Interview

artikelen
98
2021

Pensioenhoogleraar Hans van Meerten: ‘Het Europese recht is het enige instrument om de pensioenpolder te doorbreken’

Interview
15
Casper Rouffaer

Casper Rouffaer

Nederland pleegt inbreuk op Europees recht door buitenlandse pensioenuitvoerders van de markt te weren en miljoenen mensen te verplichten een oudedagsvoorziening op te bouwen bij Nederlandse pensioenfondsen. Dat vindt hoogleraar Europees pensioenrecht Hans van Meerten. Hij waarschuwt al jaren voor Europese onhoudbaarheid van het Nederlandse pensioenstelsel, maar loopt daarbij tegen een muur aan. ‘Mijn hoop is gevestigd op het Europese Hof’.

Bittere pil: hoe een Amerikaanse familie miljarden vergaarde dankzij verslavende medicijnen

Interview
19
Jolien de Vries

Jolien de Vries

Bijna een half miljoen Amerikanen overleden de afgelopen twee decennia aan zware pijnstillers, nog eens miljoenen raakten verslaafd. De geheimzinnige familie Sackler, van wie de naam jarenlang prijkte op de gevels van prominente universiteiten en musea, verdiende er met haar farmabedrijf Purdue een fortuin aan. Journalist Patrick Radden Keefe ontrafelde hoe de Sacklers generaties lang een systeem van grenzeloos kapitalisme naar hun hand wisten te zetten. ‘Het is schokkend wat er wél legaal is.’

Woningmarktdeskundige Manuel Aalbers: ‘De financiële sector verdient steeds meer geld aan de woningmarkt’

Interview
23
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De woonprotesten van afgelopen weekend maakten weer eens duidelijk dat er veel mis is met de woningmarkt. Een van de problemen is dat woningen steeds meer een beleggingscategorie zijn geworden. Beleggers willen zo veel mogelijk geld verdienen met woningen en zijn niet bezig met de maatschappelijke gevolgen van hun beleid. De woningmarkt is gefinancialiseerd. Sociaal geograaf Manuel Aalbers legt uit wat de gevolgen daarvan zijn.

Socioloog Mérand keek 5 jaar bij Europese Commissie achter de schermen: ‘Ik ben nu minder cynisch over EU-politiek’

Interview
42
Peter Teffer

Peter Teffer

Is de Europese Commissie een neutrale ambtelijke organisatie of een politiek orgaan? Een Canadese onderzoeker kreeg exclusieve toegang om sociologisch onderzoek te doen en toont in zijn boek ‘The Political Commissioner’ dat de Franse Eurocommissaris Pierre Moscovici (2014-2019) en zijn medewerkers met politiek handwerk bezig waren. ‘Ik zag echte toewijding. Ze zaten daar niet alleen voor het salaris.’

Toxicoloog Jacob de Boer: ‘Chemicaliën moeten net zo streng worden getest als medicijnen’

Interview
15
Mira Sys

Mira Sys

PFAS, een reeks van duizenden chemicaliën, zijn overal ter wereld een reden tot zorg, want hormoonverstorend, milieuvervuilend en onverwoestbaar. Na een recent schandaal rond de Antwerpse 3M-fabriek, die veel PFAS-vervuiling veroorzaakte, ziet toxicoloog Jacob de Boer ook de volgende giftigestoffencrisis al aan de horizon.

Woonbond-directeur Zeno Winkels: ‘Huurders kunnen leren van de boeren en Black Lives Matter’

Interview
20
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De crisis op de woningmarkt wordt vooral gevoeld door de groeiende groep mensen die afhankelijk is van een huurhuis. Beleggers drijven huurprijzen op tot (ver) boven de duizend euro en het aanbod in de sociale sector verschraalt. De veerkracht is uit het systeem, zegt de directeur van de Woonbond. Hij vreest vooral voor de jongeren. ‘Dat zijn de have-nots. We moeten gewoon met 100.000 man op het Malieveld gaan staan.’

Zorghoogleraar Marco Varkevisser: ‘Het maken van winst in de gezondheidszorg hoeft geen verkeerde prikkel te zijn’

Interview
35
Jolien de Vries

Jolien de Vries

Stijgende zorgkosten, personeelstekorten en cowboys die zichzelf verrijken met exorbitante winstuitkeringen: problemen in de zorg krijgen volop aandacht. Kritiek op de marktwerking zwelt aan. Tijd om over een nieuw stelsel na te denken? Absoluut niet, vindt Marco Varkevisser, hoogleraar Marktordening in de Gezondheidszorg.

