Organisatie

RIVM

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Artikelen
25
Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de redactie
Annuleren
2020

© Matthias Leuhof

Pandemiebestrijding op z’n Nederlands: ‘pingpongen in de polder’

Interview
73
Karin Spaink

Karin Spaink

Amrish Baidjoe is een van Nederlands weinige outbreak-deskundigen met brede ervaring in crisissituaties. Eind juli richtte hij met andere experts het ‘Red Team’ op. Naar aanleiding van een rapport dat dit Red Team over mondmaskers publiceerde, besloot premier Rutte dat het OMT daar nogmaals naar moet kijken. Baidjoe is gematigd positief over de maatregelen die het kabinet gisteren aankondigde: ‘Inmiddels zijn we in de fase beland waarin we de stroom infecties niet meer kunnen stoppen met testen en bron- en contactonderzoek alleen.’

Podcast | Hoe 'testen, testen, testen' stukliep op een muur van eigenbelang

Podcast
3
Frederique de Jong, Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Frederique de Jong, Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Samen met collega Eelke van Ark onderzocht auteur Jan-Hein Strop de opmerkelijke taaleis die gesteld werd aan een Duits lab dat wilde bijspringen in de coronacrisis. Taaleis zeg je? Ja. Maar misschien heeft die eis een hele andere achtergrond dan je zou denken. ‘Hoe kan het zijn dat er een vorm van muiterij is bij het Ministerie van Volksgezondheid? Hoe is het mogelijk dat zij zo aan de leiband lopen van de arts-microbiologen?’

ROTTERDAM - Aap, Noot Mies.....in het Onderwijsmuseum.
© ANP / Koen Suyk

VWS hielp met taaleis Duits lab van de testmarkt te weren

46
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Een groot Duits laboratorium dat extra coronatestcapaciteit aanbood, werd door het Ministerie van VWS geweerd met de eis dat er een Nederlandstalige arts beschikbaar moest zijn. Dat blijkt uit documenten in handen van Follow the Money. Hiermee hielp VWS — in weerwil van het beleid van minister Hugo de Jonge — met het afschermen van de markt. ‘Dit is in strijd met Europees recht.’

3 september 2020, Rome, Italië. Intensive care van Casal Palocco Covid 3 Clinical Institute.
© Cecilia Fabiano/LaPresse via ZUMA Press

Hoe 'testen, testen, testen' stukliep op een muur van eigenbelang

190
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het huidige tekort aan coronatesten was te voorzien. Speciaal gezant voor corona Feike Sijbesma vroeg al in mei of er niet geanticipeerd moest worden op uitbreiding van de testcapaciteit. Hij stuitte op arts-microbiologen in het Outbreak Management Team, die het economisch belang van hun beroepsgroep zwaar lieten wegen – met nadelige gevolgen voor de volksgezondheid. Dat blijkt uit een reconstructie.

Zoetermeer, 31 maart 2020. Oude en nieuwe monitors en beademingsapparatuur worden getest en staan klaar voor aflevering na het krijgen van een servicebeurt bij het bedrijf Drager. Door de coronocrisis is er een tekort ontstaan aan beademingsapparatuur.
© ANP / Jerry Lampen

Ziekenhuizen worden overspoeld met gratis beademingsapparatuur

12
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Voor de beademingsapparatuur die ziekenhuizen vanwege de coronacrisis ontvangen, hoeven ze geen cent te betalen. De apparatuur wordt geschonken door het ministerie van VWS. Dit melden verschillende bronnen aan Follow the Money. In tegenstelling tot begin dit jaar belooft VWS de ziekenhuizen apparatuur van A-merken. Fabrikanten zijn niet blij met de vrijgevigheid van VWS: ‘Dit verpest de markt.’

