Dossier

Moneyland Nederland

De Zuidas is overal en nergens

‘Moneyland’ is de term die Britse onderzoeksjournalist Oliver Bullough introduceerde in zijn gelijknamige boek. Daarin beschrijft hij een offshore-wereld waarin iedereen die iets te verbergen heeft, geld kan oppotten en ongestoord kan uitgeven. Nederland speelt vanwege zijn ondoorzichtige en uitgebreide financiële infrastructuur een belangrijke rol bij het verlenen van toegang tot deze wereld.

Er bestaat een wereld waarin iedereen die iets te verbergen heeft, geld kan oppotten en ongestoord kan uitgeven, zonder ooit gepakt te worden. Schrijver en journalist Oliver Bullough doopte deze wereld ‘Moneyland’ en schonk ons daarmee een fantastisch concept om de schimmige offshore-wereld beter te begrijpen. Follow the Money zoekt uit welke rol Nederland speelt bij doorgeleiden van schimmige en ongeoorloofde geldstromen. Welke bankiers, fiscalisten en advocaten steken corrupte regimes, fraudeurs en oligarchen de helpende hand toe?

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
23
2020

Vissersboten van Emtum en speedboten van het Mozambikaanse staatsbedrijf Proindicus in de haven van Maputo, april 2016
© Reuters / Stringer

Amsterdams trustkantoor krijgt hoge boete voor rol bij fraude in Mozambique

5
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Toezichthouder De Nederlandsche Bank heeft het Amsterdamse trustkantoor TMF al in mei 2018 een boete van ruim 600.000 euro opgelegd vanwege zijn faciliterende rol bij een fraudeschandaal in Mozambique. Dit blijkt uit een tot op heden onopgemerkt vonnis van de rechtbank Rotterdam, dat ontdekt werd door Transparency International en het Open Society Justice Initiative.

Zuidas, 3 november 2020.
© ANP / Co de Kruijf

Magnitsky, Russisch roofkapitaal en de twijfelachtige dubbelrol van Nederland

Analyse
75
Eric Smit

Eric Smit

Mede dankzij de inspanningen van Nederlandse politici lijkt de Europese Unie eindelijk de ‘Magnitsky-wetgeving’ te zullen aannemen. Die moet ervoor zorgen dat corrupte geldstromen en schenders van mensenrechten kunnen worden aangepakt. Nederland speelt echter een twijfelachtige rol wat betreft geldstromen met een mogelijk corrupte herkomst. En in Europa blijkt het Kremlin invloed te kunnen uitoefenen op het eindresultaat.

© JanJaap Rypkema

Deftige Haagse trust-heren en corrupte klanten

13
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Een chique Haags trustkantoor verleende belangrijke diensten voor Sergej Kurchenko. Diens media-imperium werd geconfisceerd door de overheid, de Oekraïense oligarch belandde op een sanctielijst en hij vluchtte naar Rusland. Hoe raakten twee deftige Haagse heren opgezadeld met een ‘foute’ Oekraïense miljonair in hoodie?

© JanJaap Rypkema

Van Iran via Breda naar het belastingparadijs

27
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De Brabantse fiscalist Dennis Vermeulen leverde hand-en spandiensten aan een gesanctioneerd Iraans oliehandelsbedrijf. Dat blijkt uit de gelekte database 29Leaks, die een uniek inzicht geeft in de schimmige wereld van de offshore bedrijvenhandel. De mogelijkheden waren eindeloos: van het aanpassen van de oprichtingsdatum tot het oprichten van een (nep)bank in Gambia.

© Matthias Leuhof

Oekraïense oligarch verdedigt zijn geroofde imperium met Nederlandse middelen

38
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Nederland is een geliefd toevluchtsoord voor oligarchen. De meest bekende is Michail Chodorkovski, de voormalige eigenaar van het Russische olieconcern Yukos. Minder bekend is de Oekraïense zakenman Igor Kolomoisky: hij wordt verantwoordelijk gehouden voor een ‘gat’ van 5,5 miljard dollar op de balans van de Oekraïense Privatbank en voert nu onder meer vanuit Nederland een wereldwijde, juridische loopgravenoorlog. Wat hebben mensen als Kolomoisky precies te zoeken in ‘Moneyland’ Nederland?

