2020

© CC0 (via Unsplash)

Je gezicht als paspoort

Opinie
25
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Terwijl digitale gezichtsherkenning een hoge vlucht neemt en steeds effectiever wordt, zijn er vrijwel geen regels voor. Wat al die diensten met onze gezichten doen: Joost mag het weten. Overheden laten de zaak op zijn beloop. Intussen grijpen de grote techbedrijven hun kans en veroveren een aandeel in het eID, ons nieuwe digitale persoonsbewijs. Wie waakt er eigenlijk over onze privacy?

Still uit de film Dark Waters: advocaat Robert Bilott bezoekt Wilbur Tennant

Film ‘Dark Waters’ laat zien dat DuPont willens en wetens mens en milieu vergiftigde

Opinie
40
Arne van der Wal

Arne van der Wal

De speelfilm ‘Dark Waters’ gaat vandaag in première. De film vertelt het waargebeurde verhaal van advocaat Rob Bilott, die het opnam tegen het machtige chemiebedrijf DuPont/Chemours, de producent van teflon. Om teflon te maken werd jarenlang PFOA gebruikt, een molecuul dat giftig bleek te zijn en dat zich in mens en milieu opstapelt. Bilott wist DuPont na jarenlange rechtzaken tot een schikking te dwingen, maar DuPont heeft nooit schuld bekend. Arne van der Wal, die in 2015 al een groot verhaal over de teflonproductie van Chemours in Dordrecht schreef, recenseert de film.

Davos, kort voor het World Economic Forum 2020
© EPA / Gian Ehrenzeller

De valse deugdzaamheid van Davos

Opinie
98
Eric Smit

Eric Smit

In Davos wordt weer het World Economic Forum gehouden, waar de groten der aarde zich over de grote problemen van de wereld buigen. Het uitgangspunt daar is dat ‘we’ niet zonder elkaar kunnen: de industrie moet met overheden samenwerken, en wil zodoende de keuzevrijheid van burgers vergroten. Eric Smit betoogt dat dit mantra weinig meer is dan een schaamlap.

https://www.flickr.com/photos/bookcatalog/41281393511
© Flicker / www.shopcatalog.com

Facebook is pro-Trump

Opinie
43
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Een tijdje leek Mark Zuckerberg geneigd om meer verantwoordelijkheid te nemen voor de invloed van Facebook, maar afgelopen najaar veranderde dat: Facebook merkte Breitbart aan als bonafide nieuwsmedium en gaf politici een vergunning tot liegen. Jan Kuitenbrouwer legt uit hoe dit komt. Facebook is pro-groei, lees: pro-Trump.

2019

Snapshot van live mobile data, zie https://www.nytimes.com/interactive/2019/12/19/opinion/location-tracking-cell-phone.html
© The New York Times

Ga het gevecht met de control freaks aan

Opinie
30
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

In elke control freak schuilt een tiran, stelt Hans Schnitzler; in het gunstigste geval tiranniseert hij vooral zichzelf, in de meeste gevallen ook zijn omgeving. Die controle leggen we onszelf en elkaar op, soms uit vrije wil. We zijn zo de mede-ontwerpers van ons eigen huis van bewaring geworden, een huis waarin zelftoezicht en toezicht door anderen naadloos in elkaar over lopen. Toch gloort er hoop: Naarmate meer mensen in hun dagelijkse bestaan hinder ondervinden van de tirannieke tengels van de control freak, begint het tech-activisme vleugels te krijgen.

Deel van de voorpagina van de Daily Mirror

Online oorlog, onder de radar

Opinie
78
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Met Cambridge Analytica en de Brexit-campagne in het achterhoofd waren de Britse media bij de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk vooral gespitst op het traceren van geautomatiseerde propaganda vanaf buitenlandse accounts. Het liep anders, zag Jan Kuitenbrouwer. Deze campagne kende amper politiek nieuws en werd gedomineerd door moddergevechten.

Minister Schouten tijdens een debat over dieren in de veehouderij, september 2019
© ANP / Koen van Weel

Grote agro-spelers zijn struikelblok naar kringlooplandbouw

Opinie
51
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Het is hoog tijd dat we onze blik op de voedselketen verbreden en verder kijken dan de tegenstelling burger-boer en stad-platteland, die het debat over de stikstofcrisis al sinds oktober in onze greep houdt. Herman Lelieveldt wijst erop dat de meeste boeren klem zitten tussen toeleveranciers en afnemers.

