Tag

PFAS

PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) zijn een familie van ruim vierduizend soorten chemische stoffen die bestaan uit variaties op fluor-koolstofverbindingen. De bekendste: PFOS, PFOA en GenX. In geringe mate zitten die in een hele reeks aan alledaagse producten, vooral vet- en/of waterafstotende: van vuil-afstotende of brandwerende tapijten tot make-up en zonnecrème, van regenjassen tot cupcakevormpjes en pizzadozen, van speelgoed tot glijmiddelen, verpakkingen van magnetronpopcorn, papier van chocoladeverpakkingen en allerlei fastfoodverpakkingen. Het spul zit zelfs in kunststof schaatsbanen.

Enorm veelzijdige stoffen dus, maar met een groot nadeel: aan het begin van deze eeuw werd door wetenschappelijk onderzoek vastgesteld dat de stoffen persistent, bioaccumulatief en toxisch kunnen zijn. Dat wil zeggen dat ze lastig af te breken zijn, zich opstapelen in het lichaam en giftig zijn. Ook kunnen de stoffen hormoonverstorend werken: een studie gepubliceerd in het Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism toonde in 2018 aan dat ze bij mannen bijvoorbeeld kunnen leiden tot kleinere penissen en minder zaadproductie. Van enkele stoffen van deze familie, zoals PFOA, is door middel van epidemiologisch onderzoek vastgesteld dat ze waarschijnlijk kankerverwekkend zijn.

Artikelen
10
2020

David Michaels, januari 2020

Twijfel zaaien om een dodelijk product aan de man te brengen: PR vermomd als wetenschap

Interview
64
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Voor de chemische industrie is wetenschappelijk onderzoek in twijfel trekken de beste manier om te voorkomen dat een schadelijk product wordt gereguleerd, stelt hoogleraar David Michaels. Hij stond zeven jaar aan het hoofd van een agentschap in de VS dat verantwoordelijk is voor veiligheid op de werkvloer, en schreef twee boeken over de strategie die bedrijven gebruiken om onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek in diskrediet te brengen. ‘Twijfel zaaien is veel makkelijker, en in de praktijk veel effectiever, dan het beleid zelf bekritiseren.’

© WW Entertainment

‘Je kunt niet al die PFAS-vervuiling in het milieu dumpen en dan achterover leunen’

Interview
36
Mira Sys

Mira Sys

Advocaat Rob Bilott strijdt al ruim twintig jaar tegen DuPont, de chemiereus die de boerderij van zijn cliënt Wilbur Tennant moedwillig vergiftigde met PFOA. De rechtszaak die hij aanspande, legde het grootste milieuschandaal van de Verenigde Staten bloot. Op zijn levenswerk is de Hollywoodfilm ‘Dark Waters’ gebaseerd.

Podcast | Glaasje teflon tappen: PFAS duiken op in onze drinkwaterbronnen

Podcast
18
Frederique de Jong & Mira Sys

Frederique de Jong & Mira Sys

Toxische stoffen als PFAS zijn moeilijk afbreekbaar. Dat ze opduiken in onze drinkwaterbronnen baart de drinkwaterbedrijven zorgen. Hoeveel schade deze stoffen op de lange duur aanrichten aan mens en milieu, is niet duidelijk. Zuiveren is mogelijk, maar erg duur. Drinkwaterbedrijven rekenen die kosten door aan ons, de consumenten. We moeten er rekening mee houden dat drinkwater duurder wordt.

© Matthias Leuhof

Glaasje teflon tappen: PFAS duiken op in onze drinkwaterbronnen

29
Mira Sys

Mira Sys

Toxische stoffen als PFAS zijn moeilijk afbreekbaar. Dat ze opduiken in onze drinkwaterbronnen baart de drinkwaterbedrijven zorgen. Hoeveel schade deze stoffen op de lange duur aanrichten aan mens en milieu, is niet duidelijk. Zuiveren is mogelijk, maar erg duur. Drinkwaterbedrijven rekenen die kosten door aan ons, de consumenten. We moeten er rekening mee houden dat drinkwater duurder wordt.

2019

Den Haag, 1983 — Nadat eerder op de dag protesterende Amsterdamse brandweerlieden het Binnenhof hadden volgespoten met blusschuim, had de Haagse brandweer de handen vol aan het verwijderen van het sneeuwlandschap.
© ANP / Cor Mulder

Hoe nu verder met PFAS?

17
Mira Sys

Mira Sys

In 2015 zette Follow the Money de PFAS-problematiek op de kaart. Nu de bouw op veel plekken is stilgelegd vanwege deze groep ‘Zeer Zorgwekkende Stoffen’, is het debat in een stroomversnelling geraakt. Maar wat weten we eigenlijk over deze relatief nieuwe vervuilers?

DEN HAAG - Bouwers storten grond op het Malieveld tijdens een ludieke actie tijdens het bouwersprotest Grond in Verzet.
© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Noord-Holland verruimt PFAS-norm

27
Mira Sys

Mira Sys

Noord-Holland kiest er als eerste provincie in Nederland voor om af te wijken van de strenge normen die sinds juli door het kabinet zijn ingesteld voor grond met toxische poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS).

Beeld door Adam Nowek (via Flickr)

Grond reinigen: de problemen hopen zich op

30
Mira Sys
Amsterdam

Mira Sys

Terreinen waar vroeger industriële of andere vervuilende activiteiten hebben plaatsgevonden, zijn vaak nog steeds vies. Saneren is minder eenvoudig dan het lijkt: de kosten lopen tot in de miljoenen — áls het al lukt. In Amsterdam-Noord proberen ze een andere aanpak.

2018

Chemours bij nacht
© ANP / Robert Vos

RIVM vindt Europese grenswaarden toxische teflon-stoffen te streng

21
Mira Sys

Mira Sys

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA heeft een nieuwe voorlopige grenswaarde voor de teflon-stof PFOA vastgesteld. Die is vijftien keer strenger dan de waarden die het Nederlandse RIVM nu hanteert. Dat betekent dat de gerustellende conclusies uit eerdere onderzoeken naar de teflon-vervuiling zouden moeten worden herzien. Maar het RIVM wil de nieuwe waarden niet overnemen.

Podcast | Te land, ter zee en in de lucht: teflon-gif is overal

Podcast
2
Frederique de Jong & Mira Sys

Frederique de Jong & Mira Sys

Ted van der Vlies in zijn tuintje
© Foto Peter Donk / Sliedrecht24

Te land, ter zee en in de lucht: teflon-gif is overal

51
Mira Sys

Mira Sys

Hoeveel giftige gefluoreerde koolwaterstoffen (PFAS) er in de Nederlandse bodem zitten, is nog nauwelijks bekend. Slechts in een klein aantal gemeenten is onderzoek gedaan, en landelijke interventiewaarden ontbreken. Het risico op verspreiding van de vervuiling is reëel: dat gebeurt via water, lucht, blusschuim en vervuilde grond die wordt hergebruikt. Bij hoge concentraties kunnen PFAS kwalijke gevolgen hebben, zo weten de omwonenden van Chemours in Dordrecht.