Lowlands-baas Eric van Eerdenburg: ‘Je kunt het culturele leven niet blijven stilleggen’

Interview
30
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Door de wispelturigheid van het kabinet verkeert de organisatie van Lowlands opnieuw in grote onzekerheid. De opbouw gaat verder maar pas 13 augustus, een krappe week voor aanvang, beslist de regering of het festival doorgaat. Directeur Eric van Eerdenburg over het op touw zetten van Lowlands in ongewisse omstandigheden en over de toekomst van festivals: ‘Deze uitzonderlijke situatie moet eindig zijn.’

‘Beleidsfluisteraar’ Hans Boutellier: ‘Narcoterreur toont urgentie nationaal debat over drugs aan’

Interview
38
Wim van de Pol

Wim van de Pol

De moordaanslag op Peter R. de Vries en de bedreiging van televisieprogramma RTL Boulevard maken volgens Hans Boutellier eens te meer duidelijk dat een volksbreed gedragen maatschappelijk debat over de georganiseerde drugshandel in Nederland hard nodig is. ‘En dan bedoel ik dus niet drie Kamerleden die er in een commissievergadering wat van vinden, ook bijvoorbeeld organisatoren van dancefestivals moeten van zich laten horen.’

Shell-plaaggeest Mark van Baal: ‘Een bedrijf dat zich niet aan het Klimaatakkoord committeert, zal ten onder gaan’

Interview
16
Ties Joosten

Ties Joosten

30 procent van de Shell-aandeelhouders stemde voor de klimaatresolutie van Follow This, tegen het advies van het bestuur in. In Amerika krijgt de activistische aandeelhoudersvereniging bij Chevron en ConocoPhillips zelfs een meerderheid van de stemmen achter zich. Een aardverschuiving! Tijd voor een interview met oprichter Mark van Baal.

Sociaal psycholoog Tom Postmes: ‘Rekenwerk en rapporten zijn schijnoplossingen voor Groningers’

Interview
4
Birte Schohaus

Birte Schohaus

De gaswinning in Groningen zorgt niet alleen voor schade aan huizen, maar heeft ook grote maatschappelijke impact. Mensen worden er zelfs ziek van. Hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes ziet dat Groningers zich niet veilig voelen. ‘Niet uit angst dat hun huis instort, maar omdat hun toekomst totaal onzeker is.’

‘Bedrijven hebben meer impact op mensenrechten dan staten’

Interview
96
Casper Rouffaer & Siem Eikelenboom

Casper Rouffaer & Siem Eikelenboom

De uitspraak van de Nederlandse rechter in de klimaatzaak tegen Shell toont aan hoe belangrijk mensenrechten aan het worden zijn voor het bedrijfsleven. Nicola Jägers, hoogleraar mensenrechten aan Tilburg University, verwacht dat in navolging van Milieudefensie meer ngo’s naar de rechter zullen stappen.

‘Het Nederlandse staatsbestel is niet klaar voor verdere digitalisering’

Interview
102
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Digitalisering van de overheid zet de verhoudingen in de rechtsstaat onder druk. Door complexe technologie en scheefgroei in de distributie van digitale middelen kunnen de rechter en het parlement de uitvoerende macht steeds slechter controleren. Het delicate evenwicht van de trias politica raakt zo verder verstoord, waarschuwt Reijer Passchier van de Universiteit Leiden.

'De veehouderij gijzelt de Nederlandse economie'

Interview
44
Hans Ariëns & Emma Meelker

Hans Ariëns & Emma Meelker

Met succes keerde Johan Vollenbroek zich in 2019 tegen het stikstofbeleid van de overheid. Overal werden bouwprojecten stilgelegd of helemaal afgeblazen. Nu stevent Nederland weer af op een nieuw stikstofinfarct, meent de chemicus, en daarom moet de veehouderij compleet op de schop. Anders gaat het land maar weer op slot: ‘Het is nu buigen of barsten.’

Crimefighter uit Duitse Bondsdag richt blik op Nederlandse rol in CumEx-schandaal

Interview
5
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Fabio De Masi is vice-fractievoorzitter van Die Linke in de Duitse Bondsdag. Hij zet zich al jaren in om witteboordencriminaliteit, belastingontduiking en -ontwijking te bestrijden. Pas sinds kort realiseert hij zich dat een Nederlandse bank een grote rol speelde in het CumEx-schandaal in zijn land. ‘De belastingdiefstal van vele miljarden euro's door CumEx-transacties had kunnen worden voorkomen.’

