2020

Paul Blokhuis (CU), staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
© ANP HH / Peter Hilz

‘Gemeenten moeten zélf zorgwinsten beteugelen’

1
Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Judith Spanjers & Stephan Jongerius

Vandaag debatteert de Tweede Kamer met staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de jeugdzorg. Terwijl veel gemeenten kampen met tekorten, boeken jeugdzorgaanbieders flinke winsten. Teveel geld dat bedoeld is voor de zorg verdwijnt in de zakken van private ondernemers. Maar hoeveel precies weet niemand. De Kamer wil dat hij ingrijpt, maar Blokhuis kaatst de bal vooralsnog terug naar de gemeenten.

© Katja Fred

Blokhuis wil alsnog aanvullende afspraken tegen overgewicht (en sluit suikertaks niet uit)

44
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Na het zomerreces zal de Tweede Kamer de eerste voortgangsrapportage van het Nationaal Preventieakkoord bespreken. De ambities die in dat convenant zijn vastgelegd, worden vrijwel zeker niet gehaald. Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) zint op aanvullende maatregelen. Een nieuwe strijd met de supermarkt- en frisdranklobby omtrent de suikertaks tekent zich af.

Protest tegen vrijheidsbeperkende coronaregels van de overheid, Amsterdam, 5 juli 2020
© ANP/Evert Elzinga

Coronawet maakt Hugo de Jonge kapitein van Nederland

Opinie
80
Wim Voermans

Wim Voermans

De nieuwe tijdelijke coronawet van minister De Jonge zou een verbeterde versie zijn van het concept dat eerder veel kritiek kreeg. Maar hij is nog lang niet aan de maat, schrijft Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Leiden. De wet geeft de minister van Volksgezondheid vrijwel ongecontroleerde bevoegdheden en zet de Tweede Kamer buitenspel. Tijdelijk is hij ook niet: de wet kan naar goeddunken van het kabinet alsmaar worden verlengd.

© Katja Fred

De vergeefse strijd van Paul Blokhuis voor de frisdranktaks

16
Herman Lelieveldt

Herman Lelieveldt

Eind november 2018 ondertekenden staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) en 70 organisaties het Nationaal Preventieakkoord, met daarin een reeks maatregelen tegen roken, alcoholgebruik en overgewicht. Grote afwezige in het akkoord: belastingmaatregelen. De suikertaks, waar Blokhuis zich van meet af aan hard voor maakte, werd vakkundig uit het akkoord gelobbyd en mocht ook geen eigenstandige overheidsmaatregel worden.

Podcast | Ontmaskerd: de frauduleuze handel in mondkapjes en ‘certificaten’

Podcast
2
Dennis Mijnheer & Frederique de Jong

Dennis Mijnheer & Frederique de Jong

Door het tekort aan mondmaskers in Europese zieken- en verzorgingshuizen ontstond een omvangrijke grijze handel in Chinese mondkapjes met valse en misleidende kwaliteitscertificaten. Uit een analyse van onderzoeksjournalisten in 13 lidstaten van de Unie blijkt dat vrijwel alle Europese overheden het slachtoffer werden van dubieuze producenten en handelaren. ‘Iedereen probeert een graantje mee te pakken.’

Mei 2020, graffiti.
© ANP/Lex van Lieshout/Hollandse Hoogte

Ontmaskerd: de frauduleuze handel in mondkapjes en ‘certificaten’

29
Dennis Mijnheer

Dennis Mijnheer

Door het tekort aan mondmaskers in Europese zieken- en verzorgingshuizen ontstond een omvangrijke grijze handel in Chinese mondkapjes met valse en misleidende kwaliteitscertificaten. Uit een analyse van onderzoeksjournalisten in 13 lidstaten van de Unie blijkt dat vrijwel alle Europese overheden het slachtoffer werden van dubieuze producenten en handelaren. ‘Iedereen probeert een graantje mee te pakken.’

