Dossier

De Schuldenindustrie

Honderdduizenden Nederlanders zitten in de schulden. Ze begonnen vaak met een kleine schuld, maar lopen vast in een systeem dat ze steeds verder in de problemen brengt. Rond het innen van schulden is een volledige industrie ontstaan van schuldopkopers, dreigende incassobureau's en op hol geslagen deurwaarders. En vergeet niet de rol van de overheid: de grootste aanjager van schulden en armoede.

Follow the Money brengt in het dossier Schuldenindustrie de markt in kaart, zoekt naar de perverse prikkels en onderzoekt waarom ondanks de roep om verandering de Haagse molens traag draaien. Er is weliswaar een Wetsvoorstel Vereenvoudiging Beslagvrije Voet ter bescherming van het bestaansminimum van schuldenaren maar inwerkingtreding is onlangs twee jaar uitgesteld. 

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
16
2020

© Matthias Leuhof

Toezichthouder maakt gehakt van advies over marktwerking deurwaarders

11
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

De marktwerking voor deurwaarders leidt tot misstanden, waarvan mensen met schulden de dupe zijn. Toch adviseerde een overheidscommissie minister Sander Dekker van Rechtsbescherming om vast te houden aan het bestaande systeem. De toezichthouder op de deurwaarders, Bureau Financieel Toezicht, levert harde kritiek op dit advies en komt tot een tegenovergestelde conclusie. ‘De marktwerking heeft inherent perverse prikkels.’

2019

Invorderen zonder verdoving: het grote verdienmodel achter kleine tandartsfacturen

25
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Bijna elke Nederlander krijgt weleens post van Infomedics. Deze factuurfabriek voor zorgaanbieders gaat er prat op netjes om te gaan met wanbetalers. Uiteindelijk krijgen zij te maken met de deurwaarder van Infomedics, die er nog weleens hard ingaat bij kwetsbare schuldenaren. Waarom kijkt het management de andere kant op? ‘Echte probleem is dat veel te veel mensen gewoon niet met geld kunnen omgaan.’

© JanJaap Rypkema

Waarom de schuldenindustrie blijft bestaan, ondanks de misère die ze veroorzaakt

98
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Een pardon voor oninbare schulden is het nieuwste politieke probeersel om een half miljoen huishoudens uit de rode cijfers te krijgen. Zolang overheden met elkaar en met private schuldeisers blijven concurreren om schulden langs eigen weg te innen, verandert er niets wezenlijks.

Staatssecretaris Tamara van Ark in de Tweede Kamer, maart 2019
© ANP / Bart Maat

Ministerie talmt met rekentool, legt schuld bij gemeenten, en laat schuldenaars in de steek

112
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Schuldenaren worden in Nederland vaak aan de bedelstaf gebracht. Hoe dat komt? Schuldeisers berekenen de beslagvrije voet verkeerd. Om dat tegen te gaan is er een nieuwe wet, maar de uitvoering ervan dreigt opnieuw vertraging op te lopen. De staatssecretaris wijst de gemeenten als schuldigen aan. Onzin, zeggen betrokkenen. ‘Dit heeft in de top geen prioriteit.’

© JanJaap Rypkema

De cash cow van Justitie: mensen met schulden

154
Jan-Hein Strop & Liset Hamming

Jan-Hein Strop & Liset Hamming

Een rechtszaak om schuldenaren tot betaling te dwingen kost de overheid in de regel maar een paar tientjes. Maar de gedaagde betaalt voor zo’n zaak meer dan het tienvoudige, waardoor diens schuld flink oploopt. Ondanks afspraken in het regeerakkoord om het schuldenprobleem aan te pakken, houdt minister Sander Dekker (VVD) hieraan vast. ‘Het huidige griffierechtenstelsel zorgt ervoor dat de kleine schuldenaar als melkkoe wordt gebruikt om complexere procedures te financieren.’

Minister Dekker (Rechtsbescherming) ontvangt het rapport uit handen van Peter Oskam, voorzitter van de Commissie herijking tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders. Beeld door Robert Huiberts (Ministerie van Veiligheid en Justitie).
© CC0 (Publiek domein)

Commissie Oskam: Met marktwerking voor deurwaarders is echt he-le-maal niets mis

Analyse
12
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Marktwerking voor gerechtsdeurwaarders is doorgeslagen, zeggen de deurwaarders zelf. Dat gaat ten koste van schuldenaren, die daardoor verder in de knel raken. Op aandringen van de Kamer onderzocht de commissie Oskam drie jaar lang of deze signalen uit het werkveld structureel zijn. Conclusie: niks aan het handje, vooral zo doorgaan. Eén probleem: dit onderzoek kent grote gebreken.

