Organisatie

Royal Dutch Shell

Artikelen
117

Dienstverbanden: Nevenfunctie

Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de redactie
Annuleren
2020

© Matthias Leuhof

Shell Papers update: achter de schermen bij de overheid

24
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorig jaar april diende Platform Authentieke Journalistiek bij zeventien bestuursorganen een Wob-verzoek in. Het doel: inzicht in de banden tussen Shell en de Nederlandse overheid. Na meer dan een half jaar onderhandelen besloten dertien bestuursorganen het verzoek niet in behandeling te nemen. Interne e-mails suggereren echter dat meerdere organen het verzoek wel degelijk uit dachten te kunnen voeren. Waarom schaarden ze zich dan toch achter de ‘ingezette lijn’ van EZK?

Fragment van foto raffinaderij Shell op Curaçao https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Collectie_Nationaal_Museum_van_Wereldculturen_TM-20029793_De_oude_Joodse_begraafplaats_Beth_Haim,_op_de_achtergrond_de_raffinaderijen_van_Shell_Curacao_Boy_Lawson_(Fotograaf).jpg
© Nationaal Museum van Wereldculturen / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)

Shell op Curaçao: complexe constructies en fiscale cadeaus

13
Tijn van Beurden

Tijn van Beurden

Shell kwam de laatste jaren meermalen in opspraak vanwege belastingontwijkende constructies. Dat gedrag is niet nieuw: Shell probeert al sinds zijn vroege jaren belastingen te mijden. In deze serie komen een paar affaires uit de vorige eeuw voorbij. Ditmaal: Shell op Curaçao. Het bedrijf vestigde zich daar in 1914 en kreeg al in het eerste jaar een flink aantal fiscale cadeaus in de schoot geworpen. Daar bleef het niet bij.

Auto bij een benzinepomp van de BPM Shell in Kalosi / Celebes
© Collectie Tropenmuseum

Shell in Nederlands-Indië: de Bataafsche klaagt over ‘duizelingwekkende’ belastingen

3
Tijn van Beurden

Tijn van Beurden

Shell kwam de laatste jaren meermalen in opspraak vanwege allerlei belastingontwijkende constructies. Dat gedrag is niet nieuw: Shell probeert al sinds zijn vroege jaren belastingen te vermijden en heffingen te ontlopen of te bestrijden. In deze serie komen een paar affaires uit de vorige eeuw voorbij. Ditmaal: hoe de Bataafsche Petroleum Maatschappij – een dochteronderneming van Shell – in Nederlands-Indië te werk ging en hier in Nederland de Tweede Kamer handig bespeelde.

Hoofdkantoor van de Bataafsche Petroleum Maatschappij in Den Haag

Shell begin vorige eeuw: de foefjes van een ‘zakkenroller’

17
Tijn van Beurden

Tijn van Beurden

Shell kwam meermalen in opspraak vanwege constructies om belasting te ontwijken. Zo keerde het olieconcern in de periode 2005-2017 dividend uit via het belastingparadijs Jersey, waardoor de Nederlandse fiscus naar schatting ruim 7 miljard belastinginkomsten mis liep. In 2018 bleek dat de multinational door handig gebruik van aftrekposten al jaren geen winstbelasting afdraagt in Nederland. Dat gedrag is niet nieuw: Shell probeert al sinds zijn vroegste jaren belastingen te mijden. In deze driedelige serie komen een paar affaires uit de vorige eeuw voorbij: in Nederland, in Nederlands-Indië en op Curaçao.

© JanJaap Rypkema

BP weet al 30 jaar de waarheid over klimaatverandering. Het wordt tijd voor een fossiele-reclameverbod

Opinie
78
Vatan Hüzeir

Vatan Hüzeir

Een opnieuw ontdekte documentaire laat zien dat oliebedrijf BP al minstens 30 jaar weet wat de schadelijke klimaatgevolgen kunnen zijn van fossiel brandstofgebruik. Desondanks bleef het bedrijf jarenlang ontkennen dat er iets aan de hand was. Hoe nu verder?

