Organisatie

Europese Commissie

artikelen
120
Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de redactie
Annuleren
2021

Socioloog Mérand keek 5 jaar bij Europese Commissie achter de schermen: ‘Ik ben nu minder cynisch over EU-politiek’

Interview
42
Peter Teffer

Peter Teffer

Is de Europese Commissie een neutrale ambtelijke organisatie of een politiek orgaan? Een Canadese onderzoeker kreeg exclusieve toegang om sociologisch onderzoek te doen en toont in zijn boek ‘The Political Commissioner’ dat de Franse Eurocommissaris Pierre Moscovici (2014-2019) en zijn medewerkers met politiek handwerk bezig waren. ‘Ik zag echte toewijding. Ze zaten daar niet alleen voor het salaris.’

Shell fluisterde Nederlands standpunt in over gas uit Rusland

37
Ties Keyzer & Olaf Geurts

Ties Keyzer & Olaf Geurts

Met een uitgekiende lobby beïnvloedde Shell het Nederlandse standpunt over Nord Stream 2. De Tweede Kamer wilde dat Brussel de oplevering en exploitatie van de controversiële gaspijpleiding zou gaan controleren. In plaats daarvan diende het kabinet stilletjes de agenda van Shell, dat de controle juist zoveel mogelijk in handen wilde houden van zijn Russische zakenpartner Gazprom. Dit blijkt uit een reconstructie van The Investigative Desk.

Video: debatavond Bureau Brussel

13
Redactie

Redactie

Zolang burgers niet weten wat er gaande is in Brussel, kunnen politici er verborgen agenda’s op nahouden en hebben lobbyisten vrij spel. Om hier verandering in te brengen lanceert Follow the Money vandaag ‘Bureau Brussel’ met een livestream vanuit, natuurlijk, Brussel! Vanavond vanaf 19:00 uur kun je hier de officiële lancering van Bureau Brussel volgen. Onder andere voormalig Europarlementariër Lousewies van der Laan, lid van de Europese Rekenkamer Alex Brenninkmeijer en FTM-hoofdredacteur Eric Smit gaan in gesprek over macht, transparantie en rekenschap in de Europese Unie.

Follow the Money opent de jacht op EU-geldsporen met de lancering van Bureau Brussel

Essay
46
Lise Witteman, Peter Teffer & Jesse Pinster

Lise Witteman, Peter Teffer & Jesse Pinster

Steeds meer ingrijpende besluiten worden op Europees niveau genomen. Maar zolang burgers niet weten wat er gaande is in Brussel, kunnen politici er verborgen agenda’s op nahouden en hebben lobbyisten vrij spel. Dat betoogt FTM’s EU-onderzoeksjournalist Lise Witteman. Om hier verandering in te brengen lanceert Follow the Money ‘Bureau Brussel’. Drie EU-specialisten gaan in samenwerking met collega’s uit heel Europa structureel de macht controleren.

Kabinetten-Rutte verzwegen politieke lobby in Brussel

85
Lise Witteman

Lise Witteman

De Tweede Kamer is onder de kabinetten-Rutte herhaaldelijk niet, niet tijdig of onvolledig geïnformeerd over de politieke lobby die in Brussel werd gevoerd ten bate van de industrie. Hierdoor is de controlerende functie van de Tweede Kamer stelselmatig ondermijnd. Dat blijkt uit jarenlang onderzoek van Follow the Money en is de conclusie van het nieuwe boek ‘Sluiproute Brussel’ van FTM’s EU-correspondent Lise Witteman.

Van het beste pensioenstelsel ter wereld kraken de fundamenten

Analyse
41
Casper Rouffaer

Casper Rouffaer

De solidariteit in het pensioenstelsel rust op verplichtingen. De meeste mensen doen mee aan een regeling die verplicht is voor alle werkgevers en werknemers in een bedrijfstak. Ook wanneer in 2027 een nieuw stelsel ingaat, blijft die ‘grote verplichtstelling’ overeind, tenzij Europa het kabinet terugfluit. De Kamer laat zich informeren door twee hoogleraren, maar die liggen erover in de clinch. Een van hen vindt de verplichtstelling ‘discriminerend’. Hij diende een klacht in bij de Europese Commissie.

