Dossier

Griekenland in Europa

Wat moeten wij - Europa, Nederland - toch met Griekenland? Die vraag komt terug met de regelmaat der seizoenen. Dezelfde vragen worden herkauwd en de antwoorden waaien vaak mee met het politieke klimaat in Europa. Moeten we echt alles blijven doen om ze bij Europa te houden? ‘De Europese belastingbetaler draaide al op voor de luie Griek.’

Het politieke en publieke discours getuigt van een eenzijdige kijk op de casus Griekenland in Europa. Alleen al op het gebied van schuld, want wie heeft er schuld aan de huidige malaise in Griekenland? Wat is daarbij de rol geweest van de Europese Unie, het IMF, de banken en nationale regeringen? En hoe ga je om met schuldenaars? Daar komt bij dat de casus Griekenland niet alleen om geld draait. Wat is het geopolitieke belang van Griekenland? En solidariteit, hoe zit het daarmee?

Schuld heeft per definitie betrekking op het verleden, het heden en de toekomst. Zo kijkt Follow The Money ook naar Griekenland in Europa. De geschiedenis herhaalt zich niet vaak, maar rijmt wel regelmatig.

volg dit dossier
Artikelen
72
2017

© CC0 (Publiek domein)

Amputeer Griekenland om de eurozone te redden

Opinie
100
Edin Mujagic

Vorige week schreef ik waarom het grotendeels kwijtschelden van de Griekse schulden de enige echte oplossing is voor de crisis omtrent het land. Ondanks het feit dat er minstens twee belangrijke bezwaren zijn, blijf ik bij dat standpunt. Er is echter één voorwaarde: Griekenland moet uit de euro.

© ANP XTRA / Lex van Lieshout

Griekse crisis oplossen? Scheld de schulden kwijt

Opinie
100
Edin Mujagic

De Griekse crisis houdt de eurozone ruim een half decennium bezig en bedreigt het voortbestaan van de gemeenschappelijke munt. Hoewel de eurolanden en de Europese Unie de afgelopen jaren vele maatregelen hebben getroffen, is de oplossing nauwelijks dichterbij gekomen.

De Griekse vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken

Column
15
Edin Mujagic

Afgelopen week werd bekendgemaakt dat Griekenland op korte termijn 8,5 miljard euro overgemaakt krijgt uit het euro-noodfonds. Met dat geld gaat het land zijn oude schulden aflossen. Maar kunnen we Griekenland erop vertrouwen dat ze goed omgaan met het geld en, bovenal, dat ze transparant zullen zijn?

2016

Juicht Dijsselbloem niet veel te vroeg over Griekenland?

Column
83
Jean Wanningen

Het getouwtrek over schuldverlichting of schuldkwijtschelding voor Griekenland gaat maar door. Intussen zullen de Grieken wel de volgende tranche van de derde ‘bail-out’ ontvangen. Eurogroep-voorzitter Dijsselbloem is optimistisch over een oplossing voor de Grieken. Maar is dat optimisme wel terecht?

© Dennis Jarvis via Flickr

De 86 miljard vraag: blijft het IMF aan boord van het Griekse wrak?

54
Jean Wanningen

De Grieken krijgen toch weer geld. Ruim tien miljard euro om precies te zijn, via het noodfonds ESM. Volgens de betrokken instellingen voldoet het land aan alle gestelde eisen. Rest alleen de grote vraag: blijft het IMF aan boord?

Pokerspel tussen Washington en Berlijn over Athene

17
Jean Wanningen

Morgen komen de ministers van Financiën van de eurozone bijeen om te praten over financiële hulp aan Griekenland. Makkelijk wordt het niet, want er speelt een serieus conflict met het IMF, de belangrijkste partner bij het oplossen van de crisis. Heikele punten daarbij zijn schuldkwijtschelding en het ‘primaire overschot’ op de lopende Griekse rekening. Een vooruitblik.

© AFP Photo - John MacDougall

Luidt één telefoongesprek het einde van de Europese trojka in?

47
Jean Wanningen

In de Griekse schuldencrisis opereerde de trojka van de Europese Commissie (EC), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Europese Centrale Bank (ECB) tot dusver betrekkelijk eensgezind. Een uitgelekt transcript van de telefoongesprek tussen IMF-officials laat echter zien dat er veel licht zit tussen de opvattingen van het IMF enerzijds en die van ECB en EC anderzijds. Vallen de visies nog te verenigen?

