Dossier

De financiering van onze politieke partijen

FTM legt de financiering van alle Nederlandse politieke partijen onder de loep.

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
22
2021

Anticorruptiewaakhond: Integriteit is geen prioriteit voor Rutte III

Analyse
27
Dennis l’Ami

Dennis l’Ami

In de aanloop naar de recente Tweede Kamerverkiezingen kregen de coalitiepartners CDA, D66 en VVD voor miljoenen aan giften. Op dit soort donaties is geen onafhankelijk toezicht. Voor de nu demissionaire regeringspartijen van het kabinet-Rutte III speelde integriteit eigenlijk nauwelijks een rol, concludeert GRECO, de Europese organisatie tegen corruptie.

De burger komt er bij de BoerBurgerBeweging bekaaid vanaf

84
Dennis l’Ami

Dennis l’Ami

De BoerBurgerBeweging zit sinds de Kamerverkiezingen in de lift. Volgens peilingen stijgt de partij naar zes zetels en ook het ledenaantal groeit gestaag. Lijsttrekker Caroline van der Plas stelt herhaaldelijk dat de BoerBurgerBeweging er is om stad en platteland bij elkaar te brengen. Experts zien een verkiezingsprogramma dat vooral opkomt voor het boerenbedrijf.

CDA-donateurs spinnen garen bij aanpassingen verkiezingsprogramma

54
Dennis l’Ami & Jan-Hein Strop

Dennis l’Ami & Jan-Hein Strop

Pal voor het CDA-congres op 9 januari diende Wopke Hoekstra voorstellen in ter aanpassing van het verkiezingsprogramma, die gunstig uitpakken voor een select gezelschap van donateurs. Een ervan in het bijzonder dient de belangen van de grootste donateur van de partij: Hans van der Wind. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

GroenLinks haalt zijn geld vooral bij zijn eigen volksvertegenwoordigers

35
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

GroenLinks heeft zich de campagnetechnieken van Barack Obama eigengemaakt. Daardoor weet de partij – anders dan vrijwel alle andere andere partijen – al jaren te groeien in ledenaantal. Die ledenaanwas zorgt voor een flinke financiële injectie: politieke partijen krijgen immers overheidssubsidie voor ieder lid. Het meeste geld haalt GroenLinks echter uit de afdracht van zijn eigen volksvertegenwoordigers. Donaties krijgt de partij niet bijster veel, behalve in verkiezingstijd.

D66 kreeg een donatie van een miljoen: gamechanger in verkiezingstijd?

25
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Nooit eerder in de Nederlandse geschiedenis gaf een donateur zoveel geld aan een politieke partij: tech-miljardair Steven Schuurman schonk een miljoen euro aan D66 (en 350.000 euro aan de Partij voor de Dieren). Schuurman zei deze partijen te steunen omdat zij het klimaat van groot belang vinden. Bij elkaar ontving D66 het afgelopen jaar 1.456.310,30 aan donaties, zo bleek gisteren.

Dit gaven politieke partijen uit in de online strijd om jouw stem

17
Jeroen Wijnen & Remy Koens

Jeroen Wijnen & Remy Koens

Met de verkiezingen voor de deur halen partijen alles uit de kast om hun aanhang uit te breiden. Een geliefd wapen: gerichte advertenties op sociale media. Hoe zijn de campagnes op deze platformen verlopen? Welke partijen gaven het meeste uit? En hoe worden potentiële kiezers bereikt? Follow the Money nam een duik in de data.

Slechts voor genodigden, liefst anoniem: fondsenwerving bij de VVD

43
Dennis l’Ami, Jeroen Wijnen & Harm Ede Botje

Dennis l’Ami, Jeroen Wijnen & Harm Ede Botje

Elke verkiezing geeft de VVD miljoenen uit aan campagnes, en haar verkiezingskas is beter gevuld dan die van enig andere partij. Follow the Money onderzocht – in het kader van ons dossier inzake de financiering van politieke partijen – waar het geld van de liberalen vandaan komt. Het geldspoor leidde onder meer naar een vermogende vastgoedondernemer uit Breukelen, en naar schenkingen die de partij tegen de regels in niet heeft opgegeven.

‘Kroonjuweel’ SP kost de belastingbetaler jaarlijks tonnen

236
Dennis l’Ami, Harm Ede Botje & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami, Harm Ede Botje & Jeroen Wijnen

De SP strijkt ieder jaar miljoenen op met haar afdrachtregeling. Ondertussen kost diezelfde regeling de Nederlandse fiscus jaarlijks honderdduizenden euro’s. Afdrachten mogen namelijk als gift worden afgetrokken bij de belasting. Volgens berekeningen van Follow the Money gaat het om minstens 718.000 euro per jaar. Ook brengt de strenge zelfopgelegde regeling veel SP’ers in financiële problemen, en zorgt zij voor onrust binnen de partij. ‘Mijn kinderen hadden geen studieschuld hoeven hebben.’