Corona testkit / via https://www.rawpixel.com/image/2282507/free-photo-image-laboratory-vaccine-lab
© CDC / Public domain

Laboratoria vs de staat: ‘Het OMT streed tegen concurrentie, niet tegen corona’

27
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Een Duits laboratorium, zijn Nederlandse partner en een groep huisartsen stonden vorige week vrijdag in de rechtbank tegenover de staat, de gemeente Amsterdam en alle GGD’s. De labs eisten gelijke behandeling met Nederlandse laboratoria. Volgens de staat was er nooit sprake geweest van ongelijke behandeling, ook al bleven duizenden coronatesten vanaf begin april ongebruikt.

© Matthias Leuhof

Deltaplan tegen corona: de anderhalve meter voorbij

Opinie
159
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

De piek van het aantal Nederlandse coronabesmettingen ligt ruim twee maanden achter ons. Inmiddels is het land in de ban van Ruttes routekaart. Dat suggereert duidelijkheid, maar in de praktijk valt dat tegen. De verschillen tussen sectoren zijn groot en niet goed te verdedigen, frustraties nemen toe en we zitten opgescheept met een anderhalvemetermaatschappij. Dat kan anders.

Willem Engel
© Screenshot van gesprek bij Café Weltschmerz

Het ‘alternatieve RIVM’ van Willem Engel en zijn strijd tegen de staat

Analyse
490
Pepijn van Erp

Pepijn van Erp

Willem Engel, die eind mei de website Viruswaanzin oprichtte, verzet zich tegen de lockdown en voert daarover op 25 juni een kort geding tegen de staat. Inmiddels wantrouwt hij het RIVM: ‘Het spel is uit, het RIVM is ontmaskerd. We hebben het bewijs rond,’ zei hij gisteren tegen FTM. Dit weekend organiseert Viruswaanzin een demonstratie tegen de lockdown, met steun van belanghebbende ondernemers, waaronder horecabaas en miljonair Won Yip. Pepijn van Erp, bestuurslid van Skepsis, neemt op verzoek van FTM de uitlatingen van Engel onder de loep.

Een camper, omgetoverd tot een mobiele testlocatie voor corona, rijdt eind april rond in de Rotterdamse regio. Het is de eerste testlocatie op wielen in Nederland, stelt de GGD Rotterdam-Rijnmond. De camper wordt vooral ingezet om zorgmedewerkers op de parkeerplaats van hun instelling te laten testen.
© Arie Kievit / ANP

Hollandse zuinigheid zit ruimhartig testen op corona in de weg

72
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Nederland test aanzienlijk minder op corona dan andere EU-landen, blijkt uit internationale cijfers. Aan de capaciteit kan het niet liggen: van de ruim 17.000 beschikbare testen blijven er de afgelopen weken elke dag zeker 12.000 onbenut. De GGD-en houden zich bovendien in de praktijk soms strenger aan de richtlijn dan nodig. Dit blijkt in strijd met het advies van het European Centre for Disease Control (ECDC).

© Matthias Leuhof

Alleen deze exit-strategie kan ons uit de corona-lockdown bevrijden

Analyse
249
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

Vandaag is de ‘intelligente’ lockdown bijna twee maanden van kracht. Sindsdien is het leven in Nederland radicaal veranderd: het land zit op slot. Maar nu de intensive care units niet meer onder hoogspanning staan, neemt de roep om versoepeling toe. Het kabinet is naarstig op zoek naar manieren om de samenleving van dit juk te bevrijden. Dat kan door onzekerheid te omarmen; bondskanselier Merkel gaf vorige week het goede voorbeeld.

Testen op corona bij de Centers for Disease Control, VS
© CDC / https://www.rawpixel.com/image/2282515/free-photo-image-lab-test-lab-test

Taskforce regelt miljoenen coronatests bij leveranciers – maar waar blijft Roche?

7
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Meerdere leveranciers van testmateriaal voor Covid-19-testen komen over de brug met meer dan 2 miljoen testen voor Nederlandse labs. Dat blijkt uit een uitgelekte mail van microbioloog Ann Vossen van het Outbreak Management Team aan laboratoria. Onder de aanbieders bevindt zich niet marktleider Roche, die eerder kampte met leveringsproblemen. Vragen over wat Roche wel bijdraagt, stuiten op een muur van stilzwijgen.