Bernard Arnault is voorzitter en ceo van Louis Vuitton Moët Hennesy (LVMH) en een van de rijkste mensen ter wereld.
© ANP/Gamma Press Images

Champagne-, tabaks- en olieconcerns sluizen coronageld door naar aandeelhouders

167
Thomas Bollen & Ties Joosten

Thomas Bollen & Ties Joosten

Het is de Europese Centrale Bank (ECB) verboden om de crisismaatregelen van overheden te financieren met het aanzwengelen van de geldpers. Geld bijdrukken voor het bedrijfsleven mag wel. Onder meer Shell, British American Tobacco en Louis Vuitton Moët Hennessy (LVMH) maken er dankbaar gebruik van. En zo belanden de nieuwe corona-euro’s van de ECB uiteindelijk in de zakken van de aandeelhouders van multinationals.

Shell Pernis (gemeente Rotterdam) is de grootste olieraffinaderij van Europa en één van de grootste raffinaderijen ter wereld.
© Hollandse Hoogte/Lex van Lieshout

Coronaklap extra pijnlijk voor pensioenfonds met beleggingen in olie en gas

Analyse
44
Ties Joosten

Ties Joosten

Olie- en gasbedrijven worden door de coronacrisis hard geraakt. De waarde van hun aandelen is gekelderd en het is maar de vraag of de dividendbetalingen aan hun aandeelhouders op peil kunnen blijven. Dit raakt vooral pensioenfondsen vol op de neus. Schaadt het ook hun vertrouwen in beleggingen in olie en gas?

© JanJaap Rypkema

De boekhouding van ‘klimaatscepticus’ Böttcher

120
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Eind februari onthulden Follow the Money en De Volkskrant dat emeritus hoogleraar in de chemie Frits Böttcher in de jaren negentig van 25 bedrijven en organisaties financiering ontving voor zijn ‘frontale aanval’ op de klimaatwetenschap. Vandaag publiceren we een overzicht van alle donaties aan Böttchers ‘CO2-project’, en leggen we uit hoe we de bedragen achterhaalden — ondanks pogingen destijds om de financiering middels creatieve boekhouding te verhullen.

Ferd Grapperhaus
© ANP / Koen van Weel

Minister Grapperhaus bemoeit zich met corruptiezaak Shell

Analyse
43
Harm Ede Botje

Harm Ede Botje

Vier ngo’s hebben Shell aangeklaagd vanwege een groot corruptieschandaal waarin het oliebedrijf de hoofdrol speelt. Het Openbaar Ministerie heeft de zaak al enige tijd in onderzoek, en constateerde in maart 2019 dat er sprake was van strafbare feiten. De onbeantwoorde vraag: zou het uitdraaien op schikken, of op vervolging? De zaak komt op scherp te staan: enerzijds lijkt de minister van Justitie zich er vrij intensief mee te hebben bemoeid, en vorige week stelde Shell dat van een schikking geen sprake kan zijn.

AMSTERDAM, 21 juni 2019 - CEO Maurice van Tilburg (L) van Euronext Amsterdam en CEO Michiel Langezaal van Fastned. Met de gongslag viert de uitbater van een snellaadnetwerk voor elektrische wagens de recente opname in de AEX-Index.
© ANP / Koen van Weel

Nee, Fastned is niet ‘net als Tesla’

Analyse
42
Roel Gooskens

Roel Gooskens

Fastned-ceo Michiel Langezaal vergeleek zijn bedrijf in een interview met het Financieele Dagblad onlangs met Elon Musk’s autobedrijf Tesla. ‘Je gelooft erin of niet’, zei Langezaal. Laten dit nou toevallig de twee bedrijven zijn waar onafhankelijk analist Roel Gooskens de afgelopen jaren veel over heeft geschreven.

