Dossier

De nieuwe woningnood

Woningen: duur, lage kwaliteit en vooral te weinig

Nederland kampt met een groeiende woningnood. Honderdduizenden trekken naar de steden en de verantwoordelijke gemeenten lukt het niet om genoeg te bouwen om dit op te vangen. Dat die binnenlandse migratie eraan zat te komen was al heel lang bekend. Waarom zijn stadbesturen niet veel beter voorbereid op deze trend? Heeft de regering steken laten vallen? Wie profiteren van de trend? Wat zijn de oplossingen?

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
46
2021

Dure grond hindert woningcorporaties en de nieuwbouw van sociale huurwoningen

23
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De grondprijzen zijn zo hoog dat woningcorporaties moeite hebben om bouwkavels te verwerven waarop ze sociale huurwoningen op een rendabele manier kunnen exploiteren. Gemeenten – als ze al grond hebben – verkopen hun bouwlocaties liever aan projectontwikkelaars die er meer voor kunnen betalen dan corporaties. Hierdoor komt nieuwbouw voor de sociale sector terecht bij vastgoedbeleggers – die van hun huurders de hoogst haalbare prijs willen hebben.

Gun starters op de huizenmarkt een hoge (!) overdrachtsbelasting

Opinie
122
Hans de Geus

Hans de Geus

Als zelfs makelaars de prijsstijgingen van woningen niet leuk meer vinden, is er echt wat aan de hand. Maar wat doe je ertegen? De meest rechtvaardige, effectieve en directe manier is er een die je niet als eerste te binnen zal schieten. Dat is deze: zet de overdrachtsbelasting weer op 6 procent. Ook voor starters – in het belang van starters.

Ondanks overstromingsgevaar wil Arnhem 430 woningen bouwen in uiterwaard

28
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Een uiterwaard moet kunnen overstromen. Dat merkt Arnhem in 1995, wanneer een uiterwaard langs de Nederrijn onder water loopt. Een geplande Vinex-locatie wordt afgeblazen en het gebied moet wilde natuur worden. Maar als projectontwikkelaar KWP in 2016 het gebied koopt om het te bebouwen, verdwijnt het gemeenteplan snel van tafel. De Raad van State moet nu kiezen tussen natuur en bakstenen.

Podcast | De journalist die huisjesmelker werd

Podcast
13
Hans de Geus & Frederique de Jong

Hans de Geus & Frederique de Jong

Met de woningmarkt is van alles mis, dat is inmiddels algemeen bekend. En de beschuldigende vinger wordt alle kanten op gewezen. Zo horen we vaak dat er een woningtekort is. Hans de Geus bestrijdt dat. Hij wijst in zijn boek ‘Hoe ik toch een huisjesmelker werd’, op een andere oorzaak.

Wooncorporatiesvoorman Martin van Rijn: ‘Oplossen woningtekort vraagt om een totaal andere aanpak’

74
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De geschatte woningnood in Nederland is opgelopen tot 330.000 woningen. Hoe gaat voorzitter Martin van Rijn van Aedes, de belangenbehartiger van de woningcorporaties, die woningcrisis helpen oplossen? De voormalige staatssecretaris van Volksgezondheid ziet dat alles en iedereen nodig is, ook de VVD. ‘De kunst is nu om van de verhuurderheffing een investeringsimpuls te maken.’

Eén miljoen extra woningen nodig? Werkelijk?

Analyse
113
Hans de Geus

Hans de Geus

Woningnood, we hebben de mond ervan vol. Waarom eigenlijk? Duur wonen is ons probleem, maar we verwarren het met een fysiek tekort aan huizen. En, alle alarmberichten ten spijt: daarvan is eigenlijk geen sprake. Het huidige tekort van ruim 300.000 woningen klinkt ernstig maar is niets nieuws. En het verwachte, toekomstige tekort – van bijna een miljoen huizen – hangt van zoveel aannames aan elkaar dat het onbruikbaar is.

De wooncoöperatie dreigt in schoonheid te sterven

Analyse
23
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Zeven jaar geleden besloten twee politici in een Haagse werkkamer de coöperatieve woonvorm op te nemen in de Woningwet. De wooncoöperatie maakt het bezit van een eigen woning toegankelijk voor mensen met een laag inkomen. Tot nu toe blijft deze vorm van woningeigendom echter een marginaal verschijnsel.

2020

Putten pakt permanente bewoners vakantiehuisjes meedogenloos aan

19
Peter Hendriks

Peter Hendriks

In heel Nederland proberen gemeenten de permanente bewoning van recreatiewoningen tegen te gaan. De Veluwe is de proeftuin voor heel het land, waar de gemeenten het probleem regionaal aanpakken. Toch verschilt de aanpak per gemeente nogal. Putten staat bekend als voorstander van de harde aanpak. De gemeente probeert met regelmatige controles, dwangsommen en gerechtelijke procedures de resterende bewoners uit hun woning te jagen. Alternatieven hebben die bewoners meestal niet.

