Dossier

The CumEx Files

‘Dit is georganiseerde misdaad in krijtstreeppak’

In heel Europa zijn landen jaren achtereen doelwit geweest van ‘bendes’ van bankiers, handelaren en hedgefondsen. Via ingenieuze constructies pleegden zij fraude met dividendbelasting. De schade loopt in de tientallen miljarden. In Duitsland loopt een strafrechtelijk onderzoek naar diverse banken en bankiers. ‘Georganiseerde misdaad in krijtstreeppak,’ noemde een kroongetuige het. Ook in Nederland is de Belastingdienst tientallen jaren slachtoffer geweest van dividendstrippende bankiers.

The CumEx-files is een internationaal samenwerkingsverband van onderzoeksjournalisten waar Follow the Money deel van uitmaakt. Dat leidde in oktober 2018 tot de eerste een golf publicaties. Drie jaar later volgde de reprise met 16 journalistieke organisaties uit 5 continenten. De onderzoeken worden gecoördineerd door het Duitse onafhankelijke platform Correctiv. Meer weten: cumex-files.com.

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

artikelen
46
2021

Hoe een Amsterdamse beurshandelaar tientallen miljoenen verdiende aan een Duits belastingschandaal

20
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De bekende Amsterdamse beurshandelaar Allard Jakobs deed in 2007 een ‘legendarische’ deal met aandelen van het Duitse chemieconcern Altana, onderdeel van de grote CumEx-fraude. Andere handelaren zijn inmiddels veroordeeld voor hun aandeel in deze scam.

Voorzitter branchevereniging van beurshandelaren blijkt dividendstripper en treedt af

11
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De branchevereniging van beurshandelaren ‘staat afwijzend tegenover dividendstrippen’, maar haar voorzitter was jarenlang actief als dividendstripper, zo blijkt uit twee vonnissen van het gerechtshof in Amsterdam. Hij treedt onmiddellijk terug. ‘Het is niet in ons belang dat zelfs maar de schijn van betrokkenheid bij dividendarbitrage aan de voorzitter kleeft.’

Dit zijn de Nederlandse verdachten uit de grootste belastingroof uit de geschiedenis

13
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De tienduizenden vertrouwelijke documenten uit buitenlandse strafdossiers die aan het internationale onderzoekscollectief The CumEx Files zijn gelekt, bevatten nieuwe feiten en de namen van betrokkenen bij de grootste belastingroof ooit. Ook Nederlanders en (ex-)bankiers van de vroegere Fortis Bank, opgegaan in ABN Amro, worden als verdachten genoemd. Eén Nederlander in het bijzonder blijkt grote invloed te hebben gehad op de ontwikkelingen in de internationale CumEx-handel: ‘Frank Vogel was een bron van inspiratie.’

Nederlandse schatkist werd voor miljarden door dividendstrippers geplunderd

55
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Voor het eerst is een raming gemaakt van de schade die bankiers, beleggers en tussenhandelaren de Nederlandse schatkist hebben toegebracht. Terwijl de Belastingdienst uitgaat van ‘enkele honderden miljoenen’, laat onderzoek van de universiteit van Mannheim en het internationale onderzoekscollectief The CumEx Files zien dat het in de periode 2000-2020 mogelijk om 27 miljard gaat. Twaalf landen zijn samen voor circa 150 miljard benadeeld. Nederland is relatief het zwaarst getroffen.

Dividendstrippen levert Morgan Stanley ook strafrechtelijk onderzoek op

5
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Het Openbaar Ministerie doet onderzoek naar de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley in verband met dividendstrippen. Het onderzoek houdt direct verband met de verdenkingen jegens ABN Amro.

