2020

Wouter Koolmees (SZW), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (EZ) bij hun persconferentie over steunmaatregelen, 17 maart 2020
© ANP / Phil Nijhuis

Noodsteun voor zzp’ers

Opinie
80
Hans Baaij

Hans Baaij

Dat veel zzp’ers acuut zonder inkomsten zitten nu het culturele en sociale leven tot stilstand is gekomen en thuisblijven en -werken het devies is, staat buiten kijf. Mooi dat de regering geld voor deze mensen uittrekt, betoogt Hans Baaij. Maar als fiscaal jurist verbaast hij zich over het algemene karakter en de aanpak van de maatregel. Dat had intelligenter gekund, stelt hij.

Prinsjesdag 2018
© ANP/Bart Maat

Roep om een ongekende maatregel: publieke geldschepping

Opinie
121
Martijn Jeroen van der Linden

Martijn Jeroen van der Linden

Het coronavirus leidt tot een ongekende situatie in de geschiedenis van de markteconomie: steeds meer landen leggen grote delen van de economie stil. De kosten lopen snel op, waardoor ook een economische crisis dreigt. In dit artikel betoogt Martijn van der Linden dat een onconventioneel instrument – monetaire financiering ofwel publieke geldschepping – de coronacrisis kan verlichten en de economische effecten kan beperken.

© Rosa Snijders

Gezondheid in ruil voor vrijheid

Opinie
47
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer laat zijn licht schijnen over de enorme impuls die het coronavirus geeft aan ons toch al overvloedige internetgebruik. Internet is plotseling onze levenslijn naar de buitenwereld, nu we allemaal zoveel mogelijk binnen moeten zitten. Maar onderhuids voedt het coronavirus ook de datadictatuur.

Lockdown in Parijs; de starten langs de Seine zijn verlaten.
© EPA / Yoan Valat

De comfortzone zit in lockdown

Opinie
73
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Filosoof Hans Schnitzler realiseerde zich al snel: als er iets is waarmee we nu collectief worden geconfronteerd, is het de wetenschap dat ons bestaan grillig en kwetsbaar is. We zitten ineens allemaal in hetzelfde gammele schuitje en zijn hierdoor inniger dan ooit aan elkaar verwant. Nu de illusie dat veiligheid en gezondheid maakbaar zijn onder onze voeten is weggetrokken, kunnen we ons maar beter leren verhouden tot de grilligheid van het noodlot.

© Rosa Snijders

Staatsgreep in cyberspace

Opinie
124
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Het soort verzinsels waar links zich niet toe wil verlagen maar dat rechts naar hartelust rondpompt, maakt dat sociale-mediaplatforms alles behalve ‘neutraal’ zijn. Voeg daarbij dat mega-monopolisten als Facebook en Twitter onder druk van de Trump-beweging staan, en het rechtsdraaiende karakter van internet is compleet. Jan Kuitenbrouwer beschrijft het slagveld.

Baudet bij hoorzitting over macht van rechters, maart 2020.
© ANP / Lex van Lieshout

De boemerang van Baudet

Opinie
218
Matthijs Kaaks

Matthijs Kaaks

Thierry Baudet, leider van Forum voor Democratie, neemt rechters op de korrel, maar hij procedeert ook graag en liefst over politieke kwesties. Die wens kan hem duur komen te staan, betoogt advocaat Matthijs Kaaks.

© Rosa Snijders

De liegrobots komen!

Opinie
82
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

De wereld zet zich schrap voor de Amerikaanse verkiezingen van 2020. Deskundigen verwachten de inzet van grote aantallen tekstrobots. Die worden slimmer, subtieler en moeilijk van mensen te onderscheiden. Werd Trump door robots aangespoord om ‘Parijs’ op te zeggen? Jan Kuitenbrouwer over pink slime, deep fakes en bots die bekvechten met bots.

Mars op de Dag van de Arbeid, Den Haag, 1 mei 2018
© ANP / Bart Maat

Waarden, waarden, waarden; de rest is bullshit

Opinie
44
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) kwam recent met een rapport over werk, en constateerde daarin dat werkende mensen de grip op hun arbeid steeds meer kwijtraken. Hans Schnitzler vraagt zich af: wat maakt werk überhaupt waardevol in tijden van data, algoritmen en robots?

© Rosa Snijders

Wie heeft baat bij 5G?