Premier Mark Rutte en Jaap van Dissel (RIVM) tijdens de persconferentie over de uitbraak van het coronavirus, 12 maart 2020
© ANP / Phil Nijhuis

Gezondheid, economie en de financialisering van een mensenleven

Analyse
189
Eric Smit

Eric Smit

Tijdens de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog mogen we geen debat uit de weg gaan, ook niet dat over het mogelijke spanningsveld tussen gezondheid en economie. Maar dan wel op basis van deugdelijke analyse van feiten. Alleen zit daar precies het grote probleem: wat zijn de feiten eigenlijk?

Podcast | ‘Testen, testen, testen’ – alleen als het farmaceut Roche behaagt

Podcast
1
Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Het Nederlandse beleid van spaarzaam testen op het coronavirus is voor een belangrijk deel ingegeven door een tekort aan laboratoriummaterialen. Farmaceut Roche domineert die markt en levert momenteel slechts 30 procent van de Nederlandse bestellingen. Roche heeft de sleutel van de voorraadkast en houdt vooralsnog het recept dat bepaalde tekorten kan helpen oplossen, onder de pet.

Op de parkeerplaats van ziekenhuis Bethesda in Hoogeveen worden patiënten en zorgverleners op verwijzing van de huisarts met een neusswab getest op corona. Deze drive-thru is een initiatief van U-Diagnostics uit Baarn.
© U-Diagnostics

Duits lab kan per direct het aantal coronatests in Nederland verdubbelen

16
Birte Schohaus & Eelke van Ark

Birte Schohaus & Eelke van Ark

Huisartsenlaboratorium U-Diagnostics in Baarn kan per direct 2000 tot 3000 coronatests per dag afnemen, dankzij de capaciteit die het in Duitsland heeft om te testen. Daarmee kan de landelijke testcapaciteit voor corona in één klap verdubbeld worden. Het RIVM is inmiddels in contact met U-Diagnostics.

Laborant aan het werk https://www.needpix.com/photo/1154462/
© Neepix, free license

‘Test, test, test’ – but only if it pleases pharmaceutical company Roche

2
Jan-Hein Strop & Eelke van Ark

Jan-Hein Strop & Eelke van Ark

The Dutch policy of limited testing for the coronavirus is largely caused by a shortage of laboratory supplies. Pharmaceutical company Roche dominates the market for lab materials and currently supplies a mere 30 per cent of the Dutch orders. Roche holds the key to the storage cabinet and has as of yet kept the recipe which could help overcome certain shortages under its hat.

Laborant aan het werk https://www.needpix.com/photo/1154462/
© Neepix, free license

‘Testen, testen, testen’ – alleen als het farmaceut Roche behaagt

144
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het Nederlandse beleid van spaarzaam testen op het coronavirus is voor een belangrijk deel ingegeven door een tekort aan laboratoriummaterialen. Farmaceut Roche domineert die markt en levert momenteel slechts 30 procent van de Nederlandse bestellingen. Roche heeft de sleutel van de voorraadkast en houdt vooralsnog het recept dat bepaalde tekorten kan helpen oplossen, onder de pet.

© Matthias Leuhof

Matjesfabrikant krijgt megaboete voor misleiden en bedriegen van duizenden patiënten

13
Ilona Dahl

Ilona Dahl

Eén van de grootste matjesfabrikanten is in een Amerikaanse strafzaak veroordeeld tot een megaboete: 344 miljoen dollar. Johnson & Johnson verzweeg doelbewust ernstige complicaties die de kunststof bekkenbodemmatjes kunnen veroorzaken en bedreef misleidende marketing om artsen over de streep te trekken om deze matjes te gebruiken bij hun patiënten. Wat betekent deze uitspraak voor de slachtoffers in Nederland?