Fraude met strippen van dividenden breekt ABN Amro steeds meer op

19
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Niet alleen in Duitsland hebben openbaar aanklagers het op ABN Amro voorzien. Woensdag werd duidelijk dat ook het Openbaar Ministerie hier onderzoek doet naar de frauduleuze praktijken van de bank, waarin de Nederlandse staat een meerderheidsbelang heeft. Dat alles heeft te maken met het grootschalige strippen van dividenden dat ooit bij rechtsvoorganger Fortis tot bloei kwam.

Hoogste Duitse rechter: CumEx-handel is strafbaar

13
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De CumEx-handel waarbij bankiers, tussenpersonen en financiële instellingen de Duitse schatkist voor miljarden benadeelden is strafbaar. Tot dit oordeel komt vandaag het Bundesgerichtshof, de hoogste rechter in Duitsland. Slecht nieuws voor ABN Amro en voor de Nederlandse oud-bankier Frank Vogel, wiens rol in deze fraude door de Duitse justitie wordt onderzocht.

Podcast | De grootste belastingfraude uit de Europese geschiedenis

Podcast
34
Frederique de Jong & Eric Smit

Frederique de Jong & Eric Smit

Hoe groter de bedragen, hoe abstracter een verhaal kan overkomen. Dat is ook het geval bij de Cum Ex fraude: iets ingewikkelds waar miljarden mee gemoeid zijn. Misschien dringt het verhaal beter door als je weet dat er een Tweede Kamerlid bij betrokken was.

Crimefighter uit Duitse Bondsdag richt blik op Nederlandse rol in CumEx-schandaal

Interview
5
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Fabio De Masi is vice-fractievoorzitter van Die Linke in de Duitse Bondsdag. Hij zet zich al jaren in om witteboordencriminaliteit, belastingontduiking en -ontwijking te bestrijden. Pas sinds kort realiseert hij zich dat een Nederlandse bank een grote rol speelde in het CumEx-schandaal in zijn land. ‘De belastingdiefstal van vele miljarden euro's door CumEx-transacties had kunnen worden voorkomen.’

Duitse financiële waakhond houdt cruciale melding over CumEx-fraude door Fortis en Duitse overheidsbank al 14 jaar geheim

12
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Duitse financiële toezichthouder BaFin houdt al sinds 2007 een melding achter van een klokkenluider over grootschalige CumEx-fraude bij het ooit in Amsterdam gevestigde Fortis GSLA. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money samen met de Westdeutscher Rundfunk (WDR) en de Süddeutsche Zeitung.

Rechtbank veroordeelt DNB tot rectificatie

9
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Nederlandsche Bank (DNB) stuurde een ‘misleidend’ bericht aan een particulier en tastte daarmee mogelijk de reputatie van voormalig CumEx-handelaar Frank Vogel aan. De toezichthouder moet rectificeren.

Nederlandse koning van internationale belastingroof vecht voor zijn goede naam

10
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Frank Vogel is een van de ‘geestelijk vaders’ van de frauduleuze CumEx-handel waarmee vele miljarden uit de staatskassen van Europese overheden werd geroofd. In een rechtszaak tegen De Nederlandsche Bank stelt hij dat de toezichthouder heeft meegeholpen zijn integriteit te schaden en eist hij rectificatie. Hij dreigt ook anderen: ‘Kijk maar wat er met de DNB-dame en DNB zelf gaat gebeuren. Dat kan jou ook overkomen.’

‘Geestelijk vader’ van frauduleuze CumEx-handel is nu lid van de Tweede Kamer

47
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Olaf Ephraim werd als bankier rijk met frauduleuze CumEx-transacties, waarbij de schatkisten van onder andere Duitsland en Zwitserland werden geplunderd. Op woensdag 31 maart werd hij als Kamerlid voor Forum voor Democratie beëdigd. ‘Ephraim heeft criminele activiteiten ondernomen die verschillende landen grote schade hebben toegebracht. Het Nederlandse volk moet daarvan beslist op de hoogte worden gesteld.’

