Dossier

EU-geld in Nederland

Nederland ontvangt jaarlijks ruim twee miljard aan EU-subsidies. Waar komt dat geld terecht? Gebeurt dat doelmatig en effectief? En welke belangen spelen er?

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
15
2020

Fragment omslag Donald Duck Europa-special
© Disney

Europese Commissie lakte ‘politieke dingetjes’ weg in e-mails over Donald Duck-special

16
Peter Teffer

Peter Teffer

Na enkele maanden vertraging geeft de Europese Commissie Follow the Money gelijk: ambtenaren lakten te veel informatie weg naar aanleiding van ons Wobverzoek over een Donald Duck EU-special. De nieuwe versies van de openbaar gemaakte documenten geven meer openheid over zaken die aanvankelijk waren weggelakt. De kosten van het uit de EU-begroting betaalde project zijn inmiddels ook openbaar: 141.943 euro.

Groningen, juli 2020: bescherming weidevogels, ism. het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling
© Bert Spiertz

Rutte slaagt er niet in boeren te laten ‘afkicken’ van EU-geld

Analyse
13
Peter Teffer

Peter Teffer

De meeste aandacht op de afgelopen EU-top ging uit naar het nieuwe Europese herstelfonds. Hoe de ruim 1000 miljard euro uit de reguliere EU-begroting besteed moet worden, werd nauwelijks behandeld. Een groot deel daarvan zal de komende zeven jaar als vanouds worden besteed aan steun voor boeren en armere regio’s – precies zoals Nederland het niet wilde. Het Europees Parlement debatteert donderdag over het resultaat.

© Katja Fred

Ondanks Rutte’s ‘heilige missie’ blijft subsidieadvies een miljoenenbusiness

7
Peter Teffer

Peter Teffer

Als premier Rutte het dit weekend in Europa eens wordt over een nieuwe meerjarenbegroting en een gezamenlijk herstelfonds voor coronaschade, heeft de Unie de komende jaren zo’n 1.800 miljard euro te besteden. Een aanzienlijk deel daarvan zal via subsidies terugvloeien naar de lidstaten. Dit betekent gegarandeerd werk voor subsidieadviseurs, want aanvragers van Europese subsidies zijn zó bang een verkeerd vinkje aan te kruisen, dat ze dat werk liever uitbesteden.

Bij Afpro in Alkmaar worden sinds kort mondkapjes gemaakt voor zorg.
© ANP / Marco Okhuizen

Nederland laat ‘coronageld’ uit Brussel liggen

13
Peter Teffer

Peter Teffer

Onlangs werden de voorwaarden voor het Europees Solidariteitsfonds aangepast. Kosten die lidstaten maken bij de bestrijding van het coronavirus, kunnen nu ook worden gedeclareerd. Er zit nog 800 miljoen euro in de pot, maar Nederland deed geen aanvraag.

De cocktailbar bij distilleerderij Koninklijke De Kuyper in Schiedam.
© ANP/Bart Hoogveld

Reclame voor Hollandse jenever op kosten van de EU

14
Lise Witteman

Lise Witteman

De Europese Unie, waar de grootste zuiplappen ter wereld wonen, houdt er allerlei programma’s op na om het gebruik van alcohol te ontmoedigen. Maar Amerikanen met EU-subsidie aan de Hollandse neut helpen, blijkt geen enkel probleem. Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid vindt de subsidie daarom ongepast, zegt hij in een reactie.

Meisje leest Donald Duck
© Anke Teunissen / Hollandse Hoogte

EU-special Donald Duck in strijd met reclameregels

51
Peter Teffer

Peter Teffer

De gesponsorde EU-special die abonnees van het Donald Duck Weekblad vorig jaar ontvingen, was een reclame-uiting die niet voldeed aan de Nederlandse Reclame Code. Dat heeft de Reclame Code Commissie (RCC) geconcludeerd na een klacht van een abonnee.

Leden van het Europees Parlement nemen deel aan een plenaire sessie, donderdag 26 maart 2020.
© EPA / Olivier Hoslet

EU-coronafonds: Nederland vist achter het net

51
Peter Teffer

Peter Teffer

Met ongekende snelheid heeft de Europese Unie geld vrijgemaakt om haar lidstaten te helpen bij het bestrijden van de coronacrisis. Maar die snelheid gaat ten koste van een gerichte aanpak. Zo heeft Hongarije slechts een paar honderd besmettingen, maar is het één van de grootste ontvangers. Nederland komt er bekaaid van af. Wel krijgen de vissers financiële compensatie. Hoe zit dat?