© CC0 (via Unsplash)

Klimaatsceptisch Nederland profiteert nog altijd van netwerk en geld uit fossiele industrie

138
Peter Keizer, Platform Authentieke Journalistiek & Ties Joosten

Peter Keizer, Platform Authentieke Journalistiek & Ties Joosten

Nederland is een kraamkamer van het Europese klimaatscepticisme, zo toonden Follow the Money, Platform Authentieke Journalistiek en de Volkskrant afgelopen zaterdag aan. Met geld van onder andere Shell werd in de jaren '90 actief twijfel gezaaid over de menselijke invloed op het klimaat. De beweging die toen werd geboren, bestaat nog steeds. En nog altijd is er een geldstroom vanuit de fossiele industrie zichtbaar.

© Matthias Leuhof

Shell Papers: Wob naar de Wob, want overheid zegt ‘nee’

37
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Tien maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) met steun van FTM zeventien Wob-verzoeken in. Het doel: meer inzicht krijgen in de verwevenheid tussen de Nederlandse overheid en Shell. Dertien overheidsorganen besloten het verzoek af te wijzen. De manier waarop dat gebeurde, roept vragen op over de rechtmatigheid van de ambtelijke werkwijze. Tijd om een ‘Wob naar de Wob’ te doen.

Podcast | Gasbedrijven domineren Gronings onderzoek naar ‘duurzame’ energie

Podcast
3
Frederique de Jong, Mira Sys & Ties Keyzer

Frederique de Jong, Mira Sys & Ties Keyzer

Via de New Energy Coalition in Groningen financieren overheid en bedrijfsleven onderzoek naar duurzame energie. Uit onderzoek van De Onderzoeksredactie en Follow the Money blijkt echter dat vooral grote gasbedrijven de onderzoeksagenda bepalen. Auteurs Mira Sys en Ties Keyzer waren bij Frederique in de studio om te vertellen over hun onderzoek.

© Katja Fred

Gasbedrijven domineren Gronings onderzoek naar ‘duurzame’ energie

48
Mira Sys & Ties Keyzer

Mira Sys & Ties Keyzer

Via de New Energy Coalition in Groningen financieren overheid en bedrijfsleven onderzoek naar duurzame energie. Uit onderzoek van De Onderzoeksredactie en Follow the Money blijkt echter dat vooral grote gasbedrijven de onderzoeksagenda bepalen.

Wob-verzoek Shell Papers afgewezen

28
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Negen maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) zeventien Wob-verzoeken in om meer duidelijkheid te krijgen in de relatie tussen de overheid en Shell. Inmiddels hebben dertien bestuursorganen besloten om het Wob-verzoek niet in behandeling te nemen. PAJ gaat in bezwaar tegen deze beslissing.

2019

Podcast | Shell is diep verstrikt in een gigantisch corruptieschandaal

Podcast
6
Frederique de Jong & Harm Ede Botje

Frederique de Jong & Harm Ede Botje

Port Harcourt - Olie- en gasverwerkingsstation Agbada 2 van Shell. Lekkende pijpleidingen van Shell door diefstal van ruwe olie en illegale verwerking zorgen voor grootschalige vervuiling in het gebied.
© ANP / Robin van Lonkhuijsen

Shell is diep verstrikt in een gigantisch corruptieschandaal

25
Harm Ede Botje

Harm Ede Botje

Shell zegt de strijd tegen corruptie hoog op zijn agenda te hebben. Toch deinsde de top van de multinational er niet voor terug een constructie op te tuigen waardoor 1,1 miljard dollar aan smeergeld werd betaald bij een deal over een Nigeriaans olieveld. Het is een van de grootse corruptieschandalen ooit. Premier Rutte brengt vandaag een bliksembezoek aan dat land. Zal hij de zaak OPL 245 ter sprake brengen?

Podcast | Hoe gaat het met de Shell Papers?