2019

© Raam op Rusland

De schadelijke uitstoot van de Russische kapitaalvlucht (naar Nederland)

Interview
37
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De naar Parijs gevluchte Russische topeconoom Sergei Guriev was onlangs voor een flitsbezoek in Nederland. Tijdens een lezing en een interview met Follow the Money ging hij in op de wijdverbreide corruptie in Rusland, de gigantische kapitaalvlucht en de faciliterende rol die Nederland speelt in het wegsluizen van tientallen Russische miljarden. ‘Nederlandse belastingbetalers profiteren niet van de Russische gelden; de enigen die profiteren, zijn de juristen die helpen de vennootschapsstructuren op te zetten.’

© JanJaap Rypkema

Discreet zakendoen in ‘Moneyland’ Dubai: bijna alles is mogelijk

11
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De vastgoedmarkt van Dubai is een populair toevluchtsoord voor beleggingsfraudeurs, wapenhandelaren en gesanctioneerde personen. Maar ook qua vestigingsklimaat is het een vruchtbare bodem voor lieden die een vennootschap en een bankrekening nodig hebben voor hun malafide praktijken. De Amsterdamse Zuidas verbleekt bij de geboden faciliteiten in de free zones van het Emiraat.

© JanJaap Rypkema

Dubieus vermogen witwassen? Koop een huis in Dubai

16
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Follow the Money wist de hand te leggen op een geheime lijst met vastgoedbezittingen van Nederlanders in Dubai. Een opvallende Nederlandse naam: Dennis Moens, de vorig jaar veroordeelde beleggingsfraudeur van het beleggingsfonds Quality Investments. Hij blijkt niet de enige boef te zijn die daar vierkante meters aanschafte. Wat is toch de aantrekkingskracht van deze golfstaat?

Omslagbeeld Moneyland

Moneyland: voor ultrarijken, multinationals, kleptocraten en dictators (maar niet voor u)

Interview
106
Robert Kosters

Robert Kosters

Er bestaat een wereld waarin iedereen die iets te verbergen heeft, geld kan oppotten en ongestoord kan uitgeven, zonder ooit gepakt te worden. Schrijver en journalist Oliver Bullough doopte deze wereld ‘Moneyland’ en schonk ons daarmee een fantastisch concept om de schimmige offshore-wereld beter te begrijpen. Robert Kosters interviewde hem.

2018

© ANP / John Gundlach

De frontlinie van corruptie in Kazachstan ligt op de Amsterdamse Zuidas

11
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De WTC-toren op de Amsterdamse Zuidas herbergt talloze holdings waarin miljarden aan Kazachstaanse olieconcessies zijn verpakt. De presidentiële schoonzoon Timur Kulibayev is spin in het web, maar aan hem kleven corruptieverdenkingen. En terwijl een Moldavische oligarch via de Nederlandse rechtbank beslag laat leggen op 28 miljard dollar aan Kazachstaanse bezittingen, lobbyt een Nederlandse oud-wielrenner in Brussel voor meer investeringen in het Eurazische land. Bizarristan.

© CC0 (Publiek domein)

Het einde nadert voor de beruchtste belastingparadijzen ter wereld

6
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Bermuda, de Kaaimaneilanden en de Britse Maagdeneilanden: hun dagen als belastingparadijs lijken geteld. Met een onlangs aangenomen wet pakt de Britse regering eindelijk door in de bestrijding van belastingontduiking. Tegelijk dienen zich de eerste ontsnappingsroutes al weer aan.

2017

© ANP / Ginopress

Fiod-inval bij Amsterdam Trade Bank

5
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Bij de Amsterdam Trade Bank is vorige week een inval gedaan vanwege een strafrechtelijk onderzoek naar overtreding van de Wwft, de wet die witwassen en terrorismefinanciering moet voorkomen. Dit blijkt uit een document in handen van Follow the Money. De inval wordt ook bevestigd door de Amsterdam Trade Bank.

© EPA/MIGUEL GUTIERREZ

Nederlands administratiekantoor spil in omstreden Venezolaanse oliedeal

19
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Een stichting administratiekantoor in Den Haag blijkt deze zomer medeaandeelhouder van een reusachtig olieveld in Venezuela te zijn geworden. De omstreden deal trekt internationaal de aandacht: opnieuw wordt duidelijk hoe Nederlandse belastingadviseurs de soepele wetgeving gebruiken om bezittingen van discutabele buitenlandse regimes en personen af te schermen.

