Tag

Toeslagenaffaire

Tienduizenden ouders zijn sinds 2005 financieel geruïneerd door het stelsel van de kinderopvangtoeslag. De alles-of-niets regelgeving bepaalde dat ouders ook bij een kleine fout de gehele toeslag over een jaar moeten terugbetalen. Dat ging vaak om tienduizend euro of meer, wat veel ouders niet konden ophoesten.

Bovendien was de Belastingdienst vanaf 2011 een fraudejacht gestart die nadien is ontspoord. Toeslagen werden ten onrechte stopgezet, en naar de bezwaren van ouders werd niet geluisterd.

De politieke top bleek al in 2012 en 2014 te zijn gewaarschuwd voor het harde terugvorderingsbeleid, nota bene door de Belastingdienst zelf. Maar de verantwoordelijke bewindspersonen deden niets. Ook hebben de bewindslieden de Kamer nooit geïnformeerd over de indringende waarschuwingen van de Belastingdienst.

De affaire kwam aan het ligt door publicaties van Trouw en RTL Nieuws en door werk van Kamerleden Renske Leijten (SP) en Pieter Omtzigt (CDA). Op 16 november 2020 is de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) begonnen met het bevragen van hoge ambtenaren bij de Belastingdienst, staatssecretarissen, ministers en de minister-president.
Artikelen
17
2021

‘Het Nederlandse staatsbestel is niet klaar voor verdere digitalisering’

Interview
102
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

Digitalisering van de overheid zet de verhoudingen in de rechtsstaat onder druk. Door complexe technologie en scheefgroei in de distributie van digitale middelen kunnen de rechter en het parlement de uitvoerende macht steeds slechter controleren. Het delicate evenwicht van de trias politica raakt zo verder verstoord, waarschuwt Reijer Passchier van de Universiteit Leiden.

Het toeslagenschandaal: wat is er loos met de ethiek van de ambtenaar

Opinie
70
Thijs Jansen & Hans Wilmink

Thijs Jansen & Hans Wilmink

De Toeslagenaffaire heeft één ding duidelijk gemaakt: ambtenaren hanteerden een keiharde aanpak van de van fraude verdachte ouders. Geen spatje mededogen. Klokkenluiders werden geloosd. Het kabinet wil dat ‘dergelijke problemen nooit meer gebeuren’. Topambtenaren en het demissionaire kabinet smeden nu revolutionaire plannen. Maar wat ging er mis met het ethisch besef van de ambtenaren?

Tjeenk Willinks kritiek op de Kamer vanwege toeslagenaffaire berust niet op feiten

Analyse
54
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Informateur Herman Tjeenk Willink meent dat de Tweede Kamer in de spiegel moet kijken vanwege de toeslagenaffaire. Die Kamer zou ‘spijkerharde’ wetten hebben gemaakt, die de Belastingdienst slechts uitvoerde. Maar de grote terugvorderingen van toeslagen volgen niet dwingend uit de wet, integendeel zelfs. Ook Tjeenk Willink constateerde in 2004 op dit punt geen enkel probleem, toen de wet zijn bureau bij de Raad van State passeerde.

Raad van State wil burgers ondanks toeslagenaffaire niet beschermen tegen wrede overheid

84
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

De Raad van State gaf jarenlang zijn zegen aan het hardvochtig terugvorderen van kinderopvangtoeslag door de Belastingdienst. Na felle kritiek daarop heeft de hoogste rechter onlangs beloofd in de spiegel te kijken. Maar de eerste reactie van de Raad op de kritiek stemt weinig hoopvol voor de rechtsbescherming van burgers. ‘Dit is geen rechtsbescherming maar machtsbescherming.’

De datahebzucht van de overheid lokt nieuwe toeslagenaffaires uit

Analyse
54
Sebastiaan Brommersma

Sebastiaan Brommersma

De overheid maakt steeds vaker gebruik van complexe data die ze over burgers verzamelt. Maar de koppeling van al die data is ondoorzichtig en de algoritmes die overheidsdiensten gebruiken om de data te verwerken, zijn moeilijk te controleren. Dat is een recept voor hardnekkige systeemfouten, die grote gevolgen kunnen hebben: zie de toeslagenaffaire. De Tweede Kamer heeft inmiddels een nieuwe wet aangenomen die inzet op nog verdergaande datakoppelingen.

Jagen op toeslagouders: zo hadden ze het wél bedoeld

Analyse
213
Jan-Hein Strop & Martijn de Keizer

Jan-Hein Strop & Martijn de Keizer

Wanneer er over fraude politieke opwinding is, moet je niet gek opkijken als er een mensonterende fraudejacht ontstaat. Niemand had het zo bedoeld – want iedereen deed slechts wat er verwacht werd. Dat stelt journalist Jesse Frederik in zijn deze week verschenen reconstructie van de toeslagenaffaire. Daarin pleit hij de Belastingdienst grotendeels vrij en wijst hij de Tweede Kamer als schuldige aan. Is dat terecht?

Oud-directeur van de Belastingdienst goochelde met de waarheid

112
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Hij wist niet precies wat zich afspeelde bij de fraudejacht op ouders. Wel had hij gewaarschuwd voor de gevolgen van het beleid. Dat verklaarde de oud-directeur van de Belastingdienst, Hans Blokpoel, eind vorig jaar bij de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Over de waarachtigheid van zijn verklaring bestaan flinke twijfels. Want die staat op gespannen voet met de verhoren van andere hoofdrolspelers en strookt niet met ambtelijke stukken, zo blijkt uit onderzoek. ‘We zijn pislink.’