The newly-released Mercedes-AMG GLE 63 SUV on display at the November 2019 Los Angeles Auto Show
© ANP / Frederic J. Brown

De dodelijke asobak

Opinie
126
Hans Baaij

Hans Baaij

De verkoop van SUV’s stijgt hand over hand: inmiddels is een op de drie nieuw gekochte auto's zo'n stadstank. Niet alleen zijn het milieuvernietigers, betoogt Hans Baaij, het zijn ook moordwapens in het verkeer. Wie als voetganger of fietser met zo’n ding in botsing komt, heeft slechte kansen.

SUV

Wie temt de alligator?

Opinie
39
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

‘We kunnen het internet repareren’. Ja, maar gaan we het ook doen? En kunnen we dat wel? Jan Kuitenbrouwer begint daaraan te twijfelen. Want terwijl Big Tech zijn greep op de wereld versterkt, neemt de politieke verdeeldheid in het Westen alleen maar toe, en de daadkracht af. Van Big Tech zelf hebben we weinig te verwachten. In plaats van mee te werken aan het waarborgen van publieke belangen, lijkt Silicon Valley zich juist schrap te zetten tegen verandering.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:OFO_bikes_near_Luna_Park_623_01.jpg
© Dankarl / Wikimedia

Wij de strooifiets, zij de data

Opinie
37
Gastauteur

Gastauteur

Onder de vlag van de deeleconomie gebeuren vreemde dingen, betoogt gastauter Thomas de Groot. Huurfietsen werden over grote steden uitgestrooid, waarbij de hippe bedrijven erachter zich niet aan regels hielden. Inmiddels zijn veel gemeenten bezig paal en perk te stellen aan deze strooifietsen. Dat er weinig te verdienen valt aan mobiliteit, schijnt de bedrijven niet te interesseren. Welk bedrijfsmodel gaat erachter schuil?

© De Waag (BY-NC-SA)

Het internet is stuk

Opinie
54
Marleen Stikker

Marleen Stikker

Internet moet nodig gerepareerd worden, stelt Marleen Stikker. Onze digitale omgeving, ooit ontstaan als vrije ruimte, wordt nu bepaald door grote platforms waar wij burgers ‘te gast’ zijn en onze data als grabbelton fungeren. We zijn de grip op ons online leven aan het kwijtraken, betoogt Stikker in haar boek ‘Het internet is stuk (maar we kunnen het repareren)’. Het boek verschijnt vandaag. FTM heeft een voorpublicatie: over dataschuld en energiehonger.

Fulvio Raniero Mariani: Turbine aereo, 1938 (fragment)

Een nihilistisch zooitje

Opinie
29
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Ter bestrijding van doemdenkers, cultuurpessimisten en ‘vooruitgangsverloochenaars’ is recent een heuse ‘Bende van de Vooruitgang’ in het leven geroepen. Onlangs kregen de vijf oprichters vrij baan om hun beginselen uit de doeken te doen. Hans Schnitzler ziet het somber in voor hun techno-optimisme.

© ANP Jerry Lampen

Inspectierapport jeugdzorg is een gemiste kans op een objectief oordeel

Opinie
15
Harrie Verbon

Harrie Verbon

Geen geld, geen mensen, geen passende hulp voor kwetsbare kinderen: jeugdzorg verkeert in zwaar weer. Gisteren debatteerde de Tweede Kamer over de crisis in jeugdzorg, mede aan de kaak gesteld door een vernietigend inspectierapport. Dat de gemeenten daarin de zwarte piet toebedeeld krijgen, is onterecht, betoogt emeritus hoogleraar openbare financiën Harrie Verbon.

