Dossier

Dossier China

China neemt nadrukkelijk zijn plaats op het wereldtoneel in. Naar verwachting streeft het de Verenigde Staten binnenkort voorbij als de grootste economie. Op allerlei manieren is China bezig kennis en hoogwaardige technologie in handen te krijgen; het wil in 2025 een onafhankelijke technologische grootmacht zijn. Wat betekent dit voor Nederland, dat al innig met China is verbonden?

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
23
2021

Chineestalige media in Nederland lopen aan de leiband van Beijing

7
Dorine Booij & Mira Sys

Dorine Booij & Mira Sys

De Chinese Communistische Partij controleert de media in eigen land volledig en doet dat ook in toenemende mate in het buitenland. In Nederland resteren er geen Chineestalige nieuwsmedia meer die kritisch berichten over de CCP. Sommige verspreiden zelfs actief CCP-propaganda.

Omstreden studies van Erasmus MC-onderzoeker met dna Oeigoeren worden teruggetrokken

6
Siem Eikelenboom & Annabelle de Bruijn

Siem Eikelenboom & Annabelle de Bruijn

Twee wetenschappelijke tijdschriften hebben publicaties van een Chinese onderzoeker van het Erasmus Medisch Centrum teruggetrokken, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money en RTL Nieuws. Hij kon onvoldoende aantonen dat Oeigoeren, een vervolgde minderheid in China, toestemming hebben gegeven voor het afstaan van hun dna. ‘Terugtrekking van een wetenschappelijk artikel op ethische gronden is zeer zeldzaam.’

Europees Parlement berispt Tsjechische ‘vriend’ van China

3
Peter Teffer

Peter Teffer

De voorzitter van een officieuze Chinaclub van Europarlementariërs, Jan Zahradil, is op zijn vingers getikt wegens het overtreden van de gedragscode voor parlementsleden. De Chinese ambassade in Brussel had de club getrakteerd op versnaperingen, maar Zahradil heeft die gift nooit gemeld. Hij komt er met een berisping vanaf.

Podcast | Niet op Chinese tenen trappen

Podcast
5
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom geeft in deze aflevering een tussenstand van het China-dossier. Hoe worden de onderwerpen gekozen? Wat zijn goede bronnen en hoe ver gaat Nederland in de diplomatie?

Buitenlandse Zaken boog liever voor Beijing dan voor de dalai lama

18
Dorine Booij & Siem Eikelenboom

Dorine Booij & Siem Eikelenboom

Toen de dalai lama in 2009 Nederland bezocht, wilde het kabinet China niet voor het hoofd stoten: een officiële ontvangst was uitgesloten. Buitenlandse Zaken organiseerde daarom een religieuze bijeenkomst in Den Haag, zodat toenmalig minister Verhagen de dalai lama kon ontmoeten onder het mom van een ‘privé-bijeenkomst’. Dat blijkt uit documenten die FTM verkreeg via de Wet openbaarheid bestuur. De ‘truc’ was geen succes.

Podcast | Zoeken naar de oorsprong van Covid19

Podcast
22
Frederique de Jong & Dimitri Tokmetzis

Frederique de Jong & Dimitri Tokmetzis

FTM groeit. Dat is al een tijdje zo, maar het neemt nu een zodanige vlucht dat steeds meer prominente journalisten zich willen aansluiten. Datajournalist Dimitri Tokmetzis heeft De Correspondent verlaten en doet nu onderzoek voor FTM. Zijn eerste stuk gaat over de hardnekkige theorie dat Covid19 uit een laboratorium in Wuhan zou zijn ontsnapt.

Ontsnapt uit het lab? Beijing verziekt onderzoek naar herkomst corona

93
Dimitri Tokmetzis & Henk Willem Smits

Dimitri Tokmetzis & Henk Willem Smits

Is corona in het najaar van 2019 ontsnapt uit een lab in Wuhan? De Chinese wetenschappers die hierover uitsluitsel kunnen geven, mogen niet praten. Wat is ervoor nodig om de vraag naar de oorsprong van het virus te beantwoorden? In ieder geval een politieke doorbraak.