Fragment omslag Donald Duck Europa-special
© Disney

Dagobert Duck moest snavel houden over EU-begroting

29
Peter Teffer

Peter Teffer

De Europese Commissie heeft bij Sanoma een speciale Europa-uitgave van Donald Duck laten maken. Vrijgegeven e-mails laten zien dat de Commissie aandrong op een zo positief mogelijk beeld van de EU. Mogelijk werden Nederlandse reclameregels geschonden. Update: De SP stelde Kamervragen naar aanleiding van dit artikel. Volgens minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) is het niet aan het kabinet om de Commissie aan te spreken op haar communicatiebeleid.

Carola Schouten en Tjeerd de Groot op het Malieveld tijdens het landelijk boerenprotest, 1 oktober 2019
© ANP / Sem van der Wal

EU-subsidies zijn sta-in-de-weg, zegt de D66’er die de veestapel wil halveren

Interview
36
Peter Teffer

Peter Teffer

Kamerlid Tjeerd de Groot (D66) wil minder vee in Nederland, als onderdeel van de overgang naar kringlooplandbouw. De huidige Europese landbouwsubsidies zorgen juist voor schaalvergroting en meer vee, en zouden daarom op de schop moeten. Dat streven is ook vastgelegd in het regeerakkoord. Op 20 februari wordt op een EU-top overlegd over de meerjarenbegroting, maar De Groot denkt niet dat Nederland andere EU-lidstaten daar kan overhalen om de boerensubsidies heel anders te verdelen. ‘Dat zal Nederland niet lukken.’

© Matthias Leuhof

De aanwas van jonge boeren daalt, miljardensteun ten spijt

33
Peter Teffer

Peter Teffer

De boeren worden almaar ouder, de beroepsgroep vergrijst. De Europese Unie heeft sinds 2007 bijna tien miljard euro vrijgemaakt voor boeren onder de 40, speciaal om de generatiewisseling in de landbouw te stimuleren. De EU lijkt daarvoor opnieuw geld te willen reserveren. Maar diverse onderzoeken wijzen uit dat die EU-subsidies voor jonge boeren nauwelijks bijdragen aan de bevordering van de bedrijfsopvolging.

2019

© Katja Fred

Ze willen niet bijten: Nederlandse jonge vissers hoeven EU-geld niet

6
Peter Teffer

Peter Teffer

De Europese Unie stelt subsidies beschikbaar om mensen tot 40 jaar het vissersvak in te krijgen, om vergrijzing in de sector tegen te gaan. In Nederland blijken de voorwaarden echter te onaantrekkelijk. Ook is er helemaal geen robuuste data die laat zien dat vissers structureel ouder worden.

© JanJaap Rypkema

Van Nederlands rijkste boeren valt weinig subsidie te plukken

29
Peter Teffer

Peter Teffer

De verdeling van EU-landbouwsubsidies is scheef: 80 procent van de directe inkomenssteun gaat naar 20 procent van de boerenbedrijven. Dat zijn de grootste, en meestal de rijkste. Daarom wil de Europese Commissie de pot eerlijker verdelen. Hoe zou dat uitpakken in Nederland?

Podcast | Inkomenssteun aan bovenmodale boeren en vliegreizen voor milieubewuste scholieren: waar besteedt Nederland zijn EU-geld aan?

Podcast
5
Frederique de Jong & Peter Teffer

Frederique de Jong & Peter Teffer

Gratis EU-wifi blijkt toch niet zo gratis

25
Peter Teffer

Peter Teffer

De Europese Unie heeft een subsidiefonds opgezet om de digitale kloof te dichten. Gemeenten kunnen een voucher van 15.000 euro krijgen om te besteden aan de installatie van openbare wifi-hotspots. Onder Nederlandse gemeenten die een voucher hebben gekregen, is nu al twijfel over het nut.

© Hoge Noorden / Jacob van Essen

Inkomenssteun aan bovenmodale boeren en vliegreizen voor milieubewuste scholieren: waar besteedt Nederland zijn EU-geld aan?

43
Peter Teffer

Peter Teffer

Brussel kan weer veel geruzie om geld verwachten de komende tijd: EU-leiders moeten de gezamenlijk begroting voor 2021-2027 vaststellen. Terwijl zij schuiven met bedragen, kijkt Follow the Money naar hoe EU-subsidies in Nederland zijn besteed. De start van een nieuw dossier.