Dossier

Coronacrisis

De redactie van FTM volgt de situatie omtrent het coronavirus (SARS-CoV-2). In dit dossier verschijnen alle relevante artikelen en updates over de pandemie.

Het virus SARS-CoV-2, beter bekend als het coronavirus, dook eind 2019 op in de Chinese provincie Hubei. In een paar weken tijd veroorzaakte het virus daar een epidemie, waarna het zich over de rest van de wereld verspreidde.

Begin maart 2020 verklaarde de World Health Organisation de ziekte tot een pandemie. Wereldwijd gingen landen 'op slot';  beurzen maakten een enorme duikvlucht. Al met al is met het coronavirus een crisis van historische proporties ontstaan.

De uitwerking van de coronamaatregelen op de wereldeconomie is, net als het virus zelf, nog grotendeels onbekend. Wat we al wel kunnen vaststellen: een nieuwe economische crisis is begonnen. Die zal overal pijn opleveren, en de maatregelen die we nu nemen zullen bepalen hoe de economie van de toekomst eruit zal zien. 

Nieuwe vragen doemen op: welke oplossing dient welke belangen; welke vragen raken ondergesneeuwd; hoe verdelen we de schaarse middelen, en hoe houden we essentiële diensten en structuren overeind? 

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
85
2020

In Zwaag is een teststraat gemaakt voor coronatesten door GGD Noord-Holland Noord. Iedereen met klachten die lijken op de symptomen van corona, kan hier getest worden. De uitslag volgt na 48 uur. 3 juni 2020
© Ramon van Flymen / Hollandse-Hoogte

GGD zet in op coronadossier, nu de labs nog

23
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Om een van de grootste taken ooit te kunnen uitvoeren, het landelijk opsporen van coronapatiënten door testen en contactonderzoek, heeft de GGD een nieuw IT-systeem laten ontwikkelen: CoronIT. Dat is de brug tussen coronatesten en het bron- en contactonderzoek. Toch ervaren sommige laboratoria dit systeem als een drempel.

Mei 2020, graffiti.
© ANP/Lex van Lieshout/Hollandse Hoogte

Ontmaskerd: de frauduleuze handel in mondkapjes en ‘certificaten’

22
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Door het tekort aan mondmaskers in Europese zieken- en verzorgingshuizen ontstond een omvangrijke grijze handel in Chinese mondkapjes met valse en misleidende kwaliteitscertificaten. Uit een analyse van onderzoeksjournalisten in 13 lidstaten van de Unie blijkt dat vrijwel alle Europese overheden het slachtoffer werden van dubieuze producenten en handelaren. ‘Iedereen probeert een graantje mee te pakken.’

© Matthias Leuhof

Deltaplan tegen corona: de anderhalve meter voorbij

Opinie
155
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

De piek van het aantal Nederlandse coronabesmettingen ligt ruim twee maanden achter ons. Inmiddels is het land in de ban van Ruttes routekaart. Dat suggereert duidelijkheid, maar in de praktijk valt dat tegen. De verschillen tussen sectoren zijn groot en niet goed te verdedigen, frustraties nemen toe en we zitten opgescheept met een anderhalvemetermaatschappij. Dat kan anders.

Vrijdag 26 juni: KLM krijgt haar langverwachte staatssteun.
© ANP/Robin Utrecht

Belastingbetaler redt KLM, ‘de markt’ ziet er geen brood in

Analyse
165
Ties Joosten

Ties Joosten

KLM krijgt eindelijk zijn langverwachte steunpakket. De ministers Hoekstra en Van Nieuwenhuizen doen alsof vooral 'de markt' de redding op zich neemt, maar dat klopt niet. Bovendien bevat het pakket geen serieuze voorwaarden waarmee klimaat- en milieudoelen dichterbij worden gehaald. De maatschappijen waarvan KLM haar vliegtuigen least, kunnen opgelucht adem halen: van hen wordt geen bijdrage verwacht.

https://pixabay.com/nl/illustrations/mobiele-telefoon-corona-app-virus-5308834/
© iXimus via Pixabay

Met een app bestrijd je corona niet (maar ondermijn je mogelijk wel burgerrechten)

Opinie
60
Jacob van Kokswijk

Jacob van Kokswijk

Het ministerie van VWS wil via telecomdata in kaart brengen hoe en waar burgers zich bewegen, om zo het nieuwe virus beter te kunnen volgen. Minister Hugo de Jonge heeft aangekondigd binnenkort met een wet te komen die het mogelijk maakt zulke data op te vragen bij telecomproviders. Ook wordt nog gewerkt aan een tracking-app; die wordt waarschijnlijk op korte termijn gelanceerd. Gastauteur en jurist Jacob van Kokswijk brengt de haken en ogen van zulke technologische oplossingen in kaart en vraagt zich af of de overheid niet afstevent op het zoveelste ict-debacle.