Europese miljarden voor Moderna belanden bij brievenbus-bv in Zwitserland

26
Henk Willem Smits

Henk Willem Smits

De miljarden die de Europese Commissie aan de Amerikaanse vaccinmaker Moderna betaalt, naar schatting meer dan 10 miljard dollar, maakt Brussel rechtstreeks over naar een vorig jaar opgerichte brievenbus-bv in belastingparadijs Zwitserland. Dat blijkt uit onderzoek van SOMO. De patenten op het vaccin heeft Moderna ondergebracht in een ander belastingparadijs: het Amerikaanse Delaware, waar royalty’s onbelast zijn. En dat terwijl de vaccins van Moderna mede zijn ontwikkeld door universiteiten en dankzij overheidssubsidies.

Europa stelt duurzame doelen aan bodemvisserij, en laat kottervissers spartelen

19
Margaux Tjoeng

Margaux Tjoeng

Europa wil de bodemvisserij deels uitfaseren: die is schadelijk voor het bodemleven en levert veel ongewenste bijvangsten op. Door offshore windparken wordt het visgebied van de bodemvissers verder ingeperkt. Het kabinet beloofde een saneringsplan en innovaties, maar daar zit weinig schot in. De tongvissers voelen zich in het nauw gedreven. FTM ging een week mee aan boord.

Zware industrie houdt vast aan gratis uitstootrechten, ook bij CO2-grensheffing

55
Hans Wetzels

Hans Wetzels

Binnen de EU is eerder afgesproken dat de zware industrie tijdelijk gratis emissierechten krijgt, om het niet af te leggen tegen de concurrentie elders. In Europa moet de industrie immers vaak aan strengere eisen voldoen. Maar nu is de Europese Commissie van plan om buitenlandse producten met een hoge CO2-voetafdruk te belasten; dan kunnen ook de gratis uitstootrechten vervallen. De industrie verzet zich: ook de grootste uitstoter van Nederland, Tata Steel.

Omstreden fossiel-gigant adviseert over Europese biljoeneninvestering in groene economie

45
Hans Wetzels

Hans Wetzels

Vermogensbeheerder BlackRock adviseert over de Green Deal die de Europese economie moet vergroenen. De investeringstak van BlackRock stopt echter een aanzienlijk deel van het exorbitante vermogen in de fossiele economie. Geeft niet, zegt het bedrijf, want er zit een Chinese Muur tussen advies en investering. De Europese ombudsvrouw vertrouwt BlackRock voor geen cent. Ze is niet de enige.

‘Wie gaat er van die Green Deal profiteren? Elon Musk of wij?’

Interview
57
Hans Wetzels

Hans Wetzels

De Green Deal moet Europa naar een schone, groene en duurzame toekomst loodsen. Maar de Duitse historica en filosofe Ulrike Guérot – decennialang politiek adviseur geweest voor de EU – ziet hoe die ambitie nu al wordt misbruikt: wederom creëert het bedrijfsleven voor zichzelf de hemel op aarde. ‘Er is geen visie op een betere wereld. Het fossiele groeimodel vervangen door een groene variant is te gemakkelijk en lost de ongelijkheid in Europa niet op.’

Verkiezingsprogramma’s staan boordevol luchtkastelen over de EU

Analyse
54
Peter Teffer

Peter Teffer

Partijen doen in hun verkiezingsprogramma’s allerlei beloftes over de EU die juridisch of politiek onhaalbaar zijn. Dat blijkt uit een analyse van Follow the Money. In de partijprogramma’s staan bovendien feitelijke onjuistheden en beloftes voor rechten die EU-burgers al hebben.

De machtigste industrie van Duitsland botst frontaal op de Green Deal

14
Hans Wetzels

Hans Wetzels

Emissierechten belasten is tot nu toe geen succesvolle strategie gebleken om de CO2-uitstoot te beperken. Enerzijds krijgen veel bedrijven gratis emissierechten toegestopt, anderzijds verplaatsen grote vervuilers hun productie naar landen waar ze nog wel met kolen kunnen werken. Nu overweegt de EC een grensbelasting op CO2. ‘Onacceptabel,’ zegt de lobby van de Duitse auto-industrie.

