Dossier

Gesprek over Europa

Een goed gesprek over de Europese Unie komt maar niet van de grond. Follow the Money wil daar verandering in brengen. Samen met jou. Wat willen we met Europa? Dit dossier is een eerste aanzet voor een gesprek over een andere Europese Unie.

Iedereen heeft er een mening over, maar een echt gesprek over de Europese Unie wordt nauwelijks gevoerd. En dat is jammer, want het voortbestaan van de Unie is niet zo vanzelfsprekend als het ooit was. Niet alleen de eenheidsmunt euro wankelt, het hele Europese project zelf dreigt als een kaartenhuis ineen te zakken. Het uiteenvallen van de EU zou enorme gevolgen voor elke Nederlander – en elke Europese burger – hebben. Die angst lijkt politici en beleidsmakers te verlammen. Discussies over de EU worden doodgeslagen met  apocalyptische visioenen, van zowel voor- als tegenstanders. 

Tegelijk is het duidelijk dat dit niet het Europa is waarvan gedroomd werd. Europese samenwerking blijkt in de praktijk vaak een ondoorzichtig spel van lobby's en achterkamertjespolitiek. De parlementaire controle daarop is gebrekkig. 'Brussel' is bijna synoniem geworden met bureacratie, spilzucht, gesjoemel, bemoeizucht, zelfverrijking en zelfs corruptie. 

Bij veel burgers in alle lidstaten leeft het gevoel dat de voordelen van de Unie niet langer opwegen tegen de nadelen. Dat zij in wezen niet zoveel aan de EU hebben en dat het een moloch is die over hun identitieit heenwalst. Een Unie die de economische voordelen vooral sluist naar grote ondernemingen. 'Een verzorgingsstaat voor multinationals', zoals onze columnist Christiaan Vos dat noemde.

Is het mogelijk om de EU op zo'n manier te hervormen dat niet grote, multinationale ondernemingen het meest profiteren van de Europese samenwerking –  maar de Unie de belangen van de Europese burger dient? Zo ja, hoe dan? En zo nee, hoe gaan we dan wél verder? Daarover willen we op Follow the Money samen met jou een constructief gesprek voeren. We willen dat doen met behulp van ons panel Europa, wat nu? Op die plek zullen we je onder meer vragen stellen en kunnen we het gesprek met elkaar voeren.

Lees meer volg dit dossier
Artikelen
46
2017

© Chris Aalberts

Als europarlementariërs historicus gaan spelen

16
Chris Aalberts

Op initiatief van het Europees Parlement werd begin deze maand in Brussel een nieuw museum geopend: het huis van de Europese Geschiedenis. FTM ging op bezoek en ontdekte onder andere dat Euroscepsis niet tot die geschiedenis blijkt te behoren.

© ANP / Roos Koole

Volop Europese schijnoplossingen tegen de jeugdwerkloosheid

8
Chris Aalberts

Regeringsleiders maakten in 2013 afspraken over de Europese aanpak van jeugdwerkloosheid. De Europese Rekenkamer onderzocht wat er terecht is gekomen van dit plan. De opbrengst blijkt minimaal, maar dat is geen reden om van de Europese aanpak af te stappen. Wat levert de Europese aanpak wél op?

© AFP Photo / Eric Feferberg

Vat Europa bij de hoorns

Column
39
Bas Eickhout

Eurofielen kunnen opgelucht ademhalen: de nieuwe president van Frankrijk is hartstikke pro-EU en daarmee lijkt de catastrofe voor Brussel in ieder geval voorlopig afgewend. Maar GroenLinks-europarlementariër Bas Eickhout is er niet gerust op. De miljoenen supporters van Le Pen zijn namelijk niet plots verdwenen.

© CC0 (Publiek domein)

Willen burgers echt meer EU?

85
Chris Aalberts

Afgelopen week publiceerde het Europees Parlement een onderzoek waaruit zou blijken dat burgers meer EU-ingrijpen willen. Maar bij nadere beschouwing klopt daar weinig van. Naar de echte politieke dilemma’s wordt namelijk helemaal niet gevraagd.