© Matthias Leuhof

Deltaplan tegen corona: de anderhalve meter voorbij

Opinie
160
Bert Slagter & Peter Slagter

Bert Slagter & Peter Slagter

De piek van het aantal Nederlandse coronabesmettingen ligt ruim twee maanden achter ons. Inmiddels is het land in de ban van Ruttes routekaart. Dat suggereert duidelijkheid, maar in de praktijk valt dat tegen. De verschillen tussen sectoren zijn groot en niet goed te verdedigen, frustraties nemen toe en we zitten opgescheept met een anderhalvemetermaatschappij. Dat kan anders.

https://pixabay.com/nl/illustrations/mobiele-telefoon-corona-app-virus-5308834/
© iXimus via Pixabay

Met een app bestrijd je corona niet (maar ondermijn je mogelijk wel burgerrechten)

Opinie
60
Jacob van Kokswijk

Jacob van Kokswijk

Het ministerie van VWS wil via telecomdata in kaart brengen hoe en waar burgers zich bewegen, om zo het nieuwe virus beter te kunnen volgen. Minister Hugo de Jonge heeft aangekondigd binnenkort met een wet te komen die het mogelijk maakt zulke data op te vragen bij telecomproviders. Ook wordt nog gewerkt aan een tracking-app; die wordt waarschijnlijk op korte termijn gelanceerd. Gastauteur en jurist Jacob van Kokswijk brengt de haken en ogen van zulke technologische oplossingen in kaart en vraagt zich af of de overheid niet afstevent op het zoveelste ict-debacle.

Het Erasmus MC heeft extra intensive care capaciteit vrijgemaakt voor de verwachte toestroom van patiënten met het coronavirus.
© Sem van der Wal / ANP

Aankooppolitiek rond beademing verbijstert deskundigen

57
Siem Eikelenboom & Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom & Siem Eikelenboom

Door amateurisme, paniekvoetbal en onkunde bij het ministerie van VWS kampen de IC’s nu met een schrijnend tekort aan goede beademingsapparatuur. Dit blijkt uit gesprekken met een reeks deskundigen en vertrouwelijke berichten van IC-medewerkers. Hoewel het aantal coronapatiënten op de IC afneemt, blijft hun veiligheid een probleem. ‘Een tweede golf coronabesmettingen kunnen we op dit moment niet aan.’

Testen op corona bij de Centers for Disease Control, VS
© CDC / https://www.rawpixel.com/image/2282515/free-photo-image-lab-test-lab-test

Taskforce regelt miljoenen coronatests bij leveranciers – maar waar blijft Roche?

7
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Meerdere leveranciers van testmateriaal voor Covid-19-testen komen over de brug met meer dan 2 miljoen testen voor Nederlandse labs. Dat blijkt uit een uitgelekte mail van microbioloog Ann Vossen van het Outbreak Management Team aan laboratoria. Onder de aanbieders bevindt zich niet marktleider Roche, die eerder kampte met leveringsproblemen. Vragen over wat Roche wel bijdraagt, stuiten op een muur van stilzwijgen.

https://www.facebook.com/325601908012001/photos/a.326899727882219/327205371184988/?type=1&theater
© Facebook

Ministerie VWS bestelt honderden beademingsapparaten in Zwitserland

16
Eric Smit & Siem Eikelenboom

Eric Smit & Siem Eikelenboom

Follow the Money achterhaalde dat Nederland gisteren alsnog met spoed driehonderd beademingsapparaten heeft besteld. Deze Zwitserse machines zijn geschikt voor invasieve, langdurige beademing.

Podcast | ‘Testen, testen, testen’ – alleen als het farmaceut Roche behaagt

Podcast
1
Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Frederique de Jong & Jan-Hein Strop

Het Nederlandse beleid van spaarzaam testen op het coronavirus is voor een belangrijk deel ingegeven door een tekort aan laboratoriummaterialen. Farmaceut Roche domineert die markt en levert momenteel slechts 30 procent van de Nederlandse bestellingen. Roche heeft de sleutel van de voorraadkast en houdt vooralsnog het recept dat bepaalde tekorten kan helpen oplossen, onder de pet.

Laborant aan het werk https://www.needpix.com/photo/1154462/
© Neepix, free license

‘Testen, testen, testen’ – alleen als het farmaceut Roche behaagt

144
Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Eelke van Ark & Jan-Hein Strop

Het Nederlandse beleid van spaarzaam testen op het coronavirus is voor een belangrijk deel ingegeven door een tekort aan laboratoriummaterialen. Farmaceut Roche domineert die markt en levert momenteel slechts 30 procent van de Nederlandse bestellingen. Roche heeft de sleutel van de voorraadkast en houdt vooralsnog het recept dat bepaalde tekorten kan helpen oplossen, onder de pet.

