Tag

Wetenschap

Artikelen
38
2017

© MaatschapWij

De noodzaak van kweekvlees

Video
5
Nadine Maarhuis

Samen met MaatschapWij, een onafhankelijke beweging die zich inzet voor positieve maatschappelijke vernieuwing, maakt Follow the Money een serie videoportretten. Deze week: Mark Post, die met kweekvlees ons klimaat wil redden.

Waarom de neoliberale kenniseconomie een mythe is

18
Maarten van der Kloot Meijburg

Neoliberalen geven hoog op van de zegeningen van de vrije markt en hekelen de invloed van de staat. Ten onrechte, zo betoogt Maarten van der Kloot Meijburg in het tweede deel van zijn serie over het Verdrag van Maastricht en de opkomst van het neoliberalisme. De meeste innovaties van de vrije markt zouden er namelijk nooit zijn gekomen zonder grensverleggend wetenschappelijk onderzoek dat met gemeenschapsgeld is verricht.

© Breaking Bad

Follow the Money selecteert

63
Redactie

Follow the Money selecteert, met deze week: een 57-jarige digibeet wordt grote online drugshandelaar; Duitsland beter af zonder de euro; President Trump heeft weinig gedaan. Verder: kantinedame zet ongezondste stad van Amerika op het goede spoor; staatssecretaris Van Rijn informeerde de Kamer onvolledig; fundamentele wetenschap in het verdomhoekje. Tot slot: vijf politieke partijen slecht voor rechtsstaat; Tony Blair wil Brexit voorkomen; Macedonische tieners zaten achter nepnieuws VS; bejaarden aan het roer.

Echt betrouwbare wetenschap bekritiseert allereerst zichzelf

Column
10
Stijn van Gils

Het is voor de wetenschap niet constructief om de samenleving een gebrek aan vertrouwen te verwijten, zegt promovendus Stijn van Gils in een reactie op een artikel van twee KNAW-geleerden. 'Laat de wetenschap eerst eens wat kritischer naar zichzelf kijken.'

2016

Gesponsorde melkhoogleraar pleit nog één keer voor meer zuivel

31
Stijn van Gils

In zijn afscheidsrede betreurt hoogleraar Toon van Hooijdonk de afgenomen melkconsumptie in westerse landen. Melk levert namelijk belangrijke voedingsstoffen, betoogt hij. Dat Van Hooijdonk’s hoogleraarschap betaald wordt door de zuivelindustrie, blijft in het nieuwsbericht van Wageningen University onvermeld.

© Flickr

De oogkleppen van de economische wetenschap

Column
3
Gastauteur

Rethinking Economics NL lid Maarten Kavelaars was in Brussel om te praten over de toekomst van de Europese Unie. Wat werd er precies besproken? En wat heeft dat te maken met het verbeteren van het Nederlandse economieonderwijs? Een beschouwing.

© Creative Commons / by Erin A. Kirk-Cuomo

Gamma-onderzoekers: vooral goed in borstklopperij

Column
26
Gastauteur

Hoe komt het toch dat veel toonaangevende gammawetenschappers – economen, politicologen, bedrijfskundigen etc. – zo opscheppen over wat hun vakgebied de mensheid te bieden heeft? En waarom hangen ze in de media voortdurend de expert uit en blazen ze zo hoog van de toren? Dat vraagt gastcolumnist S. de Beter zich in zijn essay af. Lees zijn vlammende aanklacht tegen praatjesmakers.

‘GMO’s zorgen juist voor een toename van pesticides’ [interview]

11
Sem van den Brink

Deze week verlengde de EU de toelating voor de onkruidverdelger glyfosaat met anderhalf jaar. Op Amerikaanse akkers staan al 20 jaar genetisch gemodificeerde gewassen, die resistent zijn gemaakt tegen dit gif. Maar ook veel onkruid is inmiddels resistent, waardoor er steeds meer van nodig is. Wég kostenvoordeel. ‘Dit jaar wordt al op een kwart van de akkers verlies gemaakt,’ stelt landbouweconoom Charles Benbrook. Follow the Money sprak met hem.

Wat Neerlands beroemdste econoom zijn huidige vakgenoten kan leren

Column
26
Gastauteur

De economische wetenschap is te ver afgedreven van zijn maatschappelijke relevantie en is teveel het domein geworden van carrière-academici, zo betogen economiestudenten Lorenzo Fränkel en Maarten Kavelaars. Zij raden hun collega-economen aan om zich te laten inspireren door de bekendste Nederlandse econoom aller tijden: Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen.

De invloedrijkste lobby is de niet-bestaande lobby

7
Pieter van der Lugt

Grote bedrijven met diepe zakken voor een leger aan lobbyisten wordt geregeld ongeremde macht toegedicht. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat lobbyisten nauwelijks invloed hebben. Toch wil dat niet zeggen dat lobbyisten niet invloedrijk zijn, erkennen ook wetenschappers. Invloed en macht zijn haast onmogelijk te meten.