Fragment van ‘De belastingontvangers’ (circa 1548).
© Marinus van Reymerswale

Hoe bankiers met Orwelliaanse taal hun macht over ons geld verhullen

Analyse
142
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Met vaagtaal en eufemismen verbloemen bankiers dat er opnieuw honderden miljarden publiek geld in het zwarte gat van de financiële sector verdwijnen. Thomas Bollen analyseert de invloed van het financiële systeem op onze democratie.

© Life Matters via Pexels

What really happens when a global crisis hits us

Opinie
13
Thomas Bollen

Thomas Bollen

‘Most people are decent,’ is the central thesis of Rutger Bregman's new book ‘Humankind: A Hopeful History’. The prominent Dutch historian believes that if we embrace this positive image of humanity, the corona crisis will herald the end of the neoliberal era. Financial economist Thomas Bollen wonders whether this is really true: we talk about solidarity, but in the meantime social inequality is growing.

Willem Engel
© Screenshot van gesprek bij Café Weltschmerz

Het ‘alternatieve RIVM’ van Willem Engel en zijn strijd tegen de staat

Analyse
466
Pepijn van Erp

Pepijn van Erp

Willem Engel, die eind mei de website Viruswaanzin oprichtte, verzet zich tegen de lockdown en voert daarover op 25 juni een kort geding tegen de staat. Inmiddels wantrouwt hij het RIVM: ‘Het spel is uit, het RIVM is ontmaskerd. We hebben het bewijs rond,’ zei hij gisteren tegen FTM. Dit weekend organiseert Viruswaanzin een demonstratie tegen de lockdown, met steun van belanghebbende ondernemers, waaronder horecabaas en miljonair Won Yip. Pepijn van Erp, bestuurslid van Skepsis, neemt op verzoek van FTM de uitlatingen van Engel onder de loep.

Hoeveel tijd er tussen bestelling en levering zit, is niet bekend. De mondkapjes werden vanuit Boekarest per militair vliegtuig naar luchtbasis in Torrejón de Ardoz verscheept.
© Alberto Piorno Escudero / EU

Nederland laat EU-mondkapjes links liggen

11
Peter Teffer

Peter Teffer

Via het RescEU-programma sorteert de Europese Commissie voor op de inkoop van Covid-19-vaccins. Door samen in te kopen, komen EU-landen in de strijd tegen het coronavirus geen middelen tekort. Maar Nederland laat deze Europese route helemaal links liggen. Waarom?

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 10 juni 2020

17
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

© ANP Xtra / Koen Suyk

De woningmarkt zakt weg (en daar kan geen ronkende goednieuwsshow wat aan doen)

Column
39
Jasper du Pont

Jasper du Pont

NVM-voorzitter Onno Hoes ergert zich aan ‘onheilsprofeten’ die zeggen dat een crisis in de woningmarkt op komst is: het gaat juist prima! De cijfers laten echter een ander verhaal zien.

Screenshot deel website Teleperformance NL
© Teleperformance

Ministerie VWS en GGD gunnen grote corona-opdracht aan omstreden callcenter

11
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

De GGD en het ministerie van VWS hebben Teleperformance ingehuurd om de telefoontjes af te handelen van mensen die zich op corona willen laten testen. Maar dit callcenter ligt internationaal onder vuur omdat het zijn eigen werknemers onvoldoende tegen het virus zou beschermen. Het is bovendien de vraag of het bedrijf de opdracht aankan. De eerste dagen konden honderden medewerkers geen telefoontjes aannemen.