Kaviaar
© CC / Thor - https://www.flickr.com/people/geishaboy500/

De Nederlandse links in Azerbeidzjaanse smeergeldaffaire

16
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Ook Nederlandse bedrijven blijken betrokken bij het Azerbeidzjaanse omkoopschandaal dat onlangs in het nieuws kwam. Ze hebben facturen gestuurd aan dezelfde verdachte ‘spookbedrijven’ die een sleutelrol speelden in het omkopen van Europese politici. Het varieert van Nederlandse vennootschappen van Hewlett Packard, Glencore, AkzoNobel en Monsanto tot voormalig Ajax-speler Lorenzo Ebecilio.

Schimmige constructies verhullen bedoeling en identiteit Chinese investeerders

9
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De miljoenen-zeperd van FrieslandCampina met een Chinees zuivelbedrijf is geen incident. De keerzijde van het zakendoen met Chinezen is dat het vaak niet duidelijk is wíe er achter een onderneming steken, laat staan wat de werkelijke beweegredenen van een investeerder zijn. ‘Het is net als een loempia, je weet nooit wat erin zit.’

2016

Prikt Nederlands trustkantoor Citco zich aan Mexicaanse connectie?

1
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Een Mexicaanse gouverneur die verbonden is aan twee Nederlandse stichtingen met Amerikaanse dollarrekeningen. Rara, wat ontbreekt er? Als we de Mexicaanse justitie mogen geloven: 8,8 miljoen dollar aan steekpenningen. Een omkoopschandaal dreigt voor het Nederlandse trustkantoor Citco.

Nederlandse belastingbetaler draait op voor beslechting internationale conflicten

13
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

'Brievenbusparadijs' Nederland begint zich steeds meer naar voren te schuiven als de arena waar buitenlandse partijen hun juridische geschillen mogen uitvechten. En er is een nieuwe fighting pit op komst: The Netherlands Commercial Court. Advocaten profiteren, maar wat kost die juridische conflicteconomie de Nederlandse belastingbetaler?

2015

Bonje in de boardroom bij Spaanse telecomgigant is in Nederland bijgelegd

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De Ondernemingskamer heeft een uitspraak gedaan in de uitzonderlijke bestuurlijke perikelen bij de Spaans-Russische telecomgigant ZED+. Interim-bestuurder Peter Wakkie heeft de ruzie met interim-commissaris Frank Schreve bijgelegd. Minder goed nieuws: zowel de Chinese als Russische overnamekandidaat is afgehaakt.

Huurlingen Sipko Schat en Peter Wakkie belanden in Spaans-Russische oorlog

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De Ondernemingskamer vormde donderdag het strijdtoneel van de haute finance. Topadvocaat Peter Wakkie (oud-De Brauw) en Sipko Schat (voormalig Rabo-bestuurder) gingen de strijd aan met Frank Schreve (ex-Ten Cate). In de achterhoede rolden er nog Spaanse en Russische aandeelhouders over elkaar heen. Follow The Money brengt verslag uit.

2014

De Nederlandse link in de Amerikaanse sanctielijst tegen Poetin en co.

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De uitbreiding van de Amerikaanse sanctielijst tegen Russische regeringsfunctionarissen en bedrijven verhoogt ook de druk op het Nederlandse fiscale vestigingsbeleid. De dutch link is onvermijdelijk.

De Kiev-Den Haag connectie

0
Jesse Frederik & Anne de Blok

Jesse Frederik & Anne de Blok

De Nederlandse ambassade in Kiev brengt belastingconcurrentie in de praktijk. Al twee jaar op rij instrueert de ambassade vermogende Oekraïners op seminars hoe deze hun geld van Cyprus naar Nederland kunnen verschepen. Maar nu het conflict in Oekraïne oploopt, is Nederland mogelijk geen veilige haven meer voor deze rijke oligarchen.

Belastingontduiken in Letland [reportage]

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Illegale geldstromen via EU-lidstaten krijgen in Brussel steeds meer aandacht en er wordt gepleit voor een uiteindelijk-belanghebbenden register. Het nieuwe euroland Letland wordt met argusogen bekeken. Follow The Money bezocht een Letse kapitaalvluchteling.

2013

De florerende handel in tweede paspoorten

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Vanaf maandag kunnen niet-Nederlanders een verblijfsvergunning krijgen in ruil voor een investering van €1,25 miljoen in de BV Nederland. Een hoge prijs, zeker gezien het parallelle aanbod van de meer exotische paspoorten.