Vijf vragen over Brexit

Video
7
Chris Aalberts

Het Verenigd Koninkrijk verlaat binnen twee jaar de Europese Unie. Het Europees Parlement moet instemmen met de afspraken over de Brexit. Wat houdt dat concreet in? Is er een kans dat het Europees Parlement de Brexit-afspraken zal wegstemmen?

Het Europees Parlement subsidieert volksverlakkerij

4
Chris Aalberts

Elke Europarlementariër kan jaarlijks ruim honderd bezoekers gesubsidieerd het Europees Parlement laten bezoeken. Zij leren vervolgens over een Europese federatie die helemaal niet bestaat, zo blijkt als we de EU-voorlichting eens van dichtbij bekijken.

Origineel beeld rechtenvrij via Pixabay; bewerking door Luuk van der Sterren
© CC-BY-SA 4.0

Zonder goede ideeën staat het Europees Parlement machteloos

6
Chris Aalberts

Het Europees Parlement heeft weinig te zeggen over het buitenlands beleid van de EU. De lidstaten trekken aan de touwtjes en Europarlementariërs kunnen alleen maar verklaringen afgeven. Zou hun invloed toenemen als ze meer ideeën zouden hebben?

Integratiebelofte EU-leiders maakt weinig kans

Opinie
9
Gastauteur

De onlangs ondertekende Verklaring van Rome moet de Europese Unie revitaliseren. Volgens gastauteur Thomas Borst dreigt het initiatief echter uit te draaien op een grote teleurstelling. De tegenstellingen tussen oost en west en tussen noord en zuid zijn op dit moment simpelweg te groot om de gewenste integratie te verwezenlijken.

Beeldbewerking door Luuk van der Sterren
© CC0 (Publiek Domein)

Kunnen burgers de EU wel volgen?

Video
5
Chris Aalberts

Is de Europese Unie democratisch, of juist niet? In de serie ‘Europese democratie?’ kijken we naar de invloed van burgers op ‘Brussel’. Heeft Nederland te veel macht weggegeven? Wat hebben burgers nog te zeggen in Europa? In deze laatste aflevering hebben we het over de meest essentiële vraag: kunnen burgers volgen wat er in de EU gebeurt?

Afbeelding door Ggia op Wikimedia Commons
© CC-BY-SA-4.0

Op zoek naar de doden aan de Europese grenzen

1
Apache

VU-hoogleraar Thomas Spijkerboer onderzocht samen met promovenda Tamara Last de afgelopen jaren de relatie tussen ‘grensdoden’ en Europees grensbeleid. Voor Apache volgde Neske Baerwaldt hun zoektocht naar lichamen en bureaucratische sporen van overledenen langs de Europese buitengrenzen.

Foto door Wikipedia-gebruiker M0tty
© CC-BY-SA-4.0

Brusselse vrijhandelslobby heeft niets van Brexit geleerd

7
Chris Aalberts

De lobby voor vrijhandel kwam afgelopen week bij elkaar in het Europees Parlement voor een conferentie over het populisme. Aldaar deelde een Amerikaanse journalist uit conservatieve hoek de aanwezigen een ferme 'reality check' uit.

Een democratischer EU? Die discussie gaat het CDA graag uit de weg

5
Chris Aalberts

Follow the Money wil een constructief gesprek voeren over een andere EU. Die andere EU kan op drie manieren worden benaderd: ander beleid, andere communicatie en andere democratie. Die laatste benadering is het belangrijkst, maar wordt het liefst genegeerd. Bijvoorbeeld door het CDA.

© EPA/Robert Ghement

Wat doet het Europees Parlement met massaal protest?

Video
1
Chris Aalberts

Is de Europese Unie democratisch, of juist niet? In de serie ‘Europese democratie?’ kijken we naar de invloed van burgers op ‘Brussel’. Heeft Nederland te veel macht weggegeven? Wat hebben burgers nog te zeggen in Europa? In de vierde aflevering bekijken we hoe het Europees Parlement omgaat met protest tegen EU-beleid.

