Dossier

The CumEx Files

‘Dit is georganiseerde misdaad in krijtstreeppak’

FTM maakt sinds 2018 deel uit van een netwerk van 19 mediapartners uit 12 landen, gecoördineerd door het Duitse non-profit onderzoeksplatform Correctiv, dat vele nieuwe feiten over de grootste belastingfraude in de geschiedenis van Duitsland en één van de grootste uit de Europese geschiedenis heeft onthuld.
Dit dossier - The CumEx Files - bevat een serie artikelen die deels in samenwerking met collega's van internationale media tot stand zijn gekomen. FTM doet onder andere onderzoek naar de rol die de Nederlandse banken Fortis (thans ABN Amro) en Rabobank in dit enorme schandaal speelden (spelen).
In september 2019 startte een belangrijk CumEx-strafproces in het Duitse Bonn dat internationaal in de aandacht staat.

In heel Europa zijn landen jaren achtereen doelwit geweest van ‘bendes’ van bankiers, handelaren en hedgefondsen. Via ingenieuze constructies pleegden zij fraude met dividendbelasting. De schade loopt in de tientallen miljarden. In Duitsland loopt een strafrechtelijk onderzoek naar diverse banken en bankiers. ‘Georganiseerde misdaad in krijtstreeppak,’ noemt een kroongetuige het. Ook in Nederland is de Belastingdienst jarenlang slachtoffer geweest van dividendstrippende bankiers.

The CumEx-files is een onderzoek van 19 Europese journalistieke organisaties en wordt gecoördineerd door het Duitse nieuwsmedium CORRECTIV. Meer weten: cumex-files.com

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Artikelen
31
2020

https://eba.europa.eu/news-press/multimedia
© EBA

Europese waakhond voor bankensector gaat CumEx-handel eindelijk onderzoeken

15
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De European Banking Authority (EBA), de Europese toezichthouder op de bankensector, gaat eindelijk onderzoek doen naar de omvang van frauduleuze aandelenhandel (CumCum en CumEx) in de Europese lidstaten. Dit blijkt uit een rapport en een tienstappenplan dat de waakhond afgelopen week publiceerde.

Frank Vogel
© Oscar Seykens

In het vizier van de fiscus en opsporingsdiensten: CumEx-handelaar Frank Vogel

25
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De belastingdiensten van meerdere landen zitten achter Frank Vogel aan, de Nederlandse koning van de CumEx-handel. In België en Denemarken liggen miljoenenclaims op hem te wachten. In Duitsland is hij verdachte in minimaal één strafrechtelijk onderzoek. Een reconstructie van de tumultueuze loopbaan van een berucht dividendstripper.

Morgan Stanley, Times Square, New York City
© Reuters / Brendan McDermid

Amerikaanse bank Morgan Stanley vroeg in Nederland ten onrechte dividendbelasting terug

32
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een Nederlandse brievenbusfirma van de Amerikaanse bank Morgan Stanley vroeg ten onrechte dividendbelasting terug bij de Belastingdienst. Dat blijkt uit een baanbrekend arrest van het Amsterdamse gerechtshof dat vanmorgen is gepubliceerd. Het arrest kan de staatskas honderden miljoenen opleveren.

Frank Vogel
© Oscar Seykens

Belgische en Deense belastingdiensten eisen tientallen miljoenen van Amsterdamse CumEx-handelaar

11
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een hoofdrolspeler in het internationale CumEx-schandaal is de Nederlander Frank Vogel. Hij leidde eerder een afdeling van Fortis die zich toelegde op CumEx-handel. Tegen pensioenfondsen die met Vogel in verband worden gebracht, lopen nu procedures van twee buitenlandse belastingdiensten.

Landgericht Bonn, maart 2020
© Follow the Money

Historisch vonnis in CumEx-strafproces en de opmaat voor de grote ontrafeling

37
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Afgelopen week vonden in de rechtszaal in Bonn de slotpleidooien plaats van de eerste grote strafzaak tegen CumEx-handelaars die miljarden uit de staatskas roofden. FTM was aanwezig en doet verslag uit een door de coronacrisis geteisterde rechtszitting. De rechter deed vervroegd uitspraak. Het vonnis maakt de weg vrij om nog honderden bankiers aan te klagen.

