Dossier

Moneyland Nederland

Er bestaat een wereld waarin iedereen die iets te verbergen heeft, geld kan oppotten en ongestoord kan uitgeven, zonder ooit gepakt te worden.

Schrijver en journalist Oliver Bullough doopte deze wereld ‘Moneyland’ en schonk ons daarmee een fantastisch concept om de schimmige offshore-wereld beter te begrijpen. Follow the Money zoekt uit welke rol Nederland speelt bij doorgeleiden van schimmige en ongeoorloofde geldstromen. Welke bankiers, fiscalisten en advocaten steken corrupte regimes, fraudeurs en oligarchen de helpende hand toe?

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
32
2021

Superjachten: miljoenenspeeltjes die fiscale opsporingsdiensten omzeilen

23
Henk Willem Smits

Henk Willem Smits

Tot frustratie van opsporingsdiensten staan superjachten doorgaans via ondoorzichtige bedrijfsconstructies geregistreerd in belastingvriendelijke oorden. De populairste zijn de Kaaimaneilanden en Malta. Op dat laatste eiland heeft de vaste zakenpartner van prins Bernhard junior een jacht van 6,25 miljoen euro ondergebracht.

Hollywood in Holland: waarom filmmakers hun geld graag door Nederland laten stromen

18
Henk Willem Smits & Remy Koens

Henk Willem Smits & Remy Koens

Nederland staat niet bekend om zijn briljante cinema, maar speelt achter de schermen wel degelijk een grote rol in de internationale filmindustrie. Met dank aan het gunstige fiscale klimaat.

President-commissaris ABN Amro doet per direct afstand van investering via Britse Maagdeneilanden

13
Henk Willem Smits & Hugo Rasch

Henk Willem Smits & Hugo Rasch

Tom de Swaan, president-commissaris van ABN Amro, doet per direct afstand van zijn belang in een safari-onderneming van een oud-collega in Tanzania en Kenia. Dit heeft De Swaan via een intern bericht aan het personeel van ABN Amro gemeld. De Swaans investering liep via de Britse Maagdeneilanden en Mauritius. ‘Ik vind het zeer vervelend dat de bank door mijn toedoen op deze wijze in het nieuws is gekomen.’

‘Poetins mensen’ slepen lastige journalisten voor de rechter

7
Hugo Rasch

Hugo Rasch

Wie in de zaken van Russische oligarchen duikt, loopt het risico voor een Britse rechter te belanden. De Britse laster- en smaadwetgeving is namelijk uitzonderlijk streng. ‘Het is een functionele manier om media het zwijgen op te leggen, ook al hebben de klagers juridisch geen poot om op te staan.’

Telecomreus Telefónica sluist via Nederland geld weg uit Zuid-Amerika

24
Henk Willem Smits

Henk Willem Smits

Leveranciers beschuldigen de Spaanse telecomgigant Telefónica ervan geld af te romen in Zuid-Amerika. Dat geld zou Telefónica wegsluizen via Duitse en Nederlandse brievenbus-bedrijven. In Peru, Spanje en Duitsland lopen daarom onderzoeken met de Telefónica-dochters aan de Amsterdamse Zuidas in de hoofdrol.

DiscoLeaks: Hoe ABBA, Julio Iglesias, twee Beatles en tientallen andere sterren via Nederland belasting ontweken

46
Henk Willem Smits & Remy Koens

Henk Willem Smits & Remy Koens

Dat U2, Rolling Stones en AC/DC de rechten op hun muziek in Nederland hebben gestald, is bekend. Maar geldt dat ook voor andere artiesten die miljoenen platen wisten te verkopen? Ja! Van crooner Julio Iglesias en synthpop-band Eurythmics tot operazanger Placido Domingo, zangeres Vaya Con Dios en de Taiwanese popster Teresa Teng: allemaal wisten ze Nederland en Curaçao te vinden, blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Advocatenkantoor Houthoff: het ‘Kremlin aan de Zuidas’

83
Dennis Mijnheer & Hugo Rasch

Dennis Mijnheer & Hugo Rasch

Een van de grootste advocatenkantoren van Nederland, Houthoff, bedient grote klanten als Gazprom, Vimpelcom en de Russische Federatie. Houthoffs ambitie om via een elite-clientèle op te klimmen tot de top is zo hoog, dat de compliance eronder lijdt. Advocaten zijn drukker met winstpunten scoren dan cliëntendossiers op orde houden.