Pleidooi voor een competente overheid

Essay
97
Gastauteur

Gastauteur

Het steeds zicht- en voelbaarder worden van het tekortschieten van ons openbaar bestuur – en de schade daarvan aan ons samenleven als burgers – inspireert Arjan Kaaks bij het ingaan van 2021 en het naderen van de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart tot een essay waarin hij signaleert wat er misgaat, waarom het zo is gekomen, en wat we eraan kunnen doen.

2020

Toeslagenaffaire: commissie-Donner trok conclusies in strijd met eigen onderzoek

119
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

De Commissie Uitvoering Toeslagen (‘commissie-Donner’) trok eerder dit jaar feitelijk onjuiste conclusies, die gunstig uitpakten voor de Belastingdienst, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en oud-minister Lodewijk Asscher. Dat blijkt uit nieuwe documenten waarover Follow the Money beschikt. Daaruit blijkt tevens dat de fraudejacht van de Belastingdienst in zeven jaar tijd heeft geleid tot slechts drie veroordelingen van personen van kinderopvanginstellingen.

Het uur van de waarheid slaat voor Lodewijk Asscher in de toeslagenaffaire

56
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Lodewijk Asscher was als minister eindverantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag toen de terugvorderingen uit de bocht vlogen. Hij wist dat duizenden ouders daardoor in enorme financiële problemen kwamen. Toch bleef de PvdA-leider tot nu toe buiten schot in de zogeheten toeslagenaffaire. Maandag moet hij in de Kamer onder ede uitleggen wat zijn rol was. Waarom heeft hij niet ingegrepen?

Ondernemingsraad eist schriftelijk uitleg over vertrek van FIOD-directeur

12
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

De Ondernemingsraad van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) wil dat José Lazeroms, de interim directeur-generaal van de Belastingdienst, schriftelijk uitleg geeft over het gedwongen vertrek van directeur Hans van der Vlist. Teamleiders en medewerkers van de FIOD hebben Lazeroms en Bas den Dungen, de hoogste ambtenaar op het ministerie van Financiën, laten weten dat het bericht van Van der Vlists vertrek ‘met grote ontsteltenis’ is ontvangen.

Het hardnekkige wegkijken van de commissie-Donner

60
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

De commissie-Donner stelt dat bijna niemand wist dat ouders hard getroffen werden door het terugvorderen van kinderopvangtoeslag. Maar uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de commissie lenig met de feiten omging: voormalig minister Lodewijk Asscher, zijn collega’s in het kabinet en een stoet ambtenaren wisten precies hoe groot het probleem was. Dat geldt ook voor voorzitter Piet Hein Donner.

Hoofd FIOD op non-actief vanwege toeslagenaffaire Belastingdienst

39
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Het hoofd van de Fiscale Inlichtingen-en Opsporingsdienst (FIOD), Hans van der Vlist, is met onmiddellijke ingang teruggetreden. Dat deed hij op verzoek van de top van het ministerie van Financiën. Van der Vlist maakte deel uit van het managementteam van de Belastingdienst dat verantwoordelijk is voor de toeslagenaffaire.

Documenten werpen nieuw licht op Asschers vergeetachtigheid in toeslagenaffaire

83
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

De Belastingdienst waarschuwde meermaals voor de manier waarop de kinderopvangtoeslag van ouders werd teruggevorderd. Dat gebeurde zo hardvochtig, dat nu tienduizenden gezinnen compensatie moeten krijgen. De verantwoordelijke minister was Lodewijk Asscher, tegenwoordig fractievoorzitter van de PvdA. Hij ontkent de waarschuwingen indertijd te hebben gezien. Onlangs vrijgegeven documenten van het ministerie van Sociale Zaken werpen een nieuw licht op Asschers ontkenning.

Commissie-Donner houdt verantwoordelijke politici buiten schot in toeslagenaffaire

53
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Tienduizenden ouders die getroffen zijn door het hardvochtig terugvorderen van kinderopvangtoeslag, hebben recht op compensatie. Dat heeft de commissie-Donner donderdag 12 maart bekend gemaakt. Voorzitter Donner houdt de verantwoordelijke politici uit de wind. Follow the Money onthulde afgelopen weekend dat de politieke top al in 2014 uitgebreid is gewaarschuwd, maar desondanks de noodkreten van de Belastingdienst heeft genegeerd.

Podcast | Politieke top werd intern meermaals gewaarschuwd, maar greep niet in bij toeslagenaffaire

Podcast
2
Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Tienduizenden ouders zijn sinds 2005 getroffen door het hardvochtig terugvorderen van hun kinderopvangtoeslag. Dit is het verhaal over politici en ambtenaren die sinds 2014 wisten van de ernst van dit probleem, maar niet ingrepen. Aan de hand van vertrouwelijke notities reconstrueert FTM hoe staatssecretaris Eric Wiebes en minister Lodewijk Asscher de noodkreten van ambtenaren negeerden. Willens en wetens hielden ze vast aan het harde beleid, waardoor goedwillende burgers in grote financiële nood kwamen.

Politieke top werd intern meermaals gewaarschuwd, maar greep niet in bij toeslagenaffaire

133
Jan-Hein Strop

Jan-Hein Strop

Tienduizenden ouders zijn sinds 2005 getroffen door het hardvochtig terugvorderen van hun kinderopvangtoeslag. Dit is het verhaal over politici en ambtenaren die sinds 2014 wisten van de ernst van dit probleem, maar niet ingrepen. Aan de hand van vertrouwelijke notities reconstrueert FTM hoe staatssecretaris Eric Wiebes en minister Lodewijk Asscher de noodkreten van ambtenaren negeerden. Willens en wetens hielden ze vast aan het harde beleid, waardoor goedwillende burgers in grote financiële nood kwamen.