2020

© ANP / Robin Utrecht

Polmans onvermogen om Unilever te verduurzamen is een maatschappelijk probleem

Opinie
7
Gastauteur

Gastauteur

Dat het Paul Polman niet lukte om van Unilever een echt duurzaam bedrijf te maken, lag minder aan Polman dan aan de situatie waarin Unilever verkeerde. Voor veel bedrijven is het moeilijk om binnen sociale en planetaire grenzen te opereren, constateert Willem Schramade in deze voorpublicatie van zijn boek ‘Duurzaam kapitalisme’. Toch zijn kapitalisme en duurzaamheid in zijn ogen goed met elkaar te verenigen.

© Rosa Snijders

Breek Facebook op in duizend stukjes

Opinie
13
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Facebook staat aan de vooravond van ingrijpende maatregelen. In Amerika pleit het Congres voor anti-trustmaatregelen om de monopolies van Big Tech op te breken, in de EU is besloten om ‘gerichte advertenties’ te weren. Facebook probeert uit alle macht zichzelf als het beste jongetje van de klas te presenteren. Het kan er écht niets aan doen dat het zo groot is.

© Rosa Snijders

Cijfers spreken niet voor zich, maar wie leert ons ze te verstaan?

Opinie
39
Miriam Rasch

Miriam Rasch

We worden gebombardeerd met cijfers die niet uit zichzelf een transparant en eenduidig verhaal vertellen. Ze vragen om uitleg, een vertaling in woorden. Anders gezegd: cijfers hebben een tolk nodig. Miriam Rasch constateert daarom droogjes: ‘zodra iemand zegt dat de cijfers voor zich spreken, kun je beter op je hoede zijn.’

Mark Rutte en Jaap van Dissel, vlak voor een persconferentie, maart 2020
© ANP / Robin Utrecht

In een rechtsstaat zijn openheid en onafhankelijkheid essentieel (juist wanneer dat moeilijk is)

Opinie
66
Hans Wilmink

Hans Wilmink

Tijden van crisis zoals nu met Covid-19 maken scherper voelbaar hoe moeilijk het is om met onzekerheden om te gaan. Zowel het vertrouwen in de rechtsstaat als het vertrouwen in onafhankelijke kennisverwerving worden op de proef gesteld. Onzorgvuldig optreden van gezagsdragers en kenniswerkers leidt tot boosheid en cynisme onder burgers. Hans Wilmink probeert dat in dit essay scherp te stellen en doet suggesties voor verbetering.

https://pxhere.com/en/photo/1573503
© rawpixel.com form PxHere

Terwijl de reptielen dwalen op internet

Opinie
15
Miriam Rasch

Miriam Rasch

Voortaan zal Miriam Rasch geregeld voor FTM schrijven. Rasch is filosoof en wil graag weten wat het betekent mens te zijn in een door data geregeerde wereld. Ze kijkt met een scherp oog naar technologie, internet en de elektronische huisdieren die ons op de voet volgen, en kijkt daarbij nadrukkelijk naar alles dat niet in data is te vatten. Vandaag: wat is dat toch met dat reptielenbrein van ons?

Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) geeft een toelichting op het Nationaal Preventieakkoord dat Nederland gezonder moet maken, 23 november 2018.
© ANP/Koen van Weel

Preventieakkoord kan de prullenbak in

Opinie
16
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Een belasting op suikerhoudende frisdrank kan helpen in de strijd tegen overgewicht, aldus Paul Blokhuis, de staatssecretaris van Volksgezondheid. Toch gaat hij deze kabinetsperiode geen suikertaks invoeren omdat hij vastzit aan slappe afspraken met het bedrijfsleven. Volgens politicoloog Herman Lelieveldt toont deze gang van zaken het failliet van akkoorden en convenanten met lobbyclubs.

Still uit de serie ‘Grace and Frankie’, met Jane Fonda en Lily Tomlin
© Netflix

‘Toon mij hoe u met uw ouderen omgaat, en ik zeg u wie u bent’

Opinie
260
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

Opnieuw laait het debat op of we ouderen en kwetsbare mensen wellicht het best tegen corona kunnen beschermen door hen een stapje terug te laten doen. Dat zou jongeren bovendien de kans geven de economie weer vlot te trekken. Zo eenvoudig ligt het niet, menen Bert en Peter Slagter. Zij wijzen op de ethiek van ‘oog om oog, tand om tand’.

