2020

Campagne ‘Stop hate for profit’, juni 2020
© Sascha Steinbach / EPA

Zuckerberg moet kiezen uit twee kwaden

Opinie
47
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

De Democraten willen Facebook en andere tech-monopolies in stukken ophakken, de Republikeinen hebben Facebook nodig als wapen in hun informatieoorlog en de adverteerders willen een clean reclameplatform. Die laatsten lopen nu met honderden miljoenen dollars tegelijk weg. Mark Zuckerberg zal moeten kiezen: afscheid nemen van miljarden dollars en Trump helpen met zijn campagne, of grote schoonmaak houden en een Democratisch antitrust-offensief trotseren.

© Matthias Leuhof

Deltaplan tegen corona: de anderhalve meter voorbij

Opinie
156
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

De piek van het aantal Nederlandse coronabesmettingen ligt ruim twee maanden achter ons. Inmiddels is het land in de ban van Ruttes routekaart. Dat suggereert duidelijkheid, maar in de praktijk valt dat tegen. De verschillen tussen sectoren zijn groot en niet goed te verdedigen, frustraties nemen toe en we zitten opgescheept met een anderhalvemetermaatschappij. Dat kan anders.

https://pixabay.com/nl/illustrations/mobiele-telefoon-corona-app-virus-5308834/
© iXimus via Pixabay

Met een app bestrijd je corona niet (maar ondermijn je mogelijk wel burgerrechten)

Opinie
60
Jacob van Kokswijk

Jacob van Kokswijk

Het ministerie van VWS wil via telecomdata in kaart brengen hoe en waar burgers zich bewegen, om zo het nieuwe virus beter te kunnen volgen. Minister Hugo de Jonge heeft aangekondigd binnenkort met een wet te komen die het mogelijk maakt zulke data op te vragen bij telecomproviders. Ook wordt nog gewerkt aan een tracking-app; die wordt waarschijnlijk op korte termijn gelanceerd. Gastauteur en jurist Jacob van Kokswijk brengt de haken en ogen van zulke technologische oplossingen in kaart en vraagt zich af of de overheid niet afstevent op het zoveelste ict-debacle.

© Life Matters via Pexels

What really happens when a global crisis hits us

Opinie
13
Thomas Bollen

Thomas Bollen

‘Most people are decent,’ is the central thesis of Rutger Bregman's new book ‘Humankind: A Hopeful History’. The prominent Dutch historian believes that if we embrace this positive image of humanity, the corona crisis will herald the end of the neoliberal era. Financial economist Thomas Bollen wonders whether this is really true: we talk about solidarity, but in the meantime social inequality is growing.

DNB-president Klaas Knot worstelt met zijn tablet. DNB, het CPB en de AFM spraken elkaar begin juni 2020 over macro-economische risico's
© ANP / BART MAAT

Digitale munt van DNB is geen serieus wapen tegen de almacht van de banken

Opinie
86
Martijn Jeroen van der Linden

Martijn Jeroen van der Linden

Tien jaar na de kredietcrisis, en aan de rand van een volgende wereldwijde financiële crisis, staat de politiek voor een fundamentele keuze. Blijven we ons vastklampen aan roekeloze bankiers die de belastingbetaler voor de schade laten opdraaien als zij een misser maken? Of kiezen we voor een veilig alternatief? Martijn van der Linden pleit voor de introductie van een publieke, digitale bewaarplaats voor geld – los van de banken, en los van risico’s.

© Rosa Snijders

Trumps brandweerwagen

Opinie
68
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Twitter verwijdert wel vaker berichten, maar eind mei gaf het bedrijf voor het eerst in zijn bestaan een hooggeplaatst man een tik op de vingers: Twitter zette een voetnoot bij een tweet van Donald Trump. Verontwaardigd riep de Amerikaanse president dat dit censuur was. Hij schreef een executive order die volgens hem de vrijheid van meningsuiting op sociale media moet waarborgen. Deskundigen menen dat Trump daarmee juist het omgekeerde bereikt. Jan Kuitenbrouwer schetst de valkuilen in het debat.

Het Waagplein in Alkmaar gaat open voor terrasjes / 1 juni 2020
© Leo Vogelzang VOF

Het goede leven in het post-coronatijdperk

Opinie
51
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Wat bij de klimaatcrisis amper lukt, hebben we met Covid-19 in luttele weken voor elkaar gekregen: een existentiële crisis met een wereldomspannende inspanning te lijf gaan. Veel mensen putten daar hoop uit en denken dat zich, met de komst van het nieuwe virus, ook een nieuwe tijdgeest aandient. Hans Schnitzler is daar niet zo zeker van.

