Dossier

Kaalslag bij Defensie

Nederland maakt nog steeds geen echte keuzes op basis van visie

Sinds het einde van Koude Oorlog heeft Nederland fors gesneden in Defensie. De opeenvolgende kabinetten gebruikten de kaasschaaf om te beknibbelen op budgetten. Tegelijkertijd moest de gemankeerde krijgsmacht wel alles kunnen. Met de grote jongens meedoen, naar Afghanistan. De kaasschaafmethode raakte het bot van de krijgsmacht en Nederland maakt nog steeds geen echte keuzes op basis van visie.

Wat willen we met de krijgsmacht in de toekomst? De regering komt eerst met een budget en daarna volgt ‘visie’, in de praktijk een boekhoudkundige invuloefening. De kaalslag bij de Nederlandse krijgsmacht is inmiddels van vooroorlogse proporties.

volg dit dossier
Artikelen
31
2017

© ANP/Bart Maat

Het lot van de nieuwe minister van Defensie lijkt nu al bezegeld

51
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Ank Bijleveld (CDA) moet als beoogd minister van Defensie in Kabinet Rutte-III een einde maken aan de kaalslag bij het departement. Dat wordt een klus: met de erfenis van Hennis en een krijgsmacht die structureel overvraagd wordt door de politiek, ligt voor Bijleveld eenzelfde aftocht als haar voorganger in het verschiet. Haar lot ligt in handen van de politiek.

‘We moesten mee om kleedjes te kopen’

19
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Ambassadepersoneel dat militairen gebruikt als loopjongens; beveiligers die op pad worden gestuurd met defecte wapens; ministers en leden van het koninklijk huis die worden bewaakt door niet-gecertificeerde medewerkers. Het is slechts een greep uit de misstanden die naar voren komen bij de aangifte van een klokkenluider tegen zijn commandanten bij Defensie. Vandaag doet hij op FTM zijn verhaal.

GAO - Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert tijdens een bezoek aan de Nederlandse Long Range Reconnasisance Patrol Task Group (LRRPTG) in Mali. Deze eenheid bestaat uit militairen van de Luchtmobiele Brigade en voert meerdaagse, lange-afstandspatrouilles uit om inlichtingen te verzamelen. De minister bezoekt de plek waar de twee Apache piloten om het leven zijn gekomen. Op de bewuste plek liggen twee stenen met de inscriptie met hun namen.
© ANP / Evert-Jan Daniels

De levensgevaarlijke goed-nieuwsshow van minister Hennis

66
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Het Ministerie van Defensie heeft ernstig tekortgeschoten. Zo luidde de conclusie van de Onderzoeksraad voor Veiligheid inzake het dodelijke ongeval met een mortier in Mali. Maar dat is niet het hele verhaal. Uit verschillende ‘incidenten’ blijkt dat Minister Hennis de zaken systematisch te rooskleurig af schilderde — met alle gevolgen van dien.

CC by-SA 3.0
© Pel Laurens/Wikimedia Commons

Onze Landmacht: volop beleid, maar gebrek aan visie

28
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

In dit vierde deel van een serie over de gevolgen van het strategisch tekort bij de Nederlandse krijgsmacht besteedt Follow the Money aandacht aan de Koninklijke Landmacht. Dit krijgsmachtonderdeel kampt met een structureel tekort aan de middelen die nodig zijn om politieke ambities waar te maken, iets waardoor zelfs landmacht-militairen in gevaar zijn gebracht. Wat zijn de achtergronden van deze situatie?

© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Grote onvrede onder defensiepersoneel: ‘Iedereen doet maar wat’

13
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Het is bijzonder slecht gesteld met het vertrouwen van defensiepersoneel in de eigen werkgever, zo blijkt uit een grote peiling van de militaire vakbonden en belangenverenigingen. Zo denkt slechts 2,5 procent van alle respondenten dat Defensie handelt in het belang van haar personeel. Wat is er aan de hand?

2016

© Wikimedia Commons

Strategische armoede III: de Nederlandse marine is een zinkend schip

1
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Wat zijn de gevolgen van het strategisch tekort bij de Nederlandse krijgsmacht? In dit derde deel besteedt Dieuwertje Kuijpers aandacht aan de Koninklijke Marine, en komt tot de conclusie dat ook hier korte-termijnpolitiek prevaleert. Zo vertraagt de minister belangrijke besluiten over de vervanging van materieel door onder meer consultants te laten buigen over vragen waar al antwoorden op zijn.