Still uit ‘Modern Times’, 1936
© Charly Chaplin

Laat meningsvorming niet over aan tech-monopolisten

Opinie
38
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Facebook floreert bij ophef: hoe meer reuring, hoe meer data. Maar ook door het tempo van de machinerie raakt het debat snel oververhit; er is amper tijd om op adem te komen, geen ruimte voor reflectie. Maar wat Hans Schnitzler vooral verbaast, is dat mensen vrijheid van meningsuiting claimen in een ruimte waar iedereen digitaal wordt uitgekleed.

https://www.flickr.com/photos/wfryer/49211613846/
© Wesley Fryer (CC BY 2.0)

Voor wie de klok tikt: Trumps handelsoorlog tegen Chinese tech-bedrijven

Opinie
27
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Donald Trump dreigt TikTok en WeChat te verbieden, Chinese sociale media die ook in de Verenigde Staten razend populair zijn. Vormen deze media echt een bedreiging voor de nationale veiligheid, of wil Trump zijn kiezers paaien met anti-Chinese stoerdoenerij, vraagt Jan Kuitenbrouwer zich af. En zijn die data bij een Amerikaanse eigenaar wel veilig?

De Nederlandse corona-app
© Rob Engelaar

De comeback van de corona-app

Opinie
40
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

De afgelopen maanden heb ik op FTM een aantal keren geschreven over de ‘corona-app’. Digitale technologie gebruiken bij de bestrijding van een pandemie ligt voor de hand: ict bewijst op allerlei manieren zijn waarde voor de gezondheidszorg. Maar kan zo’n app functioneren binnen een democratische rechtsstaat? De meningen buitelen over elkaar heen, maar gefundeerd zijn die niet altijd. Bovendien worden doordachte bevindingen vaak op overtrokken wijze gepresenteerd door de media.

Protest tegen vrijheidsbeperkende coronaregels van de overheid, Amsterdam, 5 juli 2020
© ANP/Evert Elzinga

Coronawet maakt Hugo de Jonge kapitein van Nederland

Opinie
80
Wim Voermans

Wim Voermans

De nieuwe tijdelijke coronawet van minister De Jonge zou een verbeterde versie zijn van het concept dat eerder veel kritiek kreeg. Maar hij is nog lang niet aan de maat, schrijft Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Leiden. De wet geeft de minister van Volksgezondheid vrijwel ongecontroleerde bevoegdheden en zet de Tweede Kamer buitenspel. Tijdelijk is hij ook niet: de wet kan naar goeddunken van het kabinet alsmaar worden verlengd.

© ANP / Robin Utrecht

Geen lobby zo dodelijk als die van de tabaksindustrie

Opinie
79
Wanda de Kanter

Wanda de Kanter

Waar de overheid tijdens de coronacrisis alles uit de kast trok om de kwetsbaarsten te beschermen, laat zij toe dat de tabaksindustrie al jarenlang diezelfde kwetsbare mensen aan zich bindt. Roken is immers een ‘vrije keuze’. Longarts Wanda de Kanter bestrijdt dat idee al jaren. Niet alleen de tabak zelf is fataal, de marketingmachine en lobby van de tabaksindustrie zijn net zo dodelijk.

Campagne ‘Stop hate for profit’, juni 2020
© Sascha Steinbach / EPA

Zuckerberg moet kiezen uit twee kwaden

Opinie
47
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

De Democraten willen Facebook en andere tech-monopolies in stukken ophakken, de Republikeinen hebben Facebook nodig als wapen in hun informatieoorlog en de adverteerders willen een clean reclameplatform. Die laatsten lopen nu met honderden miljoenen dollars tegelijk weg. Mark Zuckerberg zal moeten kiezen: afscheid nemen van miljarden dollars en Trump helpen met zijn campagne, of grote schoonmaak houden en een Democratisch antitrust-offensief trotseren.

© Matthias Leuhof

Deltaplan tegen corona: de anderhalve meter voorbij

Opinie
160
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

De piek van het aantal Nederlandse coronabesmettingen ligt ruim twee maanden achter ons. Inmiddels is het land in de ban van Ruttes routekaart. Dat suggereert duidelijkheid, maar in de praktijk valt dat tegen. De verschillen tussen sectoren zijn groot en niet goed te verdedigen, frustraties nemen toe en we zitten opgescheept met een anderhalvemetermaatschappij. Dat kan anders.

https://pixabay.com/nl/illustrations/mobiele-telefoon-corona-app-virus-5308834/
© iXimus via Pixabay

Met een app bestrijd je corona niet (maar ondermijn je mogelijk wel burgerrechten)

Opinie
60
Jacob van Kokswijk

Jacob van Kokswijk

Het ministerie van VWS wil via telecomdata in kaart brengen hoe en waar burgers zich bewegen, om zo het nieuwe virus beter te kunnen volgen. Minister Hugo de Jonge heeft aangekondigd binnenkort met een wet te komen die het mogelijk maakt zulke data op te vragen bij telecomproviders. Ook wordt nog gewerkt aan een tracking-app; die wordt waarschijnlijk op korte termijn gelanceerd. Gastauteur en jurist Jacob van Kokswijk brengt de haken en ogen van zulke technologische oplossingen in kaart en vraagt zich af of de overheid niet afstevent op het zoveelste ict-debacle.

