Dossier

Het Fyra-debacle

De Fyra moest Nederland opstoten in de vaart der door snelle, efficiënte spoortrajecten verbonden volken. Het tegenovergestelde gebeurde. Treinen staan stil, een kaartje kopen is duur en ingewikkeld en wie nu naar Brussel wil pakt liever de auto. Dieptepunt: de Europese aanbesteding van HSL-Zuid waarover een trein van Italiaanse makelij zou gaan rijden: de Fyra. Dat liep anders. Het Fyra-debacle was een ‘accident waiting to happen’ en de Nederlandse overheid is zelf verantwoordelijk voor het fiasco. Dat blijkt uit De Ontsporing, het boek dat Marcel van Silfhout en Andries van den Berg hierover schreven en dat mogelijk werd gemaakt door financiering van vakbond FNV. Van Silfhout volgt de Parlementaire enquête Fyra (Fyra-enquête) over de geruchtmakende aanbesteding van die Italiaanse hogesnelheidstrein van dag tot dag.

volg dit dossier
Artikelen
24
2016

Fyra-fiasco leidt tot bezinning op Nederlandse spoortoekomst

37
Marcel van Silfhout

Marcel van Silfhout

Nu het Fyra-fiasco bijna tot de annalen van de politieke geschiedenis en het spoorwegverleden van ons land behoort, is het tijd om de bittere ervaringen om te zetten in het spoorbeleid van de toekomst. Daarbij liggen voor ‘Den Haag’ alle opties open, van volledig privatiseren tot volledig nationaliseren van het spoorvervoer. Opmerkelijk genoeg behoort voor het HSL-traject zelfs een openbare aanbesteding weer tot de mogelijkheden, terwijl dat juist een van de voornaamste oorzaken was van het mislukken van het Fyra-project.

‘Alstom trok zich niet terug uit Fyra-aanbesteding’

2
Marcel van Silfhout

Marcel van Silfhout

Op dezelfde dag dat de NS bekend maakte dat de miljardenorder voor de opvolgers van de Fyra-treinen naar Alstom gaat, werd bekend dat de Franse treinenbouwer een claim tegen de NS heeft lopen vanwege de Fyra-aanbesteding. De NS claimt dat Alstom zich al uit de aanbestedingsprocedure had teruggetrokken voordat de Fyra-order werd vergeven, de Fransen bestrijden dit — en ze kunnen zich beroepen op een parlementaire enquête.

Dijksma zet met ‘marktverkenning’ de verhouding NS en Den Haag weer op scherp

7
Marcel van Silfhout

Marcel van Silfhout

Het Fyra-fiasco krijgt nog een staart. Staatssecretaris Sharon Dijksma (PvdA) wil middels een ‘marktverkenning’ wel eens weten of een andere partij het nog beter zou kunnen doen. Bijzonder lastig voor de NS, want het bedrijf staat op het punt om voor een miljard euro zo’n 80 nieuwe intercity’s te bestellen. Een hernieuwde strijd tussen de NS en politiek Den Haag lijkt op komst.

2015

Politiek Den Haag is het spoor bijster

Column
166
Gastauteur

Gastauteur

De Fyra-enquêtecommissie legt een fundamenteel probleem bloot, constateren de auteurs van het boek 'De Ontsporing' Marcel van Silfhout & Andries van den Berg. Als slotakkoord na hun 13-delige serie over het Fyra-debacle hekelen zij de 'hybride zwabberkoers tussen privatisering en vasthouden aan een haast monopolistisch verzelfstandigd staatsbedrijf, die totaal is vastgelopen en tot niets dan spoorellende heeft geleid'.

De Fyra-enquête. Dag #13. Hoofdrolspelers: ‘Parlementaire Fyracommissie partijdig’

22
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteurs Marcel van Silfhout en Andries van den Berg, auteurs van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgen de Fyra-enquête van dag tot dag. Ze noteren de verschillen en overeenkomsten met het boek én doen, met een nieuwsanalyse, verslag. Op dag dertien hekelen de hoofdrolspelers de onkundigheid en de suggestieve enquête. ‘Een rechter zou al lang gewraakt zijn.'

De Fyra-enquête. Dag #12: Arie Slob boos over uitschakeling controlerende rol parlement

8
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête van dag tot dag. Hij noteert de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet, met een nieuwsanalyse, verslag. Dag twaalf staat in het teken van de onthullingen van Arie Slob: 'HSL-Zuid en Fyra waren Chefsache.' Fyrageheimen kwamen niet verder dan het Torentje en bereikten nooit de Kamer.

De Fyra-enquête. Dag #11: Van Fyra-fiasco naar totaal debacle

44
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête van dag tot dag. Hij noteert de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet, met een nieuwsanalyse, verslag. Dag elf start verbijsterend: NS lijkt definitief uit zijn spoor gelopen met de fraude bij een grote aanbesteding in Limburg. ‘Deze klap komt harder aan dan de ontsporing van de Fyra.’

De Fyra-enquête. Dag #10: kroniek van een aangekondigde Fyra-dood

22
Redactie

Redactie

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête van dag tot dag. Hij noteert de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet, met een nieuwsanalyse, verslag. Dag tien: de ontsporing nadert, onontkoombaar.

De Fyra-enquête. Dag #9: Liberaliserend Europa schaft onafhankelijk toezicht af

30
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête van dag tot dag. Hij noteert de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet, met een nieuwsanalyse, verslag. Dag negen staat in het teken van een doodenge trend: hoe meer markt, hoe minder inspectie. 'Je zou bijna gaan pleiten voor heropvoedingskampen.'

