Organisatie

Ministerie van Volksgezondheid

Artikelen
37
Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de redactie
Annuleren
2021

Covid-snelteststraat bij Lead Healthcare, het bedrijf dat ze momenteel bouwt in opdracht van Open Nederland
© ANP / Hollandse Hoogte / Caspar Huurdeman

VWS lapte al 90 miljoen voor ’Testen voor Toegang’, zonder aanbesteding

23
Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Het ministerie van VWS sloot zonder aanbesteding al voor ruim 90 miljoen euro contracten af voor het project ‘Testen voor Toegang’. Dat blijkt uit de overeenkomsten met de stichting Open Nederland en een evenementenbedrijf. Minister Hugo de Jonge beweerde afgelopen dinsdag tijdens de corona-persconferentie dat het ‘slechts’ om 25 miljoen euro ging. De kosten zijn bovendien tientallen miljoenen hoger dan het ministerie begrootte.

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en Movianto-manager Michiel Heller inspecteren op 9 april de vaccinvoorraden in Oss.
© ANP/Rob Engelaar

Schimmige marktpartijen storten zich op handel in vaccins

12
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Gezondheidsautoriteiten en overheden in Europa krijgen geregeld vaccins aangeboden via niet-officiële kanalen. Er zijn illegale bestellijsten in omloop met onder meer de vaccins van AstraZeneca, Pfizer en Spoetnik V, ontdekten Follow the Money, het Italiaanse IrpiMedia en de Duitse Bayerische Rundfunk in een gezamenlijk onderzoek. Volgens de Nederlandse Inspectie gaat het om nepvaccins en om vaccins die nog niet zijn goedgekeurd. Meerdere handelaren zijn al op de vingers getikt.

Hugo de Jonge (demissionair minister van VWS) op weg naar de wekelijkse ministerraad, maart 2021
© ANP / Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Ministerie stort 925 miljoen voor entreetesten: in strijd met de wet, en zonder toezicht

162
Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Het ministerie van VWS stort 925 miljoen euro voor sneltesten bij evenementen in een private stichting. Deze constructie is hoogst ongebruikelijk, niet transparant, en toezicht op de besteding van het geld ontbreekt. Bovendien is de opdracht aan de stichting niet aanbesteed, wat in strijd is met de wet. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

© Rosa Snijders

Afgewezen zorgaanbieders glippen weer binnen via de achterdeur

8
Judith Spanjers & Berendien Tetelepta

Judith Spanjers & Berendien Tetelepta

Instellingen waar de zorg onder de maat is gebleken, of fraude is vastgesteld, worden door het ministerie van Justitie gewoon ingeschakeld voor forensische zorg, zoals de resocialisatie van tbs’ers. Door het versnipperde zorgsysteem – dat onder vijf verschillende wetten valt – ontbreekt het aan een eenduidige aanpak van aanbieders die in de fout zijn gegaan. Zorgbedrijven ‘shoppen’ van de ene naar de andere wet en zijn nauwelijks te stoppen, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money en de Gelderlander.

© Wikimedia

Hoofdinspecteur Jeugd Korrie Louwes: ‘We zien dat financiële overwegingen soms leidend zijn, niet de kwaliteit’

Interview
10
Judith Spanjers & Rosanne Kropman

Judith Spanjers & Rosanne Kropman

In vijf jaar tijd verveelvoudigde het aantal jeugdzorgaanbieders tot 6000 nu. De hoeveelheid inspecteurs bij de Inspectie bleef gelijk. Kan de Inspectie haar controlerende taak nog uitvoeren? Hoofdinspecteur Korrie Louwes vindt van wel. ‘Maar ik zeg het met enige aarzeling.’

© Rosa Snijders

Inkoopformule ‘open house’ is doping voor jeugdzorgaanbieders

21
Margot Smolenaars, Daan Appels & Judith Spanjers

Margot Smolenaars, Daan Appels & Judith Spanjers

Gemeenten hebben massaal dezelfde methode omarmd om jeugdzorg in te kopen. Dit model – open house – zorgde voor een stortvloed van nieuwe zorgaanbieders, allemaal op zoek naar omzet. Maar het blijkt ondoenlijk om al die aanbieders te managen, laat staan ze te controleren. Dat was een bijzonder dure les: inmiddels zijn veel gemeenten hun grip op het jeugdzorgbudget kwijt. Vier op de vijf gemeenten verwachten in 2021 een begrotingstekort.