© Life Matters via Pexels

What really happens when a global crisis hits us

Opinie
14
Thomas Bollen

Thomas Bollen

‘Most people are decent,’ is the central thesis of Rutger Bregman's new book ‘Humankind: A Hopeful History’. The prominent Dutch historian believes that if we embrace this positive image of humanity, the corona crisis will herald the end of the neoliberal era. Financial economist Thomas Bollen wonders whether this is really true: we talk about solidarity, but in the meantime social inequality is growing.

DNB-president Klaas Knot worstelt met zijn tablet. DNB, het CPB en de AFM spraken elkaar begin juni 2020 over macro-economische risico's
© ANP / BART MAAT

Digitale munt van DNB is geen serieus wapen tegen de almacht van de banken

Opinie
87
Martijn Jeroen van der Linden

Martijn Jeroen van der Linden

Tien jaar na de kredietcrisis, en aan de rand van een volgende wereldwijde financiële crisis, staat de politiek voor een fundamentele keuze. Blijven we ons vastklampen aan roekeloze bankiers die de belastingbetaler voor de schade laten opdraaien als zij een misser maken? Of kiezen we voor een veilig alternatief? Martijn van der Linden pleit voor de introductie van een publieke, digitale bewaarplaats voor geld – los van de banken, en los van risico’s.

© Rosa Snijders

Trumps brandweerwagen

Opinie
68
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Twitter verwijdert wel vaker berichten, maar eind mei gaf het bedrijf voor het eerst in zijn bestaan een hooggeplaatst man een tik op de vingers: Twitter zette een voetnoot bij een tweet van Donald Trump. Verontwaardigd riep de Amerikaanse president dat dit censuur was. Hij schreef een executive order die volgens hem de vrijheid van meningsuiting op sociale media moet waarborgen. Deskundigen menen dat Trump daarmee juist het omgekeerde bereikt. Jan Kuitenbrouwer schetst de valkuilen in het debat.

Het Waagplein in Alkmaar gaat open voor terrasjes / 1 juni 2020
© Leo Vogelzang VOF

Het goede leven in het post-coronatijdperk

Opinie
51
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Wat bij de klimaatcrisis amper lukt, hebben we met Covid-19 in luttele weken voor elkaar gekregen: een existentiële crisis met een wereldomspannende inspanning te lijf gaan. Veel mensen putten daar hoop uit en denken dat zich, met de komst van het nieuwe virus, ook een nieuwe tijdgeest aandient. Hans Schnitzler is daar niet zo zeker van.

Ondernemer Marcel Boekhoorn neemt Hema over van Lion Capital, oktober 2018.
© ANP/Robin van Lonkhuijsen

Staatssteun? Laat Boekhoorn eerst zelf knokken voor zijn Hema

Opinie
28
Stefan Vermeulen

Stefan Vermeulen

Dat de overheid meepraat over een reddingsplan voor Hema is zo gek nog niet. Er staan alleen al in Nederland 9.500 banen op het spel. Maar om Hema’s enorme schuld van 800 miljoen euro te saneren, zal eigenaar Marcel Boekhoorn eerst zelf een slag moeten leveren met de sprinkhanen in Londen en New York.

San Jose (Californië): protest tegen politiegeweld na de moord op George Floyd in Minneapolis.
© MediaNews Group/The Mercury News via Getty Images. Fotograaf: Dai Sugano.

Wat er écht gebeurt als een wereldwijde crisis ons raakt

Opinie
182
Thomas Bollen

Thomas Bollen

‘De meeste mensen deugen’ schreef Nederlands meest succesvolle publicist Rutger Bregman. En als we dat mensbeeld omarmen zal de coronacrisis het einde van het ‘neoliberale tijdperk’ inluiden. Thomas Bollen vraagt zich af of dat echt zo is. We praten over ‘saamhorigheid’, maar ondertussen groeit de maatschappelijke ongelijkheid.