Podcast | Chinese studenten onveilig in Nederland

Podcast
14
Frederique de Jong, Mira Sys & Dorine Booij

Frederique de Jong, Mira Sys & Dorine Booij

De lange arm van de Chinese Communistische Partij reikt tot in onze collegebanken. Dat ontdekten Mira Sys en Dorine Booij in gesprek met meerdere Chinese studenten die zich hier niet veilig genoeg voelen om hun echte naam te gebruiken.

Ook in de Nederlandse collegezaal luistert de Partij mee

25
Mira Sys, Dorine Booij & Anne de Vries

Mira Sys, Dorine Booij & Anne de Vries

De ACSSNL is de grootste Chinese studentenvereniging van Nederland. Om ervoor te zorgen dat studenten zich hier thuis voelen, organiseert de vereniging zelfs datingevenementen. Maar aan die praktische hulp zit een keerzijde.

Keuringsclub boten kwam zonder toetsing in Chinese handen – welke sector volgt?

22
Peter Teffer & Siem Eikelenboom

Peter Teffer & Siem Eikelenboom

Nederlandse keuringsinstanties beschikken over alle technische bedrijfs- en productiegegevens van bedrijven waarvan zij de producten moeten certificeren. Die data zijn vertrouwelijk. Wat als zo’n instituut wordt overgenomen door een Chinees bedrijf? De regels blijken niet toereikend te zijn. Brancheorganisatie en deskundigen slaan alarm. ‘Europese bedrijven zijn kwetsbaar voor het weglekken van bedrijfsgeheimen en voor buitenlandse invloed op onze standaarden.’

De helft van Nederlands grootste pensioenfondsen belegt in repressie in China

148
Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

China was lang populair vanwege de groeiende economie, ook bij pensioenfondsen. Alleen al het ABP en het Pensioenfonds Zorg & Welzijn hadden er eind 2020 ruim 31 miljard euro belegd. Maar de berichten over grove mensenrechtenschendingen in de provincie Xinjiang zorgen voor een dilemma: kiezen ze voor winst, of voor hun reputatie? FTM onderzocht wat de 24 grootste fondsen in China doen.

Pensioenfondsen staken beleggingen in Chinese bedrijven die Oeigoeren onderdrukken

55
Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

Casper Rouffaer, Siem Eikelenboom & Tom Claessens

Vier grote Nederlandse pensioenfondsen hebben hun beleggingen beëindigd in Chinese bedrijven die rechtstreeks zijn betrokken bij de onderdrukking van de Oeigoeren. Het gaat om een totaalbedrag van 115 miljoen euro. Het Pensioenfonds Metaal & Techniek (PMT), een van de grootste fondsen van Nederland, meldt Follow the Money zelfs dat het alle beleggingen heeft stopgezet in Chinese staatsbedrijven en bedrijven waarvan de Chinese staat 10 procent of meer bezit.

Goede relatie met China belangrijker voor Universiteit Groningen dan academische vrijheid

42
Anne de Vries & Mira Sys

Anne de Vries & Mira Sys

Hoewel ze wisten dat het propagandavehikels zijn van de Chinese Communistische Partij, haalden drie Nederlandse kennisinstellingen bewust een Confuciusinstituut in huis. Dit blijkt uit een reconstructie van FTM. Die laat zien hoe de kennisinstellingen de academische vrijheid op het spel zetten in de hoop op een betere handelsrelatie met China.

Podcast | Hoe vriendelijk is de EU voor China?

Podcast
1
Frederique de Jong & Peter Teffer

Frederique de Jong & Peter Teffer

De mondiale expansie van China manifesteert zich ook in Europa. De vraag is hoe de EU hierover denkt. Peter Teffer onderzocht het stemgedrag van Europarlementariërs omtrent mensenrechten en stuitte op ‘vrienden van China’. Stemden zij anders dan de rest?

China houdt maar weinig vrienden over in het Europees Parlement

28
Peter Teffer

Peter Teffer

De voorzitter van het Europees Parlement laat onderzoeken of er integriteitsregels zijn geschonden door leden van een officieuze Chinaclub. Maar had die club, ondanks al haar inspanningen, überhaupt enig nut voor China?