Nationaal Archief
© CC0 (Publiek Domein)

Vrede is niet vanzelfsprekend: een pleidooi voor Europese samenwerking

Opinie
25
Edin Mujagic

De EU is ondemocratisch, bureaucratisch en kost Nederland veel geld, zo luiden de meest gehoorde klachten over het grote Europese samenwerkingsverband. Edin Mujagic begrijpt de kritiek, en deelt deze op sommige punten, maar de fouten van de EU vallen volgens hem in het niet bij de vrede die ‘Europa’ ons gebracht heeft. De EU moet gered worden!

‘Een fundamentele verandering in de EU is de enige uitweg’

Interview
69
Thomas Bollen

Volgens hoogleraar Markus C. Kerber staat de euro op instorten. Machtige mannen met dubieuze belangen zullen er alles aan doen om de eenheidsmunt te behouden, maar als we totale ineenstorting willen voorkomen moeten Nederland en Duitsland gaan bouwen aan een parallelle munt.

© ANP / Sander Koning

Maakt één stem voor de dieren het verschil?

Video
1
Chris Aalberts

Is de Europese Unie democratisch, of juist niet? In de serie ‘Europese democratie?’ kijken we naar de invloed van burgers op ‘Brussel’. Heeft Nederland te veel macht weggegeven? Wat hebben burgers nog te zeggen in Europa? In de derde aflevering bekijken we hoeveel invloed één zetel in het Europees Parlement oplevert. We spraken met Anja Hazekamp van de Partij voor de Dieren.

‘De Europese scheiding der machten is zoek’

Interview
25
Thomas Bollen

Markus C. Kerber, de Duitse advocaat en hoogleraar die de strijd aanging met de Europese Centrale Bank (ECB) windt er geen doekjes om: ‘Het hoogste Europese gerechtshof beschermt de Europese instituties.’ Niet alleen de ECB, maar ook het Hof van Justitie doet zijn werk niet naar behoren en brengt daarmee de trias politica in gevaar.

Een gepeperd gesprek over de EU: de video

Video
4
Redactie

De EU bevindt zich in de grootste crisis van zijn bestaan. FTM vond het daarom tijd voor een Gepeperd Gesprek over het grote Europese project. D66-Kamerlid Kees Verhoeven, journalist Hella Hueck, Rabobank-econoom Wim Boonstra en filosoof-fiscalist Christiaan Vos in debat over de centrale vraag: willen we meer of minder Europa? Wie er niet bij kon zijn kan hier het hele gesprek bekijken.

Premier Mark Rutte maakt een praatje met VVD-prominent Frits Bolkestein
© ANP/OLAF KRAAK

Hoe ons economische systeem de EU almaar ondemocratischer maakt

Opinie
17
Maarten van der Kloot Meijburg

In een serie van vier essays beschrijft Maarten van der Kloot Meijburg de ingrijpende politieke gevolgen van het Verdrag van Maastricht. In deze eerste bijdrage geeft de auteur een inleiding en laat hij zien hoe de neoliberale ideologie het Europese politieke en economische beleid in de handen legde van een kleine groep centralistische bestuurders.

De EU moet geen overheden maar bedrijven reguleren

Opinie
10
Gastauteur

De EU zou zich wereldwijd moeten inspannen voor het afdwingen van eerlijke handelspraktijken bij bedrijven, schrijven gastauteurs Judith Sargentini en Tom van der Lee, maar in de praktijk bemoeit ‘Brussel’ zich vooral met het gedrag van overheden. Deze week kan het roer om, als een wetsvoorstel over conflictmineralen binnen het Europees Parlement wordt behandeld.

Het kleine Europese gelijk van Arnon Grunberg

Opinie
23
Ewald Engelen

In een Volkskrant-column betichtte Arnon Grunberg de Partij voor de Dieren ervan hetzelfde beleid ten aanzien van de Europese Unie voor te staan als de PVV. Volgens Ewald Engelen bagatelliseert Grunberg de kritiek op de EU en is zijn vergelijking met de PVV een dooddoener die hem ontslaat van de plicht om de argumenten van de EU-critici op hun merites te beoordelen.