Podcast | Undercover bij het incassobureau dat zijn eigen klanten uitknijpt

Podcast
0
Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) luistert mee in het callcenter tijdens een werkbezoek aan het Centraal Justitieel Incassobureau.
© ANP Catrinus van Veen

Waarom de zzp’er een makkelijke prooi blijft voor gehaaide bedrijven

93
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Wie zzp’ers te grazen neemt met ondoorgrondelijke contracten, heeft in Nederland vrij spel. Zo zadelt het incassobureau Invorderingsbedrijf al acht jaar lang kleine bedrijven op met hoge kosten. Als je klaagt, wijst het bureau op de kleine lettertjes. Vanwege mazen in de wet is er voor kleine bedrijven onvoldoende rechtsbescherming, luidt de veelgehoorde kritiek. ‘Er moet iets aan gebeuren.’

© Katja Fred

Undercover bij het incassobureau dat zijn eigen klanten uitknijpt

72
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Hoe kan een incasso voor een huurachterstand van 300 euro oplopen tot een rekening van dik duizend euro voor de schuldeiser? Het Invorderingsbedrijf weet precies hoe dat moet. Follow the Money onderzoekt de praktijken van een incassobureau met onthullende resultaten. ‘Toen er weer een rekening kwam, dacht ik: hier klopt iets niet.’

Wilbert van de Donk is sinds 2014 voorzitter van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders.
© KBvG

Voorzitter KBvG: ‘Marktwerking voor gerechtsdeurwaarders is doorgeslagen’

Interview
28
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Aan de uitwassen bij schuldinning door marktwerking moet een einde komen, vindt Wilbert van de Donk. De voorzitter van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders wil intern schoon schip maken, maar hij wijst ook met de vinger naar de overheid: ‘Hoe groter de opdrachtgever, hoe minder interesse in dossiers.’

Als deurwaarders de wet overtreden, helpt de eigen beroepsorganisatie graag een handje mee

25
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

De beroepsorganisatie van gerechtsdeurwaarders stelde jarenlang alles in het werk om de fusie tussen de incassobedrijven van Das en twee grote deurwaarderskantoren in stand te houden. Vorige week oordeelde de tuchtrechter dat deze fusie in strijd is met de wet, omdat de onafhankelijkheid van deurwaarders op het spel staat. Het is niet de enige keer dat de beroepsorganisatie wettelijke regels aan haar laars lapt.

© ANP / Koen Suyk

Ethisch incasseren is nog steeds een probleem voor verzekeraar Menzis

35
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Zorgverzekeraar Menzis belooft bij schuldinning ‘respect’ te hebben voor klanten en betalingsproblemen zo veel mogelijk te voorkomen. Dat beleid zou zich moeten uitstrekken tot het gedrag van huisdeurwaarder GGN. Maar daar komt in de praktijk weinig van terecht, zeggen sociaal raadslieden en een strenge rechter in Maastricht. ‘Menzis gaat er hard in.’

Deurwaarder GGN bracht ten onrechte ruim 3 miljoen euro kosten in rekening bij zorgverzekerden

18
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Deurwaarderskantoor GGN heeft zorgverzekerden van CZ en Menzis ten onrechte ruim 3 miljoen euro aan kosten in de maag gesplitst. Dat volgt uit een uitspraak van de tuchtrechter voor deurwaarders vandaag.

© ANP Foto / Lex van Lieshout

Getergde deurwaarders buigen het hoofd voor druk toezichthouder

21
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Na stevige kritiek van de toezichthouder bijten de deurwaarders publiekelijk van zich af. Die toezichthouder zou zich voorlopig niet moeten bemoeien met de perverse prijsafspraken met opdrachtgevers die ten koste gaan van schuldenaren. Maar achter de grote woorden van de beroepsorganisatie gaat een andere realiteit schuil: publicitaire druk heeft achter de schermen geleid tot snelle actie.

© CC0 (Publiek domein)

Rotterdamse deurwaarder bracht volgens eigen beroepsorganisatie ten onrechte miljoenen euro’s in rekening

94
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Tienduizenden schuldenaren hebben ten onrechte in totaal miljoenen euro’s betaald aan deurwaarder Van den Bergh & Partners. Dat stelt de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders in een tuchtprocedure bij de rechtbank Amsterdam. Getroffen zijn mensen die vaak al financieel in de knel zitten. Toezichthouder Bureau Financieel Toezicht (BFT) doet onderzoek naar het kantoor.

Toezichthouder gaat perverse prijsafspraken van deurwaarders aanpakken

58
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Veel deurwaarderskantoren maken onwettige prijsafspraken met hun opdrachtgevers. Omdat de beroepsgroep zelf geen schoon schip maakt, zal waakhond Bureau Financieel Toezicht (BFT) binnenkort ingrijpen. Dat zegt Marijke Kaptein, directeur van het BFT, in een gesprek met Follow The Money. ‘De contracten zijn niet integer.’