Organisatie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is het ministerie dat zorg draagt voor de volksgezondheid. De huidige minister is Ernst Kuipers (D66).

artikelen
118
Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de redactie
Annuleren
2022

Sywert van Lienden bijt in de rechtbank van zich af: ‘Achteraf volkomen mesjogge dat we de deal hebben gedaan’

13
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Sywert van Lienden en Bernd Damme, oprichters van Stichting Hulptroepen Alliantie, verweerden zich gisteren in de rechtbank tegen hun dreigende ontslag als bestuurders. Tijdens een gespannen zitting ging Van Lienden vol in de verdediging en stelde hij dat hem groot onrecht is aangedaan: ‘Het is een nationaal misverstand, ik ben een eenling tegen de meute.’ Een geluidsopname uit het strafdossier haalt een van de hoekstenen van zijn verdediging onderuit.

Belangenvereniging zorgverleners zette criticus op zijspoor: ‘Naar de motieven kan ik alleen gissen’

Interview
9
Daan Appels

Daan Appels

Edwin Brugman praat niet met meel in de mond. Als directeur van belangenvereniging voor zorgverleners VvAA was hij mede daarom geliefd bij leden. Verzekeraars en politici waren minder enthousiast over zijn stevige aanpak. Hij vertrok dit voorjaar omdat hij na kritiek op het bestuur van de VvAA monddood is gemaakt, zegt Brugman.

De Inspectie beschermt vooral de minister, niet de patiënt

17
Eelke van Ark & Jolien de Vries

Eelke van Ark & Jolien de Vries

Duidelijk. Onafhankelijk. Eerlijk. Zo vat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd haar toezicht op de zorg samen. Die onafhankelijkheid blijkt in de praktijk een wassen neus, want achter de schermen heeft het ministerie van VWS verregaande invloed op de dienst. ‘De werkwijze is erop gericht de minister niet in de problemen te brengen.’

Conflict tussen ministerie en Deloitte over dreigende vertraging onderzoek mondkapjesdeal

66
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Deloitte waarschuwt dat het onderzoek naar de mondkapjesdeal vertraging dreigt op te lopen. Het zegt niet alle relevante data van het ministerie van Volksgezondheid te hebben ontvangen. Ook de privé-mails van minister Hugo de Jonge zijn niet overgedragen. Bovendien zijn de data niet in een ‘bewerkbaar formaat’ aangeleverd. Dat blijkt uit een brief van Deloitte die vandaag met de Tweede Kamer is gedeeld. VWS legt de schuld bij Deloitte.

Hoogleraar Elisabetta Manunza: ‘Aanbestedingsregels behoren tot de kern van het democratisch proces’

Interview
43
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

In Nederland wordt vaak laks omgegaan met de fundamentele waarden van de rechtsstaat. Dat stelt Elisabetta Manunza, hoogleraar Europees en internationaal aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht. Ze ziet op haar vakgebied veel mis gaan. ‘Waarom heeft geen enkele politicus ook maar één vraag gesteld over het niet openbaar aanbesteden van de mondkapjesdeal aan Sywert van Lienden en zijn kompanen?’

Hugo de Jonge, Sywert en de mondkapjesdeal: in het buitenland zou dit corruptie heten

106
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Minister Hugo de Jonge en voormalig minister Martin van Rijn gunden Sywert van Lienden een grote deal, mede om hem als criticus van het kabinet tot zwijgen te brengen. Volgens deskundigen valt het handelen van de bewindslieden onder de noemer ‘handel in invloed’, een vorm van corruptie die in veel landen strafbaar is. Maar hier niet, omdat Nederland de lobby niet in de weg wil zitten. ‘We moeten die informele circuits een halt toeroepen, want dit raakt het hart van de democratie.’

Rekenkamer spijkerhard over aanpak zorgfraude, fraudeurs hebben vrij spel

11
Jolien de Vries & Judith Spanjers

Jolien de Vries & Judith Spanjers

De aanpak van zorgfraude werkt niet of nauwelijks, concludeert de Algemene Rekenkamer vandaag na twee jaar onderzoek. Toezichthouders zitten vooral aan de vergadertafel of werken elkaar tegen, waardoor fraudeurs zelden gepakt worden. Dit terwijl het kabinet al jaren roept zorgfraude met harde hand te bestrijden.