Podcast
10
Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Frederique de Jong & Platform Authentieke Journalistiek

Zes maanden geleden deden journalisten Bas van Beek en Alexander Beunder samen met hun collega's van Platform Authentieke Journalistiek zeventien Wob-verzoeken op de bus. Het luidde het begin in van de Shell Papers, ons onderzoeksproject naar de banden tussen de oliegigant en de Nederlandse overheid. Deze week zijn de mannen van PAJ opnieuw te gast bij Frederique in de studio. Hoe staat het ervoor met het onderzoek?

Steve Coll in 2008. Beeld door Ralph Alswang (via Flickr)
© CC BY ND

ExxonMobil vindt overheden vooral irritant

Interview
10
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Het moeilijkste onderzoek dat hij ooit heeft gedaan, noemt Steve Coll het. Voor het boek ‘Private Empire: ExxonMobil and American Power’ bestudeerde hij vijf jaar lang Amerika’s grootste en machtigste oliebedrijf. De conclusie: Exxon functioneert als een zelfstandig koninkrijk, dat handelt volgens zijn eigen regels. PAJ sprak voor FTM met Steve Coll over Exxons verhouding tot de Amerikaanse overheid, Shell en klimaatverandering.

© CC0 (publiek domein)

Lobby van multinationals blijkt kind aan huis bij ministeries

40
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorige maand publiceerde FTM over ABDUP, een van Nederlands oudste lobbyclubs, bestaande uit AkzoNobel, Shell, DSM, Unilever en Philips. De club onderhoudt al bijna 75 jaar korte lijntjes met Den Haag, zo valt af te leiden uit de schaarse openbare bronnen. Nu blijkt, op basis van een intern verspreid boek geschreven door Philips-archivarissen, dat ABDUP al decennia een klein leger subcommissies en werkgroepen aanstuurt. Zij helpen brede politieke agenda’s te formuleren en zijn soms vaste gesprekspartner van topambtenaren.

Klanten van Shell kunnen kiezen voor extra CO2-compensatie bij een tankbeurt bij tankstations in Nederland. Dit kunnen ze doen door 1 cent extra per liter te betalen voor het gebruik van benzine, diesel of LPG
© ANP Bart Maat

Waarom de grootste pensioenbelegger van Nederland vergroent door tegen strenger klimaatbeleid te stemmen

Interview
62
Ties Joosten

Ties Joosten

APG, de uitvoeringsorganisatie van pensioenfonds ABP, investeert miljarden in de fossiele industrie. Tijdens aandeelhoudersvergaderingen heeft APG daardoor veel macht. De keuzes van het fonds lijken behoudend: zo stemde het tegen de klimaatresoluties van Follow This, de groene aandeelhoudersvereniging binnen Shell. Is APG een blok aan het been op weg naar de klimaatdoelen van Parijs of staat hun ‘geduldig kapitaal’ juist voor duurzame vergroening?

Amsterdam, 21 juni 2019: Ceo Michiel Langezaal van Fastned luidt de gong op de Amsterdamse beurs. Met de gongslag viert de uitbater van een snellaadnetwerk voor elektrische wagens de recente opname in de AEX-Index.
© ANP / Koen van Weel

Fastned is niet zo snel als het doet voorkomen

Analyse
17
Roel Gooskens

Roel Gooskens

Innovatief zijn en snel groeien, dat is de doelstelling bij laadpalenbedrijf Fastned. Een prachtige ambitie, maar de halfjaarcijfers laten een ander verhaal zien. En dan zit de concurrentie het bedrijf ook nog eens op de hielen. FTM-huisanalist Roel Gooskens toont weinig compassie met de mannen achter dit bedrijf, die in zijn ogen de boel structureel misleiden.

Ministerie vraagt om ‘ongepaste en onwettelijke’ inzage in onderzoeksopzet Shell Papers

34
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Bijna vier maanden geleden diende Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) zeventien Wob-verzoeken in om de relatie tussen de overheid en Shell te openbaren. Vooral het overleg met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, dat zich zonder machtigingen opwerpt als woordvoerder van dertien van de zeventien bestuursorganen, verloopt stroef en rommelig. De meest recente eis van het ministerie is dat PAJ een toelichting op het onderzoek levert. Ongepast en onwettelijk, oordeelt de Vereniging van Onderzoeksjournalisten. Ook de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) verbaast zich hogelijk en spreekt van een ‘ongewenste precedent’.