Hoe de Tweede Kamer leunt op onderzoeken die elke lobbyist het eigen gelijk geven

3
Pieter van der Lugt

Wetenschappelijk onderzoek moet feiten boven water krijgen en de waarheid blootleggen. Zodra onderzoek wordt ingezet voor lobbydoeleinden verdwijnen de nobele doelen van de wetenschap echter in een politiek moeras, vertroebeld door belangen en omgeven door een mist van twijfel. Hoe komt een Kamerlid tot een standpunt als het afhankelijk is van partijdig onderzoek?

Grabbelton van de economie

Column
8
S. de Beter

Goede voorspellers zijn economen nooit geweest, de financiële crisis zagen zij ook al niet aankomen. Je zou verwachten, denkt gastauteur S. de Beter, dat ze daarvan geleerd hebben meer lijntjes uit te gooien naar andere sociale wetenschappen, die daar beter in zijn. Maar nee hoor. Recent verscheen een boek – uitsluitend voor vakbroeders – waarin 250 economie hoogleraren open deuren intrappen of 'resultaten' melden, die andere sociale wetenschappen al eerder vonden.

Professor Peter Nijkamp mag nog wel even blijven sjoemelen

28
Gastauteur

'Econoom Nijkamp (VU) vrijgepleit van sjoemelen,' kopte de Volkskrant op 13 januari. Eerder liep Nijkamps wetenschappelijke reputatie aanzienlijke averij op na verdenkingen van 'zelfplagiaat'. Maar gastauteur Harrie Verbon, hoogleraar Openbare Financiën aan de Universiteit van Tilburg, heeft ernstige bedenkingen bij dit eerherstel voor Nijkamp. Hij uit fundamentele kritiek op de wetenschappelijke kwaliteit van Nijkamps werk en dat van diens promovenda en co-auteur Karima Kourtit.

Hoe levensreddend antibiotica-onderzoek wordt gefinancierd met liefdadigheid

62
Eelke van Ark

Steeds meer bacteriën worden resistent tegen bestaande antibiotica, waardoor ook simpele infecties in rap tempo opnieuw dodelijk dreigen te worden. Gelukkig werken Australische onderzoekers aan een nieuw, veelbelovend antibioticum. Hoewel de tijd dringt en de vraag groot is, zijn de onderzoekers deels afhankelijk van giften en is het afwachten óf, en zo ja hoe, het middel op de markt komt.

De cholesterolmythe (1)

61
Daan de Wit

Voor Follow the Money bouwt onderzoeksjournalist en auteur Daan de Wit aan een dossier met een grote maatschappelijke en journalistieke relevantie. Een onderwerp waar veel belangen, geld en invloed mee zijn gemoeid: cholesterol. De visie op cholesterol bij hart- en vaatziekten vertoont gebreken. ‘Er móet nu iets veranderen om het aantal slachtoffers te verminderen en ook om de almaar stijgende zorgkosten te drukken.’ Vandaag deel 1: Onderzoek over onderzoek.

2015

Nieuwe wetenschap herhaalt de oude wijsheid: vet eten is gezond

Column
79
Daan de Wit

Wat is verstandig om te eten en wat juist niet? Twee jaar onderzoek naar de nieuwste wetenschappelijke inzichten leverde journalist en auteur Daan de Wit een voor hem volstrekt onverwacht antwoord op - plus het besef dat we van de officiële adviezen om vet te laten staan juist dik en ziek worden. 'Weet wat je eet' heet het boek dat De Wit erover schreef. De komende tijd zal hij voor FTM een serie artikelen schrijven over wat je moet 'eten om gezond te worden en te blijven'.

De stierenpoep van VVD'er Pieter Duisenberg

Column
132
Ewald Engelen

De ambitieuze Pieter Duisenberg, onderwijswoordvoerder van de VVD, probeert zich te onderscheiden met een kletsverhaal over gewenste topprestaties van Nederlandse wetenschappers.

'We hebben behoefte aan een nietsontziende kritiek van de status quo'

Column
159
Ewald Engelen

We hebben grootste crisis sinds de jaren dertig achter de rug maar we hebben er veel te weinig van geleerd, betoogde Ewald Engelen zondag in de Socrateslezing. Lees hier zijn volledige lezing terug, waarin hij een vlammend betoog houdt tégen de huidige econocratie en vóór media en intellectuelen die kritisch durven te kijken naar de status quo.

'Excuses' Coca-Cola: mea culpa of PR?

