Dossier

De slag om het drinkwater

Van wie is het 'blauwe goud'?

Onderzoek naar de problematiek rond PFAS in ons drinkwater zette ons aan het denken over de kwetsbaarheid en de eindigheid van schone drinkwaterbronnen. Dit is immers geen geïsoleerd probleem. Allerlei fenomenen die onze landsgrenzen overstijgen bedreigen de kwaliteit van het drinkwater, overal ter wereld. De stijging van de zeespiegel, verwoestijning, verzilting en vervuiling door industrie. Niet voor niets wordt drinkbaar water ook wel aangeduid als ‘het blauwe goud’ en is water op veel plekken meer waard dan olie. Wat zijn de gevolgen? Van wie is het drinkwater eigenlijk? Van ons allemaal, zou je zeggen. Maar in toenemende mate is water een product dat op de markt verhandeld wordt door private partijen. Wat betekent dat? En wie verdienen daaraan? Dat zijn vragen die Follow the Money gaat onderzoeken.

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
9
2021

De teflon-fabriek van DuPont aan de Merwede was decennialang de grootste bron van PFOA-vervuiling in Nederland
© Hans van der Aa / Sliedrecht24

PFAS-gehalten rivieren Maas en Rijn stelselmatig boven ‘veilige waarde’

Analyse
14
Mira Sys

Mira Sys

De PFAS-gehalten in de Maas en de Rijn komen stelselmatig uit boven de nieuwe ‘veilige waarde’ die door de Europese voedselwaakhond EFSA is voorgesteld voor inname via voeding. Dat blijkt uit een gelekt memo van drinkwaterbedrijvenvereniging Vewin. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kijkt intussen of de drinkwaternormen moeten worden aangescherpt.

Coca-Cola is alomtegenwoordig in Mexico, zoals buiten deze kliniek in San Juan Chamula. Miljoenen Mexicanen hebben inmiddels serieuze gezondheidsproblemen dankzij hun hoge cola-consumptie.
© Adriana Zehbrauskas / The New York Times

Waterroof: mede mogelijk gemaakt met ons pensioengeld

34
Mathieu Verver, Meike van Noortwijk & Mira Sys

Mathieu Verver, Meike van Noortwijk & Mira Sys

Nederlandse pensioenfondsen buitelen over elkaar heen om te laten zien hoe duurzaam hun investeringsbeleid is. Vrijwel allemaal ondertekenden ze een convenant dat die duurzaamheidsambities verankerde. Follow the Money keek naar een aantal bedrijven waarin ze investeren en stelde daarbij de vraag: hoe ver kan een bedrijf gaan voor het niet meer aan de duurzaamheidseisen voldoet? Best ver, zo blijkt.

In Emalahleni, een mijnstad in Zuid-Afrika, leidt de winning van steenkool en elektriciteitsproductie tot vervuiling en uitputting van drinkwaterbronnen.
© Water Grabbing Observatory / Fausto Podavini

Water vindt zijn weg naar Wall Street

15
Meike van Noortwijk & Mira Sys

Meike van Noortwijk & Mira Sys

Drinkwater is een primaire levensbehoefte, maar wordt ook schaars. Nederlandse pensioenfondsen beleggen volop in waterverslindende en waterrovende bedrijven. Het besef dat zij met hun geld de waterverdeling beïnvloeden, is er nog amper. Ondertussen ziet Wall Street water als een financieel product, rijp voor de handel. ‘Water wordt behandeld als goud, olie en andere grondstoffen. Daar maak ik me grote zorgen om.'

2020

Een vierpersoonshuishouden verbruikt gemiddeld 200m3 water per jaar. Alleen huishoudens met een zwembad, dat ook gevuld wordt met leidingwater, verbruiken meer dan 300m3.
© Jan Boeve / ANP

Wie bakken leidingwater verbruikt, betaalt het minst

47
Mira Sys

Mira Sys

Droge zomers als die van 2018 en 2019 putten de Nederlandse drinkwatervoorraden uit. Om zuinig omgaan met drinkwater te stimuleren, bedacht de regering de leidingwaterbelasting. Huishoudens betalen belasting naar verbruik. Industriële grootverbruikers betalen veel minder voor gezuiverd water. Maandag komt dit ter sprake in de Tweede Kamer.

© Maude Barlow

‘We moeten de wereldwijde watercrisis net zo serieus nemen als de huidige pandemie’

Interview
33
Mira Sys

Mira Sys

‘Was je handen goed met zeep,’ is zowat het belangrijkste advies in de bestrijding van het coronavirus. Maar wat als je geen schoon water hebt om je handen mee te wassen? Voor ruim 2 miljard mensen wereldwijd is dat de dagelijkse realiteit. Follow the Money spreekt met Maude Barlow, de Canadese die bijna tien jaar geleden mede voor elkaar kreeg dat schoon water als mensenrecht werd erkend door de VN.

© ANP Koen van Weel

Hoe vitaal is onze drinkwatersector in tijden van corona?

27
Mira Sys

Mira Sys

Tijdens deze coronacrisis zijn drink- en afvalwaterbedrijven extra waakzaam. Ze kunnen te maken krijgen met personeelsuitval, maar ook met het virus dat opduikt in drinkwaterbronnen. Recent is het virus al aangetroffen in het rioolwater. Dat maakt van rioolwateranalyses mogelijk een extra hulpmiddel om de verspreiding van het coronavirus in kaart te brengen.

We verbruiken ongeveer 4.000 liter water per dag (en hebben dat niet eens door)

Interview
15
Mira Sys

Mira Sys

Rijst, chocolade, vlees en boter: allemaal producten die je misschien niet meteen associeert met je eigen dagelijkse waterverbruik. Toch zijn er duizenden liters water nodig voor de productie van deze goederen — water dat voor het overgrote deel niet bij ons vandaan komt. Mira Sys interviewde onderzoeker Rick Hogeboom over deze onzichtbare waterstroom.

Podcast | Glaasje teflon tappen: PFAS duiken op in onze drinkwaterbronnen

Podcast
19
Frederique de Jong & Mira Sys

Frederique de Jong & Mira Sys

Toxische stoffen als PFAS zijn moeilijk afbreekbaar. Dat ze opduiken in onze drinkwaterbronnen baart de drinkwaterbedrijven zorgen. Hoeveel schade deze stoffen op de lange duur aanrichten aan mens en milieu, is niet duidelijk. Zuiveren is mogelijk, maar erg duur. Drinkwaterbedrijven rekenen die kosten door aan ons, de consumenten. We moeten er rekening mee houden dat drinkwater duurder wordt.

© Matthias Leuhof

Glaasje teflon tappen: PFAS duiken op in onze drinkwaterbronnen

29
Mira Sys

Mira Sys

Toxische stoffen als PFAS zijn moeilijk afbreekbaar. Dat ze opduiken in onze drinkwaterbronnen baart de drinkwaterbedrijven zorgen. Hoeveel schade deze stoffen op de lange duur aanrichten aan mens en milieu, is niet duidelijk. Zuiveren is mogelijk, maar erg duur. Drinkwaterbedrijven rekenen die kosten door aan ons, de consumenten. We moeten er rekening mee houden dat drinkwater duurder wordt.