Nederlandse bedrijven worstelen met de Oeigoerenkwestie

35
Siem Eikelenboom & Dennis Mijnheer

Siem Eikelenboom & Dennis Mijnheer

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma staat op China’s zwarte lijst vanwege een motie die de behandeling van Oeigoeren als genocide bestempelt. Bijna tegelijkertijd krijgt H&M een Chinese boycot voor de kiezen, omdat de kledingfabrikant zich kritisch uitlaat over dwangarbeid in Chinese fabrieken. Dit zet ook het Nederlandse bedrijfsleven voor het blok: doen we nog zaken met Chinese fabrieken waar Oeigoeren werken? En hoe zit het met investeringen in Xinjiang?

De mislukte affaire tussen ADO Den Haag en de vrienden van Xi Jinping

6
Pepijn Keppel & Tom Claessens

Pepijn Keppel & Tom Claessens

Het huwelijk tussen voetbalclub ADO Den Haag en zijn Chinese eigenaar United Vansen loopt binnenkort spaak. Eigenaar Wang Hui wil van de club af. In 2015 kocht hij de Haagse club, maar een echt prettige verhouding werd het nooit: de relatie werd geteisterd door rechtszaken en achterstallige betalingen. Wie zijn de Chinezen achter ADO en wat willen ze nu precies?

CDA-kandidaat is loyaal aan de Chinese Communistische Partij

38
Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Anne de Vries, Mira Sys & Siem Eikelenboom

Op de CDA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen staat de Haagse ondernemer David Wan, die een delegatie van de Chinese Communistische Partij (CCP) fêteerde en bestuurder is van een organisatie die zich loyaal toont aan de partij. Dat roept de vraag op: wie is Wan?

Almeloër Frank V. spioneerde voor China maar hoeft niet de cel in

3
Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

De rechtbank Overijssel heeft de 69-jarige Frank V. uit Almelo maandag veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden plus een taakstraf van 240 uur wegens bedrijfsspionage voor China. Als manager bij Siemens speelde hij jarenlang bedrijfsgeheimen door aan twee Chinese oud-collega's. Justitie eiste twee jaar cel tegen V.

China jaagt op Nederlandse bedrijfsgeheimen – en kreeg hulp van een Almelose spion

28
Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

Siem Eikelenboom & Stefan Vermeulen

Voormalig Siemens-manager Frank V. hangt een celstraf van twee jaar boven het hoofd wegens spionage voor China. Hij stal volgens justitie voor zeker 37 miljoen euro aan bedrijfsgeheimen. De omvang van het Chinese economische spionageapparaat is ongekend. Zo heeft één tak alleen al 130.000 hackers in dienst. Nederlandse inlichtingendiensten waarschuwen er al jaren voor, maar volgens experts schiet de kennis bij overheid en bedrijfsleven nog altijd ernstig tekort: ‘Het besef dat gevoelige informatie kan verdwijnen is nog heel beperkt.’

China-deskundige Van der Putten: ‘China heeft juist baat bij een sterke EU als tegenhanger van de VS’

Interview
36
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

China wordt de grootste wereldmacht. Verzet daartegen is zinloos, ook omdat Nederland al op alle mogelijke manieren met China is verbonden. Frans-Paul van der Putten van Instituut Clingendael pleit voor nuance in de soms ideologisch gekleurde discussie. ‘Wij hebben zo’n lange historische band met de Verenigde Staten, dat het voor ons moeilijk is om de opkomst van China objectief te bekijken.’

Podcast | Nederland helpt China groeien

Podcast
2
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

China is binnen afzienbare tijd de grootste economie ter wereld. Hoogste tijd om een nieuw dossier te openen. Siem Eikelenboom doet de aftrap. Hij vertelt over de strategie van China, de opmerkelijke transparante communicatie en hij licht alvast een tipje van de sluier op inzake de rol die Nederland hierbij speelt.

FTM lanceert nieuw dossier: China’s opmars op het wereldtoneel

84
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Het is een kwestie van tijd voordat China’s economie die van de Verenigde Staten voorbijstreeft. Chinese bedrijven slaan hun vleugels uit en zijn in toenemende mate actief in Europa. Op alle mogelijke manieren is China bezig kennis en hoogwaardige technologie in handen te krijgen; het wil in 2025 een onafhankelijke technologische grootmacht zijn. Wat dat voor Nederland betekent, onderzoekt FTM in een nieuw dossier dat we vandaag aftrappen.