Hartchirurg Tjark Ebels
© Fenna Jensma

Heart valve manufacturers deceive surgeons and patients

0
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Companies that manufacture heart valves are widely mislabelling their products, which can have major consequences for patients. When a cardiac surgeon from Groningen exposed the problem, he sparked a battle that has raged for years.

Hartchirurg Tjark Ebels
© Fenna Jensma

Hartklepfabrikanten misleiden hartchirurgen en patiënten

41
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Bedrijven die hartkleppen produceren, vermelden op grote schaal verkeerde maten op hun verpakkingen, wat grote gevolgen kan hebben voor patiënten. Een hartchirurg uit Groningen stuit op weerstand als hij het probleem aan de kaak stelt. Het mondt uit in een jarenlange strijd, die nog steeds niet is opgelost.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid (CDA) in Katendrecht op Rotterdam-Zuid.
© ANP/Robin Utrecht

Hoe Hugo de Jonge op kousenvoeten jeugdzorg verliet

27
Lucien Hordijk

Lucien Hordijk

Minister Hugo de Jonge was de afgelopen kabinetsperiode ‘stelselverantwoordelijk’ voor jeugdzorg. Een hoofdpijndossier, waarover hij de Kamer drie jaar lang nauwelijks informeerde en waarin het nieuwe decentrale zorgstelsel ontembaar bleek. Geruisloos en roemloos vertrok De Jonge eind vorig jaar van de portefeuille waarop hij zich als wethouder in Rotterdam juist manifesteerde. De jeugdzorg verkeert in crisis. ‘Denken dat het vanzelf goed komt, daar geloof ik gewoon niet meer in.’

Micha de Winter overhandigt het eindrapport van de Commissie Onderzoek naar geweld in de jeugdzorg aan ministers Dekker (JenV) en De Jonge (VWS); juni 2019
© ANP / Roel Rozenburg

Micha de Winter over geweld in de jeugdzorg: ‘Niemand neemt de verantwoordelijkheid’

Interview
33
Rosanne Kropman & Margot Smolenaars

Rosanne Kropman & Margot Smolenaars

Anderhalf jaar geleden kwam de commissie-De Winter, die geweld binnen de jeugdzorg onderzocht, met haar onderzoeksrapport. De conclusies waren vernietigend; geweld kwam op grote schaal voor. Maar beleid om zulk geweld te voorkomen, blijft tot nu toe uit, en niemand neemt daar verantwoordelijkheid voor. ‘Iedereen wijst naar elkaar.’

Het aantal melkgeiten blijft toenemen, ook al veroorzaakt de intensieve geitenhouderij longontsteking bij omwonenden.
© ANP/Rob Engelaar

Groei intensieve veehouderij leidt tot nieuwe dier-op-mens-ziekten

Analyse
47
Miro Lucassen

Miro Lucassen

Covid-19 dwingt de wereld opnieuw te kijken naar een al ouder maar groeiend probleem: zoönosen, ziekten die overgaan van dier op mens. Wetenschappers verwachten dat van elke vier nieuw opkomende ziekten er drie van dierlijke oorsprong zullen zijn. Nederland lijkt er nu al met een te maken te hebben: een nieuwe ziekteverwekker afkomstig uit – alweer – de intensieve geitenhouderij.

2020

© JanJaap Rypkema

Patiëntenlobby loopt aan leiband ministerie van VWS en zorgverzekeraars

23
Daan Appels

Daan Appels

De Patiëntenfederatie Nederland mag bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan tafel meepraten over het zorgbeleid en behartigt daarbij het belang van de Nederlandse patiënten. Althans, dat is de bedoeling. De lobbyclub blijkt voor 83,5 procent van zijn financiering afhankelijk van datzelfde ministerie en de zorgverzekeraars, die het geld deels bestemd hebben om hun eigen speerpunten onder de aandacht te brengen. Hoe onafhankelijk is Patiëntenfederatie Nederland eigenlijk in de praktijk?