Pfizer sluist miljardenwinst weg via Nederland

117
Henk Willem Smits

Henk Willem Smits

Pfizer verdient miljarden aan coronavaccins die overheden inkopen. De vaccins zijn mede ontwikkeld dankzij research van universiteiten en worden betaald met belastinggeld. Maar Pfizer betaalt liefst zo min mogelijk belasting. Via Nederland weet het bedrijf aan de greep van belastingdiensten te ontkomen.

Hoe Uber via Nederland nog altijd belasting ontwijkt

18
Stefan Vermeulen & Hugo Rasch

Stefan Vermeulen & Hugo Rasch

Techbedrijf Uber gebruikt verschillende fiscale trucs om via Nederland winstbelasting te ontwijken. Een interne lening van 16 miljard dollar uit Singapore roept vragen op: volgens experts gaat het om een 'onzakelijke' constructie. Europarlementariër Paul Tang wil dat Brussel een onderzoek instelt.

2020

Amsterdams trustkantoor krijgt hoge boete voor rol bij fraude in Mozambique

5
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Toezichthouder De Nederlandsche Bank heeft het Amsterdamse trustkantoor TMF al in mei 2018 een boete van ruim 600.000 euro opgelegd vanwege zijn faciliterende rol bij een fraudeschandaal in Mozambique. Dit blijkt uit een tot op heden onopgemerkt vonnis van de rechtbank Rotterdam, dat ontdekt werd door Transparency International en het Open Society Justice Initiative.

Magnitsky, Russisch roofkapitaal en de twijfelachtige dubbelrol van Nederland

Analyse
75
Eric Smit

Eric Smit

Mede dankzij de inspanningen van Nederlandse politici lijkt de Europese Unie eindelijk de ‘Magnitsky-wetgeving’ te zullen aannemen. Die moet ervoor zorgen dat corrupte geldstromen en schenders van mensenrechten kunnen worden aangepakt. Nederland speelt echter een twijfelachtige rol wat betreft geldstromen met een mogelijk corrupte herkomst. En in Europa blijkt het Kremlin invloed te kunnen uitoefenen op het eindresultaat.

Deftige Haagse trust-heren en corrupte klanten

13
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Een chique Haags trustkantoor verleende belangrijke diensten voor Sergej Kurchenko. Diens media-imperium werd geconfisceerd door de overheid, de Oekraïense oligarch belandde op een sanctielijst en hij vluchtte naar Rusland. Hoe raakten twee deftige Haagse heren opgezadeld met een ‘foute’ Oekraïense miljonair in hoodie?

Van Iran via Breda naar het belastingparadijs

27
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De Brabantse fiscalist Dennis Vermeulen leverde hand-en spandiensten aan een gesanctioneerd Iraans oliehandelsbedrijf. Dat blijkt uit de gelekte database 29Leaks, die een uniek inzicht geeft in de schimmige wereld van de offshore bedrijvenhandel. De mogelijkheden waren eindeloos: van het aanpassen van de oprichtingsdatum tot het oprichten van een (nep)bank in Gambia.

Oekraïense oligarch verdedigt zijn geroofde imperium met Nederlandse middelen

38
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Nederland is een geliefd toevluchtsoord voor oligarchen. De meest bekende is Michail Chodorkovski, de voormalige eigenaar van het Russische olieconcern Yukos. Minder bekend is de Oekraïense zakenman Igor Kolomoisky: hij wordt verantwoordelijk gehouden voor een ‘gat’ van 5,5 miljard dollar op de balans van de Oekraïense Privatbank en voert nu onder meer vanuit Nederland een wereldwijde, juridische loopgravenoorlog. Wat hebben mensen als Kolomoisky precies te zoeken in ‘Moneyland’ Nederland?

