Dossier

De #Lobbycratie

Leven we in een lobbycratie of is lobbyen een wezenlijk element van een gezonde democratie? Zeker is dat de lobbywereld wordt gezien als een zeer invloedrijke factor in ons politiek bestel, maar beschrijvingen van die wereld komen doorgaans niet verder dan het woord ‘schimmig’. Follow the Money wil daar verandering in brengen en duikt de lobbywereld in om te zien hoe de worst écht gedraaid wordt.

volg dit dossier
Artikelen
44
2017

© ANP / Bart Maat

De methode-Jorritsma: ‘Als zij belt, wordt er opgenomen’

22
Kim van Keken

De lobbywereld is een van nature zeer ondoorzichtige wereld; de kunst voor lobbyisten is om geen vingerafdrukken achter te laten op officiële stukken. Follow the Money portretteert komende maanden enkele van de meest invloedrijke lobbyisten. Wie kennen zij? Hoe gaan ze te werk? Vandaag: Annemarie Jorritsma.

© ANP/Robin van Lonkhuijsen

Jorritsma vervulde omstreden JSF-commissariaat

38
Kim van Keken

VVD-senator Annemarie Jorritsma is in maart 2004, ruim anderhalf jaar na haar ministerschap op Economische Zaken, als commissaris aan de slag gegaan bij een bedrijf dat ze als bewindspersoon een opdracht in het JSF-dossier heeft gegund. Dat staat in een uitgebreid profiel over Jorritsma dat Follow the Money morgen publiceert.

© Campus Duisenberg / Hubertl / Wikimedia Commons

Tweede Kamer wil meer inzicht in invloed lobbyisten

9
Pieter van der Lugt

De Haagse politiek moet transparanter worden. Na een ellenlange discussie stemde de Tweede Kamer gisteren in met voorstellen om meer duidelijkheid te geven over de invloed van belangenorganisaties. Ook moeten burgers eerder betrokken worden bij het maken van wetten. ‘Een goed begin’, aldus de initiatiefnemers. Maar waarom duurde het zo lang?

© Lo Que Somos

Media overdreven cijfers lobbyende oud-EU-politici

7
Pieter van der Lugt

Voormalige Europese politici maken veelvuldig de overstap naar lobbyende bedrijven en organisaties door een gebrek aan regels. Dat stellen onderzoekers van Transparency International in hun rapport. Toch draait de Brusselse draaideur minder hard dan veel media dinsdag naar aanleiding van het onderzoek meldden.

Fragment van litho 'Grand Hotel & Belvedere Davos' van Hans Eggimann, 1905

Wie spraken onze ministers tijdens het globaliseringsfeestje in Davos?

11
Pieter van der Lugt

De technocratische elites van de wereld lijden aan een lichte identiteitscrisis. Heel wat wereldleiders lieten het globaliseringsfeestje in Davos dit jaar daarom maar schieten. De Nederlandse regering was met vijf bewindslieden wél ruim vertegenwoordigd. Met wie spraken onze afgevaardigden?

Günther Oettinger

Duitse lobbyfavoriet maakt moeiteloos promotie binnen Europese Commissie

12
Pieter van der Lugt

Eurocommissaris Günther Oettinger zou gisteravond stevig worden bevraagd in het Europees Parlement. De Duitse politicus haalde recent herhaaldelijk negatief het nieuws, onder andere vanwege een verdachte lobbyontmoeting. Zijn overhoring doorstond hij echter moeiteloos.

Worden de werkzaamheden van lobbyisten langzaam zichtbaar?

7
Pieter van der Lugt

Hoeveel invloed hebben lobbyisten op wetten? Om dat inzichtelijk te maken zou er een lobbyparagraaf moeten komen. Na de ophef over de bankenlobby beloofde minister Dijsselbloem zo’n paragraaf op te stellen, maar maakt die de lobby nu echt transparanter of is het een wassen neus?

2016

Lobby voor strengere lobbyregels wordt luider en activistischer

7
Pieter van der Lugt

Een nieuw samenwerkingsverband van ngo’s moet een impuls geven aan de lobby voor strengere lobbyregels. Woensdag was er meteen de presentatie van een eerste onderzoek naar het besluitvormingsproces rond het bestrijdingsmiddel glyfosaat. De roep om meer transparantie in de Haagse lobby wordt met deze nieuwe coalitie een stuk luider, maar ook eenzijdiger.

© WKPA

Spreekuur maakt professionele lobby voor iedereen mogelijk

11
Pieter van der Lugt

Lobbyen kost geld. Veel geld. Consultants met pittige uurtarieven zijn voor kleine organisaties en burgerinitiatieven volstrekt onbereikbaar. Daar wil een nieuw lobbykantoor in Amsterdam nu verandering brengen. Tijdens een lobbyspreekuur bieden zij professioneel advies aan organisaties in de buurt.