Terreuronderzoek VS kan gevolgen hebben voor suikeroom van Geert Wilders

Analyse
58
Dennis l’Ami, Harm Ede Botje & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami, Harm Ede Botje & Jeroen Wijnen

Robert J. Shillman is de Amerikaanse suikeroom die in de ‘minder Marokkanen’-zaak de advocaat van Geert Wilders betaalde. Shillman is ook een van de financiers van Project Veritas, een organisatie gelieerd aan de Proud Boys van wie steeds duidelijker wordt dat ze een leidende rol speelden in de gewelddadige bestorming van het Capitool. Het Canadese parlement riep de regering al op om groepen als de Proud Boys voortaan als terreurorganisaties te behandelen. De Verenigde Staten lijken dat spoor te volgen. Follow the Money sprak terrorisme-experts over de vraag hoe we de donaties van Shillman moeten duiden.

De dubbele moraal van Geert Wilders

Analyse
51
Harm Ede Botje, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Harm Ede Botje, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Vorige week onthulde Follow the Money dat Geert Wilders uit Amerika geld kreeg voor zijn ‘minder minder’-proces en dat hij die donatie niet opgaf in het geschenkenregister van de Tweede Kamer. In 2017 – het jaar van Wilders’ verzwegen presentje – had uitgerekend hij stevige kritiek op toenmalig D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold, omdat die de Kamer niets had gemeld over een cadeau gekregen appartement in Scheveningen.

Podcast | De Amerikaanse suikeroom van Geert Wilders

Podcast
2
Frederique de Jong, Harm Ede Botje, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Frederique de Jong, Harm Ede Botje, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Geert Wilders spendeerde de afgelopen jaren een vermogen aan advocaatkosten voor zijn ‘minder minder’-zaak. In september leidde die tot zijn definitieve veroordeling voor groepsbelediging van Marokkanen. Maar wie betaalde Wilders’ advocaat? Een stichting met één bestuurder, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money: de schatrijke Amerikaanse zakenman Robert Shillman. In strijd met de integriteitsregels vermeldde Wilders diens donaties niet in het geschenkenregister van de Tweede Kamer.

De Amerikaanse suikeroom van Geert Wilders

246
Harm Ede Botje, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Harm Ede Botje, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Geert Wilders spendeerde de afgelopen jaren een vermogen aan advocaatkosten voor zijn ‘minder minder’-zaak. In september leidde die tot zijn definitieve veroordeling voor groepsbelediging van Marokkanen. Maar wie betaalde Wilders’ advocaat? Een stichting met één bestuurder, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money: de schatrijke Amerikaanse zakenman Robert Shillman. In strijd met de integriteitsregels vermeldde Wilders diens donaties niet in het geschenkenregister van de Tweede Kamer.

2020

Na jaren van laks boekhouden moet Forum voor Democratie ruim een ton subsidie terugbetalen, en dreigt een boete

11
Dennis l’Ami, Jeroen Wijnen & Harm Ede Botje

Dennis l’Ami, Jeroen Wijnen & Harm Ede Botje

Het Forum voor Democratie krijgt een korting op haar subsidie van ruim een ton omdat de partij minder leden heeft dan aanvankelijk gemeld. Daar bovenop dreigt een boete van 25.000 euro wegens een gebrekkige financiële boekhouding. Dit blijkt uit het advies van de Commissie Toezicht Financiering Politieke Partijen (Ctfpp) aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Kajsa Ollongren. Het is voor het eerst dat de commissie adviseert een partij een boete op te leggen. Met de Kamerverkiezingen voor de deur is financiële transparantie broodnodig, zegt commissievoorzitter Ed Anker: ‘Er komt weer een campagne aan en dat is de tijd dat er ook veel giften in natura worden gedaan.’

Online zieltjes winnen: de politieke partijen en hun budgetten

20
Jeroen Wijnen

Jeroen Wijnen

De campagnes voor de Tweede Kamerverkiezingen zijn inmiddels in volle gang, ook via advertenties op Facebook, Instagram, Google en YouTube. Follow the Money brengt de geldstromen van online advertenties in kaart. Hieruit blijkt dat bijna alle partijen de afgelopen tijd voor tienduizenden euro aan advertenties kochten. Dit terwijl veel van hen zich dikwijls boos maken over de macht van techbedrijven.