‘Wie gaat er van die Green Deal profiteren? Elon Musk of wij?’

Interview
58
Hans Wetzels

Hans Wetzels

De Green Deal moet Europa naar een schone, groene en duurzame toekomst loodsen. Maar de Duitse historica en filosofe Ulrike Guérot – decennialang politiek adviseur geweest voor de EU – ziet hoe die ambitie nu al wordt misbruikt: wederom creëert het bedrijfsleven voor zichzelf de hemel op aarde. ‘Er is geen visie op een betere wereld. Het fossiele groeimodel vervangen door een groene variant is te gemakkelijk en lost de ongelijkheid in Europa niet op.’

Kolonel Bouwmeester: ‘Het Westen onderschatte de kracht van misleiding en desinformatie’

Interview
139
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

De Russische annexatie van de Krim in 2014 is een omslagpunt in de manier waarop conflicten worden uitgevochten. In plaats van bommen en granaten gebruikten de Russen desinformatie en misleiding om hun militaire doelen te bereiken. En met succes. Sindsdien nam de inzet van deze conflictstechnieken een vlucht in het militaire en publieke domein. Dat plaatst het Westen volgens Kolonel Han Bouwmeester voor een ethisch vraagstuk: ‘We moeten harde keuzes maken.’

Hoofdinspecteur Jeugd Korrie Louwes: ‘We zien dat financiële overwegingen soms leidend zijn, niet de kwaliteit’

Interview
11
Judith Spanjers & Rosanne Kropman

Judith Spanjers & Rosanne Kropman

In vijf jaar tijd verveelvoudigde het aantal jeugdzorgaanbieders tot 6000 nu. De hoeveelheid inspecteurs bij de Inspectie bleef gelijk. Kan de Inspectie haar controlerende taak nog uitvoeren? Hoofdinspecteur Korrie Louwes vindt van wel. ‘Maar ik zeg het met enige aarzeling.’

China-deskundige Van der Putten: ‘China heeft juist baat bij een sterke EU als tegenhanger van de VS’

Interview
36
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

China wordt de grootste wereldmacht. Verzet daartegen is zinloos, ook omdat Nederland al op alle mogelijke manieren met China is verbonden. Frans-Paul van der Putten van Instituut Clingendael pleit voor nuance in de soms ideologisch gekleurde discussie. ‘Wij hebben zo’n lange historische band met de Verenigde Staten, dat het voor ons moeilijk is om de opkomst van China objectief te bekijken.’

VEB-directeur Paul Koster over WallStreetBets: ‘Online populisme op Wall Street’

Interview
53
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Rellen in het Capitool, rellen in Urk, en afgelopen maand ook rellen op de aandelenmarkten. Onder de naam WallStreetBets trokken particuliere beleggers afgelopen maanden massaal ten strijde tegen machtige investeringsfondsen op Wall Street. Paul Koster, directeur van de Vereniging van Effectenbezitters, aanschouwt het met gemengde gevoelens. ‘We zagen een manifestatie van online populisme op Wall Street.’

Micha de Winter over geweld in de jeugdzorg: ‘Niemand neemt de verantwoordelijkheid’

Interview
33
Rosanne Kropman & Margot Smolenaars

Rosanne Kropman & Margot Smolenaars

Anderhalf jaar geleden kwam de commissie-De Winter, die geweld binnen de jeugdzorg onderzocht, met haar onderzoeksrapport. De conclusies waren vernietigend; geweld kwam op grote schaal voor. Maar beleid om zulk geweld te voorkomen, blijft tot nu toe uit, en niemand neemt daar verantwoordelijkheid voor. ‘Iedereen wijst naar elkaar.’

Sportfilosoof Sandra Meeuwsen: ‘Sport is een soort dekmantel die misstanden legitimeert’

Interview
8
Pepijn Keppel

Pepijn Keppel

Sportfilosoof Sandra Meeuwsen promoveerde afgelopen september aan de Vrije Universiteit Brussel op het proefschrift ‘Kritiek van de sportieve rede: een filosofische archeologie van de moderne sport’. Ze constateert daarin dat het spel bijna geheel uit de sport is verdwenen. Maar: ‘Zelfs de meest corrupte bestuurder zal in de derde helft fluisteren: het is zo’n mooi spelletje.’