Opinie
65
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

De wereld moet eraan geloven: het 4G-netwerk wordt vervangen door 5G. De politiek wrijft zich in de handen, want de veiling van 5G-frequenties levert miljarden op. Maar moeten wij 5G wel willen? Op elke straathoek moet een zendmast komen, de abonnementsprijs gaat omhoog. En de technologie komt hoofdzakelijk van Huawei, hofleverancier van de Chinese politiestaat. 5G maakt nóg intensieve surveillance mogelijk – door Big Tech, door China, of door allebei.

Screenshot uitzending
© Nieuwsuur

Twee keer mis: Jetten en Baudet over de rol van de rechter

Opinie
92
Gastauteur

Gastauteur

Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans buigt zich over het non-debat dat Rob Jetten en Thierry Baudet afgelopen week bij Nieuwsuur voerden over de rechtspraak, en wast beide politici de oren. ‘In een democratische rechtsstaat heeft de wetgever de rechterlijke macht grotendeels aan een touwtje.’

© CC0 (via Unsplash)

Je gezicht als paspoort

Opinie
25
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Terwijl digitale gezichtsherkenning een hoge vlucht neemt en steeds effectiever wordt, zijn er vrijwel geen regels voor. Wat al die diensten met onze gezichten doen: Joost mag het weten. Overheden laten de zaak op zijn beloop. Intussen grijpen de grote techbedrijven hun kans en veroveren een aandeel in het eID, ons nieuwe digitale persoonsbewijs. Wie waakt er eigenlijk over onze privacy?

Still uit de film Dark Waters: advocaat Robert Bilott bezoekt Wilbur Tennant

Film ‘Dark Waters’ laat zien dat DuPont willens en wetens mens en milieu vergiftigde

Opinie
46
Arne van der Wal

Arne van der Wal

De speelfilm ‘Dark Waters’ gaat vandaag in première. De film vertelt het waargebeurde verhaal van advocaat Rob Bilott, die het opnam tegen het machtige chemiebedrijf DuPont/Chemours, de producent van teflon. Om teflon te maken werd jarenlang PFOA gebruikt, een molecuul dat giftig bleek te zijn en dat zich in mens en milieu opstapelt. Bilott wist DuPont na jarenlange rechtzaken tot een schikking te dwingen, maar DuPont heeft nooit schuld bekend. Arne van der Wal, die in 2015 al een groot verhaal over de teflonproductie van Chemours in Dordrecht schreef, recenseert de film.

Davos, kort voor het World Economic Forum 2020
© EPA / Gian Ehrenzeller

De valse deugdzaamheid van Davos

Opinie
106
Eric Smit

Eric Smit

In Davos wordt weer het World Economic Forum gehouden, waar de groten der aarde zich over de grote problemen van de wereld buigen. Het uitgangspunt daar is dat ‘we’ niet zonder elkaar kunnen: de industrie moet met overheden samenwerken, en wil zodoende de keuzevrijheid van burgers vergroten. Eric Smit betoogt dat dit mantra weinig meer is dan een schaamlap.

https://www.flickr.com/photos/bookcatalog/41281393511
© Flicker / www.shopcatalog.com

Facebook is pro-Trump

Opinie
43
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Een tijdje leek Mark Zuckerberg geneigd om meer verantwoordelijkheid te nemen voor de invloed van Facebook, maar afgelopen najaar veranderde dat: Facebook merkte Breitbart aan als bonafide nieuwsmedium en gaf politici een vergunning tot liegen. Jan Kuitenbrouwer legt uit hoe dit komt. Facebook is pro-groei, lees: pro-Trump.

2019

Snapshot van live mobile data, zie https://www.nytimes.com/interactive/2019/12/19/opinion/location-tracking-cell-phone.html
© The New York Times

Ga het gevecht met de control freaks aan

Opinie
30
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

In elke control freak schuilt een tiran, stelt Hans Schnitzler; in het gunstigste geval tiranniseert hij vooral zichzelf, in de meeste gevallen ook zijn omgeving. Die controle leggen we onszelf en elkaar op, soms uit vrije wil. We zijn zo de mede-ontwerpers van ons eigen huis van bewaring geworden, een huis waarin zelftoezicht en toezicht door anderen naadloos in elkaar over lopen. Toch gloort er hoop: Naarmate meer mensen in hun dagelijkse bestaan hinder ondervinden van de tirannieke tengels van de control freak, begint het tech-activisme vleugels te krijgen.