Een Gepeperd Gesprek: zes verhalen over de EU

23
Chris Aalberts

De EU kampt met veel problemen, zo bleek ook donderdag weer tijdens ‘een gepeperd gesprek over de EU,’ georganiseerd door Follow the Money. Het grootste probleem is het beantwoorden van de vraag wat het verhaal over de EU zou moeten zijn.

© ANP / Lex van Lieshout

Hoeveel macht heeft Brussel over de EU-landen?

Video
15
Chris Aalberts

Is de Europese Unie democratisch, of juist niet? In de serie ‘Europese democratie?’ kijken we naar de invloed van burgers op ‘Brussel’. Heeft Nederland te veel macht weggegeven? Wat hebben burgers nog te zeggen in Europa? In de tweede aflevering bekijken we hoeveel macht de EU heeft in de aangesloten landen.

© ANP / Jonas Roosens

Werkwijze Europese Raad van Ministers 'onverenigbaar' met recht op transparantie

6
Mitchell van de Klundert

De parlementair advocaat velt een vernietigend oordeel over het niveau van openheid bij de Europese Raad van Ministers. Uit haar brief aan de Tweede Kamer blijkt echter ook dat Nederland weinig kan beginnen, omdat de Raad zélf toestemming moet geven voor meer openheid.

Willen we méér of mínder Europa? Kom donderdag naar ons gepeperd gesprek

63
Redactie

De toekomst van de Europese Unie verdient een gepeperd gesprek. Dat gesprek wil echter maar niet goed van de grond komen. Follow the Money brengt hier verandering in. Kom naar VondelCS en doe met ons mee!

© AFP/Aris Messinis

‘Dijsselbloem gaat de geschiedenisboeken in door zijn wanbeleid in Griekenland’ [video]

Video
27
Lorenzo Fränkel

Een paar maanden lang bewoog hij zich met veel bravoure door de centra van de Europese macht, op zoek naar een duurzame oplossing voor de torenhoge schulden van Griekenland. Yanis Varoufakis, de Griekse ex-minister van Financiën, blikt terug op die roerige periode en deelt zijn visie voor een democratischer EU. Stap één: open de gesloten deuren van de Eurogroep.

© ANP-Archief

Verlaten eurozone stelt Nederland voor een helse keuze

40
Edin Mujagic

In zijn serie over de eurozone staat Edin Mujagic stil bij iets wat economen de onmogelijke drie-eenheid noemen. Wat voor inzichten verschaft dat concept ons in de discussie over de vraag of Nederland wel of niet uit de euro moet treden?

Europa moet de belangen van mensen weer voorop stellen

Opinie
60
Christiaan Vos

De Europese Unie staat ter discussie als nooit tevoren. Een witboek van de Europese Commissie beschrijft vijf scenario’s voor de toekomst van de Europese samenwerking. Euro-romanticus Christiaan Vos verkent de scenario’s en legt ze naast de plannen die de Nederlandse partijen na de verkiezingen met Europa hebben.

Een waarschuwing uit het verleden aan de Europese Unie

Opinie
87
Take Ligteringen

Eind deze maand viert de Europese Unie de zestigste verjaardag van het Verdrag van Rome, dat aan de basis lag van het proces van Europese integratie. Bij die gelegenheid zullen de regeringsleiders van de lidstaten plechtig trouw zweren aan het grote Europese project. Een verontrustende parallel met de laatste dagen van de DDR dringt zich op.

Heeft Brussel iets te zeggen over vluchtelingen?

Video
9
Chris Aalberts

Is de Europese Unie democratisch, of juist niet? In de nieuwe serie ‘Europese democratie?’ kijken we naar de invloed van burgers op ‘Brussel’. Heeft Nederland te veel macht weggegeven? Wat hebben burgers nog te zeggen in Europa? In deze eerste aflevering belichten we het vluchtelingenbeleid van de EU.