© Campus Duisenberg / Hubertl / Wikimedia Commons

Kabinet wil transparantie lobby-invloed vergroten

2
Pieter van der Lugt

Het kabinet reageerde voor het weekend eindelijk op de initiatiefnota ‘Lobby in daglicht’. Het plan van Tweede-Kamerleden Bouwmeester en Oosenbrug is het enige concrete politieke voorstel voor meer regels rondom lobbying. Een verdeeld kabinet heeft nu eindelijk de intentie om lobby-invloed inzichtelijker te maken.

Gelekte documenten Coca-Cola bevestigen angst voor suikertaks

2
Yourick Untied

Uitgelekte interne mails tussen medewerkers van Coca-Cola bieden een uniek inzicht in de wereldwijde lobbystrategie van de Amerikaanse multinational. De frisdrankgigant mengt zich actief in de voedingspolitiek, ook in Nederland, en probeert de wetgever de wind uit de zeilen te nemen door met eigen initiatieven te komen.

© Flickr / EDA

Wapenlobby wint: Europa start militair onderzoeksprogramma

2
Apache

Europa investeert de komende jaren in een onderzoeksprogramma naar nieuwe wapens. De kroon op het werk voor de Europese wapenindustrie, die jarenlang intensief voor een investeringsprogramma lobbyde. Apache, het Vlaamse platform voor onderzoeksjournalistiek waar FTM mee samenwerkt, maakte een reconstructie.

Trump beloofde lobbyisten de hel, maar schenkt ze een paradijs

10
Pieter van der Lugt

De zojuist gekozen Amerikaanse president Donald Trump ageerde tijdens zijn campagne fel tegen de politieke elite en gevestigde belangen. Met een 5-puntenplan beloofde hij de overheid weer eerlijk te maken en de invloed van lobbyisten aan banden te leggen. Maar in de eerste week na de verkiezingen duidt alles erop dat lobbyisten invloedrijker worden dan ooit.

Grote bedrijven lobbyen voor nieuwe definitie van ‘lobbyen’

3
Pieter van der Lugt

Vorige maand kondigde Frans Timmermans strengere regels aan voor lobbyisten. Maar een nieuwe omschrijving van wat lobby is, kan er zomaar voor zorgen dat veel minder lobbyisten zijn gebonden aan de regels. Is toplobbyist José Manuel Barroso straks officieel geen lobbyist meer?

Paneldiscussie tijdens het BVPA-congres.

Lobbyisten lobbyen vooral voor zichzelf op transparantiecongres

3
Pieter van der Lugt

De Beroepsvereniging van Public Affairs hield vorige week donderdag een congres over transparantie. Nu lobbyregels voor de deur staan die transparantie afdwingen, moeten de lobbyisten voor de verandering eens voor zichzelf opkomen.

Frans Timmermans

Over de invloed van lobbyisten zijn ze in Brussel snel uitgepraat

1
Pieter van der Lugt

Met José Manuel Barroso en Neelie Kroes is er meer aandacht dan ooit voor belangenverstrengeling in de EU. Maar het debat over strengere lobbyregels binnen de Europese instellingen is alweer bijna voorbij. Veranderingen zijn er nauwelijks.

Grijpt Philips door nieuwe wet onze medische gegevens?

21
Pieter van der Lugt

Dinsdag bepaalt de Eerste Kamer na jaren discussie of een wet digitale uitwisseling van medische gegevens makkelijker maakt. Hebben de senatoren wel door dat bedrijven als Philips via deze wet straks aan onze medische data kunnen komen?

Jean-Claude Juncker

Junckers onderzoek naar Barroso lijkt vooral een politiek spel

17
Pieter van der Lugt

EC-voorzitter Jean-Claude Juncker stelt een onderzoek in naar zijn voorganger José Manuel Barroso. De voormalig voorzitter van de Europese Commissie ligt onder vuur vanwege zijn nieuwe baan bij zakenbank Goldman Sachs. Wat zegt deze beslissing over Junckers Commissie?

Ministerie van Financiën aan het Korte Voorhout

Ministerie van Financiën stelt gedragsregels op voor omgang met lobbyisten

4
Pieter van der Lugt

Ambtenaren van het Ministerie van Financiën moeten voortaan regels in acht nemen bij contacten met lobbyisten. Gaat deze nieuwe gedragslijn echt iets veranderen?

Kan Barroso’s overstap naar Goldman Sachs nog worden voorkomen?