Deel van de voorpagina van de Daily Mirror

Online oorlog, onder de radar

Opinie
78
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Met Cambridge Analytica en de Brexit-campagne in het achterhoofd waren de Britse media bij de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk vooral gespitst op het traceren van geautomatiseerde propaganda vanaf buitenlandse accounts. Het liep anders, zag Jan Kuitenbrouwer. Deze campagne kende amper politiek nieuws en werd gedomineerd door moddergevechten.

Minister Schouten tijdens een debat over dieren in de veehouderij, september 2019
© ANP / Koen van Weel

Grote agro-spelers zijn struikelblok naar kringlooplandbouw

Opinie
51
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Het is hoog tijd dat we onze blik op de voedselketen verbreden en verder kijken dan de tegenstelling burger-boer en stad-platteland, die het debat over de stikstofcrisis al sinds oktober in onze greep houdt. Herman Lelieveldt wijst erop dat de meeste boeren klem zitten tussen toeleveranciers en afnemers.

The newly-released Mercedes-AMG GLE 63 SUV on display at the November 2019 Los Angeles Auto Show
© ANP / Frederic J. Brown

De dodelijke asobak

Opinie
126
Hans Baaij

Hans Baaij

De verkoop van SUV’s stijgt hand over hand: inmiddels is een op de drie nieuw gekochte auto's zo'n stadstank. Niet alleen zijn het milieuvernietigers, betoogt Hans Baaij, het zijn ook moordwapens in het verkeer. Wie als voetganger of fietser met zo’n ding in botsing komt, heeft slechte kansen.

SUV

Wie temt de alligator?

Opinie
39
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

‘We kunnen het internet repareren’. Ja, maar gaan we het ook doen? En kunnen we dat wel? Jan Kuitenbrouwer begint daaraan te twijfelen. Want terwijl Big Tech zijn greep op de wereld versterkt, neemt de politieke verdeeldheid in het Westen alleen maar toe, en de daadkracht af. Van Big Tech zelf hebben we weinig te verwachten. In plaats van mee te werken aan het waarborgen van publieke belangen, lijkt Silicon Valley zich juist schrap te zetten tegen verandering.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:OFO_bikes_near_Luna_Park_623_01.jpg
© Dankarl / Wikimedia

Wij de strooifiets, zij de data

Opinie
37
Gastauteur

Gastauteur

Onder de vlag van de deeleconomie gebeuren vreemde dingen, betoogt gastauter Thomas de Groot. Huurfietsen werden over grote steden uitgestrooid, waarbij de hippe bedrijven erachter zich niet aan regels hielden. Inmiddels zijn veel gemeenten bezig paal en perk te stellen aan deze strooifietsen. Dat er weinig te verdienen valt aan mobiliteit, schijnt de bedrijven niet te interesseren. Welk bedrijfsmodel gaat erachter schuil?

© De Waag (BY-NC-SA)

Het internet is stuk

Opinie
54
Marleen Stikker

Marleen Stikker

Internet moet nodig gerepareerd worden, stelt Marleen Stikker. Onze digitale omgeving, ooit ontstaan als vrije ruimte, wordt nu bepaald door grote platforms waar wij burgers ‘te gast’ zijn en onze data als grabbelton fungeren. We zijn de grip op ons online leven aan het kwijtraken, betoogt Stikker in haar boek ‘Het internet is stuk (maar we kunnen het repareren)’. Het boek verschijnt vandaag. FTM heeft een voorpublicatie: over dataschuld en energiehonger.

Fulvio Raniero Mariani: Turbine aereo, 1938 (fragment)

Een nihilistisch zooitje

Opinie
29
Hans Schnitzler

Hans Schnitzler

Ter bestrijding van doemdenkers, cultuurpessimisten en ‘vooruitgangsverloochenaars’ is recent een heuse ‘Bende van de Vooruitgang’ in het leven geroepen. Onlangs kregen de vijf oprichters vrij baan om hun beginselen uit de doeken te doen. Hans Schnitzler ziet het somber in voor hun techno-optimisme.

© ANP Jerry Lampen

Inspectierapport jeugdzorg is een gemiste kans op een objectief oordeel

Opinie
15
Harrie Verbon

Harrie Verbon

Geen geld, geen mensen, geen passende hulp voor kwetsbare kinderen: jeugdzorg verkeert in zwaar weer. Gisteren debatteerde de Tweede Kamer over de crisis in jeugdzorg, mede aan de kaak gesteld door een vernietigend inspectierapport. Dat de gemeenten daarin de zwarte piet toebedeeld krijgen, is onterecht, betoogt emeritus hoogleraar openbare financiën Harrie Verbon.