Paul Blokhuis (CU), staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
© ANP HH / Peter Hilz

‘Gemeenten moeten zélf zorgwinsten beteugelen’

1
Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Vandaag debatteert de Tweede Kamer met staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de jeugdzorg. Terwijl veel gemeenten kampen met tekorten, boeken jeugdzorgaanbieders flinke winsten. Te veel geld dat bedoeld is voor de zorg verdwijnt in de zakken van private ondernemers. Maar hoeveel precies weet niemand. De Kamer wil dat hij ingrijpt, maar Blokhuis kaatst de bal vooralsnog terug naar de gemeenten.

Martin van Rijn (midden), destijds minister voor Medische Zorg, geeft een persconferentie tussen de volgepakte stellingen van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen, 3 juni 2020.

De kosten van Covid: Nederland onderaan transparantieladder

18
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Nederland slaat zich geregeld op de borst vanwege zijn ‘transparante’ overheid. Maar bij de inkoop van mondneusmaskers en beademingsapparaten gaan plotseling alle luiken dicht. Vrijwel alle andere EU-landen zijn veel meer open over de aanschaf – en kosten – van medische hulpmiddelen, zo blijkt uit internationaal data-onderzoek van onder andere Follow the Money.

© Matthias Leuhof

Pandemic management, Dutch style: ‘ping-ponging responsibilities back and forth’

Interview
5
Karin Spaink

Karin Spaink

Amrish Baidjoe is one of the few Dutch outbreak experts with broad experience in crisis situations. At the end of July, he and other experts founded a think tank, the Red Team, to advise on alternative strategies for dealing with the pandemic. After it published a report on facemasks last weekend, prime minister Mark Rutte decided that the Outbreak Management Team, which advises the government, should take another look at the issue. Baidjoe is moderately positive about the tighter rules issued by the government yesterday. ‘We’ve reached the stage where we can no longer stop the flow of infections with testing and contact tracing alone,’ he says.

Medewerkers van de GGD Amsterdam nemen coronatests af in een testlocatie bij de RAI.
© ANP / Lex van Lieshout

Interne stukken: ministerie van VWS voorzag huidige testtekort al in het voorjaar

73
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wist al in het voorjaar dat er een tekort aan coronatesten aan zat te komen en dat uitbreiding noodzakelijk was. De artsen die het kabinet adviseren, negeerden de prognose echter herhaaldelijk. Dat blijkt uit interne stukken in handen van Follow the Money. Een reconstructie van een verloren zomer in de corona-epidemie. ‘De fout is geweest dat het najaar een aantal weken eerder begon dan vooraf gedacht.’

© Matthias Leuhof

Pandemiebestrijding op z’n Nederlands: ‘pingpongen in de polder’

Interview
77
Karin Spaink

Karin Spaink

Amrish Baidjoe is een van Nederlands weinige outbreak-deskundigen met brede ervaring in crisissituaties. Eind juli richtte hij met andere experts het ‘Red Team’ op. Naar aanleiding van een rapport dat dit Red Team over mondmaskers publiceerde, besloot premier Rutte dat het OMT daar nogmaals naar moet kijken. Baidjoe is gematigd positief over de maatregelen die het kabinet gisteren aankondigde: ‘Inmiddels zijn we in de fase beland waarin we de stroom infecties niet meer kunnen stoppen met testen en bron- en contactonderzoek alleen.’

ROTTERDAM - Aap, Noot Mies.....in het Onderwijsmuseum.
© ANP / Koen Suyk

VWS hielp met taaleis Duits lab van de testmarkt te weren

46
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Een groot Duits laboratorium dat extra coronatestcapaciteit aanbood, werd door het Ministerie van VWS geweerd met de eis dat er een Nederlandstalige arts beschikbaar moest zijn. Dat blijkt uit documenten in handen van Follow the Money. Hiermee hielp VWS — in weerwil van het beleid van minister Hugo de Jonge — met het afschermen van de markt. ‘Dit is in strijd met Europees recht.’