Nieuw voedingsbeleid VWS spekt nog steeds de industrie

45
Olaf Geurts, Sergio Nieto Solis, Ko Musters & Mathilde de Jeu

Olaf Geurts, Sergio Nieto Solis, Ko Musters & Mathilde de Jeu

In de strijd tegen overgewicht presenteert het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een nieuwe aanpak om het voedselaanbod gezonder te maken. Ruim twee jaar lang heeft een select gezelschap hierover vergaderd. VWS claimt de regie, maar uit onderzoek van Het Onderzoekslab blijkt dat de voedingsindustrie een flinke vinger in de pap heeft gehad.

Terwijl Sywert van Lienden zei van een stichting te zijn, stond de bv voor de winst al klaar

52
Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Sywert van Lienden en zijn partners waren vanaf het begin van plan hun mondkapjesdeal met de overheid via een commerciële bv uit te voeren. Daags voor de onderhandelingen gaven ze een notaris opdracht deze bv op te richten. Toch presenteerden ze zich tegenover de verantwoordelijke minister Martin van Rijn (VWS) als vertegenwoordigers van een nonprofit-stichting. Dat blijkt uit het boek 'Sywerts miljoenen', dat donderdag verschijnt.

Lobbyist Jack de Vries en UMC Utrecht verzwegen direct contact met VWS over kinderhartchirurgie

8
Jolien de Vries

Jolien de Vries

Om de afdeling kinderhartchirurgie te behouden, schakelde het UMC Utrecht spindoctor Jack de Vries in. Volgens het ziekenhuis en De Vries zelf had hij geen direct contact met het ministerie van VWS. Dat klopt niet, blijkt nu. De Vries mailde twee keer met een VWS-ambtenaar over de besluitvormingsprocedure.

Rita Verdonk liep drie jaar rond bij VWS: ‘Wát een verschrikkelijk departement’

Interview
54
Daan Appels & Rosanne Kropman

Daan Appels & Rosanne Kropman

Rita Verdonk werd in 2019 door toenmalig minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid als breekijzer aangesteld om te zorgen voor minder administratiedruk in de jeugdzorg. Ze liep drie jaar rond op het ministerie, maar voelde zich vanaf dag één getraineerd. Ze schetst een beeld van een departement waar de top van de jeugdzorgambtenarij doet waar zij zin in heeft. ‘Ik was “het vriendinnetje van de minister”.’

Chaos in jeugdzorg is een goudmijn voor adviesbureaus

25
Daan Appels & Rosanne Kropman

Daan Appels & Rosanne Kropman

Door een te ingewikkeld systeem, bureaucratie en slechte bestuurlijke verhoudingen is de jeugdzorg een haast onuitputtelijke goudmijn voor adviesbureaus. Overheden zijn steeds afhankelijker van hun adviezen en onderzoeken, sinds gemeenten voor jeugdzorg verantwoordelijk werden. ‘Externe adviezen zijn een dekmantel. Die beweging is onwenselijk en kost klauwen met geld.’

Als de coronapas nu niet weggaat, wanneer dan wel?

Analyse
268
Thomas Bollen

Thomas Bollen

De effectiviteit van het coronatoegangsbewijs is beperkt en de hoge besmettelijkheid van omikron ondermijnt die verder. Toch wil het kabinet niet van de QR-pas af. Critici waarschuwen voor de risico’s van een al te gemakkelijk inkrimpen van grondrechten.

Bestuurskundige Menno Fenger: ‘In de zorg is niemand verantwoordelijk voor de puzzel als geheel’

Interview
19
Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Zeven jaar nadat ze de jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning kregen toegeschoven, hebben de gemeenten die verantwoordelijkheden nog niet in de vingers. Kwetsbare cliënten krijgen daardoor niet de zorg die ze nodig hebben – met alle risico’s van dien. Bestuurskundig expert Menno Fenger vindt het een schande. ‘Benoem in vredesnaam een coördinerende minister.’

2021

Les van anderhalf jaar coronabeleid: geef wetenschap onbelemmerde toegang tot brondata

Analyse
195
Gastauteur

Gastauteur

We zijn meer dan toe aan een publiek debat over een duurzame coronapolitiek. Open over een toekomst met meer of minder vrijheden. Eerlijk over de bijbehorende risico's van meer of minder gezondheidsschade en sterfte. Transparant over de (maatschappelijke) kosten van allerlei afwegingen en keuzen. Een urgente, eerste stap is dat ook wetenschappers van niet-medische disciplines toegang krijgen tot de brondata van het RIVM, betogen vijf gastauteurs.