Medewerkers van de Hoenderloo Groep voeren actie voor het hoofdkantoor Pluryn / januari 2020
© ANP / Marcel Krijgsman

Minister beloont zorggroep Pluryn voor gesjoemel met subsidies

34
Eelke van Ark & Siem Eikelenboom

Eelke van Ark & Siem Eikelenboom

Hoewel vaststaat dat zorggroep Pluryn miljoenen aan subsidies onrechtmatig heeft besteed, besloot het ministerie van VWS dat geld niet terug te vorderen om de continuïteit van de zorg niet in gevaar te brengen. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

© Rosa Snijders

Alle kinderen nauwgezet in beeld met big data

Analyse
95
Elize Lam

Elize Lam

Monitoring in de jeugdgezondheidszorg is al geruime tijd ingeburgerd: kinderen worden goed in de gaten gehouden. De nieuwe stap is om persoonlijke data over kinderen te combineren met die over hun ouders, hun buurt en hun sociale context, om zo ‘risicovolle’ situaties eerder op te kunnen sporen en wellicht zelfs te voorkomen. Big data wint inmiddels ook terrein binnen de jeugdhulp en het onderwijs. Elize Lam brengt een nieuw terrein in kaart.

2019

Ministerie VWS kondigt nieuwe wet aan om frauderende partijen in de zorg sneller te herkennen

4
Siem Eikelenboom

Siem Eikelenboom

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport werkt aan een wetsvoorstel dat de gegevensuitwisseling over frauderende zorgbedrijven moet vergemakkelijken. Dit schrijft de minister op Kamervragen die werden ingediend na publicaties van Follow the Money en dagblad Trouw over de thuiszorgorganisatie PrivaZorg.

2017

© ANP/Robin Utrecht

Rutte-3 blijft visieloos bezuinigen op de zorg

27
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Het zorgstelsel werkt niet en is zelfs schadelijk, is de conclusie van de gezaghebbende Raad voor de Volksgezondheid in een recent advies aan regering en parlement. Het moet anders, zegt de Raad. Maar de nieuwe coalitie lijkt blind verder te marcheren op de ingeslagen weg.

© ANP / Jerry Lampen

Problemen bij Careyn tonen de grenzen van bezuinigen op zorgpersoneel

59
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Zorgorganisatie Careyn balanceert op de rand van de financiële afgrond. Met name het hoge verzuim en gebrek aan gekwalificeerd personeel bedreigen nu acuut de al langer kwakkelende organisatie. De extra gelden die Careyn van VWS ontving voor de verpleeghuiszorg blijken geen luxe: de grenzen van bezuinigen op zorgpersoneel zijn bereikt.

Overheid speelt blufpoker met peperdure medicijnen

31
Pieter van der Lugt

Pieter van der Lugt

Voor het eerst heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport besloten een extreem duur medicijn niet te vergoeden. Honderden taaislijm-patiënten krijgen daardoor een werkzaam middel niet. Durft de overheid door internationale samenwerking nu echt van zich af te bijten tegenover de farmaceutische industrie?

Overheidswebsite meldde onterecht dat minder-zoutdeal werd gehaald

21
Stijn van Gils

Stijn van Gils

Nederlanders eten te veel zout. Om daar iets aan te veranderen, zet de overheid vol in op afspraken met fabrikanten. Maar de uitvoering van die afspraken loopt veelal achter op schema. Nu blijkt ook ‘het grootste succesverhaal’ op een overheidssite niet helemaal te kloppen, zo ontdekte Foodwatch. De belangenorganisatie wil aangepast beleid.

© ANP / Jerry Lampen

Dit is hoe minister Schippers het aantal depressies wél omlaag kan brengen

Interview
19
Eline Jacobse

Eline Jacobse

Minister Schippers wil met haar depressiedeal het aantal depressies verminderen met dertig procent. Het is echter onwaarschijnlijk dat dat gaat lukken. Wat moet er dan gebeuren? Follow the Money ging hierover in gesprek met depressie-expert Pim Cuijpers.

Depressiedeal moet Nederland een miljard euro opleveren

7
Eline Jacobse

Eline Jacobse

In 2030 moet het aantal mensen met een depressie met maar liefst 30 procent gedaald zijn. Dat is het doel van de ‘depressiedeal’ die minister Schippers vorige maand presenteerde. Het plan zet een belangrijk onderwerp op de kaart, want één op de vijf mensen krijgt te maken met depressie.