© ANP / Lex van Lieshout

Nederland speelt Stratego op amateurniveau

18
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Uit militair-wetenschappelijk hoek klinkt al geruime tijd de kritiek dat Nederland geen ‘grand strategy’ heeft. Wat houdt dit precies in en, nog belangrijker, waarom heeft Nederland zo’n strategie precies nodig? Voor deel twee in deze serie over strategische armoede sprak Follow the Money diverse militairen en wetenschappers die deze noodzaak toelichten.

© ANP

Hennis kan geen richting kiezen

Column
16
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Het ministerie van Defensie krijgt er 300 miljoen euro bij, maar daarmee is het kernprobleem van het departement niet verholpen. Net als haar voorgangers, maakt minister Hennis geen fundamentele keuzes over de krijgsmacht. Ook haar ontbreekt het aan visie, terwijl het belangrijkste denkwerk al jaren geleden is gedaan.

Strategische armoede plaagt Nederlandse missie in Mali

14
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

De Nederlandse militaire missie in Mali is binnen de krijgsmacht bepaald niet onomstreden. Militairen beklagen zich over strategische en operationele kortzichtigheid en over gebrek aan materieel en munitie. Welke politieke afwegingen liggen aan de operatie in Mali ten grondslag? En welke toekomst heeft de missie? Deel 1 van een serie over het strategische tekort op defensiegebied.

Bij de Luchtmacht ging het geld niet door de plee maar door het doucheputje

9
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Eind juni berichtte FTM over het project InnovationAIR bij de Nederlandse Luchtmacht, dat was bedoeld om het innovatief vermogen van dit krijgsmachtonderdeel te vergroten. Het artikel leidde tot Kamervragen, onder andere over het detail dat als onderdeel van het project in een van de liften enige tijd een wc-pot zou hebben gestaan. Uit de beantwoording van die vragen blijkt nu dat dit detail niet klopte: het was geen wc-pot maar een douche. FTM analyseert de antwoorden van Defensie.

© Cortés

‘Je suis out of ammo’

19
Redactie

Redactie

Militairen die bij oefeningen ‘pang pang’ moeten roepen bij gebrek aan munitie, het Nederlandse leger dat op missies in het buitenland bij partners moet bedelen om spulletjes en daarom de bijnaam ‘beggar’s army’ heeft. Cartoonist Cortés maakte een mooie prent over deze stand van zaken. Zie ook ons dossier ‘De Kaalslag bij Defensie’.

Veiligheid militairen in gevaar door tekorten Defensie

32
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

De bezuinigingen bij Defensie hebben alarmerende gevolgen. Zo heerst er een nijpend munitietekort, waardoor manschappen gaan, zonder voldoende schiettraining. Gevaarlijke situaties voor militairen zijn het gevolg. En: hoe inzetbaar is ons leger straks nog? 'Ik heb twee jaar lang geen schot gelost vanwege tekorten.'

Hoe de Luchtmacht viel voor HR-hypes

50
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Hoewel Defensie in financieel zwaar weer verkeert, investeert de Luchtmacht flink in vernieuwing en innovatie. Het krijgsmachtsonderdeel ontvangt met open armen allerlei types uit de HR-wereld die tegen hoge bedragen hun visies komen verkondigen. Hoe heeft het zover kunnen komen?

Exclusief: het voorwoord van ‘De kaalslag bij Defensie’

20
Krijn Schramade

Krijn Schramade

FTM-journalist Krijn Schramade schreef een onthullend en ontluisterend boek over de staat van de Nederlandse krijgsmacht. FTM geeft het ebook van ‘De kaalslag bij Defensie’ weg aan nieuwe leden. Lees hier vast het voorwoord.

Hoe de Luchtmacht geld door de plee spoelt

14
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

De Koninklijke Luchtmacht kampt met een dringend tekort aan jong technisch personeel. Onder de noemer 'Innovation AIR' dient het krijgsmachtonderdeel zichzelf te vernieuwen om zo als aantrekkelijke werkgever over te komen. Maar wat houdt deze vernieuwing eigenlijk in? En nog belangrijker: staan de bijbehorende kosten in verhouding tot de nijpende materiële en personele tekorten binnen de Luchtmacht?

Word lid en ontvang het ebook 'De kaalslag bij Defensie'

Advertorial
5
Redactie

Redactie

'Een onmisbaar boek voor iedereen die het "pang‐pang!"‐gevoel wil begrijpen.' Bij het afsluiten van een Follow the Money jaarlidmaatschap krijg je nu 'De kaalslag bij Defensie', geschreven door FTM-redacteur Krijn Schramade, cadeau!