Amstelveen stopt daklozen noodgedwongen jaren in een hotel

27
Jolien de Vries & Margot Smolenaars

Jolien de Vries & Margot Smolenaars

Gemeenten zoeken onorthodoxe oplossingen voor de groeiende groep dak- en thuislozen. Amstelveen brengt zo’n twintig mensen onder in de krappe kamers van een budgethotel, ook gezinnen met kinderen. Door gebrek aan betaalbare woningen krijgt de noodoplossing een steeds permanenter karakter: een moeder en haar dochter wonen al jaren in hotels.

Statistici kraken ook nieuwe onderbouwing coronapas: ‘Dit is een bierviltje-berekening’

280
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Het rekenmodel van de TU Delft dat een coronatoegangsbewijs en aanscherping naar ‘2G’ moest onderbouwen, bleek rekenfouten te bevatten. Het kabinet en het OMT bestelden bij het RIVM een nieuw model. Statistici maken ook daar gehakt van: ‘Dit is geen model, maar een belediging voor de wetenschap.’

Regering en OMT onderbouwen QR-code met onbetrouwbare modellen

603
Thomas Bollen & Jannes van Roermund

Thomas Bollen & Jannes van Roermund

Kritische wetenschappers fileren de twee rekenmodellen die ten grondslag liggen aan de invoering van het coronatoegangsbewijs met QR-code. Het ene model komt uit de Fieldlabs-onderzoeken van de evenementensector. Het andere is van een Britse denktank onder leiding van voormalig premier Tony Blair, verbonden aan een commerciële lobby voor een digitaal identiteitsbewijs met biometrische data.

De Europese Commissie vindt reputatie Chinese fabrikant defecte mondmaskers belangrijker dan transparantie

15
Peter Teffer

Peter Teffer

Aan het begin van de pandemie deelde de Europese Commissie via lidstaten anderhalf miljoen medische mondmaskers uit aan zorgmedewerkers. Ze bleken van inferieure kwaliteit en moesten worden vernietigd. De Commissie weigert details te geven en verwijst naar de ‘commerciële belangen’ van de fabrikant van de maskers. Wanbeheer, oordeelt de Europese Ombudsman.

Arbeidsmigrant is melkkoe voor verzekeraars

47
Jolien de Vries

Jolien de Vries

Omdat arbeidsmigranten weinig gebruik maken van de gezondheidszorg is het aantrekkelijk om hen te verzekeren. Volgens de vakorganisatie CNV richten gespecialiseerde verzekeraars zich zelfs bewust op deze ‘onwetende’ doelgroep. Met een omstreden 'superzorgpolis' probeerden ze jarenlang arbeidsmigranten aan zich te binden. Tot de minister voor de tweede keer ingreep.

Tweets Sywert van Lienden waren vooropgezet plan om VWS tot miljoenendeal te bewegen

80
Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Jan-Hein Strop & Stefan Vermeulen

Sywert van Lienden plaatste op 10 april vorig jaar een reeks kritische tweets met het doel binnen te komen bij het ministerie van Volksgezondheid. Dat werkte: zijn tirade was de directe aanleiding voor de beruchte mondkapjesdeal van 100 miljoen euro. Een dag daarvoor registreerde Van Liendens zakenpartner de domeinnamen van de commerciële bv waarin de miljoenenwinst terechtkwam. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Het platteland verliest zijn voorzieningen en dat vergroot de ongelijkheid

17
Remy Koens

Remy Koens

Belangrijke publieke voorzieningen verschralen in een hoog tempo. Zo sloot een op de tien basisscholen, verdwenen tientallen politieposten en wonen steeds meer Nederlanders niet in de buurt van een ziekenhuis of ov-verbinding. Follow the Money en De Groene Amsterdammer onderzoeken ‘de zichtbare overheid’. Die blijkt vooral aan de randen van Nederland steeds minder gemakkelijk te vinden. ‘Er wordt schandalig met ons omgegaan.’