Zorg om reputatie weerhield chemiereus DuPont niet om dood en verderf te zaaien

Interview
17
Ben Vollaard

Ben Vollaard

Een groot bedrijf met een ‘groene’ reputatie nam een beslissing met verschrikkelijke gevolgen: chemieconcern DuPont maakte duizenden mensen ernstig ziek door de schadelijke stof PFOA in het milieu te dumpen. Een vergissing? De Amerikaanse econoom en bestsellerauteur Luigi Zingales dook in de zaak. In zijn studie over de vraag of vervuiling aandeelhouderswaarde maximaliseert laat hij zien dat DuPont een bewuste keuze maakte.

2020

Parlement heeft onvoldoende controle op coronasteun aan bedrijven

Interview
3
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De Rekenkamer oordeelt hard over de coronasteun via garanties en leningen waarmee al ruim 62 miljard euro is gemoeid. Snelheid is goed, zeker in een crisis, maar dat ontslaat ministers niet van de plicht om het parlement vooraf tijdig en volledig te informeren, zegt Ewout Irrgang van de Rekenkamer in een interview met Follow the Money. ‘Zo werkt democratie, je kunt niet achteraf een briefje sturen.’

Pandemiebestrijding op z’n Nederlands: ‘pingpongen in de polder’

Interview
77
Karin Spaink

Karin Spaink

Amrish Baidjoe is een van Nederlands weinige outbreak-deskundigen met brede ervaring in crisissituaties. Eind juli richtte hij met andere experts het ‘Red Team’ op. Naar aanleiding van een rapport dat dit Red Team over mondmaskers publiceerde, besloot premier Rutte dat het OMT daar nogmaals naar moet kijken. Baidjoe is gematigd positief over de maatregelen die het kabinet gisteren aankondigde: ‘Inmiddels zijn we in de fase beland waarin we de stroom infecties niet meer kunnen stoppen met testen en bron- en contactonderzoek alleen.’

Geen subsidies voor bedrijven, maar een betaalde baan voor iedereen

Interview
87
Thomas Bollen

Thomas Bollen

De overheid geeft bedrijven miljarden om werkgelegenheid te behouden. Wetenschapper Pavlina Tcherneva zet vraagtekens bij de effectiviteit van die aanpak: ‘Voor een onderneming die winst nastreeft is arbeid een kostenpost. Die wil je minimaliseren, niet maximaliseren.’ Haar alternatief: een baangarantie voor iedereen die wil werken.

Rekenkamer: ‘Publieke controle van publiek geld juist in een crisis belangrijk’

Interview
8
Eelke van Ark

Eelke van Ark

De Algemene Rekenkamer werkt aan drie onderzoeken in het kader van de overheidsuitgaven rond corona en het landelijke testbeleid. Collegelid Ewout Irrgang sprak met FTM over het belang en de voortgang van deze onderzoeken. ‘Juist nu is publieke controle van het beleid van het grootste belang.’

Twijfel zaaien om een dodelijk product aan de man te brengen: PR vermomd als wetenschap

Interview
74
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Voor de chemische industrie is wetenschappelijk onderzoek in twijfel trekken de beste manier om te voorkomen dat een schadelijk product wordt gereguleerd, stelt hoogleraar David Michaels. Hij stond zeven jaar aan het hoofd van een agentschap in de VS dat verantwoordelijk is voor veiligheid op de werkvloer, en schreef twee boeken over de strategie die bedrijven gebruiken om onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek in diskrediet te brengen. ‘Twijfel zaaien is veel makkelijker, en in de praktijk veel effectiever, dan het beleid zelf bekritiseren.’

GRECO: ‘Nederland heeft nog altijd geen goed systeem van toezicht op partijfinanciering’

Interview
30
Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Dennis l’Ami & Jeroen Wijnen

Jan Kleijssen, die namens de Raad van Europa verantwoordelijk is voor het secretariaat van anti-corruptiewaakhond GRECO, waarschuwt al jaren dat Nederland tekortschiet in het toezicht op de financiering van politieke partijen. Hij constateert grote manco’s in de wetgeving op dat vlak. Aan Follow the Money legt hij uit hoe de Nederlandse democratie beter bewaakt kan worden. ‘Integriteit zou een zelfstandig hoofdstuk moeten zijn in de politiek, geen voetnoot.’

‘Zodra de financiering wegebt, komt de fraude aan het licht’

Interview
42
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Shortseller Carson Block onderzoekt beursgenoteerde bedrijven die zich bedienen van een creatieve boekhouding. Zijn verdienmodel: eerst de fraudeur ontmaskeren, en dan cashen op de ingestorte beurskoers. Op die manier liet Block de afgelopen jaren al voor miljarden dollars aan beurswaarde verdampen. Door de coronacrisis gaat hij nu drukke tijden tegemoet.