© JanJaap Rypkema

ABDUP: al bijna 75 jaar de onzichtbare lobby van Nederlandse multinationals

361
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Er is weinig bekend over ABDUP, een van Nederlands oudste lobbyclubs. ABDUP bestaat uit AkzoNobel, Shell, DSM, Unilever en Philips en is kort na de Tweede Wereldoorlog opgericht. Documenten uit recente Wob-verzoeken laten zien dat ABDUP nog steeds actief is en wetten door het parlement probeert te loodsen, zoals de afschaffing van de dividendbelasting.

Shell Papers: Assen en Groningen handelen, terwijl het stil blijft in Den Haag

13
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

In Assen en Groningen schoof het Platform Authentieke Journalistiek (PAJ) aan tafel bij provincie- en gemeenteambtenaren voor eerste overleggen over de Wob-verzoeken over de relatie tussen Shell en de Nederlandse overheid. Maar terwijl het noorden voortvarend te werk gaat, blijft het in Den Haag akelig stil.

© geralt / Pixabay

Tussen pensioenfondsen tekent zich een klimaatkloof af

6
Ties Joosten

Ties Joosten

De afgelopen weken lieten grote Nederlandse beleggers het achterste van hun tong zien bij de aandeelhoudersvergaderingen van grote oliebedrijven. Daarbij werd duidelijk dat zich een schisma aftekent tussen (pensioen-)fondsen die een ambitieuzere klimaatstrategie eisen en fondsen die afwachten.

Beeld door FTM (origineel via Freepik.com)

Shell Papers: Rijksoverheid wil Wob-verzoek voor 90 procent inperken

67
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat komt twee maanden na verzending van de omvangrijke Shell Papers Wob-verzoeken met een plan van aanpak. Dit is het: of we de verzoeken kunnen beperken tot documenten van ‘tekeningsbevoegde ambtenaren’. Of we de 1590 Shell-entiteiten kunnen beperken tot drie. Of we van elk gewobt ministerie het aantal dochterorganen kunnen beperken tot twee. Onrechtmatig, als je het ons vraagt.

Shell Papers update: bestuursorganen willen Wob-verzoek inperken, maar komen niet met plan van aanpak

20
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Zeven weken na indiening van het Shell Papers Wob-verzoek, een verzoek om ‘alle’ overheidsdocumenten over Shell sinds 2005, vond afgelopen dinsdag eindelijk een eerste overleg met de overheid plaats. Het was een pittig gesprek waarbij de bestuursorganen direct begonnen over inperking van het verzoek, zonder inzicht te geven over hoeveel documenten het gaat. PAJ gaat hier niet mee akkoord en verzoekt de bestuursorganen wederom om met een plan van aanpak te komen.

Wob-verzoeken over Shell en de Nederlandse overheid: op welke informatie zitten we te wachten?

29
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Één van de grootste Nederlandse Wob-verzoeken indienen, dat doe je niet alleen. Daarom ontvangt het Wob-verzoek van Platform Authentieke Journalistiek steun van twintig hoogleraren en onderzoekers. Waarom kiezen zij ervoor dit project te steunen? En naar welke documenten zijn zij zelf benieuwd?

Beeld door FTM (origineel via Freepik.com)

Shell Papers update: de deadline nadert, maar overheid toont weinig interesse in overleg over uitstel

15
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Vorige maand stuurde Platform Authentieke Journalistiek een Wob-verzoek naar 17 overheidsinstanties, met daarin het verzoek om alle communicatie over Shell sinds 2005. Een omvangrijk verzoek: vandaar dat PAJ een voorstel meestuurde om in overleg te gaan over de deadlines. Daar lijkt de overheid echter maar weinig oren naar te hebben.