56
Pieter van der Lugt

Enkele dagen na het Brexit-referendum maakte José Manuel Barroso bekend bij Goldman Sachs aan de slag te gaan. De oud-voorzitter van de Europese Commissie gaat de Amerikaanse zakenbank adviseren op het gebied van Europees beleid na de Brexit. Kunnen een petitie en het Europees Verdrag hem nog van die lobbybaan afhouden?

© ING

Nederlandse multinationals spenderen miljoenen aan lobby-activiteiten

14
Pieter van der Lugt

Nederlandse multinationals scoren hoog op de lijst van big spenders aan lobby in de VS en de EU. Dat tonen openbare gegevens. Maar wat Nederlandse bedrijven en organisaties in eigen land uitvoeren, is en blijft onzichtbaar.

Transparantere Haagse lobby vakkundig ten grave gedragen

4
Pieter van der Lugt

Slechts zo’n vijf procent van de Kamerleden reken lobbyisten van lobbykantoren tot de betrouwbaarste gesprekspartners, wijst een onlangs gepresenteerd onderzoek uit. Tegelijkertijd zien veel Kamerleden belangenbehartigers als een reddende engel in de lawine van informatie die hen overspoelt. Dus wordt de roep om meer transparantie welwillend aangehoord, maar al snel gesmoord.

Met een beetje hulp kan iedereen lobbyen

1
Pieter van der Lugt

The Good Lobby probeert gewone burgers te koppelen aan ngo's zodat iedereen kan lobbyen voor een goede zaak. Gisteren werd de organisatie genomineerd voor een Europese prijs.

Invloedrijkste lobbyist gaat lobbykantoor Ben Bot voorzien van ‘maatschappelijk advies’

6
Pieter van der Lugt

Niek Jan van Kesteren is donderdag benoemd tot voorzitter van de Raad van Advies van lobbykantoor Meines Holla & Partners. Van Kesteren is CDA-senator en wordt al jarenlang gezien als de meest invloedrijke lobbyist in Den Haag. Meines Holla & Partners komt vooral in het nieuws door het lobbywerk van partner en voormalig CDA-minister Ben Bot.

Amerikaanse CEO’s bakken zoete broodjes in Europa tijdens Startup Fest

10
Pieter van der Lugt

Deze week is Nederland het decor van Startup Fest, een evenement dat veel kanonnen uit de Amerikaanse techsector trekt, zoals de ceo's van Apple, Alphabet (Google) en Uber. De topbestuurders kunnen hun bezoek aan de vijfdaagse startup-hoogmis eenvoudig combineren met een lobby-bezoek aan Brussel.

Nieuwe tabaksregels dwingen industrie tot bezinning

14
Pieter van der Lugt

Rokers worden vanaf vandaag geconfronteerd met afschrikwekkende afbeeldingen van rokerskwalen op sigarettenpakjes. Het is de nieuwste maatregel in een steeds harder ontmoedigingsbeleid van de Europese Unie en nationale regeringen richting rokers. De tabakslobby krijgt het met de dag moeilijker, en beraadt zich op zijn positie.

De Europese Unie maakt eindelijk werk van nieuwe lobbyregels

2
Pieter van der Lugt

Met een jaar vertraging zijn in het Europees Parlement de voorbereidingen begonnen voor een nieuw transparantieregister voor lobbyisten. Ook in politiek Den Haag staat het inzichtelijker maken van lobbywerk op de agenda. Wat kunnen we van beide initiatieven verwachten, en op welke termijn?

'Totale transparantie brengt de samenleving in gevaar' [interview]

8
Pieter van der Lugt

De roep om een transparante lobby is sterker dan ooit. Zelfs de lobbyistenvereniging pleit ervoor en ook de politiek lijkt meer bereid tot openheid over besluitvorming. Politiek filosoof en hoogleraar Bestuurskunde Paul Frissen waarschuwt in zijn nieuwe boek echter voor ‘het risico dat het transparantieverlangen totaal radicaliseert’.

Hoe de Algemene Maatregel van Bestuur de democratie uitholt

22
Pieter van der Lugt

De Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB), een instrument om wetten bij te stellen en onbedoelde neveneffecten weg te nemen, dreigt in toenemende mate te worden gebruikt om democratische controle door het parlement te omzeilen. Hoe werkt deze politieke sluiproute, hoe is hij ontstaan en hoe vaak komt dit oneigenlijk gebruik van AMvB’s voor?

© Ministerie I&M

Ministerie van Infrastructuur & Milieu voor één dag 'PR-bureau Mercedes-Benz'

3
Pieter van der Lugt

De futuristische zelfrijdende auto van Mercedes-Benz was zondag in Amsterdam om een uniek ritje te maken. Het Duitse automerk wist voor het persmomentje zelfs VVD-prominenten te strikken. Een combinatie met een bijsmaakje.