Medewerker van maaltijdbezorger zijn werkgever Deliveroo aan, omdat zij alleen met zelfstandige bezorgers willen werken
© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Het jarenlange gesteggel over zzp’ers

Opinie
45
Hans Baaij

Hans Baaij

De overheid weet nog altijd niet goed hoe ze belastingtechnisch en arbeidsrechtelijk met zzp’ers om moet gaan. Hans Baaij verrast dat niet dat het tussen de overheid en zzp’ers niet wil vlotten: commentaar van de uitvoerders van de wrakke wet- en regelgeving wordt steevast genegeerd. Baaij heeft een voorstel.

Mohamed Hassan / https://pxhere.com/en/photo/1586373
© PXhere

Geen reclame voor de Correspondent

Opinie
94
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer interesseert zich al jarenlang voor de wereld van adverteerders en marketeers, en betreurt hoe weinig serieuze belangstelling er in de journalistiek bestaat voor dit fascinerende vakgebied. Hij las met stijgende verbazing hoe twee ‘slow journalists’ online adverteren tot onzin verklaarden. Tijd voor het fileermes.

Mark Zuckerberg in het Amerikaanse congres, oktober 2019
© AFP / Mandel Ngan

Mark, Donald en quid pro quo

Opinie
39
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Volgend jaar vinden de Amerikaanse presidentsverkiezingen plaats. Niet alleen de kandidaten lopen zich warm, ook Facebook en Twitter doen dat. Met het Cambridge Analytica-schandaal van de vorige verkiezingen scherp voor de geest, verkent Jan Kuitenbrouwer het mijnenveld.

Protesters shout slogans as they hold flyers at the Southorn Playground in Hong Kong on October 15, 2019, during a rally in support of NBA basketball Rockets general manager Daryl Morey and against comments made by Lakers superstar LeBron James.
© ANP / Anthony Wallace

Basketbal: het Amerikaanse spel en de Chinese knikkers

Opinie
12
Ricus van der Kwast

Ricus van der Kwast

Een tweet waarin Daryl Morey, de manager van de Houston Rockets, zijn steun betuigde aan de protesten in Hongkong kwam de basketbalorganisatie NBA op flinke repercussies te staan. In het Westen werd het incident afgedaan als het zoveelste geval waarin een westerse instantie wordt gekapitteld door een beledigd China. Gastauteur en basketballiefhebber Ricus van der Kwast ziet de zaak anders.

Koningin Maxima opent op 25 maart 2019 de negende editie van de Week van het Geld met als thema 'Ben jij een held met je geld?' Tijdens deze week is er op basisscholen aandacht voor financiële educatie.
© ANP Patrick van Katwijk

Haastige spoed met digitaal geld is soms goed

Opinie
92
Martijn Jeroen van der Linden

Martijn Jeroen van der Linden

Met de komst van Facebooks Libra gaan we een tijd tegemoet waarin nieuwe digitale munten concurreren om marktdominantie. Ze bevechten niet alleen elkaar, maar ook bestaande nationale munten. Dat kan leiden tot supranationale geldstelsels, waar nationale overheden weinig vat op hebben. Hoog tijd dat de overheid de teugels in handen neemt en een veilige rekening en digitale euro’s maakt.

Geautomatiseerde productielijn van VDL Nedcar, 2014
© ANP / Lex van Lieshout

Basisinkomen: een ander woord voor dataslavernij

Opinie
43
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Hoewel techneuten steevast beloven dat ze werkelijk alles zullen programmeren en automatiseren, blijft het probleem van ‘the last mile’ bestaan: er is altijd een restje dat niet geautomatiseerd kan worden en dat menselijke arbeid vergt. Belazerd betaald werk, overigens, of beter gezegd: spookwerk.

© Paul Ridderhof

Een blik in het brein van een witteboordencrimineel

Opinie
173
Eric Smit

Eric Smit

Andy Fastow, een van de grootste corporate fraudeurs aller tijden, trekt volle zalen in Nederland. Hij vertelt het verhaal over het ‘grote grijze gebied’ waar mensen navigeren met boeken vol met regels, maar zonder moreel kompas – en hoe verkeerd dat kan aflopen. Er is niettemin keiharde kritiek op Fastow en die komt uit onverwachte hoek.

Boekomslag
© Uitgever

Hackers onder elkaar

Opinie
92
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer las ‘Permanent Record’, het boek dat Edward Snowden eerder deze maand publiceerde. Hoe komt een tamelijk gewone, maar superslimme nerd annex hacker tot de beslissing ‘landverrader’ te worden? Simpel: zíj begonnen.