Snapshot van een protestvideo van de gemeente Olst-Wijhe. Hans Olthof, wethouder Financiën, staat in de IJssel 'met het water bijna aan de lippen'.
© Youtube kanaal Gemeente Olst-Wijhe

Het moeras jeugdzorg: waar blijft het geld?

47
Daan Appels & Lucien Hordijk

Daan Appels & Lucien Hordijk

Gemeenten komen miljoenen tekort op hun begroting. Dat wijten zij vooral aan de stijgende kosten van jeugdzorg. Ze zouden ten onder gaan als Den Haag niet met twee miljard euro over de brug komt. Maar als Follow the Money aan diezelfde gemeenten vraagt hoe zij hun geld hebben uitgegeven, zijn ze nauwelijks bereid hun huishoudboekje te openen.

DEN HAAG - Duizenden jeugdzorgwerkers staken voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis. Ze willen van minister Hugo de Jonge van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) meer geld voor jeugdzorg (750 miljoen), minder administratiedruk, een einde aan de inkoopwaanzin en 200 miljoen euro voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden voor de 30.000 jeugdzorgwerkers in Nederland.
© ANP / Niels Wenstedt

Jeugdzorg is zelf een probleemkind

47
Margot Smolenaars

Margot Smolenaars

Ruim één op de tien Nederlandse kinderen ontvangt een vorm van jeugdzorg. Dat aantal stijgt al vijf jaar, net als de kosten. Dat is niet meer te betalen, vinden de Nederlandse gemeenten. In ieder geval niet van de 4,2 miljard die het kabinet nu jaarlijks beschikbaar stelt. Hoe kon het zo uit de hand lopen? In een nieuw onderzoeksdossier gaat Follow the Money op zoek naar antwoorden.

Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) geeft een toelichting op het Nationaal Preventieakkoord dat Nederland gezonder moet maken, 23 november 2018.
© ANP/Koen van Weel

Preventieakkoord kan de prullenbak in

Opinie
16
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Een belasting op suikerhoudende frisdrank kan helpen in de strijd tegen overgewicht, aldus Paul Blokhuis, de staatssecretaris van Volksgezondheid. Toch gaat hij deze kabinetsperiode geen suikertaks invoeren omdat hij vastzit aan slappe afspraken met het bedrijfsleven. Volgens politicoloog Herman Lelieveldt toont deze gang van zaken het failliet van akkoorden en convenanten met lobbyclubs.

Zoetermeer, 31 maart 2020. Oude en nieuwe monitors en beademingsapparatuur worden getest en staan klaar voor aflevering na het krijgen van een servicebeurt bij het bedrijf Drager. Door de coronocrisis is er een tekort ontstaan aan beademingsapparatuur.
© ANP / Jerry Lampen

Ziekenhuizen worden overspoeld met gratis beademingsapparatuur

12
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Voor de beademingsapparatuur die ziekenhuizen vanwege de coronacrisis ontvangen, hoeven ze geen cent te betalen. De apparatuur wordt geschonken door het ministerie van VWS. Dit melden verschillende bronnen aan Follow the Money. In tegenstelling tot begin dit jaar belooft VWS de ziekenhuizen apparatuur van A-merken. Fabrikanten zijn niet blij met de vrijgevigheid van VWS: ‘Dit verpest de markt.’

Activiste Charlotte Bouwman in gesprek met Staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ChristenUnie) op het Plein waar zij tijdens het debat over de GGZ, maatschappelijke opvang en suïcidepreventie demonstreert tegen de wachtlijsten bij de GGZ.
© ANP / Phil Nijhuis

Omzetplafonds verzekeraars brengen ggz-behandelaars aan de rand van de afgrond

19
Daan Appels & Margot Smolenaars

Daan Appels & Margot Smolenaars

Over de jaren waarin de zorgverzekeraars 865 miljoen euro op de plank lieten liggen, verhalen zij op vrijgevestigde ggz-behandelaars zulke forse bedragen dat die dreigen om te vallen. De reden: ze behandelden meer patiënten dan was afgesproken. Tegen de achtergrond van groeiende wachtlijsten ervaren de behandelaars deze navorderingen als ‘diep oneerlijk’.