Medewerker van maaltijdbezorger zijn werkgever Deliveroo aan, omdat zij alleen met zelfstandige bezorgers willen werken
© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Het jarenlange gesteggel over zzp’ers

Opinie
46
Hans Baaij

Hans Baaij

De overheid weet nog altijd niet goed hoe ze belastingtechnisch en arbeidsrechtelijk met zzp’ers om moet gaan. Hans Baaij verrast dat niet dat het tussen de overheid en zzp’ers niet wil vlotten: commentaar van de uitvoerders van de wrakke wet- en regelgeving wordt steevast genegeerd. Baaij heeft een voorstel.

Mohamed Hassan / https://pxhere.com/en/photo/1586373
© PXhere

Geen reclame voor de Correspondent

Opinie
95
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer interesseert zich al jarenlang voor de wereld van adverteerders en marketeers, en betreurt hoe weinig serieuze belangstelling er in de journalistiek bestaat voor dit fascinerende vakgebied. Hij las met stijgende verbazing hoe twee ‘slow journalists’ online adverteren tot onzin verklaarden. Tijd voor het fileermes.

Mark Zuckerberg in het Amerikaanse congres, oktober 2019
© AFP / Mandel Ngan

Mark, Donald en quid pro quo

Opinie
39
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Volgend jaar vinden de Amerikaanse presidentsverkiezingen plaats. Niet alleen de kandidaten lopen zich warm, ook Facebook en Twitter doen dat. Met het Cambridge Analytica-schandaal van de vorige verkiezingen scherp voor de geest, verkent Jan Kuitenbrouwer het mijnenveld.

Protesters shout slogans as they hold flyers at the Southorn Playground in Hong Kong on October 15, 2019, during a rally in support of NBA basketball Rockets general manager Daryl Morey and against comments made by Lakers superstar LeBron James.
© ANP / Anthony Wallace

Basketbal: het Amerikaanse spel en de Chinese knikkers

Opinie
12
Ricus van der Kwast

Ricus van der Kwast

Een tweet waarin Daryl Morey, de manager van de Houston Rockets, zijn steun betuigde aan de protesten in Hongkong kwam de basketbalorganisatie NBA op flinke repercussies te staan. In het Westen werd het incident afgedaan als het zoveelste geval waarin een westerse instantie wordt gekapitteld door een beledigd China. Gastauteur en basketballiefhebber Ricus van der Kwast ziet de zaak anders.

Koningin Maxima opent op 25 maart 2019 de negende editie van de Week van het Geld met als thema 'Ben jij een held met je geld?' Tijdens deze week is er op basisscholen aandacht voor financiële educatie.
© ANP Patrick van Katwijk

Haastige spoed met digitaal geld is soms goed

Opinie
92
Martijn Jeroen van der Linden

Martijn Jeroen van der Linden

Met de komst van Facebooks Libra gaan we een tijd tegemoet waarin nieuwe digitale munten concurreren om marktdominantie. Ze bevechten niet alleen elkaar, maar ook bestaande nationale munten. Dat kan leiden tot supranationale geldstelsels, waar nationale overheden weinig vat op hebben. Hoog tijd dat de overheid de teugels in handen neemt en een veilige rekening en digitale euro’s maakt.

Geautomatiseerde productielijn van VDL Nedcar, 2014
© ANP / Lex van Lieshout

Basisinkomen: een ander woord voor dataslavernij

Opinie
43
Jan Kuitenbrouwer

Jan Kuitenbrouwer

Hoewel techneuten steevast beloven dat ze werkelijk alles zullen programmeren en automatiseren, blijft het probleem van ‘the last mile’ bestaan: er is altijd een restje dat niet geautomatiseerd kan worden en dat menselijke arbeid vergt. Belazerd betaald werk, overigens, of beter gezegd: spookwerk.

© Paul Ridderhof

Een blik in het brein van een witteboordencrimineel

Opinie
173
Eric Smit

Eric Smit

Andy Fastow, een van de grootste corporate fraudeurs aller tijden, trekt volle zalen in Nederland. Hij vertelt het verhaal over het ‘grote grijze gebied’ waar mensen navigeren met boeken vol met regels, maar zonder moreel kompas – en hoe verkeerd dat kan aflopen. Er is niettemin keiharde kritiek op Fastow en die komt uit onverwachte hoek.