2019

De schadelijke uitstoot van de Russische kapitaalvlucht (naar Nederland)

Interview
37
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De naar Parijs gevluchte Russische topeconoom Sergei Guriev was onlangs voor een flitsbezoek in Nederland. Tijdens een lezing en een interview met Follow the Money ging hij in op de wijdverbreide corruptie in Rusland, de gigantische kapitaalvlucht en de faciliterende rol die Nederland speelt in het wegsluizen van tientallen Russische miljarden. ‘Nederlandse belastingbetalers profiteren niet van de Russische gelden; de enigen die profiteren, zijn de juristen die helpen de vennootschapsstructuren op te zetten.’

Discreet zakendoen in ‘Moneyland’ Dubai: bijna alles is mogelijk

14
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De vastgoedmarkt van Dubai is een populair toevluchtsoord voor beleggingsfraudeurs, wapenhandelaren en gesanctioneerde personen. Maar ook qua vestigingsklimaat is het een vruchtbare bodem voor lieden die een vennootschap en een bankrekening nodig hebben voor hun malafide praktijken. De Amsterdamse Zuidas verbleekt bij de geboden faciliteiten in de free zones van het Emiraat.

Dubieus vermogen witwassen? Koop een huis in Dubai

16
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Follow the Money wist de hand te leggen op een geheime lijst met vastgoedbezittingen van Nederlanders in Dubai. Een opvallende Nederlandse naam: Dennis Moens, de vorig jaar veroordeelde beleggingsfraudeur van het beleggingsfonds Quality Investments. Hij blijkt niet de enige boef te zijn die daar vierkante meters aanschafte. Wat is toch de aantrekkingskracht van deze golfstaat?

Moneyland: voor ultrarijken, multinationals, kleptocraten en dictators (maar niet voor u)

Interview
106
Robert Kosters

Robert Kosters

Er bestaat een wereld waarin iedereen die iets te verbergen heeft, geld kan oppotten en ongestoord kan uitgeven, zonder ooit gepakt te worden. Schrijver en journalist Oliver Bullough doopte deze wereld ‘Moneyland’ en schonk ons daarmee een fantastisch concept om de schimmige offshore-wereld beter te begrijpen. Robert Kosters interviewde hem.

2018

De frontlinie van corruptie in Kazachstan ligt op de Amsterdamse Zuidas

11
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De WTC-toren op de Amsterdamse Zuidas herbergt talloze holdings waarin miljarden aan Kazachstaanse olieconcessies zijn verpakt. De presidentiële schoonzoon Timur Kulibayev is spin in het web, maar aan hem kleven corruptieverdenkingen. En terwijl een Moldavische oligarch via de Nederlandse rechtbank beslag laat leggen op 28 miljard dollar aan Kazachstaanse bezittingen, lobbyt een Nederlandse oud-wielrenner in Brussel voor meer investeringen in het Eurazische land. Bizarristan.

Het einde nadert voor de beruchtste belastingparadijzen ter wereld

6
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Bermuda, de Kaaimaneilanden en de Britse Maagdeneilanden: hun dagen als belastingparadijs lijken geteld. Met een onlangs aangenomen wet pakt de Britse regering eindelijk door in de bestrijding van belastingontduiking. Tegelijk dienen zich de eerste ontsnappingsroutes al weer aan.

2017

Fiod-inval bij Amsterdam Trade Bank

5
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Bij de Amsterdam Trade Bank is vorige week een inval gedaan vanwege een strafrechtelijk onderzoek naar overtreding van de Wwft, de wet die witwassen en terrorismefinanciering moet voorkomen. Dit blijkt uit een document in handen van Follow the Money. De inval wordt ook bevestigd door de Amsterdam Trade Bank.