© JanJaap Rypkema

Staatsbank ABN Amro trof in 2010 geheime miljoenenschikking met Italiaanse fiscus

31
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

In 2010 hing ABN Amro strafrechtelijke vervolging door het Italiaanse Openbaar Ministerie boven het hoofd. Een onderdeel van rechtsvoorganger Fortis had tussen 2004 en 2008 de Italiaanse fiscus voor enorme bedragen benadeeld. Uiteindelijk werd de affaire voor een onbekend miljoenenbedrag heimelijk geschikt. Dat blijkt uit documenten die door het ministerie van Financiën zijn vrijgegeven na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur.

Podcast | Staatsbank ABN Amro trof in 2010 geheime miljoenenschikking met Italiaanse fiscus

Podcast
1
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

In 2010 hing ABN Amro strafrechtelijke vervolging door het Italiaanse Openbaar Ministerie boven het hoofd. Een onderdeel van rechtsvoorganger Fortis had tussen 2004 en 2008 de Italiaanse fiscus voor enorme bedragen benadeeld. Uiteindelijk werd de affaire voor een onbekend miljoenenbedrag heimelijk geschikt. Dat blijkt uit documenten die door het ministerie van Financiën zijn vrijgegeven na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur.

Inval ABN Amro / Frankfurt, 27 feb. 2020
© FTM

Het CumEx-schandaal in Duitsland: het spoor leidt naar ABN Amro

41
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

In Duitsland beginnen het Openbaar Ministerie en de pers doordrongen te raken van de essentiële rol die Belgisch-Nederlandse bank Fortis ooit speelde bij het bedenken en opzetten van de frauduleuze CumEx-handel. Rechtsopvolger ABN Amro – voor 56 procent staatsbezit – krijgt het er steeds moeilijker mee.

Verkiezingsborden Hamburg, feb. 2020. Rechts: De Eerste Burgemeester, Peter Tschentscher (SPD)
© EPA / David Hecker

Reuring bij Hamburgse verkiezingen door CumEx-dagboeken

29
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De eerbiedwaardige private bank M. M. Warburg wordt tot steeds vaker genoemd in strafrechtelijke onderzoeken naar CumEx-handel. In maart 2018 volgde een huiszoeking bij Christian Olearius, de topman van Warburg. Daarbij doken dagboeken op die nu een rol spelen in de verkiezingen voor het Hamburgse parlement, die vandaag plaatsvinden.

2019

Penitentiaire inrichting Ter Apel, 2018
© Nederlandse Freelancers / Patrick Huisman

Het internationale CumEx-schandaal: de tralies komen in zicht

59
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een uitspraak van een Duitse rechter in het CumEx-schandaal eerder deze week is een keerpunt: celstraffen en mega-boetes komen in zicht voor bankiers en handelaren. Een topadvocaat werd al gearresteerd. In een geheim rapport van zijn hand leiden de sporen naar de Amsterdamse Zuidas.

Hoofdkantoor ABN Amro, Amterdam
© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Het CumEx-schandaal blijft ABN Amro hinderlijk volgen

8
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Opnieuw deden Duitse opsporingsambtenaren een inval bij ABN Amro in Frankfurt en wederom had de inval te maken met de frauduleuze CumEx-handel waar de bank in het verleden in excelleerde.

‘Benjamin Frey’ met advocaten
© FTM

CumEx-kroongetuige legt rechtbank uit hoe hij de Duitse fiscus fleste

29
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Sinds september loopt in de rechtbank in Bonn het eerste grote strafproces tegen een aantal CumEx-fraudeurs, een zaak die internationaal grote aandacht trekt. FTM woonde een belangrijke zitting bij: het verhoor van kroongetuige Benjamin Frey. Een verslag.

Het Landgericht Bonn / https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bonn,_Wilhelmstraße_21-20160830-002.jpg
© Tilman2007 @ Wikimedia,

Financiële sector kijkt vol spanning naar CumEx-proces in Duitsland

60
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Precies een jaar geleden publiceerde Follow the Money het eerste artikel in de zogeheten CumEx Files, een internationaal journalistiek samenwerkingsproject over een van de grootste belastingfraudes die Europa ooit heeft gekend. Hoe staat het er nu voor?