De jacht op CumEx-fraudeurs intensiveert

20
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen breidt zijn capaciteit om CumEx-fraudeurs voor de rechter te brengen, drastisch uit. Ook staat de eerste CumEx-fraudeur inmiddels op de internationale opsporingslijsten van Europol en Interpol. Maar structurele verbeteringen om in Europees verband grootschalige internationale belastingfraude tegen te gaan, laten op zich wachten.

2020

Zorgen om voortgang in Duitse CumEx-strafzaken

6
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Begin dit jaar behaalde de Duitse justitie een grote overwinning: de eerste strafzaak tegen verdachten van CumEx-handel werd met een veroordeling afgesloten. Naar verwachting zouden daarna snel meer zaken volgen: er staan inmiddels meer dan duizend verdachten en honderd financiële instellingen opgelijnd. Experts maken zich zorgen of de autoriteiten dit wel aankunnen. Elders zijn er wel successen. We laten de hoofdrolspelers de revue passeren en maken de stand van zaken op.

De fraude-bankier van Forum

62
Siem Eikelenboom & Eric Smit

Siem Eikelenboom & Eric Smit

Al bijna een jaar is Olaf Ephraim penningmeester van het Forum voor Democratie. Hij is de financiële man die – na Henk Otten – het morele kompas van de partij van Thierry Baudet moet kalibreren. Maar wie is Ephraim? Follow the Money werpt licht op het duistere verleden van een ex-bankier die zijn vermogen dankt aan CumEx-handel: frauduleuze transacties in aandelen met en zonder dividend.

Advocaten ABN Amro dwarsboomden inval Duitse opsporingsambtenaren

6
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

‘We zijn transparant en werken volledig en constructief mee met de Duitse autoriteiten.’ Dit is het vaste mantra van ABN Amro op vragen over haar vermeende betrokkenheid bij frauduleuze CumEx-transacties. Maar klopt dit?

Europese waakhond voor bankensector gaat CumEx-handel eindelijk onderzoeken

15
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De European Banking Authority (EBA), de Europese toezichthouder op de bankensector, gaat eindelijk onderzoek doen naar de omvang van frauduleuze aandelenhandel (CumCum en CumEx) in de Europese lidstaten. Dit blijkt uit een rapport en een tienstappenplan dat de waakhond afgelopen week publiceerde.

In het vizier van de fiscus en opsporingsdiensten: CumEx-handelaar Frank Vogel

26
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De belastingdiensten van meerdere landen zitten achter Frank Vogel aan, de Nederlandse koning van de CumEx-handel. In België en Denemarken liggen miljoenenclaims op hem te wachten. In Duitsland is hij verdachte in minimaal één strafrechtelijk onderzoek. Een reconstructie van de tumultueuze loopbaan van een berucht dividendstripper.

Amerikaanse bank Morgan Stanley vroeg in Nederland ten onrechte dividendbelasting terug

32
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een Nederlandse brievenbusfirma van de Amerikaanse bank Morgan Stanley vroeg ten onrechte dividendbelasting terug bij de Belastingdienst. Dat blijkt uit een baanbrekend arrest van het Amsterdamse gerechtshof dat vanmorgen is gepubliceerd. Het arrest kan de staatskas honderden miljoenen opleveren.

Belgische en Deense belastingdiensten eisen tientallen miljoenen van Amsterdamse CumEx-handelaar

11
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een hoofdrolspeler in het internationale CumEx-schandaal is de Nederlander Frank Vogel. Hij leidde eerder een afdeling van Fortis die zich toelegde op CumEx-handel. Tegen pensioenfondsen die met Vogel in verband worden gebracht, lopen nu procedures van twee buitenlandse belastingdiensten.

Historisch vonnis in CumEx-strafproces en de opmaat voor de grote ontrafeling

37
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Afgelopen week vonden in de rechtszaal in Bonn de slotpleidooien plaats van de eerste grote strafzaak tegen CumEx-handelaars die miljarden uit de staatskas roofden. FTM was aanwezig en doet verslag uit een door de coronacrisis geteisterde rechtszitting. De rechter deed vervroegd uitspraak. Het vonnis maakt de weg vrij om nog honderden bankiers aan te klagen.