Hackers hebben de halve wereld

Opinie
29
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Internet kan een wapen zijn, en een hacker een spion met ‘a license to kill’. In het onthullende (en soms verontrustende) boek ‘Het is oorlog, maar niemand die het ziet’ onderzoekt Volkskrant-reporter Huib Modderkolk hoe digitale oorlogsvoering en spionage in hun werk gaan. Jan Kuitenbrouwer las het en huiverde. Moet het ergste nog komen, of wordt digitale spionage net als gewone spionage: een moeizame strijd met kleine succesjes?

Slecht nieuws: het internet chinaficeert

Opinie
28
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Nadat bekend werd dat Twitter, Facebook en Youtube ‘verdachte’ accounts uit China hebben geblokkeerd, krabde Jan Kuitenbrouwer zich achter de oren. Het Westen laat geen gelegenheid voorbijgaan om China te bekritiseren vanwege het onderdrukken van dissidenten en het censureren en manipuleren van de publieke opinie. Doet Silicon Valley nu niet hetzelfde?

Meer dataschaamte graag!

Opinie
33
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Elke tijd kent zijn eigen vorm van schaamteloosheid, maar die van ons lijkt erin uit te blinken. Elke dag weer zien we onbeschaamd gedrag, in een duizelingwekkende waaier aan verschijningsvormen. Wat filosoof Hans Schnitzler betreft is het hoog tijd voor iets meer ‘beschavende’ remming.

De opmars van de cyberjunk

Opinie
27
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer bekent schuld: ook hij zit vaker met zijn telefoon in de hand dan hem lief is. Maar bijna in een ongeluk verzeild raken doordat een vrachtwagenchauffeur z’n mobieltje slecht kan wegleggen: dat is andere koek. Wat maakt dat internet zo verslavend is geworden? Doet die eindeloze stroom van notificaties, nieuwe berichten en filmpjes iets met onze hersenen?

De vooroordelen van internet

Opinie
48
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer buigt zich over over een heikele kwestie: hoe vooroordelen zich voortplanten op internet. Algoritmen zijn zelden ‘neutraal’, al was het maar doordat de mensen die ze schrijven dat niet zijn, maar ook de data die als input worden gebruikt, zijn gekleurd door vooroordelen.

Kamerleden ontvangen in 2015 een petitie met tienduizenden handtekeningen tegen huurverhogingen.
© ANP Martijn Beekman

Niet voor niets zijn deskundigen ‘unisono’ tegen verhuurdersheffing

Opinie
103
Peter Hendriks

Peter Hendriks

‘Eigenlijk best een lekker ding’, zo noemde Frank Kalshoven in zijn Volkskrant-column de verhuurdersheffing. Want: deze belasting is een manier om rijke corporaties te dwingen bij te dragen aan de collectieve kas. Dat argument is zélf niet helemaal lekker.

Wij zijn de Indigi

Opinie
36
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer ging op vakantie naar de toekomst en stuurde de achterblijvers een geheim document op dat hij daar wist los te peuteren.

Voormalig Eurogroep-voorzitter Jeroen Dijsselbloem presenteert de Griekse editie van het boek 'De Euro Crisis' in Athene, oktober 2018.
© EPA Simela Pantzartzi

Sociaaldemocratische lenigheid

Opinie
152
Ewald Engelen

Ewald Engelen

Het kabinet wil Jeroen Dijsselbloem, de man van het begrotingsbeleid dat Griekenland de afgrond in stortte en in Nederland de langste en onnodigste recessie ooit teweegbracht, voordragen als kandidaat voor hoofd van het Internationaal Monetair Fonds. Ewald Engelen kan daar niet bij.

Facebook: rattigheid kent geen tijd

Opinie
37
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer heeft zo zijn bedenkingen bij de Libra, de nieuwe munt die Facebook wil introduceren. Wat wil Mark Zuckerberg bereiken met de invoering van een eigen betaalmiddel? Twee oude vrienden dwarsbomen, Facebooks imago oppoetsen of morrelen aan de heerschappij van de banken? Waarschijnlijk alledrie.