The CumEx Files
© JanJaap Rypkema

Europese waakhond vermoedt dat CumEx-handel gewoon doorgaat

4
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De omstreden handel in aandelen met en zonder dividend (CumCum en CumEx) gaat binnen Europa – ook in Nederland – vermoedelijk nog steeds door. Dat stelt de ESMA, de Europese waakhond van de financiële markten in een eerste rapport dat vandaag openbaar is gemaakt.

Interieur van een kantoor van ABN AMRO, 2013
© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Hoor wie klopt daar: Duitse Justitie meldt zich opnieuw bij ABN Amro

46
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

180 rechercheurs van de Duitse fiscale opsporingsdienst, politiemensen en officieren van Justitie deden vorige week invallen in verband met het enorme CumEx-fraudeschandaal. Ook bij het kantoor van ABN Amro in Frankfurt kwamen de opsporingsdiensten op bezoek. Of was het toch een inval?

© JanJaap Rypkema

Europese financiële toezichthouders weigeren onderzoek naar CumEx-handel te doen

12
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Ruim drie maanden nadat het Europees Parlement in een resolutie had opgeroepen om snel onderzoek te doen naar een ingenieuze fraude met dividendbelasting, hebben de Europese financiële toezichthouders nog niets gedaan. Dat blijkt uit brieven van vier vooraanstaande Europarlementariërs aan die toezichthouders. De vier dreigen met sancties als er niet snel iets gebeurt.

© JanJaap Rypkema

Europees Parlement wil financiële politie in de strijd tegen dividend- en belastingfraude

34
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Europese Commissie moet snel met een voorstel komen voor een Europese financiële politiedienst, die binnen Europol eigen onderzoeksmiddelen en bevoegdheden krijgt. Ook moet het mogelijk worden om grensoverschrijdende fiscale recherche en onderzoek naar financiële misdrijven te doen. Dit blijkt uit een omvangrijke resolutie van het Europees Parlement, die op 26 maart is aangenomen.

Podcast | De FIOD constateerde al in 2005 wereldwijde miljardenfraude met dividendbelasting

Podcast
0
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

© JanJaap Rypkema

De FIOD constateerde al in 2005 wereldwijde miljardenfraude met dividendbelasting

30
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eind 2005 was de FIOD, de fiscale opsporingsdienst, al terdege op de hoogte dat een divisie van Fortis zich bezighield met dividendstrippen. Deze handel in aandelen met dividend heeft de belastingdiensten in een reeks landen ernstig gedupeerd; de schade beloopt miljarden euro. De FIOD deelde deze informatie echter niet met zusterdiensten in het buitenland, die daardoor onwetend bleven van het feit dat ook hun systemen gevoelig waren voor deze fraude. Pas in 2013 brak het CumEx-schandaal in Duitsland uit.

© JanJaap Rypkema

Already in 2005, the FIOD detected worldwide billion-dollar fraud with dividend tax

0
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

At the end of 2005, the FIOD - the Dutch Fiscal Information and Investigation Service - was well aware that a Fortis division was engaged in dividend stripping. This type of trade with dividend has seriously disadvantaged tax authorities in a number of countries; the damage amounts to billions of euros. However, the FIOD did not share this information with sister services abroad, which therefore remained ignorant of the fact that their systems were susceptible to this type of fraud as well. It was not until 2013 that the CumEx scandal broke out in Germany.

2018

Duitse justitie vervolgt journalist voor publicatie CumEx Files [update]

56
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Het Openbaar Ministerie in Hamburg is een strafrechtelijk onderzoek begonnen tegen een journalist van het Duitse onderzoeksplatform Correctiv. Hij wordt verdacht van het openbaren van bedrijfsgeheimen in het kader van The CumEx Files. Dat gebeurde op basis van een Europese richtlijn, die in Nederland overigens al bijna wet is.

© JanJaap Rypkema

Europarlementariërs willen onderzoek naar CumEx-handel en vervolging van daders

45
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Het Europees parlement pleit voor maatregelen tegen transacties waarbij ten onrechte een of meerdere keren dividendbelasting bij de belastingdiensten van de lidstaten wordt teruggevorderd. Het pleidooi volgt na onthullingen van een consortium van Europese onderzoeksjournalisten, waarvan Follow The Money deel uitmaakt.

