Organisatie

Ministerie van Volksgezondheid

artikelen
60
Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de redactie
Annuleren
2021

Tweets Sywert van Lienden waren vooropgezet plan om VWS tot miljoenendeal te bewegen

77
Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Sywert van Lienden plaatste op 10 april vorig jaar een reeks kritische tweets met het doel binnen te komen bij het ministerie van Volksgezondheid. Dat werkte: zijn tirade was de directe aanleiding voor de beruchte mondkapjesdeal van 100 miljoen euro. Een dag daarvoor registreerde Van Liendens zakenpartner de domeinnamen van de commerciële bv waarin de miljoenenwinst terechtkwam. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Het platteland verliest zijn voorzieningen en dat vergroot de ongelijkheid

15
Remy Koens

Remy Koens

Belangrijke publieke voorzieningen verschralen in een hoog tempo. Zo sloot een op de tien basisscholen, verdwenen tientallen politieposten en wonen steeds meer Nederlanders niet in de buurt van een ziekenhuis of ov-verbinding. Follow the Money en De Groene Amsterdammer onderzoeken ‘de zichtbare overheid’. Die blijkt vooral aan de randen van Nederland steeds minder gemakkelijk te vinden. ‘Er wordt schandalig met ons omgegaan.’

Het ministerie van Volksgezondheid stelt zichzelf boven de wet

Opinie
60
Margot Smolenaars & Bas van Beek

Margot Smolenaars & Bas van Beek

Door de coronacrisis werd het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overladen met Wob-verzoeken. Dat rechtvaardigde een andere aanpak, vond minister Hugo de Jonge. In de praktijk komt daar niets van terecht. Sinds maart 2020 zijn er praktisch geen documenten over het coronabeleid meer geopenbaard. Wat is hier aan de hand?

Nederland verbiedt PFAS in voedselverpakkingen

2
Mira Sys

Mira Sys

PFAS worden vanaf maart 2022 verboden in voedselverpakkingen. Dat zei Paul Blokhuis, demissionair staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ChristenUnie), vandaag in een ‘Tweeminutendebat’ over PFAS in de Tweede Kamer. De toxische stoffen zitten op dit moment nog – vanwege hun vet- en waterafstotende eigenschappen – in fastfoodverpakkingen als zakjes voor magnetronpopcorn, pizzadozen en wegwerptaartvormen.

De snelle jongens cashen, stichtingen crashen: hoe het jeugdzorgsysteem gehakt maakt van de grote jeugdzorginstellingen

4
Margot Smolenaars & Rosanne Kropman

Margot Smolenaars & Rosanne Kropman

Acht van de tien jeugdzorgaanbieders die structureel verlies lijden, zijn stichtingen. Terwijl de nieuwere zorgaanbieders forse winsten boeken, ervaren deze stichtingen de jeugdzorgmarkt als een slagveld. Follow the Money reconstrueert met de stichting die een paradepaardje van 30 miljoen verloor de afgelopen zes jaar. ‘Het is idioot hoe wij moeten werken.’

Geldstromen in jeugdzorg voor het eerst inzichtelijk na groot data-onderzoek door Follow the Money

33
Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Terwijl gemeenten succesvol lobbyden voor extra miljarden om de gaten in hun jeugdzorgbudget te dichten, zocht Follow the Money uit – waar mogelijk tot op bedrijfs- en gemeenteniveau – naar welke zorgaanbieders het geld is gegaan, en wat ze daaraan overhielden. Hoeveel ging er naar de grootste aanbieders, hoeveel winst werd er gemaakt, en – belangrijker – hoeveel daarvan ging niet naar de zorg voor de meest kwetsbare kinderen?

Overheid laat haar geheugen vastlopen in digitale chaos

54
Birte Schohaus & Bas van Beek

Birte Schohaus & Bas van Beek

Duizenden overheidsdocumenten verstopt in de privémail van ambtenaren, archiveringssystemen die niemand snapt en ongelabelde notulen die verdwijnen in de digitale chaos. Zo zien de archieven van de overheid eruit. De inspectie waarschuwt: het collectieve geheugen dementeert. Controle van de overheid is dan onmogelijk.