2015

Tsipras wint opnieuw, maar moet hij daar blij mee zijn?

44
Jean Wanningen

Het beloofde een nek-aan-nek race te worden tussen de regeringspartij Syriza van premier Alexis Tsipras en diens voorganger de Nieuwe Democraten. De verkiezingen wezen echter anders uit: de partij van Tsipras won, met een ruime meerderheid van 145 tegenover 75 zetels. Een Pyrrhus overwinning?

Tsipras neemt risico met uitschrijven nieuwe verkiezingen

98
Jean Wanningen

Veelgehoord verwijt: de Griekse premier Tsipras heeft gewacht met het uitschrijven van nieuwe verkiezingen tot 'de zilvervloot' binnen was. Terechte kritiek of speelt er iets anders?

'De Pinokkio van de Lage Landen'

Column
149
Jean Wanningen

De 'gedachtenuitwisseling' over het derde bailout pakket voor Griekenland tussen regering en parlement verliep zoals verwacht: alleen coalitiepartijen VVD en PvdA steunden het pakket, uiteraard met steun van D66. Maar wat zijn de gevolgen voor Nederland?

Draghi en Merkel forceren bankroet van Griekenland

Column
53
Pieter Lakeman

Door gebrek aan euro's - met dank aan Draghi en Merkel - ontstaat in Griekenland een alternatieve economie met eigen munten en ruilhandel. Voordeel voor de deelnemers: er gaat geen factuur de deur uit, waarop btw of inkomstenbelasting geheven kan worden. Nadeel: het gevolg voor het tekort van de Griekse overheid laat zich raden.

De democratie vindt nu in Griekenland haar Waterloo

Column
112
Jean Wanningen

De derde bailout van Griekenland moet formeel nog worden goedgekeurd door het Duitse en Oostenrijkse parlement. Toch twijfelt niemand eraan dat de nieuwe miljarden voor Griekenland er komen. Ook voor de fittie tussen het IMF en Duitsland is een oplossing gevonden.

Nieuw leven voor de Griekse economie (II)

25
Arne van der Wal

Begin augustus vroegen we onze lezers om mee te denken over de vraag hoe de Griekse economie nieuw leven in kan worden geblazen. Vele FTM-lezers reageerden. Sommigen sceptisch, anderen met praktische ideeën en voorstellen.

De goudglanzende fata morgana van een verenigd Europa die 'POEF' zei

Column
158
Ewald Engelen

Als de Griekse crisis van de afgelopen zomer iets duidelijk heeft gemaakt, is dat mensen het he-le-maal met Europa hebben gehad, schrijft Ewald Engelen.

De ongewisse welles-nietes discussie over Griekenland

98
Jean Wanningen

Het Griekse parlement heeft donderdagnacht ingestemd met extra bezuinigingen in ruil voor extra geld van zijn schuldeisers. Maar het IMF eist juist schuldvermindering. Wat doet Duitsland? Gisteren vergaderde de eurogroep over deze catch-22 situatie in het Griekse drama.

Ideeën gevraagd: hoe blazen we de Griekse economie nieuw leven in?

94
Arne van der Wal

De stemming over de Griekse economie bevindt zich op een historisch dieptepunt. Het land heeft nu dringend een plan nodig. Maar wat zou de economie uit het slop kunnen trekken? Denk mee over een ‘Marshall-plan’ voor Griekenland.

Grieks schuldenakkoord leidt vooral tot verdeeldheid

48
Jean Wanningen

Na het op de valreep gesloten akkoord tussen de Grieken en hun crediteuren heerst overal controverse. Binnen de trojka, maar ook tussen de eurolanden. Een patstelling dreigt.

De onaantastbare politieke positie van Frankrijk

Column
94
Jean Wanningen

Tegen elke economische logica in hebben de leiders van de eurozonelanden besloten om Griekenland een derde bail out te geven. Niet om Griekenland te 'redden', maar om het politieke prestige project 'de euro' te redden. Terwijl die redding de Frans-Duitse as onder hoogspanning zet.

Waarom nieuwe noodleningen voor Griekenland géén goed idee zijn

Column
40
Gastauteur

Gastauteur Pieter Cleppe zegt luid en duidelijk 'nee' tegen nieuwe noodleningen voor Griekenland. Die bedreigen alleen maar het vredesproject dat EU heet en dat vooral gedijt door open grenzen voor de handel. En niet door inmenging en bureaucratie.