© Matthias Leuhof

Particuliere zorg voor ouderen met dementie vergt strenger toezicht

9
Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Judith Spanjers & Siem Eikelenboom

Het toezicht op luxe zorgvoorzieningen voor ouderen met dementie moet beter. Huur en servicekosten lopen er soms op tot 6000 euro per maand, en er is geen instantie die daarop toeziet. De sector is populair bij investeerders, ook internationale. Maar de autoriteiten hebben bij overnames door buitenlandse bedrijven te weinig oog voor kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van de zorg. Dit zeggen deskundigen in reactie op onderzoek van Follow the Money.

© Katja Fred

De mysterieuze verdwijning van de suikertaks uit het Preventieakkoord

54
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Een belasting op suikerhoudende frisdrank is in veel landen een effectieve en zelfs populaire maatregel tegen obesitas. Ook in Nederland is er draagvlak voor. Maar toen het ministerie van VWS een slap aftreksel van zo’n suikertaks wilde opnemen in het Nationaal Preventieakkoord, stak de voedsel- en drankensector daar een stokje voor.

© Katja Fred

Hoe de voedsellobby de halfzachte aanpak van overgewicht naar haar hand kon zetten

35
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Een belasting op suikerhoudende frisdrank is in veel landen een effectieve en zelfs populaire maatregel tegen obesitas. Ook in Nederland is er draagvlak voor. Maar toen het ministerie een slap aftreksel van zo’n suikertaks wilde opnemen in het Nationaal Preventieakkoord, stak de voedsel- en drankensector daar handig een stokje voor. Follow the Money reconstrueert in 4 afleveringen de totstandkoming van het Preventieakkoord. Vandaag in deel 1: het polderen aan ‘deeltafels’ en de mysterieuze verdwijning van de suikertaks.

De cocktailbar bij distilleerderij Koninklijke De Kuyper in Schiedam.
© ANP/Bart Hoogveld

Reclame voor Hollandse jenever op kosten van de EU

14
Lise Witteman

Lise Witteman

De Europese Unie, waar de grootste zuiplappen ter wereld wonen, houdt er allerlei programma’s op na om het gebruik van alcohol te ontmoedigen. Maar Amerikanen met EU-subsidie aan de Hollandse neut helpen, blijkt geen enkel probleem. Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid vindt de subsidie daarom ongepast, zegt hij in een reactie.

Screenshot deel website Teleperformance NL
© Teleperformance

Ministerie VWS en GGD gunnen grote corona-opdracht aan omstreden callcenter

11
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

De GGD en het ministerie van VWS hebben Teleperformance ingehuurd om de telefoontjes af te handelen van mensen die zich op corona willen laten testen. Maar dit callcenter ligt internationaal onder vuur omdat het zijn eigen werknemers onvoldoende tegen het virus zou beschermen. Het is bovendien de vraag of het bedrijf de opdracht aankan. De eerste dagen konden honderden medewerkers geen telefoontjes aannemen.

Op de markt in Rotterdam: maskers en spatschermen voor in het openbaar vervoer.
© ANP/Robin Utrecht

Mondkapjes in openbaar vervoer: miljoenenhandel zonder regels en kwaliteitsgaranties

24
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

De problemen met mondkapjes stapelen zich op. Er is schaarste aan topkwaliteitmaskers voor ic’s, en verpleeghuispersoneel loopt besmettingsrisico door onbetrouwbare ‘medische’ kapjes. Een nieuwe probleemcategorie is in de maak: de niet-medische kapjes, vanaf maandag verplicht in het ov: ‘Je kunt ook kippengaas gebruiken.’

Medisch personeel van Defensie in het UMC Utrecht met FFP2-mondmaskers.
© ANP / Robin van Lonkhuysen

Waarom de inkoop van mondkapjes zo moeizaam gaat

25
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Goede bedoelingen, opportunisme en incompetentie strijden om voorrang bij de aanvoer van mondkapjes uit China.