© JanJaap Rypkema

Agrarische lobby presenteert zich als onafhankelijk onderzoeksbureau

104
Vincent Harmsen

Vincent Harmsen

Een onafhankelijke factchecker annex journalistiek onderzoeksplatform voor agrarische feiten: zo presenteert de stichting Agri Facts zich aan de buitenwereld. Maar de lijntjes tussen de kopstukken van Agri Facts en de Nederlandse landbouwlobby blijken zeer kort. Ook ontving de stichting donaties van grote veevoerfabrikanten, zonder hierover transparant te zijn.

2019

© ANP / Robert Vos

Verboden buiten te spelen – er zit lood in de tuin

3
Mira Sys

Mira Sys

Bijna vergeten, staat het ineens weer hoog op de agenda: loodvervuiling. Die is zorgwekkend, bijvoorbeeld omdat blootstelling aan dit metaal een negatief effect heeft op het IQ van jonge kinderen. Dat is al langer bekend, maar leidt niet tot een krachtige, eenduidige aanpak van het probleem. Sterker: de hoeveelheid lood die officieel in de grond mag zitten, is in veel Nederlandse gemeenten hoger dan de GGD wil.

Chemiebedrijf Chemours, gezien vanaf de overkant van de Merwede bij Sliedrecht
© ANP

Sliedrechters brengen emmers vuile grond terug naar vervuiler

128
Mira Sys

Mira Sys

Minister Cora van Nieuwenhuizen is van plan Chemours in Dordrecht een vergunning te geven voor uitstoot van GenX en PFOA. Daarvan brak Anton van Rees’ klomp. De PvdA’er brengt de vuile grond vanaf vandaag gewoon terug.

Beeld door Adam Nowek (via Flickr)

Grond reinigen: de problemen hopen zich op

30
Mira Sys
Amsterdam

Mira Sys

Terreinen waar vroeger industriële of andere vervuilende activiteiten hebben plaatsgevonden, zijn vaak nog steeds vies. Saneren is minder eenvoudig dan het lijkt: de kosten lopen tot in de miljoenen — áls het al lukt. In Amsterdam-Noord proberen ze een andere aanpak.

2018

Chemours bij nacht
© ANP / Robert Vos

RIVM vindt Europese grenswaarden toxische teflon-stoffen te streng

21
Mira Sys

Mira Sys

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA heeft een nieuwe voorlopige grenswaarde voor de teflon-stof PFOA vastgesteld. Die is vijftien keer strenger dan de waarden die het Nederlandse RIVM nu hanteert. Dat betekent dat de gerustellende conclusies uit eerdere onderzoeken naar de teflon-vervuiling zouden moeten worden herzien. Maar het RIVM wil de nieuwe waarden niet overnemen.

Actievoerders van Groningers In Opstand blokkeren de toegang tot het NAM-terrein in Farmsum. Op de achtergrond één van de opslagtanks voor aardgascondensaat.
© ANP / Vincent Jannink

Lek in Farmsum: meting driemaal over de alarmdrempel

8
Sam Gerrits

Sam Gerrits

Op het industriepark Delfzijl staan opslagtanks van de NAM, vol giftige bijproducten van de aardgaswinning. De vraag is hoe veilig deze opslag is. Begin oktober ontstond er volgens de NAM een relatief klein lek; er zijn echter aanwijzingen dat de situatie aanmerkelijk ernstiger was.

2017

Depressiedeal moet Nederland een miljard euro opleveren

7
Eline Jacobse

Eline Jacobse

In 2030 moet het aantal mensen met een depressie met maar liefst 30 procent gedaald zijn. Dat is het doel van de ‘depressiedeal’ die minister Schippers vorige maand presenteerde. Het plan zet een belangrijk onderwerp op de kaart, want één op de vijf mensen krijgt te maken met depressie.

2016

© Creative Commons

Jack de Vries duikt op in de chemie

10
Arne van der Wal

Arne van der Wal

De voormalige spindoctor van het CDA heeft een nieuwe functie. Jack de Vries is commissaris geworden van het chemieconcern Chemours, dat onder vuur ligt vanwege de PFOA-vervuiling rond zijn teflonfabriek in Dordrecht. Wat wordt de rol van De Vries als commissaris?