© Rosa Snijders

In het beloofde land doen we alles op afstand

Opinie
44
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

In 2016 kwam onze honeymoon met Big Tech ten einde. Na talloze affaires was Silicon Valley zijn goodwill kwijt, en vonden zelfs politici dat het tijd werd om Big Tech te beteugelen. Maar corona bracht de grote ommekeer. Big Tech gebruikt deze pandemie om ons voor te houden: wij zijn de oplossing. Alleen technologie kan u redden, laat het maar aan ons over.

© JanJaap Rypkema

BP knew the truth about climate change 30 years ago. Now, it’s time to ban fossil industry advertising

Opinie
0
Vatan Hüzeir

Vatan Hüzeir

Twenty-three years ago, BP became the first oil major to explicitly acknowledge the realities of man-made climate change. A recently re-discovered videotape proves that by that time, the company had been well aware of the issue for some 7 years. What comes next?

© JanJaap Rypkema

BP weet al 30 jaar de waarheid over klimaatverandering. Het wordt tijd voor een fossiele-reclameverbod

Opinie
78
Vatan Hüzeir

Vatan Hüzeir

Een opnieuw ontdekte documentaire laat zien dat oliebedrijf BP al minstens 30 jaar weet wat de schadelijke klimaatgevolgen kunnen zijn van fossiel brandstofgebruik. Desondanks bleef het bedrijf jarenlang ontkennen dat er iets aan de hand was. Hoe nu verder?

https://pixabay.com/nl/photos/tekenen-spreuken-brutaal-grappig-381046/
© Pixabay / 192635

Hippe Hugo en de appathon

Opinie
39
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer bekijkt de omzwervingen (en de hippe schoenen) van minister Hugo de Jonge met verbazing, mededogen en medelijden. Met tegeltjeswijsheden kom je er niet, zeker niet wanneer je als minister Silicon Valley wil nabootsen.

Kantoor van Roche beklad, 27 maart 2020
© Novum / Robert Meerding

Roche in de slachtofferrol

Opinie
18
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eind maart gaf farmaceut Roche zijn recept voor lysisbuffer vrij, nadat het bedrijf in opspraak raakte door een publicatie van FTM. De Volkskrant bracht deze week in een uitgebreid achtergrondartikel het werk van FTM in verband met doodsbedreigingen van personeel van Roche en trok het waarheidsgehalte van ons artikel in twijfel.

https://pixabay.com/nl/photos/toevoegingen-berekeningen-resultaat-2278416/
© jackmac34 @ Pixabay

Weersta het nuttigheidsdenken

Opinie
57
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Van een mislukking leer je soms meer dan van een succes, zij het vaak iets anders dan waarop je hoopte. Hans Schnitzler pleit voor minder doelmatigheidsdenken – minder utilisme. Van hem mogen de nuttigheidsdenkers, die de werkelijkheid reduceren tot een simpele rekensom, een toontje lager zingen.

De farmaceutische industrie besteedt meer aan haar aandeelhouders dan aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.
© ANP/Remko de Waal

Het verdienmodel van de farmaceutische industrie moet op de schop

Opinie
99
Rodrigo Fernandez

Rodrigo Fernandez

De farmaceutische industrie – essentieel in de pandemie – investeerde onvoldoende in medicijnen als coronavirusremmers, maar liet zich wel als een pinautomaat leegtrekken door aandeelhouders. Ook de hoge winstmarges op geneesmiddelen, mede mogelijk door publiek gefinancierd onderzoek, zijn schadelijk voor de maatschappij. Big Pharma heeft dringend een herstart nodig.

Hoofdkantoor van Booking.com in de Amsterdamse binnenstad.
© Harold Versteeg / HH

De coronacrisis legt genadeloos bloot waar de roofridders zitten

Opinie
54
Stefan Vermeulen

Stefan Vermeulen

Dat Booking.com na jaren van megawinsten een beroep doet op overheidssteun, roept grote weerstand op. Het is een klassiek geval van ‘privatizing the gains, socializing the losses’. Booking is niet de enige die zich zo opstelt. In de coronacrisis staat ineens een belangrijk thema centraal: gaat de verantwoordelijkheid van grote bedrijven verder dan hun eigen financiële belang?

© Rosa Snijders

Technoangst is een slechte raadgever

Opinie
47
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Telefoonapps om besmettingen bij te houden en te traceren zijn een goed middel om epidemieën te bestrijden. In de verkeerde handen kan zulke technologie afbreuk doen aan onze privacy en burgerrechten. Maar dat hóeft niet, betoogt Jan Kuitenbrouwer. Het kan ook op een verantwoorde manier. De sleutel: laat medici de keuzes maken, en hou de markt en de overheid op afstand.