CPB op ramkoers met woningcorporaties om verhuurderheffing

Analyse
54
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De verhuurderheffing wordt steeds vaker gezien als oorzaak van het enorme tekort aan sociale huurwoningen. Sinds de invoering is de bouw van sociale woningen gehalveerd. Het Centraal Planbureau ligt er totaal niet wakker van. Het adviseert dat de verhuurderheffing moet blijven. Tot woede van de corporatiesector.

Vestia-huurders lijden nog altijd onder derivatendrama

12
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De huurders van Vestia zuchten sinds de derivaten-affaire van acht jaar geleden onder hoge huren en sober onderhoud. Nu blijkt de woningcorporatie ook een deel van het Sociaal Huurakkoord niet uit te voeren. Huurders betalen zich ondertussen blauw. ‘Er is sprake van minimaal onderhoud en marginale investeringen in duurzaamheid.’

Ollongrens ‘sigaar uit eigen doos’ levert geen extra woningen op

Analyse
31
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Minister Ollongren wil de bouw van betaalbare sociale woningen stimuleren met een korting op de verhuurderheffing. Woningcorporaties tekenden volop in op een regeling die daarvoor moet zorgen, en die de schatkist 2,66 miljard euro kan kosten. Toch zorgt die nieuwe kortingsregeling niet voor meer woningbouw.

Verhuurderheffing nog rampzaliger voor sociale woningbouw dan gedacht

Analyse
46
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De verhuurderheffing voor woningcorporaties, die in 2013 werd ingevoerd, levert de schatkist jaarlijks 1,6 miljard euro op. Maar dat financiële voordeel heeft een hoge prijs: er worden veel minder sociale woningen gebouwd. Als de heffing blijft bestaan, neemt de woningnood de komende 15 jaar sterk toe.

Bouwlobby ijvert voor garanties van de overheid

Analyse
64
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De bouw van woningen lijkt opnieuw in gevaar te komen door een recessie. Een stagnerende bouw zou rampzalig zijn: Nederland heeft tijdens de vorige recessie grote woningtekorten opgelopen, die nog lang niet zijn ingehaald. Belanghebbenden willen de regering dwingen maatregelen te nemen, die ervoor moeten zorgen dat deze keer de woningbouw niet onderuit gaat. Hoe ver wil de overheid daarin meegaan?

Verhuurderheffing op de helling

113
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Een pleister op een bloedende overheidsbegroting in crisistijd, zo werd de verhuurderheffing verkocht. Corporaties betaalden deze belasting op hun bezit door te bezuinigen op dat andere speerpunt: bouwen. Zeven jaar na dato tekent het effect van de verhuurderheffing zich scherp af: de woningbouw is ernstig ontwricht. Nu drie van de vier regeringspartijen zeggen niets meer in deze ‘crisisbelasting’ te zien, staat de heffing ook politiek ter discussie.

Jongeren achteraan in de rij voor een corporatiewoning

Analyse
151
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Het sluiten van verzorgingshuizen door het kabinet-Rutte II en het afschuiven van de huisvesting van spoedzoekers en statushouders op de woningcorporaties, hebben het tekort aan sociale woningen voor jongeren verder vergroot. De komende jaren zullen de wachtlijsten nog langer worden. Er is veel te weinig nieuwbouw om aan de toegenomen vraag naar sociale woningen te voldoen. Vooral starters zijn daarvan de dupe.

2019

‘Antikraakbureaus zijn de aasgieren van de woningmarkt’

36
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Antikraakbureaus bewaken leegstaande panden door er mensen goedkoop te laten wonen. Dat klinkt nobel. In werkelijkheid is een antikraakbewoner nagenoeg rechteloos en moet hij zich allerlei privacy-schendingen laten welgevallen.

In woud van belangen delft woningbouw het onderspit

36
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Woningbouw mag dan een politieke prioriteit zijn, maar dat betekent niet dat alle poorten meteen opengaan voor woningbouwprojecten. Dezelfde overheid die een miljard uittrekt om gemeenten zover te krijgen dat ze bouwen, frustreert nieuwbouw buiten de geijkte kaders. Kleuren de ontwikkelaars wel binnen de lijntjes, dan stranden hun plannen in een wirwar aan regels, normen en procedures. Daardoor worden veel geoormerkte locaties nooit of met grote vertraging gebouwd.

Vijfjaarlijkse verhoging houdt huurder in een wurggreep

192
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Om de vijf jaar mag een woningverhuurder in de vrije sector zijn contracten aanpassen. Gedurende die vijf jaar wordt de huur alleen met inflatie verhoogd. Na vijf jaar komt de herziening. Die leidt nogal eens tot krankzinnige uitkomsten. Een verhoging van 893 tot 2000 euro, bijvoorbeeld, komt voor.