Ondernemer Marcel Boekhoorn neemt Hema over van Lion Capital, oktober 2018.
© ANP/Robin van Lonkhuijsen

Staatssteun? Laat Boekhoorn eerst zelf knokken voor zijn Hema

Opinie
28
Stefan Vermeulen

Stefan Vermeulen

Dat de overheid meepraat over een reddingsplan voor Hema is zo gek nog niet. Er staan alleen al in Nederland 9.500 banen op het spel. Maar om Hema’s enorme schuld van 800 miljoen euro te saneren, zal eigenaar Marcel Boekhoorn eerst zelf een slag moeten leveren met de sprinkhanen in Londen en New York.

San Jose (Californië): protest tegen politiegeweld na de moord op George Floyd in Minneapolis.
© MediaNews Group/The Mercury News via Getty Images. Fotograaf: Dai Sugano.

Wat er écht gebeurt als een wereldwijde crisis ons raakt

Opinie
181
Thomas Bollen

Thomas Bollen

‘De meeste mensen deugen’ schreef Nederlands meest succesvolle publicist Rutger Bregman. En als we dat mensbeeld omarmen zal de coronacrisis het einde van het ‘neoliberale tijdperk’ inluiden. Thomas Bollen vraagt zich af of dat echt zo is. We praten over ‘saamhorigheid’, maar ondertussen groeit de maatschappelijke ongelijkheid.

© Rosa Snijders

In het beloofde land doen we alles op afstand

Opinie
44
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

In 2016 kwam onze honeymoon met Big Tech ten einde. Na talloze affaires was Silicon Valley zijn goodwill kwijt, en vonden zelfs politici dat het tijd werd om Big Tech te beteugelen. Maar corona bracht de grote ommekeer. Big Tech gebruikt deze pandemie om ons voor te houden: wij zijn de oplossing. Alleen technologie kan u redden, laat het maar aan ons over.

© JanJaap Rypkema

BP knew the truth about climate change 30 years ago. Now, it’s time to ban fossil industry advertising

Opinie
0
Vatan Hüzeir

Vatan Hüzeir

Twenty-three years ago, BP became the first oil major to explicitly acknowledge the realities of man-made climate change. A recently re-discovered videotape proves that by that time, the company had been well aware of the issue for some 7 years. What comes next?

© JanJaap Rypkema

BP weet al 30 jaar de waarheid over klimaatverandering. Het wordt tijd voor een fossiele-reclameverbod

Opinie
77
Vatan Hüzeir

Vatan Hüzeir

Een opnieuw ontdekte documentaire laat zien dat oliebedrijf BP al minstens 30 jaar weet wat de schadelijke klimaatgevolgen kunnen zijn van fossiel brandstofgebruik. Desondanks bleef het bedrijf jarenlang ontkennen dat er iets aan de hand was. Hoe nu verder?

https://pixabay.com/nl/photos/tekenen-spreuken-brutaal-grappig-381046/
© Pixabay / 192635

Hippe Hugo en de appathon

Opinie
39
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer bekijkt de omzwervingen (en de hippe schoenen) van minister Hugo de Jonge met verbazing, mededogen en medelijden. Met tegeltjeswijsheden kom je er niet, zeker niet wanneer je als minister Silicon Valley wil nabootsen.

Kantoor van Roche beklad, 27 maart 2020
© Novum / Robert Meerding

Roche in de slachtofferrol

Opinie
18
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eind maart gaf farmaceut Roche zijn recept voor lysisbuffer vrij, nadat het bedrijf in opspraak raakte door een publicatie van FTM. De Volkskrant bracht deze week in een uitgebreid achtergrondartikel het werk van FTM in verband met doodsbedreigingen van personeel van Roche en trok het waarheidsgehalte van ons artikel in twijfel.

https://pixabay.com/nl/photos/toevoegingen-berekeningen-resultaat-2278416/
© jackmac34 @ Pixabay

Weersta het nuttigheidsdenken

Opinie
57
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Van een mislukking leer je soms meer dan van een succes, zij het vaak iets anders dan waarop je hoopte. Hans Schnitzler pleit voor minder doelmatigheidsdenken – minder utilisme. Van hem mogen de nuttigheidsdenkers, die de werkelijkheid reduceren tot een simpele rekensom, een toontje lager zingen.