Ondernemer Marcel Boekhoorn neemt Hema over van Lion Capital, oktober 2018.
© ANP/Robin van Lonkhuijsen

Staatssteun? Laat Boekhoorn eerst zelf knokken voor zijn Hema

Opinie
28
Stefan Vermeulen

Stefan Vermeulen

Dat de overheid meepraat over een reddingsplan voor Hema is zo gek nog niet. Er staan alleen al in Nederland 9.500 banen op het spel. Maar om Hema’s enorme schuld van 800 miljoen euro te saneren, zal eigenaar Marcel Boekhoorn eerst zelf een slag moeten leveren met de sprinkhanen in Londen en New York.

San Jose (Californië): protest tegen politiegeweld na de moord op George Floyd in Minneapolis.
© MediaNews Group/The Mercury News via Getty Images. Fotograaf: Dai Sugano.

Wat er écht gebeurt als een wereldwijde crisis ons raakt

Opinie
181
Thomas Bollen

Thomas Bollen

‘De meeste mensen deugen’ schreef Nederlands meest succesvolle publicist Rutger Bregman. En als we dat mensbeeld omarmen zal de coronacrisis het einde van het ‘neoliberale tijdperk’ inluiden. Thomas Bollen vraagt zich af of dat echt zo is. We praten over ‘saamhorigheid’, maar ondertussen groeit de maatschappelijke ongelijkheid.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 3 juni 2020

22
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Een camper, omgetoverd tot een mobiele testlocatie voor corona, rijdt eind april rond in de Rotterdamse regio. Het is de eerste testlocatie op wielen in Nederland, stelt de GGD Rotterdam-Rijnmond. De camper wordt vooral ingezet om zorgmedewerkers op de parkeerplaats van hun instelling te laten testen.
© Arie Kievit / ANP

Hollandse zuinigheid zit ruimhartig testen op corona in de weg

71
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Nederland test aanzienlijk minder op corona dan andere EU-landen, blijkt uit internationale cijfers. Aan de capaciteit kan het niet liggen: van de ruim 17.000 beschikbare testen blijven er de afgelopen weken elke dag zeker 12.000 onbenut. De GGD-en houden zich bovendien in de praktijk soms strenger aan de richtlijn dan nodig. Dit blijkt in strijd met het advies van het European Centre for Disease Control (ECDC).

Minister Wopke Hoekstra van Financiën (CDA) tijdens het verantwoordingsdebat in de Tweede Kamer over het jaar 2019.
© ANP / Bart Maat

Minister negeert Kamerverzoek om ECB ter verantwoording te roepen

Analyse
51
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Minister Wopke Hoekstra reageerde op aandringen van de vaste Kamercommissie Financiën op een artikel van FTM over de ECB-steun aan multinationals. Hoewel het ministerie bevestigt dat grote bedrijven meer profiteren van het ECB-geld dan het mkb, weigert Hoekstra hierover de discussie aan te gaan in Brussel of Frankfurt.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 27 mei 2020

8
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Op de markt in Rotterdam: maskers en spatschermen voor in het openbaar vervoer.
© ANP/Robin Utrecht

Mondkapjes in openbaar vervoer: miljoenenhandel zonder regels en kwaliteitsgaranties

23
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De problemen met mondkapjes stapelen zich op. Er is schaarste aan topkwaliteitmaskers voor ic’s, en verpleeghuispersoneel loopt besmettingsrisico door onbetrouwbare ‘medische’ kapjes. Een nieuwe probleemcategorie is in de maak: de niet-medische kapjes, vanaf maandag verplicht in het ov: ‘Je kunt ook kippengaas gebruiken.’

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 20 mei 2020

79
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

Machtsspel stort Europa in een existentiële crisis

87
Thomas Bollen

Thomas Bollen

De coronacrisis legt bloot dat Europa geen doeltreffend crisisbeleid kan voeren. Onze economie staat op instorten, maar het beleid dat die ramp kan voorkomen, is illegaal. Is de EU in staat om haar verdragen op tijd te wijzigen of staan we voor een duivelse keuze tussen de rechtsgemeenschap en de muntunie?