Nederland ritselt in Brussel vergroeningssubsidie voor Shell

48
Lise Witteman

Lise Witteman

Het kabinet-Rutte III heeft een doelgerichte strategie ingezet om het Europese klimaatbeleid naar zijn hand te zetten. De inzet: de belastingbetaler laten meebetalen aan de omstreden vergroeningsplannen van Shell en de zware industrieën in het Rotterdamse havengebied. Dit halfjaar moet Brussel kleur bekennen.

Gelekte documenten: Brussel zette medicijnagentschap onder druk bij beoordeling Pfizer-vaccin

36
Lucien Hordijk

Lucien Hordijk

Uit gelekte interne documenten van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) blijkt dat de toezichthouder afgelopen november door Brussel onder grote druk is gezet om het eerste vaccin gelijktijdig met de Amerikanen goed te keuren. Dat terwijl de keurmeesters nog serieuze vragen hadden over de zuiverheid van het vaccin. De EMA weerstond de druk.

Het deurbeleid van LinkedIn (en andere sociale-mediaplatforms)

156
Sara Bouter

Sara Bouter

Overheden vinden dat de sociale-mediaplatforms sneller en harder moeten optreden tegen desinformatie. Maar nu de sociale media de teugels aantrekken, en (sommige) gebruikers eraf gooien, steekt een ander debat de kop op. Kunnen platforms zelf bepalen waar de grens ligt, wie ze dulden en wie ze weren? Hoe voorkom je willekeur en politieke censuur?

2020

Waar liggen kansen voor Nederland in nieuwe EU-begroting?

3
Peter Teffer

Peter Teffer

Opgelet boeren en wetenschappers aan de TU Delft! Het Europees Parlement bereikte met EU-voorzitter Duitsland een akkoord over de nieuwe meerjarenbegroting van de Europese Unie. Vooral de Nederlandse landbouw en onderzoeksinstellingen kunnen ervan profiteren.

Hoe Canada de Europese voedselveiligheid verwatert

32
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Volgens minister Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking profiteert iedereen van CETA, het handelsverdrag tussen de EU en Canada. Maar uit interne documenten blijkt dat Canada het verdrag gebruikt om Europese regels voor voedselveiligheid ter discussie te stellen. En daar lijkt de EU nu gehoor aan te hebben geven — mét steun van Nederland.

Ondeugdelijke mondkapjes: miljoenen verdienen en wegkomen met een boete van niks

12
Peter Teffer

Peter Teffer

Mondneusmaskers of spatbrillen moeten overal in de Europese Unie aan dezelfde vereisten voldoen. Het aanbieden van ondeugdelijke maskers, of van maskers met een vals certificaat, moet ‘afschrikkend’ worden gestraft. Maar de hoogte van de boete is in sommige lidstaten een lachertje. Een beetje fraudeur harkt in het juiste land miljoenen binnen, er tegen de lamp lopen kost toch maar een paar honderd euro.

Schiphol ontketent Brusselse Big Brother

40
Lise Witteman

Lise Witteman

Een grote databank met daarin opgeslagen de gezondheidsgegevens van vliegreizigers -– de luchtvaartindustrie denkt daar sinds de uitbraak van Covid-19 serieus over na. Het zou de nieuwste stap zijn in de ontwikkeling van Europese informatiesystemen volgestouwd met persoonsgegevens, waar de Nederlandse overheid mede namens Schiphol al jaren voor lobbyt. De officiële motivering is dat zulke informatiesystemen Europa veiliger maken. Onderzoek van Follow the Money laat zien dat de werkelijkheid anders in elkaar steekt.

Europese Commissie lakte ‘politieke dingetjes’ weg in e-mails over Donald Duck-special

16
Peter Teffer

Peter Teffer

Na enkele maanden vertraging geeft de Europese Commissie Follow the Money gelijk: ambtenaren lakten te veel informatie weg naar aanleiding van ons Wobverzoek over een Donald Duck EU-special. De nieuwe versies van de openbaar gemaakte documenten geven meer openheid over zaken die aanvankelijk waren weggelakt. De kosten van het uit de EU-begroting betaalde project zijn inmiddels ook openbaar: 141.943 euro.