Het ministerie van Volksgezondheid stelt zichzelf boven de wet

Opinie
61
Margot Smolenaars & Bas van Beek

Margot Smolenaars & Bas van Beek

Door de coronacrisis werd het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overladen met Wob-verzoeken. Dat rechtvaardigde een andere aanpak, vond minister Hugo de Jonge. In de praktijk komt daar niets van terecht. Sinds maart 2020 zijn er praktisch geen documenten over het coronabeleid meer geopenbaard. Wat is hier aan de hand?

Nederland verbiedt PFAS in voedselverpakkingen

2
Mira Sys

Mira Sys

PFAS worden vanaf maart 2022 verboden in voedselverpakkingen. Dat zei Paul Blokhuis, demissionair staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ChristenUnie), vandaag in een ‘Tweeminutendebat’ over PFAS in de Tweede Kamer. De toxische stoffen zitten op dit moment nog – vanwege hun vet- en waterafstotende eigenschappen – in fastfoodverpakkingen als zakjes voor magnetronpopcorn, pizzadozen en wegwerptaartvormen.

De snelle jongens cashen, stichtingen crashen: hoe het jeugdzorgsysteem gehakt maakt van de grote jeugdzorginstellingen

4
Margot Smolenaars & Rosanne Kropman

Margot Smolenaars & Rosanne Kropman

Acht van de tien jeugdzorgaanbieders die structureel verlies lijden, zijn stichtingen. Terwijl de nieuwere zorgaanbieders forse winsten boeken, ervaren deze stichtingen de jeugdzorgmarkt als een slagveld. Follow the Money reconstrueert met de stichting die een paradepaardje van 30 miljoen verloor de afgelopen zes jaar. ‘Het is idioot hoe wij moeten werken.’

Geldstromen in jeugdzorg voor het eerst inzichtelijk na groot data-onderzoek door Follow the Money

33
Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Judith Spanjers, Margot Smolenaars & Tom Claessens

Terwijl gemeenten succesvol lobbyden voor extra miljarden om de gaten in hun jeugdzorgbudget te dichten, zocht Follow the Money uit – waar mogelijk tot op bedrijfs- en gemeenteniveau – naar welke zorgaanbieders het geld is gegaan, en wat ze daaraan overhielden. Hoeveel ging er naar de grootste aanbieders, hoeveel winst werd er gemaakt, en – belangrijker – hoeveel daarvan ging niet naar de zorg voor de meest kwetsbare kinderen?

Overheid laat haar geheugen vastlopen in digitale chaos

54
Birte Schohaus & Bas van Beek

Birte Schohaus & Bas van Beek

Duizenden overheidsdocumenten verstopt in de privémail van ambtenaren, archiveringssystemen die niemand snapt en ongelabelde notulen die verdwijnen in de digitale chaos. Zo zien de archieven van de overheid eruit. De inspectie waarschuwt: het collectieve geheugen dementeert. Controle van de overheid is dan onmogelijk.

Lowlands-baas Eric van Eerdenburg: ‘Je kunt het culturele leven niet blijven stilleggen’

Interview
30
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Door de wispelturigheid van het kabinet verkeert de organisatie van Lowlands opnieuw in grote onzekerheid. De opbouw gaat verder maar pas 13 augustus, een krappe week voor aanvang, beslist de regering of het festival doorgaat. Directeur Eric van Eerdenburg over het op touw zetten van Lowlands in ongewisse omstandigheden en over de toekomst van festivals: ‘Deze uitzonderlijke situatie moet eindig zijn.’

Met een beleid zonder grenzen krijg je een pandemie zonder einde

Analyse
154
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Hugo de Jonge en Mark Rutte noemen de opkomst van de deltavariant als oorzaak van de explosie van coronabesmettingen onder jongeren, terwijl alles wijst op het falen van ‘Testen voor Toegang’. Het kabinet lijkt echter niet van zijn meest recente misser te leren en handhaaft het ondoorzichtige jojobeleid – met alle economische en sociale schade van dien.

Rammelende rapporten Jeugdbescherming beschadigen ouders en kinderen

31
Margot Smolenaars

Margot Smolenaars

De jeugdbescherming moet ‘alle van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aanvoeren’, staat in de Jeugdwet. Maar met dit feitenonderzoek gaat het structureel mis. Aan rectificeren doet de jeugdbescherming niet, zelfs niet na uitspraken van klachtencommissies, tuchtrechters en ombudsman. Verantwoordelijk minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) weet dit al jaren, blijkt uit onderzoek van Pointer en Follow the Money.