Nederlands administratiekantoor spil in omstreden Venezolaanse oliedeal

19
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Een stichting administratiekantoor in Den Haag blijkt deze zomer medeaandeelhouder van een reusachtig olieveld in Venezuela te zijn geworden. De omstreden deal trekt internationaal de aandacht: opnieuw wordt duidelijk hoe Nederlandse belastingadviseurs de soepele wetgeving gebruiken om bezittingen van discutabele buitenlandse regimes en personen af te schermen.

De Nederlandse links in Azerbeidzjaanse smeergeldaffaire

16
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Ook Nederlandse bedrijven blijken betrokken bij het Azerbeidzjaanse omkoopschandaal dat onlangs in het nieuws kwam. Ze hebben facturen gestuurd aan dezelfde verdachte ‘spookbedrijven’ die een sleutelrol speelden in het omkopen van Europese politici. Het varieert van Nederlandse vennootschappen van Hewlett Packard, Glencore, AkzoNobel en Monsanto tot voormalig Ajax-speler Lorenzo Ebecilio.

Schimmige constructies verhullen bedoeling en identiteit Chinese investeerders

10
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De miljoenen-zeperd van FrieslandCampina met een Chinees zuivelbedrijf is geen incident. De keerzijde van het zakendoen met Chinezen is dat het vaak niet duidelijk is wíe er achter een onderneming steken, laat staan wat de werkelijke beweegredenen van een investeerder zijn. ‘Het is net als een loempia, je weet nooit wat erin zit.’

2016

Prikt Nederlands trustkantoor Citco zich aan Mexicaanse connectie?

1
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Een Mexicaanse gouverneur die verbonden is aan twee Nederlandse stichtingen met Amerikaanse dollarrekeningen. Rara, wat ontbreekt er? Als we de Mexicaanse justitie mogen geloven: 8,8 miljoen dollar aan steekpenningen. Een omkoopschandaal dreigt voor het Nederlandse trustkantoor Citco.

Nederlandse belastingbetaler draait op voor beslechting internationale conflicten

13
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

'Brievenbusparadijs' Nederland begint zich steeds meer naar voren te schuiven als de arena waar buitenlandse partijen hun juridische geschillen mogen uitvechten. En er is een nieuwe fighting pit op komst: The Netherlands Commercial Court. Advocaten profiteren, maar wat kost die juridische conflicteconomie de Nederlandse belastingbetaler?

2015

Bonje in de boardroom bij Spaanse telecomgigant is in Nederland bijgelegd

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De Ondernemingskamer heeft een uitspraak gedaan in de uitzonderlijke bestuurlijke perikelen bij de Spaans-Russische telecomgigant ZED+. Interim-bestuurder Peter Wakkie heeft de ruzie met interim-commissaris Frank Schreve bijgelegd. Minder goed nieuws: zowel de Chinese als Russische overnamekandidaat is afgehaakt.

Huurlingen Sipko Schat en Peter Wakkie belanden in Spaans-Russische oorlog

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De Ondernemingskamer vormde donderdag het strijdtoneel van de haute finance. Topadvocaat Peter Wakkie (oud-De Brauw) en Sipko Schat (voormalig Rabo-bestuurder) gingen de strijd aan met Frank Schreve (ex-Ten Cate). In de achterhoede rolden er nog Spaanse en Russische aandeelhouders over elkaar heen. Follow The Money brengt verslag uit.

2014

De Nederlandse link in de Amerikaanse sanctielijst tegen Poetin en co.

0
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De uitbreiding van de Amerikaanse sanctielijst tegen Russische regeringsfunctionarissen en bedrijven verhoogt ook de druk op het Nederlandse fiscale vestigingsbeleid. De dutch link is onvermijdelijk.

De Kiev-Den Haag connectie

0
Jesse Frederik & Anne de Blok

Jesse Frederik & Anne de Blok

De Nederlandse ambassade in Kiev brengt belastingconcurrentie in de praktijk. Al twee jaar op rij instrueert de ambassade vermogende Oekraïners op seminars hoe deze hun geld van Cyprus naar Nederland kunnen verschepen. Maar nu het conflict in Oekraïne oploopt, is Nederland mogelijk geen veilige haven meer voor deze rijke oligarchen.