Lowlands-baas Eric van Eerdenburg: ‘Je kunt het culturele leven niet blijven stilleggen’

Interview
30
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Door de wispelturigheid van het kabinet verkeert de organisatie van Lowlands opnieuw in grote onzekerheid. De opbouw gaat verder maar pas 13 augustus, een krappe week voor aanvang, beslist de regering of het festival doorgaat. Directeur Eric van Eerdenburg over het op touw zetten van Lowlands in ongewisse omstandigheden en over de toekomst van festivals: ‘Deze uitzonderlijke situatie moet eindig zijn.’

Met een beleid zonder grenzen krijg je een pandemie zonder einde

Analyse
154
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Hugo de Jonge en Mark Rutte noemen de opkomst van de deltavariant als oorzaak van de explosie van coronabesmettingen onder jongeren, terwijl alles wijst op het falen van ‘Testen voor Toegang’. Het kabinet lijkt echter niet van zijn meest recente misser te leren en handhaaft het ondoorzichtige jojobeleid – met alle economische en sociale schade van dien.

Rammelende rapporten Jeugdbescherming beschadigen ouders en kinderen

31
Margot Smolenaars

Margot Smolenaars

De jeugdbescherming moet ‘alle van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aanvoeren’, staat in de Jeugdwet. Maar met dit feitenonderzoek gaat het structureel mis. Aan rectificeren doet de jeugdbescherming niet, zelfs niet na uitspraken van klachtencommissies, tuchtrechters en ombudsman. Verantwoordelijk minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) weet dit al jaren, blijkt uit onderzoek van Pointer en Follow the Money.

Podcast | De jacht op de miljoenen van Sywert

Podcast
8
Frederique de Jong, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Frederique de Jong, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Hoe kwamen Jan Hein Strop en Stefan Vermeulen de bedragen die mondkapjeshandelaar Sywert van Lienden en Co verdienden, op het spoor? Dat vertellen zij in dit gesprek. Het is een tussenstand, want hun graafwerk is nog lang niet klaar.

Top VWS wist dat Sywert van Lienden een luchtkasteel bouwde – toch kreeg hij zijn deal

104
Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Met veel bombarie claimde Sywert van Lienden dat zijn stichting Hulptroepen een distributieketen ‘zonder winstoogmerk’ had opgezet met KLM voor het invliegen van mondkapjes. Hij gebruikte deze claim in onderhandelingen met het ministerie van VWS. Maar Hulptroepen had helemaal geen alliantie met de luchtvaartmaatschappij, die haar luchtbrug bewust alleen voor de overheid bestemde. En topambtenaar Mark Frequin van VWS wist dat. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Ongebruikte capaciteit ‘testen voor toegang’ kost belastingbetaler bijna half miljoen per dag

116
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Nog geen 3 procent van de testcapaciteit voor ‘testen voor toegang’ wordt benut. De lege testcentra kosten de Nederlandse belastingbetaler een half miljoen euro per dag aan operationele kosten. Niettemin heeft VWS honderden miljoenen extra gereserveerd voor verdere uitbreiding. ‘Deze uitgaven zijn op geen enkele manier te verantwoorden.’

Justitie blijft zaken doen met Arnhemse zorgaanbieder, ondanks eerdere fraude

16
Judith Spanjers

Judith Spanjers

Het ministerie van Justitie en Veiligheid blijft zaken doen met Stichting Onderdak terwijl zorgkantoor VGZ in juli 2020 constateerde dat het Arnhemse zorgbedrijf heeft gefraudeerd met persoonsgebonden budgetten.

Volksgezondheid gaf Sywert van Lienden vergaande voorkeursbehandeling

107
Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

De mondkapjesdeal met Sywert van Lienden was niet uitzonderlijk en voldeed aan alle eisen van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen, zo meldde minister Van Ark (Medische Zorg) deze week aan de Tweede Kamer. Uit onderzoek van Follow the Money blijkt echter dat het consortium meermaals protest aantekende, omdat Van Lienden niet betrouwbaar werd geacht en er al genoeg mondkapjes waren. De top van VWS drukte de megaorder er toch doorheen.

Sywert van Lienden sluisde 9 miljoen euro naar persoonlijke holding

131
Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Sywert van Lienden heeft aan zijn mondkapjesdeal met de overheid ruim 9 miljoen euro overgehouden. Zijn zakenpartners ontvingen meer dan 5 miljoen euro winst. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money. Van Lienden richtte eind 2020 een speciale bedrijfsstructuur op, die volgens experts vaak bedoeld is om vermogen onzichtbaar te houden voor de buitenwereld.