De Nederlandse krijgsmacht is een ‘beggars army’ geworden

43
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

De Nederlandse krijgsmacht wordt steeds verder uitgehold door bezuinigingen en financiële tekorten. Luchtmachtpiloten kunnen niet voldoende trainen en de uitrusting van troepen in oorlogsgebieden is zwaar onder de maat. De nijpende problemen worden nog verergerd door foutieve prognoses over de euro-dollarkoers. Wie neemt het op voor onze militairen?

2014

Verhoging defensiebudget: wel kruimels, geen tanks

51
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Na jaren van bezuinigingen lijkt de krijgsmacht er geld bij te krijgen. Maar wat kan Nederland met 100 miljoen euro aan extra defensiebudget? 'De tijd van de jihadisten met louter kalasjnikovs is voorbij.’

Defensiebudget: NAVO-miljarden in nevelen gehuld

1
Krijn Schramade

Krijn Schramade

De Algemene Rekenkamer trekt aan de bel over de weinig transparante boekhouding van de NAVO, waarmee de Rekenkamer een belangrijke dimensie toevoegt aan het debat over het defensiebudget.

Hoe Hennis richt op een hoger defensiebudget

3
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Hennis prijst de NAVO als veiligheidsverzekering, maar zij heeft te kampen met een betalingsachterstand op de verzekeringspremie. Is dit hypocriet, of worden de geesten rijp gemaakt voor een hoger defensiebudget?

2013

De Leopard-soap

1
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Finland staat op het punt om Nederland af te helpen van de weggesneden Nederlandse tanks. Daarmee lijkt de turbulente verkoop-periode haar einde te naderen. De Leopard-soap draait mogelijk nog even door.

Defensiebudget: Hennis geeft 'doekje voor het bloeden'

0
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Minister van defensie 'verlicht' de bezuinigingen op defensie, maar volgens vakbondsleider Jean Debie hebben we 'inmiddels een armzalige krijgsmacht.'

Defensiebudget historisch laag [GRAPHICS]

12
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Het defensiebudget is zelfs lager dan in de barre jaren ‘20 en ’30. Toen wilde de bezuinigende regering ook een grote wapenaankoop doen, maar stemde de Tweede Kamer tegen, waaronder enkele opstandige parlementsleden van de regeringscoalitie.

Patriots: er dreigt een prijzige PR-missie voor defensie

6
Krijn Schramade

Krijn Schramade

De uitzending van de Nederlandse Patriots begon als een missie die tegen lage kosten het bestaansrecht van de Patriots moest tonen en het maakte goede sier bij de Amerikanen. Deze PR-missie kan nu behoorlijk in de papieren gaan lopen.

Verliest het westen militair terrein?

0
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Het westen geeft steeds minder uit aan defensie. De rest komt dichterbij, maar geld er tegen aan smijten, betekent niet gelijk meer militaire kracht.

2012

Duitse patriots helft goedkoper dan Nederlandse

1
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Waarom betalen wij voor de uitzending van Patriots naar Turkije twee keer zoveel als de Duitsers? “Dat moet u aan de Duitsers vragen meneer”.

Defensie is niet alleen een kostenpost

1
Krijn Schramade

Krijn Schramade

“De Nederlandse Krijgsmacht biedt waar voor ons belastinggeld.” HCSS poogt de inzet van Defensie te kwantificeren, waar het CPB dat naliet. Het blijkt echter meer een discussiestuk, dan een concrete kostenbatenanalyse.

Militairen op verkiezingscampagne

3
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Vereniging van militairen GOV|MHB strijdt tegen nieuwe bezuinigingsplannen. “Het gaat hier om het landsbelang op de lange termijn.”

Witte vlag voor Indonesische tank-deal

0
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Het demissionaire kabinet trok nog eenmaal ten strijde om de verkoop van overbodige Leopard tanks aan Indonesië door de Tweede Kamer te loodsen. Ze lijken nu de witte vlag te hijsen, maar na de verkiezingen is er ook nog kans op witte rook. Dankzij de PvdA.

Hillen ontkent dubieuze defensie-deals

0
Krijn Schramade

Krijn Schramade

Minister Hillen krijgt vragen van de SP over dubieuze defensie-deals. De tomaten vliegen om zijn oren, maar de Minister zit in de ontkenningsfase.