Podcast | Het financiële fundament onder Forum voor Democratie: Zuidas, vastgoed en orthodoxe christenen

Podcast
1
Frederique de Jong, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Frederique de Jong, Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Forum voor Democratie is dé politieke start-up van het decennium. De partij is in een kelder in de Amsterdamse grachtengordel ontstaan, en vindt haar aanhangers en sponsors in de wereld van het grote geld en bij godvrezende mannen die voor het herstel van orthodox-christelijke waarden vechten. Maar hun geliefde partij heeft weinig op met de Wet financiering politieke partijen.

De fraude-bankier van Forum

62
Siem Eikelenboom & Eric Smit

Siem Eikelenboom & Eric Smit

Al bijna een jaar is Olaf Ephraim penningmeester van het Forum voor Democratie. Hij is de financiële man die – na Henk Otten – het morele kompas van de partij van Thierry Baudet moet kalibreren. Maar wie is Ephraim? Follow the Money werpt licht op het duistere verleden van een ex-bankier die zijn vermogen dankt aan CumEx-handel: frauduleuze transacties in aandelen met en zonder dividend.

Het financiële fundament onder Forum voor Democratie: Zuidas, vastgoed en orthodoxe christenen

151
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Forum voor Democratie is dé politieke start-up van het decennium. De partij is in een kelder in de Amsterdamse grachtengordel ontstaan, en vindt haar aanhangers en sponsors in de wereld van het grote geld en bij godvrezende mannen die voor het herstel van orthodox-christelijke waarden vechten. Maar hun geliefde partij heeft weinig op met de Wet financiering politieke partijen.

CDA Business Club: tegen betaling aanschuiven bij politici

66
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Het gaat het CDA financieel slecht. Het ledenaantal holt al jaren achteruit en van de 54 Kamerzetels uit 1989 zijn er slechts 19 over. De ‘Business Club’ biedt een welkome oplossing. Ondernemers kunnen voor een fors bedrag lid worden en krijgen vervolgens toegang tot besloten diners, waar ze dineren met ministers, Kamerleden en andere partijprominenten.

GRECO: ‘Nederland heeft nog altijd geen goed systeem van toezicht op partijfinanciering’

Interview
30
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Jan Kleijssen, die namens de Raad van Europa verantwoordelijk is voor het secretariaat van anti-corruptiewaakhond GRECO, waarschuwt al jaren dat Nederland tekortschiet in het toezicht op de financiering van politieke partijen. Hij constateert grote manco’s in de wetgeving op dat vlak. Aan Follow the Money legt hij uit hoe de Nederlandse democratie beter bewaakt kan worden. ‘Integriteit zou een zelfstandig hoofdstuk moeten zijn in de politiek, geen voetnoot.’

Politieke invloed kopen in Nederland kan (via de achterdeur)

38
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

De politieke macht kunnen controleren is essentieel voor een gezonde democratie. Ook geldstromen naar partijen moeten transparant zijn: met donaties kun je immers politieke invloed kopen. Vandaar dat Follow the Money de financiering van politieke partijen in kaart brengt. Waar halen zij hun geld vandaan? Aan de voorzijde is alles keurig geregeld, maar bij donaties via stichtingen ligt dat anders. Wat daar gebeurt, onttrekt zich aan ieders zicht.

Geert Dales zette financieel wanbeleid 50Plus door

70
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Prominente leden van 50Plus hebben publiekelijk het vertrouwen in voorzitter Geert Dales opgezegd. De partij moet nu via een ledenraadpleging een oordeel vellen over zijn positie. Hoewel het conflict op het eerste gezicht gaat over politieke machtsspelletjes en persoonlijke verhoudingen, blijkt er ook financieel van alles mis te zijn bij de partij. Uit een geluidsopname van een bestuursvergadering plus een weggemoffeld rapport waarover FTM beschikt, blijkt dat onder opeenvolgende voorzitters een cultuur van financieel wanbeleid in stand werd gehouden. Welke rol speelde Geert Dales hierbij?

Podcast | Geert Dales zette financieel wanbeleid 50Plus door

Podcast
0
Dennis l’Ami, Frederique de Jong & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami, Frederique de Jong & Jeroen Wijnen

Prominente leden van 50Plus hebben publiekelijk het vertrouwen in voorzitter Geert Dales opgezegd. De partij moet nu via een ledenraadpleging een oordeel vellen over zijn positie. Hoewel het conflict op het eerste gezicht gaat over politieke machtsspelletjes en persoonlijke verhoudingen, blijkt er ook financieel van alles mis te zijn bij de partij. Uit een geluidsopname van een bestuursvergadedring plus een weggemoffeld rapport waarover FTM beschikt, blijkt dat onder opeenvolgende voorzitters een cultuur van financieel wanbeleid in stand werd gehouden. Welke rol speelde Geert Dales hierbij?