Column
29
Arne van der Wal

Wat kunnen we leren van de ‘excuses’ van Coca-Cola’s bestuursvoorzitter Muhtar Kent? Het frisdrankconcern kwam onlangs in opspraak door het financieren van dubieus onderzoek naar obesitas. Kent ging publiekelijk door het stof, maar de spijt die hij betuigde had niets met oprechte excuses te maken.

Hoe wetenschappers zich prostitueren

42
Arne van der Wal

De onthulling dat Coca-Cola obesitas-onderzoek financiert heeft de reputatie van zowel het merk als de wetenschap beschadigd. Het is geen incident: talloze wetenschappers laten zich inhuren door de voedingsindustrie om gunstige onderzoeksresultaten te leveren. Ook Nederlandse.

Noodoproep studenten: eenzijdige economiestudie moet nú gemoderniseerd

Column
116
Gastauteur

Een groep bezorgde Maastrichtse economiestudenten heeft het gehad met de dominantie van de neoklassieke school en roept op tot een gevarieerder onderwijsaanbod op universiteiten om de complexe problemen van deze tijd als voedselzekerheid, klimaatverandering en ongelijkheid mee te lijf te gaan.

De religie van het moderne economische denken

Column
114
Reijer Hendrikse

Met de zorg voor het commerciële vastgoed, kwam het nutsdenken de universiteiten binnen en besmette daar het hele wetenschappelijke bedrijf. De universiteiten gedragen zich als schuld- en winstgedreven ondernemingen en reflecteren daarmee de neoliberale ideologie van de overheid. Columnist Reijer Hendrikse slaat alarm: 'niet-verkozen technocraten zullen de liberale democratie nog verder uithollen – een maatschappelijke tendens die aan de universiteit al lang een feit is'.

Nieuw! Eindexamen ideologie voor HAVO-leerlingen

Column
110
David Hollanders

Een vraag op het eindexamen economie voor de Havo is ideologie vermomd als wetenschap, constateert columnist David Hollanders, en dat is dé manier om overheidsideologie gladjes ingang te doen vinden. Examenmakers zijn zo het verlengstuk van Financiën en de EU. Onafhankelijk denken? Dat leer je maar op straat - daar is ons onderwijs niet voor. 

Schade? Het is een schande!

Column
41
Reijer Hendrikse

De grove wijze waarop het Maagdenhuis werd ontruimd was volgens Reijer Hendrikse volkomen onnodig en het resultaat van manipulatie van het College van Bestuur van de UvA. 'Het valse half miljoen blijft rondzingen – over de molensteen van een half miljard schuld hoor je niemand meer'.

Gaat de UvA op de centjes letten?

Column
8
Reijer Hendrikse

Onder druk van het studentenprotest heeft het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam een (financieel) onderzoek ingelast. UvA-medewerker Reijer Hendrikse en Rodrigo Fernandez wijzen op de grootste pijnpunten en pleiten voor een deep case study. 'Opdat de semipublieke sector zich niet langer gewillig laat uitwonen.'

Bevrijding

Column
37
Ewald Engelen

Eindelijk lijkt er een eind te komen aan de 'rendementsfetish' in het onderwijs, constateert Ewald Engelen. Na Maagdenhuis 2015 zal niemand meer met dezelfde ogen kijken naar het 'afhankelijk maken van de "onderwijsvraag" aan de "disciplinerende werking van geld". Zelfs de gesloten kaste van instellingbestuurders wordt wakker.

2014

Economie is geen exacte wetenschap maar vooral een politiek bedrijf

Column
30
Jean Wanningen

Politici beroepen zich bij hun besluitvorming vaak op economische theorieën, alsof economie een exacte wetenschap is. Vooral de aanpak van de eurocrisis laat zien dat onder het mom van economische wetenschap puur politiek bedreven wordt.

Socrates - de supercomputer die de hele wereld monitort

34
Jean Wanningen

Vandaag draait op het IDFA in Amsterdam de documentaire over de Amerikaanse economische supervoorspeller Martin Armstrong. Hij ontwikkelde een computer-plus-programma waarmee hij claimt trends, marktpieken, crashes en zelfs opkomst en verval van naties te kunnen zien aankomen. Follow The Money duikt in de wereld van zelfdenkende economische voorspelmodellen.

De professor als geldmagneet

17
Fleur Launspach en Ruben Munsterman

Bijna zestig procent van de hoogleraren op Wageningen University zegt dat het binnenhalen van financiering doorslaggevend is bij het bepalen van hun onderzoeksonderwerpen.

De schrale innovaties van medicijnmakers

9
Jesse Frederik

Het mag wat kosten, medicijnfabrikanten tot innovatie bewegen: patenten, innovatiesubsidies, aftrekposten, publiek gefinancierd vooronderzoek en ga zo maar door. Maar hoeveel en wat voor medicijninnovatie krijgt de goegemeente hier eigenlijk voor terug?