Niet voor niets zijn deskundigen ‘unisono’ tegen verhuurderheffing

Opinie
104
Peter Hendriks

Peter Hendriks

‘Eigenlijk best een lekker ding’, zo noemde Frank Kalshoven in zijn Volkskrant-column de verhuurderheffing. Want: deze belasting is een manier om rijke corporaties te dwingen bij te dragen aan de collectieve kas. Dat argument is zélf niet helemaal lekker.

Amsterdam kijkt met afgunst naar Berlijnse huurmaatregel

416
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Het gemeentebestuur van Berlijn nam onlangs een drastische beslissing: het bevroor de huren voor vijf jaar. Meteen gingen er stemmen op om dat ook in Nederland te doen. De Amsterdamse wethouder Laurens Ivens is geïnteresseerd, maar kan zoiets zomaar en wat zijn de gevolgen?

2018

Regering wil duurzame sociale woningen, maar pakt investeringsgeld van woningcorporaties af

Analyse
106
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Zo’n 2,1 miljoen corporatiewoningen moeten van het gas af en dat betekent: verduurzamen. Tegelijkertijd moeten corporaties fors bijbouwen om de woningnood te lenigen. Hoe valt dat te rijmen met een meer dan verdubbeling van de fiscale lasten van de sector in 2021? Spoiler alert: niet.

Waarom wordt wonen zo duur?

Analyse
126
Hans de Geus

Hans de Geus

Wie denkt dat de verhouding tussen vraag en aanbod op de woningmarkt bepalend is voor de flinke huurstijgingen die we de laatste jaren hebben gezien, heeft het volgens Hans de Geus bij het verkeerde eind. Er speelt iets anders, dat veel bepalender is.

De scheefhuurder blijkt een bedachte vijand

175
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De regeringsfracties werken aan een plan om de huur van zogenoemde scheefhuurders op te hogen tot het maximale sociale niveau. Dat klinkt doortastend, maar het begrip scheefhuren is niet meer dan een kreet voor de bühne. Vooral het belastingstelsel maakt een scherpe grens tussen scheef en regulier onhanteerbaar.

Het falen van Rutte: niet de crisis, maar het kabinetsbeleid veroorzaakte woningtekorten

Analyse
213
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Het kabinet-Rutte presenteert het huidige woningtekort als een gevolg van de crisis. Dat klopt maar ten dele: de beleidskeuzes van de afgelopen kabinetten hebben de situatie extreem verergerd. Zowel in de particuliere sector als bij de corporaties is de woningbouw door regeringsmaatregelen ernstig in het slop geraakt.

‘Scheefhuurder’ splijt corporatiesector

182
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Door de spanning op de woningmarkt laait het debat over ‘scheefhuren’ op. Moeten woningcorporaties middelen krijgen om zittende huurders naar een andere woning te laten verhuizen? Een groep van vooral grote corporaties pleit daarvoor via een manifest. Een andere groep is daar juist faliekant tegen. Een richtingenstrijd doemt op.

Opkomst van woningbeleggers pakt ongunstig uit voor starters

136
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Vooral in de grote steden nemen particuliere beleggers een flinke hap uit het aanbod van koopwoningen. Ze drijven met hun aankopen de prijzen op. Dat maakt het voor starters bijna onmogelijk om een woning te kopen. Vanwaar die trend?

Beleggers in bestaande huurwoningen drijven prijzen op

Analyse
68
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Per jaar investeren corporaties en beleggers zo’n vier miljard euro in huurwoningen. Maar dat heeft nauwelijks effect op de woningnood: te veel geld wordt belegd in al bestaande woningen. De woningmarkt wordt zo verder opgeblazen en het aantal nieuwbouwwoningen blijft achter op de vraag.

Huurders van sociale woningen draaien op voor afschaffing dividendbelasting

Analyse
161
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Het kabinet-Rutte III spekt de aandeelhouders van de grote concerns door de dividendbelasting af te schaffen. Maar wie moet het gat in de begroting opvullen? Uit nader onderzoek blijkt dat de woningcorporaties een flink deel van de rekening krijgen gepresenteerd.

Waarom wonen onbetaalbaar is geworden (en wat we daaraan kunnen doen)

101
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Tijdens de recessie is de woningbouw ingezakt. Met als gevolg: grote groepen mensen kunnen nu geen geschikte woning vinden. Onlangs besteedde Eric Smit in het programma Kasboekje van Nederland op NPO2 er aandacht aan. Is het tekort louter toe te schrijven aan de crisis? En: hoe lossen we de problemen op de woningmarkt op?

Leestip verkiezingen: de nieuwe woningnood in vijf artikelen

24
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Woensdag kiezen we nieuwe gemeenteraden. De woningnood is een belangrijk thema. Om je snel wegwijs te maken in dit ingewikkelde dossier, hebben we vijf artikelen geselecteerd.