GGD test op corona in Houtens drive-through-testcentrum.
© Marcel van den Bergh

GGD accepteert nu ook Duits laboratorium voor coronatesten

50
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Nadat wekenlang vijfduizend coronatesten ongebruikt bleven, gaan de gemeentelijke gezondheidsdiensten de testcapaciteit van U-Diagnostics gebruiken. Speciaal gezant Feike Sijbesma kwam tussenbeide om de gemeentelijke gezondheidsdiensten zover te krijgen.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 13 mei 2020

37
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

© JanJaap Rypkema

Onder het mom van corona stelt de EU scherper toezicht op medische hulpmiddelen uit

12
Peter Teffer

Peter Teffer

Tien jaar na een groot schandaal rondom lekkende borstimplantaten zouden deze maand eindelijk strengere EU-regels op de medische hulpmiddelensector van kracht worden. Patiënten moeten echter een jaar langer wachten op veiliger implantaten: de EU besloot het aangescherpte toezicht uit te stellen, daarbij verwijzend naar de coronacrisis. Ook in de drie jaar vóór de pandemie lukte het Europa echter niet om de klus te klaren.

Medisch personeel van Defensie in het UMC Utrecht met FFP2-mondmaskers.
© ANP / Robin van Lonkhuysen

Waarom de inkoop van mondkapjes zo moeizaam gaat

25
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Goede bedoelingen, opportunisme en incompetentie strijden om voorrang bij de aanvoer van mondkapjes uit China.

Novel Coronavirus SARS-CoV-2
© NIAID / CC BY 2.0

FTM selecteert: coronacrisis-update 6 mei 2020

20
Redactie

Redactie

Het coronavirus heeft een ongekende, wereldwijde crisis veroorzaakt. Hoe gaan overheden, bedrijven en samenlevingen hiermee om? Op basis waarvan wordt beleid geformuleerd? Hoe pakt dat uit? Wie profiteert? Om dat bij te houden, deelt de redactie van Follow the Money dagelijks relevante artikelen. In de eerste helft van elke aflevering vind je medische ontwikkelingen en kwesties, in het tweede deel – onder de banner – andere aspecten, zoals recht, economie en beleid.

© Matthias Leuhof

Alleen deze exit-strategie kan ons uit de corona-lockdown bevrijden

Analyse
248
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

Vandaag is de ‘intelligente’ lockdown bijna twee maanden van kracht. Sindsdien is het leven in Nederland radicaal veranderd: het land zit op slot. Maar nu de intensive care units niet meer onder hoogspanning staan, neemt de roep om versoepeling toe. Het kabinet is naarstig op zoek naar manieren om de samenleving van dit juk te bevrijden. Dat kan door onzekerheid te omarmen; bondskanselier Merkel gaf vorige week het goede voorbeeld.

'Samenscholingen' van jongeren worden door de politie aangepakt
© Bert Spiertz

Onze jongeren en hun kinderen betalen rekening coronacrisis

310
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Medisch gezien is het beeld van Covid-19 steeds duidelijker: het virus blijkt vooral dodelijk voor mensen op leeftijd. De lockdown om verspreiding te remmen, raakt juist de beroepsbevolking en jongeren. De rekening van de crisis gaat naar de jeugd van Europa.

In de geitenmelkerij
© ANP/Rob Voss

De epidemie ná Q-koorts en corona zal ons weer overrompelen

Analyse
17
Miro Lucassen

Miro Lucassen

De overheid gaat voortvarend te werk in de coronapandemie, nu mensen elkaar besmetten. Veel voortvarender dan in de Q-koortsepidemie, toen duizenden mensen ziek werden door een bacterie uit geitenstallen. In dit artikel geven we antwoord op de vraag die dankzij corona actueler is dan ooit: wat hebben we geleerd van de Q-koortsepidemie? En hoe helpt die les ons bij de bestrijding van de corona-uitbraak?

© Pakhuis de Zwijger

Live uitzending 18.30 uur: Hoe keren we de economische crisis?

Video
213
Frederique de Jong

Frederique de Jong

De voorspellingen zijn verontrustend: de wereldeconomie krijgt de zwaarste schok in de moderne geschiedenis te verduren. Overheden trekken noodgedwongen de portemonnee om de economie te redden. Wie gaat dat betalen? De coronacrisis zet de stabiliteit van de eurozone onder druk. Zijn de Europese banken wel sterk genoeg om de crisis te overleven? Een discussie tussen financieel experts.