemen: banken strijken met eer van coronamaatregelen overheid

Analyse
55
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Bankdirecteuren werpen zich dezer dagen op als redders van de economie, en poetsen hun gehavende blazoen flink op. In werkelijkheid neemt de overheid een groot deel van hun ondernemersrisico over, terwijl de bank de marge opstrijkt.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 20 maart 2020

45
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

© AFP / Daniel Sorabji

Helikoptergeld: een verleidelijke, maar ondoelmatige kuur voor corona

Analyse
165
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Het bijschrijven van ‘gratis geld’ is een veelbesproken crisismaatregel. Het zou een eerlijk en effectief alternatief voor het lage-rentebeleid van de ECB kunnen zijn. Maar is het ook een geschikte maatregel om de economie draaiende te houden tijdens een pandemie?

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 19 maart 2020

29
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Undertakers wearing a face mask and overalls unload a coffin out of a hearse on March 16, 2020 at the Monumental cemetery of Bergamo, Lombardy, as burials of people who died of the new coronavirus are being conducted at the rythm of one every half hour.
© AFP / Piero Cruciatti

Kritiek op Nederlands coronabeleid uit Lombardije: ‘We hebben het niet over vee’

Interview
69
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Eelco van Anken, celbioloog en medisch onderzoeker bij het San Raffaele ziekenhuis in Milaan, sprak met Follow the Money over het effect van de strategie die president Rutte maandag presenteerde om het coronavirus te bestrijden: gecontroleerd immuniteit opbouwen. Van Anken waarschuwt vanuit Lombardije voor grote aantallen slachtoffers.

Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 18 maart 2020

39
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Persconferentie steunmaatregelen coronacrisis
© ANP / Phil Nijhuis

Hoe behoeden we onze flexwerkeconomie voor de coronacrisis?

Analyse
49
Thomas Bollen

Thomas Bollen

De economie draait niet alleen op bedrijven met vaste werknemers. Nederland telt 2 miljoen zzp’ers en tijdelijke arbeidskrachten. Zij worden buitenproportioneel getroffen door de coronacrisis. Follow the Money analyseert de belangrijkste noodmaatregelen van het kabinet. Zullen ze toereikend zijn, ook voor deze groep? En wat zit er nog meer in het vat?

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 17 maart 2020

29
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Bovenop de heuvel staat het gebouw Kampheuvel uit 1929. In dit gebouw huist tegenwoordig de directie van De Hoenderloo Groep.
© Rob Spelde

Drie weken in thuisisolatie met een kind dat dringend jeugdzorg nodig heeft

27
Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Eelke van Ark & Margot Smolenaars

Ouders met een kind bij De Hoenderloo Groep kregen zondagavond na de persconferentie van ministers Arie Slob en Bruno Bruins een telefoontje. De groepsleiding vroeg hen of zij hun kind langer thuis konden houden in verband met de coronamaatregelen.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 16 maart 2020

90
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Nederlandse spreekwoorden. Olieverf op eikenhout, 1559
© Public commons / Pieter Bruegel de oudere

Kunnen we leren van de Q-koorts?

Column
19
Miro Lucassen

Miro Lucassen

Pakt de overheid het coronavirus net zo knullig aan als de uitbraak van Q-koorts? Dat heb ik me de afgelopen weken tijdens mijn onderzoek naar de Q-koortsepidemie voor Pitch Brabant regelmatig afgevraagd.