Verpleegkundigen soa-poli zetten frustratie om in succesvolle onderneming

3
Jeffrey Stevens

Jeffrey Stevens

Medewerkers van de soa-poli moeten steeds vaker ‘nee’ verkopen: door aangescherpte bezuinigingen mogen zij niet iedereen meer testen op seksueel overdraagbare aandoeningen. Twee verpleegkundigen konden het niet langer aanzien en begonnen een innovatieve onderneming — met succes.

© ANP/ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Waarom intensieve zorggebruikers de zorg liever mijden

12
Jeffrey Stevens

Jeffrey Stevens

In discussies over de zorg wordt het eigen risico vaak aangewezen als de veroorzaker van betalingsproblemen en zorgmijding. Wat onderbelicht blijft, is de eigen bijdrage waarmee chronisch zieken en gehandicapten worden geconfronteerd. Die zorgt voor een stapeling van kosten en veroorzaakt zo een fikse aanslag op de portemonnee. Een kwart van de intensieve zorggebruikers zegt daardoor zelfs zorg te mijden.

© ANP / Bart Maat

De jaren van ijzeren Edith

25
Jeffrey Stevens

Jeffrey Stevens

Al zes jaar is zorgminister Edith Schippers verantwoordelijk voor het grootste deel van de overheidsuitgaven van ons land, maar met de verkiezingen in aantocht zal haar werk er spoedig op zitten. Hoe wist het eens zo schuchtere paardenmeisje door te dringen tot het centrum van de macht? Maak kennis met de politica van prikkels en pegels, VVD-matriarch en overtuigd vrijemarktideoloog.

2016

Wat zeggen internationale vergelijkingen nu écht over ons zorgstelsel?

13
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Hoera, juicht het ministerie van VWS, de Nederlandse zorg scoort internationaal hoog volgens onderzoek van het Amerikaanse Commonwealth Fund. Maar bij het nieuwste OESO-rapport, een week later, blijft het stil. Daarin doet Nederland het gemiddeld tot goed en dat met hoge zorgkosten. Wat is nu het echte verhaal achter die cijfers? Over de zin en onzin van internationale vergelijkingen van zorgstelsels en hoe ze politiek gebruikt worden.

© ANP / Bart Maat

De zorgkosten daalden, maar voor wie eigenlijk?

50
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Alom lof voor minister Edith Schippers, zo rond de laatste Prinsjesdag van haar ambtstermijn als minister van Volksgezondheid. Ze wist ruim tien miljard euro te bezuinigen op de zorg. Maar die kostenbesparing voor het Rijk blijkt een lastenverzwaring waarvoor u pas over een paar jaar de volledige rekening betaalt. Een analyse.

De ideologische oogkleppen van de zorgeconoom

Column
164
Eelke van Ark

Eelke van Ark

Het Nationaal Zorgfonds, een initiatief van de SP dat zorgverzekeraars wil vervangen voor één enkel fonds, bezorgt gezondheidseconomen nu al hoofdpijn. De tijd dat een stelselwijziging zelfs geen onderwerp van debat mocht zijn, lijkt namelijk echt voorbij.

Organiseerde VWS bewust zijn eigen tandeloze tegenmacht?

44
Jeffrey Stevens

Jeffrey Stevens

De Patiëntenfederatie is de invloedrijkste vertegenwoordiger van de Nederlandse zorgconsument, maar aan de legitimiteit en onafhankelijkheid ervan wordt sterk getwijfeld. Patiëntenverenigingen verwijten de koepel het schoothondje van het ministerie van VWS te zijn. FTM inventariseert en analyseert de kritiek.

© Flickr

Vijf jaar e-healthbeleid, nul resultaat

27
Pieter van der Lugt

Pieter van der Lugt

Volgens minister Edith Schippers en staatssecretaris Martin van Rijn van VWS gaan de ontwikkelingen op het gebied van e-health razendsnel. Over vijf jaar ziet de wereld er heel anders uit, verzekeren zij de burger. Dat zal dan niet zijn dankzij hun eigen e-healthbeleid, want dat heeft in vijf jaar tijd nauwelijks iets opgeleverd.