De venijnige kleine lettertjes van het Europese coronafonds

Analyse
12
Peter Teffer & Thomas Bollen

Peter Teffer & Thomas Bollen

De verdeling tussen subsidies en leningen in het nieuwe Europese coronaherstelfonds was een heet hangijzer op de top in Brussel. Nu het stof is neergedaald, blijkt dat het lastminute-geschuif met potjes geld prettig uitpakt voor de regeringspartijen in Hongarije en Polen. Wat heeft premier Rutte eigenlijk bereikt?

Rutte slaagt er niet in boeren te laten ‘afkicken’ van EU-geld

Analyse
13
Peter Teffer

Peter Teffer

De meeste aandacht op de afgelopen EU-top ging uit naar het nieuwe Europese herstelfonds. Hoe de ruim 1000 miljard euro uit de reguliere EU-begroting besteed moet worden, werd nauwelijks behandeld. Een groot deel daarvan zal de komende zeven jaar als vanouds worden besteed aan steun voor boeren en armere regio’s – precies zoals Nederland het niet wilde. Het Europees Parlement debatteert donderdag over het resultaat.

Mark Rutte speelt hoofdrol in Europese poppenkast van 1850 miljard

Analyse
64
Thomas Bollen

Thomas Bollen

De Europese regeringsleiders vergaderden dagenlang over een coronaherstelfonds. Anders dan de naam doet vermoeden, draait het pakket niet zozeer om coronasteun als wel om verhoging van de reguliere EU-begroting.

Europese landbouwlobby zaagt aan poten onder Green Deal

47
Hans Wetzels

Hans Wetzels

De Green Deal moet de Europese Unie leiden naar een duurzame economie in 2050. EU-Klimaatcommissaris Frans Timmermans presenteerde twee plannen om de landbouw duurzamer te maken, maar de landbouwlobby blijkt een tegenstander van formaat.

Met een app bestrijd je corona niet (maar ondermijn je mogelijk wel burgerrechten)

Opinie
60
Jacob van Kokswijk

Jacob van Kokswijk

Het ministerie van VWS wil via telecomdata in kaart brengen hoe en waar burgers zich bewegen, om zo het nieuwe virus beter te kunnen volgen. Minister Hugo de Jonge heeft aangekondigd binnenkort met een wet te komen die het mogelijk maakt zulke data op te vragen bij telecomproviders. Ook wordt nog gewerkt aan een tracking-app; die wordt waarschijnlijk op korte termijn gelanceerd. Gastauteur en jurist Jacob van Kokswijk brengt de haken en ogen van zulke technologische oplossingen in kaart en vraagt zich af of de overheid niet afstevent op het zoveelste ict-debacle.

Nederland laat EU-mondkapjes links liggen

11
Peter Teffer

Peter Teffer

Via het RescEU-programma sorteert de Europese Commissie voor op de inkoop van Covid-19-vaccins. Door samen in te kopen, komen EU-landen in de strijd tegen het coronavirus geen middelen tekort. Maar Nederland laat deze Europese route helemaal links liggen. Waarom?

Stikstof van de buren: hoe een Europese aanpak verzandde in eigenbelang

58
Peter Teffer

Peter Teffer

Ongeveer eenderde van de stikstofdepositie in Nederland komt uit het buitenland. Een poging om in Brussel strenge reductiedoelen voor 2030 vast te leggen, voor zowel Nederland als zijn buurlanden, liep op de klippen. Lidstaten bleken hun eigen economie belangrijker te vinden dan het voorkomen van volksgezondheids- en milieuschade.

EU-special Donald Duck in strijd met reclameregels

51
Peter Teffer

Peter Teffer

De gesponsorde EU-special die abonnees van het Donald Duck Weekblad vorig jaar ontvingen, was een reclame-uiting die niet voldeed aan de Nederlandse Reclame Code. Dat heeft de Reclame Code Commissie (RCC) geconcludeerd na een klacht van een abonnee.

'Green Deal' voor duurzaam Europa: explosief vat vol peperdure politieke ambities

Analyse
49
Hans Wetzels

Hans Wetzels

De nieuwe Green Deal-routekaart van de Europese Unie moet leiden naar nul broeikasgassen in 2050 en economische voorspoed zonder uitputting van grondstoffen. De verwachte kosten zijn astronomisch: een biljoen euro. Hoe haalbaar zijn de plannen? Wie betaalt en wie profiteert? Dit is het eerste artikel in een serie waarin Hans Wetzels de Green Deal onder de loep neemt.