De Fyra-enquête. Dag #8: Marktwerking hielp technisch toezicht om zeep

26
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête van dag tot dag. Hij noteert de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet, met een nieuwsanalyse, verslag. Na een uitputtende achtste dag is de trieste conclusie in één woord samen te vatten: 'marktfalen'.

De Fyra-enquête. Dag #7: Fyra-enquête nadert ontknoping

9
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête van dag tot dag. Hij noteert de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet, met een nieuwsanalyse, verslag. Op dag zeven siert het boetekleed de schouders van oud-president-commissaris Meijer: ‘We zijn ernstig tekortgeschoten.'

De Fyra-enquête. Dag #6: Marktwerkingsideologie verstierde Fyra-dossier

4
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête van dag tot dag. Hij noteert de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet, met een nieuwsanalyse, verslag. Dag zes begint met een diepe zucht van Karla Peijs. Zij had het echt allemaal anders gewild.

De Fyra-enquête. Dag #5: NS-topman Aad Veenman trekt boetekleed aan

22
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête op de voet. In een dagelijkse update signaleert hij de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet met een nieuwsanalyse verslag van de Fyra-enquête. Dag vijf: oud NS-directeur Aad Veenman excelleert in - verlate - zelfreflectie.

De Fyra-enquête dag #4 en meer over 'bretel-gate'

19
Gastauteur

Gastauteur

Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek 'De ontsporing', blikt terug op de vierde dag in de Fyra-enquête en de doodskoppen en smileys waardoor de parlementaire zoektocht naar de waarheid in dit pijnlijke dossier in elk geval al één leugenaar heeft opgeleverd.

Familie Timmer: 'Doodskoppen op bretels waren smileys'

70
Gastauteur

Gastauteur

De familie Timmer is geschrokken van de enquête uitspraken van Tineke Netelenbos over de doodskoppen op de bretels van de voormalige president-commissaris van de Nederlandse Spoorwegen.

De Fyra-enquête. Dag #3: Iedereen had moeten luisteren naar Tineke Netelenbos

12
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête op de voet. In een dagelijkse update signaleert hij de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet met een nieuwsanalyse verslag van de Fyra-enquête. Dag drie begint met een mea culpa van Pieter Hofstra.

De Fyra-enquête. Dag #2: Jan Timmer: ‘Privatisering is de moeder van alle kwaad’

Column
30
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek ‘De Ontsporing’ over ‘het Fyra fiasco’, volgt de Fyra-enquête op de voet. In een dagelijkse update signaleert hij de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet met een nieuwsanalyse verslag van de Fyra-enquête. Dag twee begint met vuurwerk: Jan Timmer, ex-Philips topman, ex-voorzitter RvC van NS, veegt de vloer aan met ‘de idiote exercitie’ van politiek Den Haag om de HSL-Zuid aan te besteden.

De Fyra-enquête. Dag #1: Kok verscheurt geheime 'blauwe brief'

Column
39
Gastauteur

Gastauteur

Gastauteur Marcel van Silfhout, co-auteur van het boek 'De Ontsporing' over 'het Fyra fiasco', volgt de Fyra-enquête op de voet. In een dagelijkse update signaleert hij de verschillen en overeenkomsten met het boek én doet met een nieuwsanalyse verslag van de Fyra-enquête. Dag één begint meteen explosief: met de onthulling van een door Wim Kok verscheurde brief. 

Wortels van Limburgs spoordebacle liggen bij Fyrafiasco

Column
39
Marcel van Silfhout

Marcel van Silfhout

Openbare aanbestedingen vanuit de roep om meer marktwerking falen jammerlijk, zoals recent nog in Limburg. Dat betoogt journalist Marcel van Silfhout, auteur van het boek 'De Ontsporing' over het Fyra-debacle, waarover binnenkort een parlementaire enquête start. 'Tendersystemen leiden tot een collectieve race to the bottom.'

2014

De reconstructie van het Fyra-debacle [voorpublicatie]

14
Marcel van Silfhout

Marcel van Silfhout

Het Fyra-debacle was een 'accident waiting to happen' en de Nederlandse overheid is zelf verantwoordelijk voor het fiasco. Dit blijkt uit het boek 'De Ontsporing' van Marcel van Silfhout en Andries van den Berg. Een voorpublicatie.

Belastingontwijking door de NS: de Fyra connection

8
Jesse Frederik

Jesse Frederik

De Fyra is een Ierse trein. Tenminste, zo hebben de fiscalisten bij de NS het geregeld. Dat stinkt, niet alleen moreel, maar ook juridisch.

2013

'Vliegende Fyra' krijgt slecht rapport

3
Krijn Schramade

Krijn Schramade

De expert-jury van Clingendael ziet slechts één scenario voor de toekomstige krijgsmacht mét de JSF en beoordeelt dit scenario met een onvoldoende. Hoe oordeelt de politieke jury?

Italiaanse Topman producent Fyra opgepakt

0
Redactie

Redactie

Giuseppe Orsi van het Italiaanse Finmeccanica, de producent van de Fyra, wordt verdacht van corruptie.

2012

Fyra: de pijnlijkste blunder ooit

Column
5
Roel Janssen

Roel Janssen

Hoe kon de Fyra zó rampzalig uitpakken? Columnist Roel Janssen constateert dat er geen intercity meer bestaat tussen Den Haag en Amsterdam. Daarmee voert NS ons terug naar 1985.