'We can only achieve a political union if we have a crisis'

Column
234
Jean Wanningen

Het Europese 'reddingsplan' voor Griekenland is financieel-economisch volstrekt onhaalbaar. Waarom zetten Merkel c.s. dit dan toch door? De VS blijkt een belangrijke rol te spelen.

#ThisIsAcoup

307
Jean Wanningen

Na 17 uur onderhandelen is er dan eindelijk een 'deal' tussen Griekenland en haar crediteuren. Griekenland ontvangt in ruil voor zware bezuinigingen en hervormingen een derde bail out ten bedrage van 82 á 86 miljard euro.

Sneven op Brusselse technocraten

Column
141
Ewald Engelen

De democratie in Europa wordt volgens Ewald Engelen al vele jaren met voeten getreden. Met de huidige Griekse crisis is een voorlopig dieptepunt bereikt en dat brengt de nodige risico's met zich mee. 'Voor je het weet creëer je martelaren van de democratie.'

Syriza zwicht voor trojka-terreur

Column
221
Jean Wanningen

De Griekse regering lijkt te zijn gezwicht voor de trojka. Tenzij Tsipras en de zijnen een forse schuldreductie krijgen hebben ze 'ja' gezegd tegen voorstellen die door het Griekse volk krachtig zijn verworpen bij het laatste referendum.

Griekse crisis: wie niet horen wil, moet maar voelen

Column
326
Jean Wanningen

En wéér kwamen partijen er niet uit. De Griekse crisis is als een gebed zonder end. De trojka heeft de Grieken nu tot donderdag de tijd gegeven om met een acceptabel plan te komen. Als de Grieken slim zijn komen ze met een definitief plan.

De Grieken zeggen 'NEE!' Wat nu?

327
Jean Wanningen

Een ruime meerderheid (61,3 procent) van de Grieken heeft 'nee' gezegd tegen de harde bezuinigingsvoorstellen van de trojka. Een onverwacht grote meerderheid in wat een nek-aan-nek race heette te zijn. Om de onderhandelingen met de crediteuren te vergemakkelijken is de flamboyante minister van Financiën Yanis Varoufakis teruggetreden. Hij wordt opgevolgd door een hardliner: Euclid Tsakalotos.

Drie scenario's voor Griekenland na het referendum

Column
186
Bas Jacobs

Vandaag gaat Griekenland naar de stembus. Veel kan worden gezegd over het referendum. Bijvoorbeeld dat het een kamikazeactie is van Tsipras, dat het onduidelijk is wat er precies wordt gevraagd, enzovoorts. Maar wat gaat er na het referendum gebeuren? Econoom Bas Jacobs zet de mogelijke scenario's op een rij.

Waarom Duitsers anders over de crisis en de Grieken zouden moeten denken

Column
136
Gastauteur

Wat is de waarheid van de Griekse crisis? Hebben de 'strenge' Duitsers een punt dat de Grieken niet moeten zeuren en gewoon door moeten gaan met bezuinigen of ligt het genuanceerder? De Grieks-Nederlandse gastauteur Jorgos Nikolidakis vertelt zijn versie van het drama.

Griekse crisis: another day (of madness)

158
Jean Wanningen

Naarmate de ontknoping in Griekenland nadert, lijkt de kolder in de koppen van politici en overheidsofficials alleen maar groter te worden. Een kort overzicht van een dag van onnavolgbare wendingen. [update]

Is Tsipras de regie kwijt? (met Update)

194
Jean Wanningen

Het Griekse drama nadert zijn ontknoping. Zondag houden de Grieken een referendum over de voorstellen van de trojka. Tsipras vroeg 'en passant' nog om een derde bail out, maar die werd geweigerd. Wat is de strategie van de Griekse premier? Hij lijkt de regie helemaal kwijt te zijn.

In de ban van de trojka

Column
180
Jean Wanningen

De nieuwe Griekse regering is niet gezwicht voor de druk van de trojka en heeft besloten om het laatste voorstel voor te leggen aan de bevolking. Wat zijn de mogelijke consequenties van een 'ja' en een 'nee'? En: wat zijn de korte- en de langetermijn-gevolgen van een grexit?