© JanJaap Rypkema

Nederlandse financiële adviseurs betrokken bij CumEx-transacties

34
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Duitse justitie onderzoekt diverse fondsen die betrokken waren bij CumEx-transacties, die volgens haar frauduleus zijn. Voor deze transacties maakten de fondsen gebruik van de Zwitserse private bank Sarasin. Een van die fondsen is het Nederlandse GSA Feeder Fund, gevestigd aan de Hoogoorddreef in Amsterdam. Bij dit fonds waren tevens Nederlandse kantoren als financieel of juridisch adviseur betrokken.

registratie van 8 november in pakhuis de zwijger

Kijkje in de keuken van CumEx

13
Redactie

Redactie

Afgelopen donderdag organiseerde Follow the Money een avond over The CumEx Files in Pakhuis de Zwijger. Een avond met achtergrondinformatie, debat, ongemakkkelijke feiten en verhitte meningen. Bekijk hier de videoregistratie!

© JanJaap Rypkema

As a state bank, ABN Amro was involved in international dividend tax fraud

0
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Few banks committed the CumEx fraud as fanatically as state bank ABN Amro did. Since 2006, the Ministry of Finance had detailed knowledge of this. However, even after the Ministry became the owner of ABN Amro in 2008, the bank knowingly remained involved in transactions that seriously affected tax authorities. The Ministry did not share the knowledge of this fraud with the Minister and did not interfere with the CumEx trading.

© JanJaap Rypkema

ABN Amro was ook als staatsbank betrokken bij internationale dividendfraude

95
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Bij weinig banken werd de frauduleuze CumEx-handel zo fanatiek bedreven als bij de staatsbank ABN Amro. Het ministerie van Financiën had daar sinds 2006 gedetailleerde kennis over. Maar ook nadat het ministerie in 2008 eigenaar werd van ABN Amro, bleef de bank willens en wetens betrokken bij transacties waarmee belastingdiensten ernstig werden benadeeld. Het ministerie heeft de kennis van de fraude niet met de minister gedeeld en liet de CumEx-handel ongemoeid.

De hoofdverdacht die kroongetuige werd
© Correctiv / The CumEx Files

CumEx-handelaar: ‘Wij waren de vossen, de staatskassen de kippenren waarvan de deuren wijd open stonden’

Interview
98
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een van de ingewijden in het Duitse CumEx-schandaal werd in maart 2016 opgepakt door justitie. Toen hij begreep dat hem zeven jaar gevangenisstraf boven het hoofd hing, besloot hij kroongetuige te worden. Benjamin Frey hielp de Duitse justitie de puzzel op te lossen. Hieronder zijn verhaal.

© JanJaap Rypkema

Dochter van Rabobank is doelwit in strafrechtelijk onderzoek naar belastingfraude

60
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

In het onderzoek van de Duitse justitie naar de omstreden CumEx-handel spelen banken een belangrijke rol. Een daarvan is het Zwitserse Sarasin. Die bank stond op het punt om bijna 500 miljoen euro onrechtmatig op te halen bij de Duitse fiscus. Gedurende de jaren dat Sarasin zich bezighield met de CumEx-handel, was de bank in handen van de Nederlandse Rabobank. In die periode ging er nog veel meer mis. Dit blijkt uit het onderzoek van het internationale journalistieke samenwerkingsproject The CumEx Files, waarvan Follow The Money deel uitmaakt.

In veel Europese landen pleiten parlementariërs voor maatregelen tegen CumEx-handel

32
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De publicatie van de CumExFiles leidt in veel Europese landen tot ophef. Het onderzoek, verricht door een consortium van 19 mediapartners uit 12 landen onder leiding van het Duitse onderzoekscentrum Correctiv, haalde vrijwel alle Europese media. Gisteren en vandaag kwamen ook de eerste politieke reacties.

Podcast | The CumEx Files - interview met Eric Smit

Podcast
9
Eric Smit & Frederique de Jong

Eric Smit & Frederique de Jong