Budgettair drama jeugdzorg beloond met 1,9 miljard euro

Analyse
54
Margot Smolenaars & Rosanne Kropman

Margot Smolenaars & Rosanne Kropman

De arbitragecommissie die het jeugdzorgconflict tussen Rijk en gemeenten moet beslechten, concludeert dat de gemeenten de komende drie jaar ruim vijf miljard extra moeten krijgen. Daarmee is een van de hoofddoelen van de decentralisatie – minder geld voor betere zorg – gevoeglijk afgeserveerd. Waar de jeugdzorg in 2015 met 3,75 miljard werd overgeheveld naar de gemeenten, is dat budget inmiddels opgezwollen tot 6,1 miljard in 2022. En dat allemaal op basis van onderzoek dat op geen enkele manier blootlegt wat het aandeel is van de gemeenten in deze budgettaire explosie.

Hoe twee zakenrelaties van coronagezant Feike Sijbesma miljoenen aan staatssteun binnen hengelden

23
Lucien Hordijk & Daan Marselis

Lucien Hordijk & Daan Marselis

Middenin de pandemie zou de ‘laatste medicijnfabriek van Nederland’ haar deuren sluiten. Politiek onverkoopbaar, dus wrong de overheid zich in allerlei bochten om de fabriek overeind te houden én met staatssteun in handen te krijgen van twee ondernemers voor wie speciaal coronagezant Feike Sijbesma een goed woordje deed, zo blijkt uit onderzoek van The Investigative Desk. Welk maatschappelijk belang gemoeid is met de redding van de fabriek, blijft een raadsel. Ze speelt geen enkele rol in de bestrijding van corona.

‘Testsamenleving is onzinnig, exorbitant duur en leidt tot uitsluiting van gezonde mensen’

53
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Het kabinet heeft al honderden miljoenen uitgegeven om 1 juni van start te gaan met ‘testen voor toegang’. Het RIVM en het OMT ontkennen betrokkenheid bij de opzet. Epidemiologen en artsen trekken het nut ernstig in twijfel nu de besmettingsaantallen snel dalen. ‘Dit is geld over de balk smijten en draagt niet bij aan het voorkomen van IC-opnames.’

Mondkapjesdeal leverde Sywert van Lienden c.s. tot 30 miljoen euro op

55
Dennis Mijnheer, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Dennis Mijnheer, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Sywert van Lienden en zijn zakenpartners haalden vorig jaar in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid voor ruim 100 miljoen euro mondkapjes uit China. Wat ze daaraan hebben verdiend, wil Van Lienden niet zeggen. Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat het, op basis van de marktprijzen destijds, mogelijk gaat om een marge tot 30 miljoen euro.

Ministerie vergooide 38 miljoen in deal met onbruikbare mondkapjes

22
Dennis Mijnheer & Stefan Vermeulen

Dennis Mijnheer & Stefan Vermeulen

Het ministerie van VWS sloot niet alleen met de Hulptroepen Alliantie van Sywert van Lienden een omstreden mondkapjesdeal. Een andere leverancier ontving 38 miljoen euro voor mondkapjes die door het RIVM grotendeels werden afgekeurd. Het ministerie werkte daarna mee aan een poging de kapjes in Duitsland alsnog op de markt te brengen. Dat blijkt uit onderzoek door Follow the Money.

Coronamiljoenen verdwijnen in zwart gat faillissementen en UWV kijkt toe

58
Mark Koster & Remy Koens

Mark Koster & Remy Koens

Kan de overheid misbruik voorkomen van NOW-gelden? Niet echt, blijkt uit onderzoek van Follow the Money. Curatoren zijn verbaasd hoe laks het UWV omgaat met misbruik van de werkgeverssubsidie. ‘We vechten tegen het kale-kipsyndroom.’

De testsamenleving is dood en begraven voordat-ie begonnen is

85
Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

De Tweede Kamer stemt vandaag over de Testwet, die Nederlanders vanaf eind deze maand versneld een aantal vrijheden kan teruggeven. Maar het plan dreigt een duur fiasco te worden. Cafés, restaurants, bioscopen en musea weigeren aan verplicht testen mee te werken en houden de deuren gesloten, blijkt uit een rondgang door Follow the Money.