Podcast | Staatsbank ABN Amro trof in 2010 geheime miljoenenschikking met Italiaanse fiscus

Podcast
1
Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

Frederique de Jong & Siem Eikelenboom

In 2010 hing ABN Amro strafrechtelijke vervolging door het Italiaanse Openbaar Ministerie boven het hoofd. Een onderdeel van rechtsvoorganger Fortis had tussen 2004 en 2008 de Italiaanse fiscus voor enorme bedragen benadeeld. Uiteindelijk werd de affaire voor een onbekend miljoenenbedrag heimelijk geschikt. Dat blijkt uit documenten die door het ministerie van Financiën zijn vrijgegeven na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur.

Staatsbank ABN Amro trof in 2010 geheime miljoenenschikking met Italiaanse fiscus

35
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

In 2010 hing ABN Amro strafrechtelijke vervolging door het Italiaanse Openbaar Ministerie boven het hoofd. Een onderdeel van rechtsvoorganger Fortis had tussen 2004 en 2008 de Italiaanse fiscus voor enorme bedragen benadeeld. Uiteindelijk werd de affaire voor een onbekend miljoenenbedrag heimelijk geschikt. Dat blijkt uit documenten die door het ministerie van Financiën zijn vrijgegeven na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur.

Het CumEx-schandaal in Duitsland: het spoor leidt naar ABN Amro

41
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

In Duitsland beginnen het Openbaar Ministerie en de pers doordrongen te raken van de essentiële rol die Belgisch-Nederlandse bank Fortis ooit speelde bij het bedenken en opzetten van de frauduleuze CumEx-handel. Rechtsopvolger ABN Amro – voor 56 procent staatsbezit – krijgt het er steeds moeilijker mee.

Reuring bij Hamburgse verkiezingen door CumEx-dagboeken

29
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

De eerbiedwaardige private bank M. M. Warburg wordt tot steeds vaker genoemd in strafrechtelijke onderzoeken naar CumEx-handel. In maart 2018 volgde een huiszoeking bij Christian Olearius, de topman van Warburg. Daarbij doken dagboeken op die nu een rol spelen in de verkiezingen voor het Hamburgse parlement, die vandaag plaatsvinden.

2019

Het internationale CumEx-schandaal: de tralies komen in zicht

59
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Een uitspraak van een Duitse rechter in het CumEx-schandaal eerder deze week is een keerpunt: celstraffen en mega-boetes komen in zicht voor bankiers en handelaren. Een topadvocaat werd al gearresteerd. In een geheim rapport van zijn hand leiden de sporen naar de Amsterdamse Zuidas.

Het CumEx-schandaal blijft ABN Amro hinderlijk volgen

8
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Opnieuw deden Duitse opsporingsambtenaren een inval bij ABN Amro in Frankfurt en wederom had de inval te maken met de frauduleuze CumEx-handel waar de bank in het verleden in excelleerde.

CumEx-kroongetuige legt rechtbank uit hoe hij de Duitse fiscus fleste

29
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Sinds september loopt in de rechtbank in Bonn het eerste grote strafproces tegen een aantal CumEx-fraudeurs, een zaak die internationaal grote aandacht trekt. FTM woonde een belangrijke zitting bij: het verhoor van kroongetuige Benjamin Frey. Een verslag.

Financiële sector kijkt vol spanning naar CumEx-proces in Duitsland

60
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Precies een jaar geleden publiceerde Follow the Money het eerste artikel in de zogeheten CumEx Files, een internationaal journalistiek samenwerkingsproject over een van de grootste belastingfraudes die Europa ooit heeft gekend. Hoe staat het er nu voor?