De farmaceutische industrie besteedt meer aan haar aandeelhouders dan aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.
© ANP/Remko de Waal

Het verdienmodel van de farmaceutische industrie moet op de schop

Opinie
99
Rodrigo Fernandez

Rodrigo Fernandez

De farmaceutische industrie – essentieel in de pandemie – investeerde onvoldoende in medicijnen als coronavirusremmers, maar liet zich wel als een pinautomaat leegtrekken door aandeelhouders. Ook de hoge winstmarges op geneesmiddelen, mede mogelijk door publiek gefinancierd onderzoek, zijn schadelijk voor de maatschappij. Big Pharma heeft dringend een herstart nodig.

Hoofdkantoor van Booking.com in de Amsterdamse binnenstad.
© Harold Versteeg / HH

De coronacrisis legt genadeloos bloot waar de roofridders zitten

Opinie
54
Stefan Vermeulen

Stefan Vermeulen

Dat Booking.com na jaren van megawinsten een beroep doet op overheidssteun, roept grote weerstand op. Het is een klassiek geval van ‘privatizing the gains, socializing the losses’. Booking is niet de enige die zich zo opstelt. In de coronacrisis staat ineens een belangrijk thema centraal: gaat de verantwoordelijkheid van grote bedrijven verder dan hun eigen financiële belang?

© Rosa Snijders

Technoangst is een slechte raadgever

Opinie
47
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Telefoonapps om besmettingen bij te houden en te traceren zijn een goed middel om epidemieën te bestrijden. In de verkeerde handen kan zulke technologie afbreuk doen aan onze privacy en burgerrechten. Maar dat hóeft niet, betoogt Jan Kuitenbrouwer. Het kan ook op een verantwoorde manier. De sleutel: laat medici de keuzes maken, en hou de markt en de overheid op afstand.

Wouter Koolmees (SZW), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (EZ) bij hun persconferentie over steunmaatregelen, 17 maart 2020
© ANP / Phil Nijhuis

Noodsteun voor zzp’ers

Opinie
85
Hans Baaij

Hans Baaij

Dat veel zzp’ers acuut zonder inkomsten zitten nu het culturele en sociale leven tot stilstand is gekomen en thuisblijven en -werken het devies is, staat buiten kijf. Mooi dat de regering geld voor deze mensen uittrekt, betoogt Hans Baaij. Maar als fiscaal jurist verbaast hij zich over het algemene karakter en de aanpak van de maatregel. Dat had intelligenter gekund, stelt hij.

Prinsjesdag 2018
© ANP/Bart Maat

Roep om een ongekende maatregel: publieke geldschepping

Opinie
127
Martijn Jeroen van der Linden

Martijn Jeroen van der Linden

Het coronavirus leidt tot een ongekende situatie in de geschiedenis van de markteconomie: steeds meer landen leggen grote delen van de economie stil. De kosten lopen snel op, waardoor ook een economische crisis dreigt. In dit artikel betoogt Martijn van der Linden dat een onconventioneel instrument – monetaire financiering ofwel publieke geldschepping – de coronacrisis kan verlichten en de economische effecten kan beperken.

© Rosa Snijders

Gezondheid in ruil voor vrijheid

Opinie
49
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer laat zijn licht schijnen over de enorme impuls die het coronavirus geeft aan ons toch al overvloedige internetgebruik. Internet is plotseling onze levenslijn naar de buitenwereld, nu we allemaal zoveel mogelijk binnen moeten zitten. Maar onderhuids voedt het coronavirus ook de datadictatuur.

Lockdown in Parijs; de starten langs de Seine zijn verlaten.
© EPA / Yoan Valat

De comfortzone zit in lockdown

Opinie
73
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Filosoof Hans Schnitzler realiseerde zich al snel: als er iets is waarmee we nu collectief worden geconfronteerd, is het de wetenschap dat ons bestaan grillig en kwetsbaar is. We zitten ineens allemaal in hetzelfde gammele schuitje en zijn hierdoor inniger dan ooit aan elkaar verwant. Nu de illusie dat veiligheid en gezondheid maakbaar zijn onder onze voeten is weggetrokken, kunnen we ons maar beter leren verhouden tot de grilligheid van het noodlot.