Veroordeeld stalker, neptherapeut, fraudeur – en toch is Koos Föllings jeugdzorgdirecteur

38
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Eigenaar Koos Föllings van GGZ-instelling Compass doet zich valselijk voor als psychotherapeut, is veroordeeld voor stalking en bedreiging met ernstige mishandeling. Hij behandelt desondanks al tien jaar kwetsbare cliënten, waaronder veel minderjarigen. Beschuldigingen van gerommel met declaraties vormden de start van een onderzoek van FTM en Pointer. Dat leidde tot een wekenlange speurtocht langs instanties en betrokkenen met bizarre wendingen. ‘Onbegrijpelijk dat deze man door de mazen glipte.’

Farmaceut Roche vult zijn zakken met zelftesten, met hulp van minister De Jonge

88
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Tot voor kort waren voor consumenten alleen zelftesten van fabrikant Roche te koop. Ook de groothandel loopt lekker: het ministerie van VWS heeft onlangs miljoenen zelftesten van het Zwitserse bedrijf ingekocht, zonder aanbesteding. VWS is bijzonder behulpzaam geweest om de farmareus een grote voorsprong te geven op de concurrentie, blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Farma-industrie manipuleert ‘eerlijke’ medicijnprijs tot onbetaalbare hoogtes

76
Daan Marselis & Lucien Hordijk

Daan Marselis & Lucien Hordijk

Farmaceut Novartis vraagt 2 miljoen euro voor één zakje infuusvloeistof. Vrijdag maakte Zorginstituut Nederland bekend dat de vloeistof niet meer mag kosten dan 155.000 euro. Onderzoeksplatform The Investigative Desk onderzocht hoe het kan dat medicijnen zoveel te duur zijn en zag hoe wetenschappers glanzende carrières maken en aandeelhouders miljarden incasseren. Intussen proberen wanhopige ouders via crowdfunding hun doodzieke kinderen te redden.

VWS lapte al 90 miljoen voor ’Testen voor Toegang’, zonder aanbesteding

27
Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Het ministerie van VWS sloot zonder aanbesteding al voor ruim 90 miljoen euro contracten af voor het project ‘Testen voor Toegang’. Dat blijkt uit de overeenkomsten met de stichting Open Nederland en een evenementenbedrijf. Minister Hugo de Jonge beweerde afgelopen dinsdag tijdens de corona-persconferentie dat het ‘slechts’ om 25 miljoen euro ging. De kosten zijn bovendien tientallen miljoenen hoger dan het ministerie begrootte.

Schimmige marktpartijen storten zich op handel in vaccins

23
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Gezondheidsautoriteiten en overheden in Europa krijgen geregeld vaccins aangeboden via niet-officiële kanalen. Er zijn illegale bestellijsten in omloop met onder meer de vaccins van AstraZeneca, Pfizer en Spoetnik V, ontdekten Follow the Money, het Italiaanse IrpiMedia en de Duitse Bayerische Rundfunk in een gezamenlijk onderzoek. Volgens de Nederlandse Inspectie gaat het om nepvaccins en om vaccins die nog niet zijn goedgekeurd. Meerdere handelaren zijn al op de vingers getikt.

Ministerie stort 925 miljoen voor entreetesten: in strijd met de wet, en zonder toezicht

186
Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Eelke van Ark, Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Het ministerie van VWS stort 925 miljoen euro voor sneltesten bij evenementen in een private stichting. Deze constructie is hoogst ongebruikelijk, niet transparant, en toezicht op de besteding van het geld ontbreekt. Bovendien is de opdracht aan de stichting niet aanbesteed, wat in strijd is met de wet. Dat blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Afgewezen zorgaanbieders glippen weer binnen via de achterdeur

11
Judith Spanjers & Berendien Tetelepta

Judith Spanjers & Berendien Tetelepta

Instellingen waar de zorg onder de maat is gebleken, of fraude is vastgesteld, worden door het ministerie van Justitie gewoon ingeschakeld voor forensische zorg, zoals de resocialisatie van tbs’ers. Door het versnipperde zorgsysteem – dat onder vijf verschillende wetten valt – ontbreekt het aan een eenduidige aanpak van aanbieders die in de fout zijn gegaan. Zorgbedrijven ‘shoppen’ van de ene naar de andere wet en zijn nauwelijks te stoppen, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money en de Gelderlander.