© Rosa Snijders

Staatsgreep in cyberspace

Opinie
124
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Het soort verzinsels waar links zich niet toe wil verlagen maar dat rechts naar hartelust rondpompt, maakt dat sociale-mediaplatforms alles behalve ‘neutraal’ zijn. Voeg daarbij dat mega-monopolisten als Facebook en Twitter onder druk van de Trump-beweging staan, en het rechtsdraaiende karakter van internet is compleet. Jan Kuitenbrouwer beschrijft het slagveld.

Baudet bij hoorzitting over macht van rechters, maart 2020.
© ANP / Lex van Lieshout

De boemerang van Baudet

Opinie
218
Matthijs Kaaks

Matthijs Kaaks

Thierry Baudet, leider van Forum voor Democratie, neemt rechters op de korrel, maar hij procedeert ook graag en liefst over politieke kwesties. Die wens kan hem duur komen te staan, betoogt advocaat Matthijs Kaaks.

© Rosa Snijders

De liegrobots komen!

Opinie
82
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

De wereld zet zich schrap voor de Amerikaanse verkiezingen van 2020. Deskundigen verwachten de inzet van grote aantallen tekstrobots. Die worden slimmer, subtieler en moeilijk van mensen te onderscheiden. Werd Trump door robots aangespoord om ‘Parijs’ op te zeggen? Jan Kuitenbrouwer over pink slime, deep fakes en bots die bekvechten met bots.

Mars op de Dag van de Arbeid, Den Haag, 1 mei 2018
© ANP / Bart Maat

Waarden, waarden, waarden; de rest is bullshit

Opinie
44
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) kwam recent met een rapport over werk, en constateerde daarin dat werkende mensen de grip op hun arbeid steeds meer kwijtraken. Hans Schnitzler vraagt zich af: wat maakt werk überhaupt waardevol in tijden van data, algoritmen en robots?

© Rosa Snijders

Wie heeft baat bij 5G?

Opinie
67
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

De wereld moet eraan geloven: het 4G-netwerk wordt vervangen door 5G. De politiek wrijft zich in de handen, want de veiling van 5G-frequenties levert miljarden op. Maar moeten wij 5G wel willen? Op elke straathoek moet een zendmast komen, de abonnementsprijs gaat omhoog. En de technologie komt hoofdzakelijk van Huawei, hofleverancier van de Chinese politiestaat. 5G maakt nóg intensieve surveillance mogelijk – door Big Tech, door China, of door allebei.

Screenshot uitzending
© Nieuwsuur

Twee keer mis: Jetten en Baudet over de rol van de rechter

Opinie
92
Gastauteur

Gastauteur

Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans buigt zich over het non-debat dat Rob Jetten en Thierry Baudet afgelopen week bij Nieuwsuur voerden over de rechtspraak, en wast beide politici de oren. ‘In een democratische rechtsstaat heeft de wetgever de rechterlijke macht grotendeels aan een touwtje.’

© CC0 (via Unsplash)

Je gezicht als paspoort

Opinie
25
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Terwijl digitale gezichtsherkenning een hoge vlucht neemt en steeds effectiever wordt, zijn er vrijwel geen regels voor. Wat al die diensten met onze gezichten doen: Joost mag het weten. Overheden laten de zaak op zijn beloop. Intussen grijpen de grote techbedrijven hun kans en veroveren een aandeel in het eID, ons nieuwe digitale persoonsbewijs. Wie waakt er eigenlijk over onze privacy?

Still uit de film Dark Waters: advocaat Robert Bilott bezoekt Wilbur Tennant

Film ‘Dark Waters’ laat zien dat DuPont willens en wetens mens en milieu vergiftigde

Opinie
46
Arne van der Wal

Arne van der Wal

De speelfilm ‘Dark Waters’ gaat vandaag in première. De film vertelt het waargebeurde verhaal van advocaat Rob Bilott, die het opnam tegen het machtige chemiebedrijf DuPont/Chemours, de producent van teflon. Om teflon te maken werd jarenlang PFOA gebruikt, een molecuul dat giftig bleek te zijn en dat zich in mens en milieu opstapelt. Bilott wist DuPont na jarenlange rechtzaken tot een schikking te dwingen, maar DuPont heeft nooit schuld bekend. Arne van der Wal, die in 2015 al een groot verhaal over de teflonproductie van Chemours in Dordrecht schreef, recenseert de film.